II SA/Ol 1074/21

Dnia 15 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Piszu na uchwałę Rady Miejskiej w Orzyszu z dnia 31 marca 2021 roku nr XXXIII/251/21 w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na rok 2021 w Gminie Orzysz I. stwierdza nieważność § 11, § 17 i § 19 załącznika do zaskarżonej uchwały; II. w pozostałym zakresie oddala skargę. Uchwałą z dnia 31 marca 2021 r. Nr XXXIII/251/21 Rada Miejska w Orzyszu przyjęła "Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na rok 2021 w Gminie Orzysz", w brzmieniu stanowiącym załącznik do uchwały (dalej też jako: "Program"). Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm., dalej jako: "u.s.g.") oraz art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 638, dalej jako: "u.o.z."). W dniu 29 listopada 2021 r. (data wpływu do organu) Prokurator Rejonowy w Piszu (dalej jako: "skarżący", "Prokurator") zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wraz z załącznikiem - w części dotyczącej § 3, § 11, § 17 i § 19. Zaskarżonej uchwale zarzucono: a) wydanie jej z istotnym naruszeniem prawa, tj. art. 11a ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt poprzez niewskazanie w § 3 załącznika do uchwały, ani w kolejnych jego regulacjach podmiotu, który miałby wykonać zabiegi sterylizacji i kastracji bezdomnych zwierząt, a nadto nieokreślenie terminu, po upływie którego zwierzęta podlegają obligatoryjnej sterylizacji i kastracji, b) wydanie jej z istotnym naruszeniem prawa, tj. art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt poprzez niewskazanie w § 17 załącznika do uchwały, ani w kolejnych jego regulacjach konkretnej organizacji, tj. nazwy placówki, jej adresu, czy spełnia wymagania prawne stawiane schronisku, które miałoby zapewnić miejsce bezdomnym zwierzętom w szczególnych przypadkach, c) wydanie jej z istotnym naruszeniem prawa, tj. art. 11a ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i niedopuszczalne nałożenie w § 11 i § 19 obowiązków na mieszkańców gminy Orzysz, d) § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt, poprzez pominięcie w punkcie VI Programu określenia charakteru odławiania zwierząt. Wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podniosła, że nie sposób zgodzić się przy tym z zarzutem skarżącego, że skutki uchwały niweczyć miałby brak wskazania okresu, po upływie którego zwierzęta podlegają obligatoryjnej sterylizacji lub kastracji. Zauważyć bowiem należy, że gdyby ustawodawca uzależniał uznanie zwierzęcia za bezdomne po upływie konkretnej jednostki czasu, niewątpliwie uregulowałby to w samej definicji ustawowej. Jak jednak wskazano w art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt, przez "zwierzęta bezdomne" rozumie się zwierzęta domowe lub gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka, a nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały. To bowiem w przypadku braku możliwości ustalenia właściciela lub opiekuna, zwierzę uznaje się za bezdomne i to w przypadku takiego uznania umieszczone w schronisku zwierzę poddawane jest obligatoryjnej sterylizacji lub kastracji. Nie sposób zgodzić się także w ocenie organu, że przepisy ustawy o ochronie zwierząt narusza § 17 załącznika do uchwały. Treść § 17 stanowi dopełnienie innych zapisów uchwały. Zdarza się bowiem konieczność zapewnienia opieki zwierzętom domowym, które z uwagi na ich specyfikę nie mogą być umieszczone w schronisku dla zwierząt i dla których niezbędne jest ustanowienie innej opieki, np. sprawowanej przez organizacje, których statutowym, celem jest opieka nad zwierzętami. W zakresie rzekomego naruszenia przepisów w przypadku § 11 i § 19 załącznika do uchwały, zarzuty także nie mogą się ostać. Nowelizacją ustawy z 2016 r. ustawodawca wprowadził w art. 11a ust. 2 określenie "a w szczególności", poprzedzające wyliczenie zawarte w punktach 1-8, co jest charakterystyczne dla tzw. katalogów otwartych. Nowelizacja ta stworzyła zatem dla organu gminy możliwość zawarcia w programie także innych zadań niż wymienione wprost w ustawie, poprzez które realizować będzie cele ustawowe w zakresie zapobiegania bezdomności zwierząt, zapewnienia opieki bezdomnym zwierzętom. Odnosząc się do zarzutu braku wskazania charakteru odławiania zwierząt - stałego, czy okresowego, stwierdzono, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Organ stanowiący gminy powinien powyższe ustalenia zawrzeć w uchwale, wskazując, czy wyłapywanie zwierząt na terenie gminy będzie miało charakter stały (odławianie przez czas obowiązywania programu) czy też okresowy (odławianie następujące wyłącznie w określonych z góry czasokresach). Nie musi to jednak nastąpić poprzez wskazanie wprost, a może wynikać z innych zapisów. Zdaniem Gminy powyższy wymóg został spełniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021r. poz. 137) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wskazuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Po tym terminie uprawnionym do stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego, na podstawie art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 p.p.s.a., jest sąd administracyjny na skutek skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. W świetle art. 52 § 1 p.p.s.a. prokurator jest podmiotem uprawnionym. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub w części. Unormowanie to nie określa jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych lub przepisach szczególnych. W ustawie o samorządzie gminnym przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą powstać przy uchwalaniu aktów przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g.). W doktrynie i orzecznictwie za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101 102). Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt, czy jego część, nie wywołuje skutków prawnych od samego początku. W związku z powyższym, w przypadku aktów wydawanych przez jednostki samorządu terytorialnego, które mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP), istotnym jest przede wszystkim ustalenie, czy akt podlegający kontroli odpowiada przepisom prawa upoważniającym do jego wydania. Wykorzystywanie kompetencji przez organy państwowe nie jest wyrazem arbitralności ich działania, lecz wynikiem realizacji przekazanych im uprawnień. Dlatego każda norma kompetencyjna musi być interpretowana i realizowana tak, aby nie naruszała innych przepisów aktów prawnych wyższego rzędu. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalany przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa, z uwzględnieniem przepisów regulujących daną dziedzinę. Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g. na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Przepis ten upoważnia radę gminy do wydawania aktów prawa miejscowego, których zadaniem jest wykonanie upoważnienia zawartego w ustawie szczególnej, w granicach i zakresie przedmiotowym w nim określonym, z uwzględnieniem specyfiki i potrzeb danej gminy. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wydawanym w ramach delegacji ustawowej a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Należy podkreślić, że akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP) zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Najważniejszym źródłem prawa jest Konstytucja, następnie ratyfikowane umowy międzynarodowe i ustawy. Wszystkie zaś akty wydawane w ramach upoważnienia ustawowego (rozporządzenia, akty prawa miejscowego), jako akty normatywne niższego rzędu, winny być zgodne ze wskazanymi aktami prawnymi wyższego rzędu. Wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy w hierarchii źródeł prawa, obligują organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego do wydawania tych aktów w granicach upoważnienia ustawowego, celem uszczegółowienia zapisów ustawowych na terenie danej gminy. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 1 u.o.z., zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. W myśl art. 11a ust. 1 u.o.z., rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Zgodnie z art. 11a ust. 2 u.o.z., program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. W ocenie Sądu skarżący zasadnie zakwestionował zgodność z prawem § 11 i § 19 załącznika do uchwały. Stosownie do § 11 każdy, kto znalazł zwierzę gospodarskie na terenie gminy i nie ma możliwości ustalenia właściciela lub dotychczasowego posiadacza albo nie może zwrócić mu zwierzęcia z przyczyn obiektywnych (np. właściciel lub dotychczasowy posiadacz obecnie nie przebywa na terenie gminy) ma obowiązek zgłosić jego znalezienie w celu wyłapania (ust. 1). O potrzebie wyłapania zwierzęcia gospodarskiego informuje się podinspektora ds. ochrony środowiska w Wydziale Inwestycji, Gospodarki Komunalnej, Planowania i Ochrony Środowiska tel. 600 902 890 lub funkcjonariusza policji (ust. 2). Natomiast zgodnie z § 19 każdy, kto znalazł zwierzę bezdomne i nie zgłosił potrzeby jego wyłapania jest zobowiązany do sprawdzenia, czy zwierzę jest oznakowane. Jeśli ma możliwość ustalenia właściciela lub dotychczasowego opiekuna zwierzęcia niezwłocznie je zwraca (ust. 1). Każdy kto znalazł bezdomne zwierzę domowe i nie zgłosił potrzeby jego wyłapania, a nie ma możliwości ustalenia właściciela lub dotychczasowego opiekuna, jest zobowiązany do zgłoszenia znalezionego zwierzęcia w WIG w celu umieszczenia informacji o zwierzęciu na stronie www.orzysz.pl (ust. 2). Zgodnie z art. 11a ust. 2 pkt 3 u.o.z. program opieki nad zwierzętami bezdomnymi obejmuje odławianie zwierząt. Wskazać należy również, że według art. 11 u.o.z. zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gminy (ust. 1). Minister właściwy do spraw administracji publicznej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, zasady i warunki wyłapywania bezdomnych zwierząt (ust. 2). Żaden z przepisów ustawy o ochronie zwierząt nie upoważnia Rady Gminy do nakładania uchwałą w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, obowiązków na osoby, które znalazły takie zwierzęta. Nie ma żadnej podstawy prawnej, która upoważniałaby organ do formułowania tego typu obowiązków w tym programie. Przywołane przepisy u.o.z. jednoznacznie określają, że obowiązki w zakresie zapobiegania bezdomności zwierzętom, zapewnienia ich opieki oraz konieczności wyłapywania należą do zadań gminy. Dlatego też nakładanie tego typu obowiązków w zakresie znalezienia bezdomnego zwierzęcia, tak jak to ma miejsce w przywołanych przepisach § 11 i § 19 załącznika do zaskarżonej uchwały, jest pozbawione podstaw prawnych. Ponadto należy również zauważyć, że § 11 załącznika do uchwały jest sprzeczny z § 10 tego załącznika, który stanowi, że każdy, kto znalazł zwierzę domowe na terenie Gminy i nie ma możliwości ustalenia właściciela lub dotychczasowego opiekuna lub nie może zwrócić mu zwierzęcia z przyczyn obiektywnych (np. dotychczasowy właściciel lub opiekun zmarł) może zgłosić jego znalezienie w celu wyłapania (ust. 1). O potrzebie wyłapania zwierzęcia domowego informuje się podinspektora ds. ochrony środowiska w Wydziale Inwestycji, Gospodarki Komunalnej, Planowania i Ochrony Środowiska tel. 600 902 890 lub funkcjonariusza Policji (ust. 2). W ocenie Sądu również § 17 załącznika do zaskarżonej uchwały wykracza poza podstawę prawną art. 11a ust. 2 pkt 1 u.o.z. - Program obejmuje m.in. zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt. Według zaś § 17 załącznika do uchwały w szczególnych przypadkach, np. w przypadkach bezdomnych zwierząt domowych innych gatunków niż psy i koty lub zwierząt wymagających szczególnej opieki, jeżeli schronisko odmówi przyjęcia zwierzęcia, może ono zostać objęte opieką przez organizacje (ust. 1). Koszty utrzymania zwierzęcia ponosi gmina w zakresie określonym w umowie (ust. 2). Regulacja § 17 załącznika do zaskarżonej uchwały jest niejasna i dalece nieprecyzyjna. Jest to przepis ogólnikowy, posługujący się pojęciami otwartymi. Uchwałodawca posługuje się zwrotem "w szczególnych przypadkach", wskazuje na zwierzęta domowe innych gatunków niż psy i koty lub wymagające szczególnej opieki, co sprawia że przepis ten jest bardzo ogólny. Poza tym brak jest wyznaczenia jakiegokolwiek sposobu postępowania w przypadku odmowy przyjęcia zwierzęcia przez schronisko, tj. nie wiadomo co z takim zwierzęciem zrobić do czasu przyjęcia go przez organizacje. Kolejną zaś niejasną kwestią jest ogólnikowe wskazanie w tym przepisie organizacji, które mogą objąć opieką zwierzęta, których przyjęcia odmówiło schronisko. Wprawdzie w § 9 ust. 2 pkt 4 załącznika do zaskarżonej uchwały uregulowano, że podmiotami realizującymi poszczególne zadania są w zakresie sprawowania opieki w szczególnych przypadkach, jeżeli zwierzęcia nie może objąć opieką schronisko – organizacje, których statutowym celem jest opieka nad zwierzętami. Jednakże w żaden sposób nie określono tych organizacji. Rację ma skarżący, że użyte w zaskarżonej uchwale ogólne stwierdzenie "organizacja", bez skonkretyzowania o jaki podmiot chodzi, nie pozwala na zweryfikowanie czy odpowiada ona wymaganiom stawianym schronisku dla zwierząt. Ponadto zgodzić się należy, że konkretne określenie podmiotów realizujących program pozwala mieszkańcom zachować się w sposób w nim przewidziany i oddać zwierzę do właściwego schroniska, czy zawieźć poszkodowane zwierzę w wypadku drogowym do właściwego lekarza weterynarii. Zaznaczyć należy w tym miejscu, że "Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt" - co wielokrotnie i zgodnie podkreśla się w orzecznictwie, mając na uwadze celowościową wykładnię art. 11a u.o.z., potrzebę należytej i rzeczywistej ochrony zwierząt, periodyczny charakter programu i zaledwie roczny okres jego obowiązywania - musi mieć charakter wykonawczy, konkretny oraz być dostosowany do warunków lokalnych. Nie można więc mu nadawać charakteru ogólnych ram, które dopiero wymagałyby dalszej konkretyzacji. Program to plan działania, w ramach którego powinien zostać określony konkretny sposób działania, a czynności, do których zobowiązana jest gmina, muszą być wykonywane przez podmioty znane i zidentyfikowane, czyli w sposób zorganizowany i zaplanowany. Wykonawczy charakter programu nie zostanie zachowany, jeżeli nie określi się w nim sposobu postępowania w ramach realizacji poszczególnych zadań, pominie się w nim wskazanie konkretnych podmiotów realizujących objęte programem zadania oraz nie wskaże się konkretnych środków finansowych i sposobu ich wydatkowania na poszczególne zadnia wskazane w programie. Nie realizuje wykonawczego charakteru programu tym bardziej nieokreślenie w programie konkretnego podmiotu, któremu powierzono realizację konkretnych, wyszczególnionych zadań, objętych programem. Ustalenie w programie w sposób skonkretyzowany wykonawców programu, podmiotów zobowiązanych do wykonywania poszczególnych czynności przewidzianych w programie, ma istotne znaczenie, ponieważ stanowi o faktycznym zabezpieczeniu przez radę gminy wykonania poszczególnych, zleconych przez ustawodawcę zadań. Spełnia ustawowy cel dążenia do zapewnienia rzeczywistej, a nie pozornej opieki nad zwierzętami i zapobiegania ich bezdomności na terenie danej gminy. Ponadto spełnia wymóg powszechnej dostępności programu i walor informacyjny dla adresatów uchwały, tj. mieszkańców danej gminy, którzy mogą znaleźć się w sytuacji wymagającej od nich skorzystania z pomocy wskazanych podmiotów. Niewskazanie czy nieprecyzyjne określnie konkretnych podmiotów realizujących program pozbawia wydany akt prawa miejscowego charakteru wykonawczego i konkretnego, a konsekwencji uniemożliwia w praktyce skuteczną realizację zadań ustawowych, znajdujących konkretyzację w programie (por. wyroki WSA w Bydgoszczy z 16 października 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 605/19, WSA w Warszawie z 26 lutego 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 886/19 - dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy zatem, że podejmując uchwałę w przedmiocie Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności zwierząt, nie można zaniechać uregulowania którejkolwiek z kwestii wskazanych w art. 11a ust. 2 oraz ust. 5 u.o.z. Musi ona w sposób wyczerpujący wykonać upoważnienie ustawowe, zawierając w akcie prawa miejscowego kompleksowe i precyzyjne uregulowania odnośnie do każdej kwestii uznanej przez ustawodawcę za mającą zostać obowiązkowo unormowaną. Niewypełnienie tego obowiązku stanowi istotne naruszenie prawa. Nie można natomiast zgodzić się z zarzucanym przez skarżącego naruszeniem § 3 załącznika do zaskarżonej uchwały. Zgodnie z tym przepisem każde zwierzę umieszczone w schronisku zostaje wykastrowane albo sterylizowane (ust. 1). Zabiegu kastracji albo sterylizacji nie przeprowadza się u zwierząt, u których lekarz weterynarii stwierdził przeciwwskazania do wykonania tego zabiegu (ust. 2). W ocenie skarżącego taki zapis narusza art. 11a ust. 2 pkt 4 u.o.z. (program obejmuje obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt), poprzez niewskazanie w nim ani w kolejnych regulacjach, podmiotu, który miałby wykonać zabiegi sterylizacji i kastracji bezdomnych zwierząt, a nadto nieokreślenie terminu, po upływie którego zwierzęta podlegają obligatoryjnej sterylizacji i kastracji. Skoro ustawa przewiduje w art. 11a ust. 4 u.o.z. możliwość powierzenia realizacji zadań podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt, to - zdaniem Sądu – w tym przypadku brak jest podstaw, by w Programie określać konkretne obowiązki tego podmiotu i sposób jego działania. Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym dla spełnienia ustawowych wymogów wskazanych w art. 11a ust. 2 pkt 4 u.o.z. wystarczające jest stwierdzenie, że czynności te będą się odbywały w schronisku dla zwierząt, w tym nie ma konieczności imiennego wyznaczania osoby zajmującej się sterylizacją albo kastracją zwierząt w schronisku (por. wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Kr 1403/17, wyrok WSA w Kielcach z 5 marca 2020 r., II SA/Ke 69/20, orzecznia.nsa.gov.pl). Zwrócić również należy uwagę, że w § 2 pkt 1 załącznika do zaskarżonej uchwały uregulowano, że na realizację celu zapobiegania bezdomności zwierząt składa się wykonanie sterylizacji albo kastracji psów (samic i samców) umieszczonych w Schronisku Dla Bezdomnych Zwierząt SONIECZKOWO, z siedzibą w Żarnowie Pierwszym 9A, 16-300 Augustów. Słuszna jest także argumentacja organu w odniesieniu do terminu przeprowadzania sterylizacji i kastracji w schronisku, zgodnie z którą w uchwale nie trzeba wskazywać okresu, po upływie którego zwierzęta podlegają obligatoryjnej sterylizacji lub kastracji. Zauważyć bowiem należy, że gdyby ustawodawca uzależniał uznanie zwierzęcia za bezdomne po upływie konkretnej jednostki czasu, niewątpliwie uregulowałby to w samej definicji ustawowej. Jak jednak wskazano w art. 4 pkt 16 u.o.z., przez "zwierzęta bezdomne" rozumie się zwierzęta domowe lub gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka, a nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały. Tak więc dopiero w przypadku braku możliwości ustalenia właściciela lub opiekuna, zwierzę uznaje się za bezdomne i to w przypadku takiego uznania umieszczone w schronisku zwierzę poddawane jest obligatoryjnej sterylizacji lub kastracji. Sąd nie podziela również zarzutu skargi dotyczącego naruszenia § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt, poprzez pominięcie w punkcie VI Programu określenia charakteru odławiania zwierząt. Stały charakter odławiania (na co zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę) wynika z całokształtu treści zaskarżonej uchwały, albowiem uchwała nie zawiera czasowego ograniczenia odławiania (uwzględniając roczne ramy Programu). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W pkt 2 sentencji wyroku z przyczyn wskazanych w jego uzasadnieniu, Sąd w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił