II SA/Ol 126/22
WyrokWSA w Olsztynie2022-04-14
Skład orzekający: Beata Jezielska, Bogusław Jażdżyk, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana dla części działki ewidencyjnej, a jeśli tak, to czy w przypadku planowanej budowy instalacji fotowoltaicznej o mocy do 1 MW i powierzchni zabudowy do 0,99 ha na działce o powierzchni 13,62 ha, wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może być wydana dla części działki ewidencyjnej, o ile teren ten jest jednoznacznie wyodrębniony i nie narusza przepisów, w szczególności dotyczących ochrony gruntów rolnych i leśnych. Ponadto, sąd stwierdził, że dla instalacji fotowoltaicznej o powierzchni zabudowy poniżej 1 ha, niezależnie od powierzchni całej działki, nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ nie kwalifikuje się ona jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy instalacji fotowoltaicznej o mocy do 1 MW i powierzchni zabudowy do 0,99 ha na działce o powierzchni 13,62 ha. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy musi dotyczyć całej działki, a planowana inwestycja wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących możliwości wydania decyzji dla części działki oraz wymogu uzyskania decyzji środowiskowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z (...) Burmistrz D. (dalej jako: organ I instancji), na podstawie art. 59, art. 60 ust. 1 i art. 61 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity na dzień wydania decyzji przez organ I instancji - Dz.U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.), po rozpatrzeniu wniosku firmy N. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej jako: Spółka lub skarżąca), odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji fotowoltaicznej o mocy do 1,0 MW i powierzchni zabudowy do 0,99 ha wraz ze stacją transformatorową oraz infrastrukturą towarzyszącą i innymi obiektami oraz urządzeniami towarzyszącymi na działce nr (...) położonej w obrębie P., o powierzchni 13,62 ha. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji podał, że przedmiotowa działka stanowi własność prywatną, jest niezabudowana, zaś sąsiedztwo wnioskowanego terenu stanowią grunty rolne i leśne oraz zabudowa mieszkaniowa i zagrodowa. Wskazano, że wnioskiem o wydanie decyzji objęta została jedynie część działki. Natomiast ustalenie warunków zabudowy następuje dla całej działki lub dla terenu obejmującego kilka działek geodezyjnych, co wynika z ukształtowanego orzecznictwa sądów administracyjnych. W orzecznictwie wskazuje się również, że decyzja o warunkach zabudowy przesądza jedynie co do zasady, że na konkretnej działce wskazanej we wniosku jest możliwość realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia, jednak nie określa dokładnego położenia inwestycji na działce. Tym samym, określenie "teren" nie może być rozumiane jako część działki, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zagospodarowana, ponieważ ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości a nie jej części. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że planowana inwestycja, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839, dalej jako: rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć), zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zatem wydanie decyzji o warunkach zabudowy winno być poprzedzone wydaniem decyzji środowiskowej, której Spółka - pomimo wezwania - nie dostarczyła. Podano przy tym, że planowana inwestycja dotyczy odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, a w związku z tym, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie ma zastosowania przepis art. 61 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.p.z.p. dotyczący obowiązku przeprowadzenia analizy urbanistyczno-architektonicznej, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. Nr 164 poz. 1588, dalej jako: rozporządzenie w sprawie wymagań). Przeprowadzona analiza potwierdziła także, że warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 3, 4 i 6 u.p.z.p. zostały spełnione. Jednakże przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne narusza przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity na dzień wydania decyzji przez organ I instancji - Dz.U. z 2021 r. poz. 247 ze zm., dalej jako: u.i.o.ś.), bowiem powierzchnia działki, stanowiącej teren planowanej inwestycji wynosi 13,62 ha, a w związku z tym przedsięwzięcie, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b) rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć, zakwalifikowane zostało do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zatem, w myśl art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 72 ust. 3 u.i.o.ś., decyzja środowiskowa winna stanowić załącznik do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie:
- art. 61 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 u.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pojęcie "teren" jest równoznaczne z pojęciem działki geodezyjnej, w konsekwencji błędne przyjęcie, że ustalenie warunków zabudowy musi odnosić się do całej działki nr (...), a nie jedynie określonej powierzchniowo części tej działki, która faktycznie ma zostać zabudowana;
- art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione ograniczenie prawa własności skarżącej i prawa zagospodarowaniu terenu, do którego skarżąca ma tytuł prawny;
- art. 3 ust. 1 pkt. 54 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć poprzez błędne uznanie, że planowane zamierzenie inwestycyjne podlegające budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1 MW o pow. zabudowy do 0,99 ha wraz ze stacją transformatorową oraz infrastrukturą towarzyszącą i innymi obiektami oraz urządzeniami towarzyszącymi na działce nr (...) należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uprzednie uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W związku z powyższymi zarzutami Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, która nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, jeżeli teren ten można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji. Podkreślono, że ustawodawca posługuje się pojęciem terenu, a nie pojęciem działki ewidencyjnej. Przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. nie wyklucza zatem ustalenia warunków zabudowy dla terenu, który stanowi część działki ewidencyjnej. Podniesiono także, że w rozporządzeniu w sprawie wymagań rozróżnia się pojęcia działki i terenu. Ponadto zgodnie z art. 61 ust. 7 pkt 2 u.p.z.p. minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w drodze rozporządzenia określa wymagania dotyczące m.in. ustalania wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, a w myśl art. 34 Prawa budowlanego projekt budowlany, który powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zawiera projekt zagospodarowania działki lub terenu. Zatem pojęcia działki ewidencyjnej i terenu w przypadku ustalania warunków zabudowy nie są pojęciami tożsamymi. Treść powołanych przepisów nie wyklucza więc ustalenia warunków zabudowy dla terenu, który stanowi część działki ewidencyjnej. Spółka powołała się także na przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wskazując, że w przypadku inwestycji celu publicznego objęcie wnioskiem jedynie części działki jest uzasadniane tym, że decyzja lokalizacyjna stanowi podstawę do żądania wywłaszczenia nieruchomości. Teren inwestycji winien zatem być określony w taki sposób, by wskazywał na jego niezbędność dla realizacji celu publicznego. Określenie go wyłącznie z odwołaniem się do geodezyjnie wyodrębnionych działek, bez względu na faktyczną niezbędność dla realizacji celu publicznego, naruszałoby uprawnienia właścicieli nieruchomości, co pozostawałoby w sprzeczności z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Spółka przywołała orzeczenia zarówno sądów administracyjnych, w których stwierdzono, że w świetle art. 52 ust. 2 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, która nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, jeżeli teren ten można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji. Podkreślono, że wyodrębnienie w decyzji o warunkach zabudowy konkretnej części działki, jako terenu inwestycji nie może być postrzegane jako próba obejścia obowiązujących przepisów. Spółka wskazała, że z załącznika graficznego do wniosku o wydanie warunków zabudowy jednoznacznie wynika, na jakim obszarze zlokalizowana będzie planowana inwestycja. Przedmiotowa działka posiada powierzchnię 13,62 ha, ale powierzchnia samej inwestycji to 0,99 ha. Przy czym działka nie obejmuje gruntów podlegających ochronie na mocy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co oznacza, że nie jest wymagane uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia z gruntu rolnego na cele nierolne. Zatem zdaniem Spółki brak jest jakichkolwiek przesłanek do odmowy wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla części działki. Spółka wskazała, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wielokrotnie uzyskiwała decyzje o warunkach zabudowy dla części nieruchomości, a zgodnie z art. 8 § 1 i 2 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dodatkowo Spółka podał, że takie stanowisko aprobowane jest także przez Ministerstwo Rozwoju Pracy i Technologii. Wskazano, że powierzchnia zabudowy zamierzonej inwestycji jest mniejsza niż 1 ha, a zatem zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 54 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć organ I instancji nie miał podstaw do żądania od Spółki uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej.
Decyzją z (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w aktualnym stanie prawnym nie ma potrzeby wykazania w analizie, czy instalacja fotowoltaiczna spełnia zasadę dobrego sąsiedztwa. Niemniej ustawodawca stawia wymóg zgodności decyzji z przepisami odrębnymi, a do takich należy brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli organ wykaże, że jest ona wymagana. Wskazano, że wniosek Spółki dotyczy części działki o deklarowanej powierzchni 0,99 ha, natomiast obszar całej działki ewidencyjnej wynosi 13,62 ha. W ocenie Kolegium ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości, nie zaś jedynie do tej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana, co wyklucza wskazanie przez inwestora terenu stanowiącego tylko część działki ewidencyjnej. Jednocześnie zaznaczono, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się, w przypadku większych działek, określenie we wniosku granic terenu przeznaczonego na realizację zamierzenia budowlanego jedynie do części działki, a w konsekwencji wskazanie tego terenu w decyzji o warunkach zabudowy, jednakże w takim przypadku podkreśla się, że wyodrębnienie w decyzji o warunkach zabudowy konkretnej części działki, jako terenu inwestycji nie może być postrzegane jako próba obejścia prawa. Zdaniem organu odwoławczego, taki szczególny przypadek w przedmiotowej sprawie nie zachodzi, lecz jest to raczej próba obejścia przepisów prawa, gdyż w przypadku objęcia decyzją części działki nie jest wymagana decyzja środowiskowa. Wobec tego Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że w przedmiotowej sprawie wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, zaś brak takiej decyzji wskazuje na niespełnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła na powyższe rozstrzygnięcie skargę, zarzucając naruszenie:
- art. 3 ust. 1 pkt. 54 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć poprzez błędne uznanie, że planowane zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1 MW o pow. zabudowy do 0,99 ha wraz ze stacją transformatorową oraz infrastrukturą towarzyszącą i innymi obiektami oraz urządzeniami towarzyszącymi na działce nr (...) należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uprzednie uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
- art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy wymagane jest uprzednie uzyskanie decyzji o warunkach środowiskowych;
- art. 61 ust 1 u.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie ma prawnych możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy dla części nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu Spółka ponowiła zarzuty wraz z argumentacją przedstawione w uzasadnieniu wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji. Podniesiono, że nie ma konieczności uzyskania decyzji środowiskowej i nie można mówić w tym przypadku o chęci obejścia prawa. Jak wynika z treści § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b) rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć zabudowa fotowoltaiczna o powierzchni mniejszej niż 1 ha na obszarach innych niż wymienione w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Powołany przepis rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć nie odnosi się do pojęcia działki geodezyjnej gdyż konieczność uzyskania decyzji środowiskowej uzależniona jest jedynie od powierzchni zabudowy, która zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć stanowi powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia, w tym tymczasowego, w celu realizacji przedsięwzięcia. W przedmiotowej sprawie należało zatem zastosować pojęcie powierzchni zabudowy jako powierzchnię terenu zajętą przez farmę fotowoltaiczną oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Podkreślono, że powierzchnia zabudowy będzie mniejsza od 1 ha, gdyż będzie wynosić 8265 m², zaś pozostała część działki nie będzie w jakikolwiek sposób zagospodarowana, bowiem nie powstanie tam żaden element inwestycji. Zatem Spółka nie musiała uzyskiwać decyzji środowiskowej i to niezależnie od tego, że sama powierzchnia tej działki wynosi 13,62 ha. Podkreślono, że w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego i prawidłowej wykładni przepisów u.p.z.p. dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej. Zaznaczono również, że organy obu instancji pominęły fakt, że przedmiotowa działka składa się wyłącznie z gruntów niepodlegających ochronie w świetle ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie zaś z orzecznictwem sądów administracyjnych w świetle art. 52 ust. 2 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, która nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, jeżeli teren ten można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że jest ona zasadna.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś pełnomocnik skarżącego, któremu doręczono opis tego wniosku, w ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, że przedmiotem skargi jest odmowa ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji fotowoltaicznej, gdyż w ocenie organów decyzja o warunkach zabudowy nie może dotyczyć części działki, a biorąc pod uwagę jej powierzchnię całkowitą, skarżąca zobowiązana jest do uzyskania decyzji środowiskowej.
Należy zatem wyjaśnić, że zgodnie z art. 59 ust. 1 u.i.o.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określają przepisy rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę przemysłową, w tym zabudowę systemami fotowoltaicznymi, lub magazynową, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a. Należy zatem podkreślić, że jeśli chodzi o zabudowę systemami fotowoltaicznymi, powołany przepis kwalifikuje takie przedsięwzięcie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko tylko w przypadku, gdy powierzchnia zabudowy - a nie powierzchnia terenu, na którym przedsięwzięcie jest planowane - przekracza wielkości określone w tym przepisie. Przy czym zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć użyte w rozporządzeniu określenie powierzchnia zabudowy oznacza powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia, w tym tymczasowego, w celu realizacji przedsięwzięcia. Z całą pewnością nie chodzi zatem o powierzchnię terenu, czy działki, na której ma być realizowana inwestycja. Zresztą zauważyć należy, że pojęcia te nie są tożsame także w świetle przepisów u.p.z.p. Wprawdzie w przepisach tych brak jest definicji pojęcia powierzchni zabudowy, ale w art. 61 ust. 6 i 7 u.p.z.p., który zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, wskazano, że w rozporządzeniu tym należy określić wymagania dotyczące ustalania wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu (art. 61 ust. 7 pkt 2 u.p.z.p.). Jeżeli zatem powierzchnia zabudowy planowanej inwestycji, w rozumieniu § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć, czyli powierzchnia terenu, która będzie zajęta przez obiekty budowlane, a także powierzchnia przeznaczona do przekształcenia (w tym tymczasowego) w celu realizacji przedsięwzięcia nie przekracza 1 ha, a nie zachodzi przypadek określony w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a) rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć, to niezależnie od powierzchni całej działki, na której planowana jest inwestycja, nie jest wymagane uzyskanie decyzji środowiskowej.
Natomiast odnosząc się do kwestii dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy dla części działki podnieść należy, że stanowisko sądów administracyjnych w tym przedmiocie nie jest jednolite. W części orzeczeń przyjmuje się, że w przypadku większych działek możliwe jest określenie we wniosku granic terenu przeznaczonego na realizację zamierzenia budowlanego jedynie do części działki, a w konsekwencji wskazanie tego terenu w decyzji o warunkach zabudowy i uwidocznienie tej części działki w załączniku graficznym, stanowiącym integralną część decyzji (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1634/16; z 17 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1881/18; z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1693/19, dostępne w Internecie). W wyrokach tych wskazuje się, że wyodrębnienie w decyzji o warunkach zabudowy konkretnej części działki jako terenu inwestycji nie może być postrzegane jako próba obejścia prawa, przede wszystkim przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych i leśnych. Wydzielona część działki mogłaby wszak stanowić samodzielną działkę ewidencyjną i wówczas ten sam teren inwestycji zamykałby się w granicach działki. Podnosi się, że taki sposób wyodrębnienia terenu inwestycji nie może być uznany jako wskazanie usytuowania obiektu w ściśle określonym miejscu. Na etapie ustalania warunków zabudowy jest to niedopuszczalne. Czym innym jest jednak określenie w decyzji o warunkach zabudowy terenu inwestycji za pomocą linii rozgraniczających ten teren, a czym innym precyzyjne wskazanie usytuowania obiektu w konkretnym miejscu. Ta ostatnia materia należy do organów administracji architektoniczno-budowlanej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2065/10, z 18 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 1663/15, dostępne w Internecie). W wyroku z 14 października 2021 r. (sygn. akt II OSK 1549/21, dostępny w Internecie) NSA uznał, że usprawiedliwiona jest również taka interpretacja pojęcia "terenu" na użytek decyzji o warunkach zabudowy, która umożliwia ustalenie warunków zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, wyodrębnionego za pomocą linii rozgraniczających, jeśli oczywiście nie narusza to odrębnych przepisów, przede wszystkim o ochronie gruntów rolnych i leśnych, z wykluczeniem precyzyjnego wskazania usytuowania (lokalizacji) projektowanego obiektu na działce. W orzecznictwie wyrażane są jednak także poglądy odmienne, a mianowicie, że przez "teren" o którym mowa w art. 59 ust. 1 u.p.z.p. należy rozumieć obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek ewidencyjnych, a nie fragment działki ewidencyjnej, na którym inwestor planuje realizację inwestycji (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 260/18; z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1955/20, dostępne w Internecie). W judykaturze wskazuje się także, że objęcie decyzją o warunkach zabudowy części działki ewidencyjnej nie jest niemożliwe, to jednak musi to wynikać ze szczególnych uwarunkowań, część działki objęta ustaleniami planu miejscowego czy decyzją wydaną w trybie tzw. specustaw (tak NSA w wyrokach z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2153/17; z 5 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2447/17, dostępne w Internecie).
Podnieść jednak należy, że w uzasadnieniu swojej decyzji samo Kolegium wskazało, że istnieje możliwość ustalenia warunków zabudowy dla części działki, o ile nie stanowi to próby obejścia prawa. W ocenie Sądu taki pogląd jest całkowicie uzasadniony. Wyjaśnić przy tym należy, że w niniejszej sprawie Kolegium upatruje obejście prawa w niespełnieniu wymogów określonych w przepisach u.i.o.ś.. Jeżeli jednak przedmiotowa inwestycja spełnia wyżej wskazane wymogi, a w związku z tym nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to nie sposób uznać, aby w tym zakresie miałoby dojść do próby obejścia prawa. Nie wskazano zaś żadnych innych okoliczności uniemożlwiających wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
W tym stanie rzeczy organ winien ponownie rozpoznać wniosek skarżącej, mając na względzie powyższe wskazania Sądu.
Wobec powyższego, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu, opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego pełnomocnictwo oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 68).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło