II SA/Ol 1220/14

Dnia 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – uchybienia terminu - oddala skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/OI 1220/14 oddalił skargę M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" z dnia "[...]" wydane w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżone postanowienie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" orzeczeniem z dnia "[...]", znak: "[...]", wydanym na podstawie art. 6b ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 i art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011, Nr 127, poz. 721ze zm.) zaliczył M. R. do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzekł, iż niepełnosprawności nie da się ustalić, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od "[...]", zaś orzeczenie wydane zostało do dnia "[...]". Wskazane orzeczenie zostało w dniu "[...]" osobiście odebrane przez M. R., czego dowodem jest jego pokwitowanie na egzemplarzu kwestionowanego orzeczenia. M. R. odwołanie od powyższego orzeczenia nadał w Placówce Pocztowej w "[...]" w dniu "[...]". W związku z tym odwołaniem Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" postanowieniem z dnia "[...]", na podstawie art. 134 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, iż orzeczenie Powiatowego Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" zostało odebrane osobiście przez odwołującego się w dniu "[...]", natomiast odwołanie zostało wniesione do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu "[...]". Zaznaczył przy tym, że w orzeczeniu organu pierwszej instancji znajdowało się pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Dodał, iż w treści pisma nie została wskazana przeszkoda powodująca uchybienie terminu i tym samym strona nie wnosiła jego przywrócenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. R. podał, iż odwołanie złożył w terminie, tj. w dniu "[...]", zaś termin upływał w dniu "[...]". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" wnosząc o oddalenie skargi podał, iż termin do wniesienia odwołania od Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" obliczony zgodnie z art. 57 k.p.a. upływał w dniu "[...]". W dniu 1 grudnia 2014r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu i uznanie praw nabytych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Obowiązkiem sądu jest zbadanie prawidłowości wydanych w sprawie aktów zarówno pod względem zastosowania przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że kontroli Sądu pierwszej instancji poddane zostało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Zatem kontrolowane postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" jest rozstrzygnięciem o charakterze wyłącznie proceduralnym, co oznacza, iż nie odnosi się w ogóle do kwestii materialnej, tj. oceny stanu zdrowia skarżącego pod kątem przesłanek pozwalających na zaliczenie do odpowiedniego stopnia niepełnosprawności, daty ustalenia niepełnosprawności, ustalonego stopnia i czasookresu ustalenia stopnia. Wobec tego Sąd orzekając w granicach sprawy wyznaczonych rodzajem zaskarżonego postanowienia mógł poddać ocenie wyłącznie, czy odwołanie od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zostało wniesione w terminie. Natomiast poza zakresem kontroli pozostawała kwestia oceny m. in. daty ustalenia stopnia niepełnosprawności skarżącego, gdyż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania oznacza, że odwołanie nie podlegało merytorycznemu rozpatrzeniu. Z treści przepisów zawartych w rozdziale 10 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, regulujących kwestię odwołania i postępowania odwoławczego, jednoznacznie wynika, że postępowanie przed organem II instancji składa się z trzech etapów: wstępnego, postępowania wyjaśniającego oraz podjęcia decyzji (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel; Komentarz do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el 2011, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007, sygn. akt II SA/WA 1907/06). W pierwszej fazie obowiązkiem organu odwoławczego jest dokonanie oceny, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W zależności od wyniku wstępnej kontroli organ właściwy albo przeprowadza postępowanie wyjaśniające, albo też zgodnie z art. 134 k.p.a. stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych) lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94, wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95, wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r., II OSK 9/09). Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665, Biul. Skarb. 1997, nr 5, s. 32 oraz wyrok NSA z dnia 18 października 1995 r., SA/Gd 2865/94, niepubl.). Niedotrzymanie zawitego terminu wynikającego z treści ww. przepisu powoduje ujemne skutki procesowe, w postaci utraty prawa do wniesienia odwołania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Szczecinie z dnia 23 maja 1995 r., sygn. akt: SA/Sz 274/95, Nr LEX 26915). Rozpoznanie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji odwoławczej (por. wyrok NSA z 9 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 478/05; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2007, sygn. akt I SA/Wa 1297/07). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się także, że ciężar dowodu zachowania terminu do złożenia odwołania ciąży na skarżącym. ( wyrok NSA z dnia 28 marca 2008r., II GSK 10/08, LEX Nr 466172 ). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie natomiast do art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe ( Dz. U. z 2012r., poz. 1529 j.t. ). W razie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 k.p.a.). W niniejszym stanie faktycznym bezsporne jest, iż orzeczenie Powiatowego Zespołu d.s. Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" z dnia "[...]" zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania i zostało doręczone osobiście skarżącemu w dniu "[...]", co zostało potwierdzone jego własnoręcznym podpisem na egzemplarzu orzeczenia. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, określony w art. 129 § 2 k.p.a., upłynął zatem skarżącemu w dniu "[...]", który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy, ani tez dniem z nim równorzędnym. Strona złożyła – nadała w Urzędzie Pocztowym w "[...]" - odwołanie dopiero w dniu "[...]", a zatem dwa dni po upływnie terminu. W świetle orzecznictwa sądowego stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie może nastąpić przed ostatecznym rozpatrzeniem wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość stwierdzenia uchybienia terminu (por. wyroki NSA: z dnia 31 maja 2000 r., SA/Sz 565/00, niepubl.; z dnia 23 lipca 1999 r., I SA 350/98, niepubl.; z dnia 14 stycznia 1998 r., SA/Sz 306/98, niepubl.). W przedmiotowej sprawie skarżący nie kwestionuje daty nadania w placówce pocztowej odwołania, twierdzi tylko, iż powyższe uczynił z zachowaniem ustawowego terminu. Najprawdopodobniej z tej też przyczyny, tj. pozostawania w błędzie co do upływu terminu złożenia środka odwoławczego, nie składał po myśli art. 58 § 1 k.p.a. prośby o przywrócenie terminu do złożenia dowołania. Również w wniesionym odwołaniu brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do przyczyn uchybienia terminowi, co mogłoby być odczytane jako prośba - w powyższym rozumieniu - o przywrócenie tegoż terminu. Rozpoznając skargę na postanowienie orzekające o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jak w tym przypadku, sąd ogranicza się jedynie do zbadania prawnych przesłanek wydania takiego postanowienia, nie jest natomiast uprawniony do oceny, czy zachodziłyby powody do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ani tez nie ma kompetencji przywrócenia uchybionego terminu. Możliwość taką ma jedynie organ odwoławczy, zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. Orzekanie o ewentualnym przywróceniu terminu następuje w odrębnym, od niniejszego, postępowaniu administracyjnym przed organem odwoławczym, po jego zainicjowaniu przez stronę zainteresowaną. Tym samym w ocenie Sądu, jedyną konsekwencją uznania, że odwołanie zostało złożone po terminie, było orzeczenie przez organ odwoławczy, na podstawie art. 134 k.p.a., o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co miało prawidłowo miejsce w niniejszej sprawie. Z powyższych względów, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.