II SA/Ol 1386/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2017 r. wniosku Fundacji o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Fundacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 28 października 2016r. (data nadania pocztowego) Fundacja (dalej jako: "skarżąca", "Fundacja") wywiodła bezpośrednio do tutejszego Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Powyższa skarga wpłynęła do Sądu w dniu 2 listopada 2016 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 2 listopada 2016 r., skarga ta została przekazana Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w dniu 4 listopada 2016 r., o czym poinformowano stronę skarżącą. Pismo w tym przedmiocie doręczone zostało skarżącej w dniu 8 listopada 2016 r. W dniu 15 listopada 2016 r. (data nadania pocztowego) Prezes Zarządu Fundacji wystąpiła, za pośrednictwem organu, o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Argumentowała, że z pisma otrzymanego w dniu 8 listopada 2016 r. dowiedziała się, że skarga została wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zamiast za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co skutkuje wniesieniem skargi po terminie. Wskazał, że od 2,5 miesiąca jest matką trzeciego dziecka, przebywa na urlopie macierzyńskim i jej aktywność zawodowa sprowadza się głównie do uzgadniania i podpisywania pism. Pismo ze skargą przygotowała 27 listopada 2011 r., wpisując na nim, iż skarga jest skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podała również dane adresowe zarówno Sądu jak i organu. Pismo to zostało przez nią przekazane do wysłania z poprawnymi danymi organu i adresem na jaki ma zostać wysłane. Niestety pracownik, który otrzymał pismo do wysłania uległ wypadkowi i trafił do szpitala, ale przekazał je do wysłania innej osobie, która wysłała pismo bezpośrednio do Sądu. O tym, iż pismo zostało wysłane na adres Sądu, a nie organu, dowiedziała się dopiero po otrzymaniu korespondencji z Sądu. W związku z opisanym zdarzeniem losowym nie doszło do złożenia wniosku w terminie do Sądu za pośrednictwem organu. W dniu 8 grudnia 2016 r. niniejsza skarga, już w prawidłowym trybie, wpłynęła do tutejszego Sądu ze stanowiskiem organu II instancji, który wniósł o jej odrzucenie z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia. W ocenie organu wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W rozpatrywanym przypadku Fundacja uchybiła terminowi do wniesienia skargi, gdyż mimo wyraźnego pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji o trybie wniesienia skargi za pośrednictwem organu, nadała skargę w przedostatnim dniu ustawowego terminu do jej wniesienia, za pośrednictwem operatora pocztowego - bezpośrednio do Sądu. W takiej sytuacji za datę wniesienia skargi można uznać dopiero dzień, w którym tutejszy Sąd przekazał skargę według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, które wydało zaskarżoną decyzję. W rozpoznawanej sprawie Sąd uczynił to w dniu 4 listopada 2016 r. Ten dzień należy przyjąć jako datę wniesienia skargi, a nie - jak to wskazuje organ - dzień 15 listopada 2016 r., kiedy to skarżąca, za pośrednictwem organu, wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ponawiając uchybioną czynność. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia i może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (art. 54 § 2 i 3 p.p.s.a.). Konsekwentnie również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia jej bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej. Wówczas o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, decyduje data nadania pisma strony przez sąd pod adres właściwego organu (vide: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", T. Woś i in., LexisNexis, wyd. I, Warszawa 2005 r. oraz orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: postanowienie z dnia 2 października 2009r., sygn. akt II FSK 1664/08, postanowienie z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt I FSK 1597/08, postanowienie z dnia 17 listopada 2008 r., sygn. akt I FSK 1250/08, postanowienie z dnia 4 września 2008 r., sygn. akt I FSK 687/08 - dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny zachowania terminu do złożenia skargi nie można przyjąć daty wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, bowiem na tym etapie postępowania niedopuszczalne jest zastosowanie trybu przewidzianego w art. 65 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 23), zgodnie z którym podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Stosownie do art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W związku z powyższym, przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Analizując spełnienie pierwszego z wymienionych warunków Sąd uwzględnił, że skarżąca dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi w dniu 8 listopada 2016 r. i w dniu 15 listopada 2016 r. wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem. W związku z tym należało przyjąć, że skarżąca zachowała termin wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a. do złożenia wniosku. Termin ten należy bowiem liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o uchybieniu terminu Jak wnioskować można na podstawie wyjaśnień podniesionych w przedmiotowym wniosku, Prezes Zarządu Fundacji miała świadomość skutków nadania skargi bezpośrednio do Sądu. Jednak nie miała świadomości, że przesyłka została źle zaadresowana. Wskazała, że nadanie skargi zleciła pracownikowi, podając mu prawidłowe dane adresowe organu, a w treści skargi wskazała, że skarga jest skierowana do WSA w Olsztynie za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Natomiast pracownik w związku z wypadkiem przekazał skargę do wysłania innej osobie, która nieprawidłowo wysłała pismo bezpośrednio do Sądu. Przytoczone argumenty nie pozwalają uznać, że skarżąca bez swej winy uchybiła terminowi do złożenia skargi. Autor skargi wprawdzie prawidłowo zredagował ją, wskazując, że wnosi ją za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Jednak wbrew temu, skarga została wniesiona bezpośredni do Sądu. Eksponowana okoliczność, że wysłanie przesyłki zostało zlecone "innej osobie", która źle ją zaadresowała, nie zwalnia skarżącej z odpowiedzialności za zaniedbanie lub niewiedzę osób, którymi się posługuje. Podnieść należy, nawiązując do wypracowanych i utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a jedyną możliwością jego przywrócenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że dokonanie czynności procesowej w terminie, nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Oznacza to, że strona mimo starań nie mogła dokonać czynności w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (tak też WSA w Gliwicach w postanowieniu z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt IV SA/GL 647/04). Podkreślić należy, że termin może być przywrócony tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. W warunkach rozpoznawanej sprawy nie można stwierdzić wystąpienia okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy, z mocy cytowanych wyżej przepisów, należało orzec jak w postanowieniu.