II SA/Ol 1346/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-12-15
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, który na mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wolny od podatku, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, który zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wolny od podatku, nie powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego. Wynika to z definicji dochodu zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która odnosi się do przychodów podlegających opodatkowaniu, a dochód zwolniony z podatku nie spełnia tego kryterium.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na niepełnosprawne dziecko. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekroczył ustawowe kryterium z powodu zaliczenia do dochodu kwoty 90 000 zł uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości w 2014 r. Skarżąca argumentowała, że środki te zostały przeznaczone na zakup innej nieruchomości i są zwolnione z podatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że środki te nie zostały utracone przez rodzinę. Skarżąca wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant referent Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 6 maja 2016r. M.E. złożyła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. (dalej: MOPS) wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – J.E.
Decyzją z dnia [...], działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Dyrektor MOPS odmówił prawa do świadczenia wychowawczego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Stwierdzono, że jednym z kryteriów przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w okresie od 1 kwietnia 2016r. do 30 września 2017r. jest dochód rodziny za 2014r., gdyż stosownie do art. 5 ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie powinien przekraczać 1200 zł, w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Ustalono, że dochód wnioskodawczyni, po weryfikacji danych w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów oraz weryfikacji składek zdrowotnych do ZUS za 2014 rok wyniósł netto 90000 zł - z tytułu zbycia nieruchomości i realizacji praw związanych z nieruchomościami (PIT-39), dochód zaś męża, po weryfikacji za rok 2014 wyniósł 7500,30 zł netto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Podano, że zgodnie z oświadczeniem działalność ta jest obecnie zawieszona i nie jest z tego tytułu uzyskiwany żaden dochód, lecz nie uwzględniono z tego tytułu okoliczności utraty dochodu, ponieważ utrata dochodu z tego tytułu może mieć miejsce po jej wyrejestrowaniu. Zatem miesięczny dochód rodziny wynosi 8125,03 zł, co w przeliczeniu na członka rodziny daje kwotę 2708,34 zł i tym samym przekracza ustawowe kryterium do przyznania świadczenia wychowawczego.
Od decyzji tej M.E. wniosła odwołanie zarzucając jej niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego. Podkreśliła, że w [...] na podstawie umowy działu spadku po jej zmarłej babci otrzymała udział 3/8 w nieruchomości (akt notarialny Rep. [...]). W 2014r. nieruchomość ta została sprzedana i z tego tytułu uzyskała dochód w wysokości 90000 zł netto (akt notarialny Rep. [...]). Podała, że powyższy dochód zgodnie z PIT-39 został w większości - w kwocie 75000 zł netto - przeznaczony na zakup innej nieruchomości (akt notarialny Rep. [...]), a pozostała kwota także zostanie wydatkowana na remont zakupionej nieruchomości. Wobec tego cały ten dochód 90000 zł został zwolniony z podatku dochodowego, zgodnie ze złożoną deklaracją termin rozliczenia z urzędem skarbowym upływa 31 grudnia 2016r. Tym samym kwota 90000 zł nie powinna być uwzględniona w dochodzie jej rodziny, co konsekwentnie potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych - wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 lipca 2014r. sygn. III SA/Kr 350/14 , czy z 5 marca 2015r. sygn. II SA/Ke 107/2015. Podkreśliła, że wprawdzie wyroki te dotyczą świadczeń rodzinnych lecz ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci odsyła do definicji dochodu określonej w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Wskazała, iż mąż od maja 2015r. ma zawieszona działalność gospodarczą i nie osiąga żadnych dochodów, zaś ona ze względu na niepełnosprawność córki od września 2013r. zrezygnowała z pracy i otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne na córkę.
Po rozpatrzeniu i uzupełnieniu postępowania odwoławczego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojenie jego potrzeb życiowych. Przytoczono treść art. 5 ust. 3-4 ustawy z dnia 11 listopada 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 195) dalej: p.p.w.d., zgodnie z którym świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom (...), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.200 zł. Skoro córka J. jest dzieckiem niepełnosprawnym to w sprawie tej znajduje zastosowanie kryterium wskazane w art. 5 ust. 4 ww. ustawy. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że nie zostało spełnione kryterium dochodowe uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia. Wskazano, że pojęcie "dochodu" zdefiniowano w art. 3 pkt 1 lit. a z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015r,. poz. 114, ze zm) dalej: u.ś.r., do którego odsyła art. 2 pkt 1 p.p.w.d. W myśl tych przepisów dochodem są - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30 f ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012r. poz. 361, ze zm) dalej: u.p.d.o.f., pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne naliczone od kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dalej przytoczono treść art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz ust. 25 pkt 1 lit. a) i d) u.p.d.o.f. wskazując, iż Kolegium znane są orzeczenia sądów administracyjnych w kwestii niemożliwości wliczania w skład dochodu rodziny kwoty dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczonego następnie w przewidzianym terminie na cele mieszkaniowe i korzystającego w związku z tym ze zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie zaistniała jednak odmienna sytuacja, niż w przedstawionych orzeczeniach sądów, gdyż kwota uzyskana przez M.E. w 2014r. ze sprzedaży nieruchomości (udziału) w wysokości 90000 zł została następnie w 2016r. wydatkowana w wysokości 75000 zł na rzecz jej męża i zarazem ojca małoletniej, wskutek wzajemnej "transakcji" pomiędzy małżonkami, polegającej na sprzedaży przez niego udziału żonie w wysokości ½ aktualnie zajmowanego przez trzyosobową rodzinę lokalu mieszkalnego. Doszło zatem do sytuacji, gdzie rodzina zachowała na własny użytek wcześniej pozyskane środki finansowe, w żadnym razie nie traci ich, zachowuje tym samym pełne prawo do ich wydatkowania w sposób swobodny i dowolny. W żadnym razie nie można uznać, że pieniądze z transakcji dotyczącej zbycia udziału do lokalu zawartej pomiędzy małżonkami zostały przez rodzinę utracone, zostały po prostu wzajemnie przekazane pomiędzy rodzicami dziecka. Bez znaczenia pozostaje natomiast fakt, że część z tych środków finansowych została, w świetle aktu notarialnego - przekazana przez odwołującą się na konto ZUS Oddział E. celem spłaty zadłużenia p. M.E., zabezpieczonego hipoteką przymusową na tej nieruchomości. Poza wpływem dla tej sprawy jest okoliczność, że pomiędzy małżonkami E. z dniem [...] 2015r. została ustanowiona rozdzielność majątkowa.
Skargę na ww. decyzję wywiodła M.E., zarzucając:
- naruszenie art. 5 ust. 4 ustawy p.p.w.d. poprzez błędną wykładnię skutkującą niewłaściwym zastosowaniem przepisu poprzez przyjęcie, iż kwota 90000zł uzyskana ze sprzedaży w 2014r. udziału w nieruchomości i przeznaczona w 2016r. na zakup udziału w nieruchomości winna być wliczana do dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy p.p.w.d. podczas, gdy w związku z art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. i art. 30e ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 i art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) i d) u.p.d.o.f. kwota ta nie powinna być uwzględniona przy wyliczaniu dochodu rodziny;
- naruszenie art. 71 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego pominięcia;
- rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na podjętą decyzję, poprzez uchybienie przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego (zasada zaufania obywateli do organów państwa), art. 6 kpa (obowiązek informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków), art. 7 kpa (podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 11 kpa (organ winien wyjaśnić stronie zasadność przesłanek którymi kierował się przy załatwianiu sprawy), art. 107 kpa, poprzez ogólnikowe i lakoniczne uzasadnienie decyzji, nie precyzując z jakich przyczyn nie uwzględnił wyjaśnień odnośnie celu i przeznaczenia uzyskanej kwoty za udział w nabytej nieruchomości. Z tych powodów wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów przedstawiła własne rozumienie przytoczonych przepisów argumentując, że w zasadzie bez przeprowadzenia postępowania uznały organy, iż dochód ze sprzedaży udziału w nieruchomości winien stanowić dochód rodziny za 2014r., jak również wskazała na całkowicie swobodną ocenę w końcowej części uzasadnienia decyzji, gdzie organ uznał bez żadnej podstawy faktycznej czy prawnej sugerując, choćby poprzez umieszczenie określenia transakcja w cudzysłowie, jakoby ważność umowy kupna sprzedaży nieruchomości budziła wątpliwości. Jednocześnie całkowicie arbitralnie przyjmuje, że rodzina zachowuje na własny użytek wcześniej pozyskane środki finansowe. Organ w tym zakresie nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, pomimo sygnalizowania przez skarżącą, iż jej sytuacja nie jest pod tym względem typowa (przeznaczenie uzyskanej kwoty na spłatę zadłużenia wygenerowanego przez męża bez zgody i wiedzy żony).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie, która odbyła się przed Sądem w dniu 15 grudnia 2016r. skarżąca podniosła, że z małżonkiem w dniu [...] 2015r. zawarła umowę o zniesieniu współwłasności ustawowej, gdyż małżonek poza nią zaciągał zobowiązania z tytułu których była później nękana przez komorników o uregulowanie należności. Dlatego też kwota którą zapłaciła mężowi za jego udział w nieruchomości nie stanowi dochodu rodziny. Podała, że z powodu takiego zachowania męża wystąpiła do Sądu Okręgowego w E. z powództwem o rozwód, sprawa jest prowadzona pod sygn. akt [...]. Na powyższą okoliczność przedstawiła, do wglądu, wezwanie na rozprawę w dniu [...] 2017r. Podkreśliła, że wydana decyzja nie odzwierciedla sytuacji jej rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem kwestionowane rozstrzygnięcie nie zostało podjęte zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.
Skarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego, wnioskowanego na pierwsze dziecko – J.E. Organy administracyjne stanęły na stanowisku, że skarżącej nie przysługuje świadczenie na dziecko, z uwagi na fakt przekroczenia kryterium dochodowego, które jest badane w przypadku, gdy o świadczenie występuje rodzic na pierwsze dziecko.
W rzeczonej sprawie niesporne jest, że skarżąca jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na niepełnosprawną córkę, skoro z przedłożonego orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] 2015r. wynika, że J.E. została zaliczona do osób niepełnosprawnych na okres do [...] 2018r. Rozstrzygnięcia wymaga natomiast, czy do dochodu rodziny skarżącej, obliczanego na potrzeby ustalenia tego prawa, prawidłowo zaliczona została kwota 90000 zł stanowiąca dochód skarżącej z tytułu odpłatnego zbycia w 2014r. udziału 3/8 w nieruchomości, podlegającego zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 361, ze zm). Zaliczenie tej kwoty do dochodu rodziny skarżącej skutkowało bowiem przekroczeniem ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego, dla jej rodziny stosownie do art. 5 ust. 4 p.p.w.d. kwotę 1200 zł miesięcznie.
Wskazać trzeba, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016r., poz. 195) dalej: p.p.w.d.. Wyjaśnić należy także, iż jak wskazuje na to sam tytuł ustawy oraz treść jej art. 4 ust. 1 celem tej regulacji prawnej jest udzielenie przez Państwo rodzicom (opiekunom) dzieci pomocy w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (świadczenie wychowawcze).
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1 p.p.w.d. dochodem w rozumieniu tej ustawy jest dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zatem regulacja ta odwołuje się do definicji ustawowej "dochodu", zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015r,. poz. 114, ze zm) dalej: u.ś.r. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.- w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: u.p.d.o.f.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w 2014r. zbyła udział 3/8 w nieruchomości uzyskanej w wyniku spadku (akt notarialny Rep. [...]) otrzymując środki w wysokości 90000 zł, a następnie pozyskane fundusze wykorzystała na zakup w 2016r. udziału wynoszącego ½ w mieszkaniu przy ul. [...] w I., którego była już współwłaścicielką w udziale ½ (akt notarialny Rep. [...]), przy czym zakupu tego dokonała od swojego małżonka M.E. za kwotę 75000 zł, za fundusze pochodzące z jej majątku osobistego. Potwierdzono, że małżonkowie w dniu [...] 2015r. podpisali umowę małżeńską o rozdzielności majątkowej.
Wobec powyższego, wbrew stanowisku organów orzekających w tej sprawie, należało zwrócić uwagę na zapis art. 30e u.p.d.o.f., który wskazuje m.in., że po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym wykazać dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i obliczyć należny podatek od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131 lub wykazać dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 (art. 30e ust. 4). W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę (art. 30 e ust. 7 ustawy o podatku dochodowym).
Z kolei w myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, o których mowa w art. 30e (...), jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydany na własne cele mieszkaniowe (...).
Reasumując z wyżej przytoczonej regulacji wynika w sposób jednoznaczny, że uwzględnienie dochodu skarżącej uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, który na mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. jest wolny od podatku dochodowego, pozostaje w sprzeczności z definicją dochodu zawartą w art. 3 pkt 1 u. ś.r.. Wskazany dochód nie jest bowiem przychodem w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy, a więc takim, który podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszonym o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne i to niezależnie od okoliczności, od kogo dokonano zakupu lokalu mieszkalnego czy też udziału w takim lokalu, czy też na czyją rzecz zostały wydatkowane te środki.
Użyte w art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś..r. sformułowanie "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych" należy odczytywać mając na uwadze treść całego przepisu art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przepisie tym wskazano zaś m.in., że po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym wykazać dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i obliczyć należny podatek od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131 lub wykazać dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 (art. 30e ust. 4). W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania i do zaplaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę (art. 30e ust. 7).
W świetle powołanych regulacji prawnych stwierdzić należy brak obowiązku zapłaty podatku dochodowego od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości w przypadku przeznaczenia przychodu z tego tytułu na cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skoro zaś, wykazana przez skarżącą w PIT 39 kwota 90000 zł, stanowi dochód niepodlegający opodatkowaniu, to nie sposób przyjąć aby kwota ta stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zauważyć pozostaje, że dochód, o jakim mowa w art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r., to przychód pomniejszony o należny podatek dochodowy, którego w tej sprawie nie można obliczyć (por. wyrok WSA w Gdańsku z 26 września 2013r., sygn. akt III SA/Gd 520/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2014r. sygn. II SA/Łd 172/14, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko przedstawione we wskazanych orzeczeniach Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela w całości.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż słusznie zarzuca skarżąca, że Kolegium w uzasadnieniu swojego stanowiska nie wskazało z jakiego powodu faktycznie odmawia zastosowania wskazanej wyżej regulacji prawnej, stosując pozaprawne argumenty, jak również w sposób dorozumiany kwestionując dokonane przez skarżącą wydatkowanie środków pozyskanych ze zbycia udziału w nieruchomości i stanowiących jej majątek osobisty na zakup udziału w obecnie zajmowanym lokalu, do którego posiadała jedynie udział wynoszący ½, gdyż pozostały udział posiadał jej małżonek. Skoro skarżąca w dniu [...] 2015r. zawarła małżeńską umowę o zniesieniu wspólności ustawowej, przed notariuszem, to nie sposób podzielić stanowiska organu, że umowa dotycząca wydatkowania środków finansowych na cele mieszkaniowe z 2016r. i tak skutkuje faktycznym zachowaniem tych środków przez rodzinę, gdyż ich dysponentem pozostaje ojciec dziecka.
Pomijając okoliczność, że brak jest po stronie organu orzekającego w tej sprawie podstaw prawnych do kwestionowania prawidłowości zawarcia takiej umowy sprzedaży pomiędzy małżonkami, gdyż w zakresie skutków prawnych takiej umowy uprawnienie pozostaje tylko po stronie organu podatkowego, to podkreślić należy, że bez względu na okoliczność, iż środki te zostały przez skarżącą przeznaczone na cele mieszkaniowe, gdyż jak zdaje się wynikać to ona będzie obecnie posiadała wyłącznie tytuł prawny do nieruchomości położonej w I. przy ul. [...], w której zamieszkuje wraz z dzieckiem, to nie ulega żadnej wątpliwości również ta okoliczność, że po zniesieniu małżeńskiej umowy o wspólności ustawowej, środki za nabyty udział w lokalu mieszkalnym stanowią majątek osobisty małżonka czyli majątek odrębny.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organy winny zatem dokonać oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście wykładni przepisów prawa dokonanej przez Sąd w niniejszej sprawie, w szczególności art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 30e u.p.d.o.f., a także przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy faktycznie otrzymane przez małżonka skarżącej w 2016r. środki finansowe za zbyty udział w nieruchomości wspólnej mogą być doliczone i stanowić dochód rodziny za 2014r., gdyż w tym zakresie organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły żadnego postępowania. Organy winny także uwzględnić aktualną sytuację rodziny, gdzie z uwagi na nierozważnie zachowanie małżonka i zaciąganie licznych zobowiązań, skarżąca wystąpiła z powództwem o rozwód.
Mając na uwadze zapis art. 28 p.p.w.d. oraz art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r. poz. 23) organ administracji publicznej zobowiązany jest do wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Nadto zgodnie z treścią art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego.
Organ w toku ponownego rozpoznania sprawy powinien zatem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie z uwzględnieniem wykładni wyżej wskazanych przepisów prawa i ustalić faktyczny dochód rodziny skarżącej za 2014 rok, od którego uzależnione jest przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, stosownie do zapisu art. 5 ust. 4 p.p.w.d.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło