II SA/Ol 175/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia F. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 marca 2010r. Sygn. akt II SA/Ol 175/08 o oddaleniu wniosku Stowarzyszenia F. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na budowę stacji bazowej sieci telefonii cyfrowej postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 31 marca 2010r. sygn. akt II SA/Ol 175/08 oddalił wniosek Stowarzyszenia F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wobec wystąpienia z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, który podlegał już wielokrotnej ocenie tak sądu wojewódzkiego jak i ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (w postanowieniach: z dnia 12 września 2008r. sygn. akt II OZ 903/08 - karta 146 akt, z dnia 27 stycznia 2010r. sygn. akt II OZ 25/10 - karta 311 akt). Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi Stowarzyszenia w dniu 14 kwietnia 2010r. – karta 352 akt. Pismem nadanym w dniu 22 kwietnia 2010r. Stowarzyszenie wywiodło zażalenie na powyższe postanowienie, jak również na wcześniejsze postanowienia tego Sądu z dnia 12 lutego 2010r. oraz z dnia 26 października 2009r. W uzasadnieniu zażalenia Stowarzyszenie zawarło wniosek, iż "składa także wniosek o przywrócenie ewentualnie uchybionych terminów (jeśli nie zostały uchybione wniosek jest bezprzedmiotowy) z powodów, które zaistniały w tej sprawie: dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe, decyzja wydana została w wyniku podejrzenia przestępstwa, niedopełnienia obowiązków, przekroczenia uprawnień, strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności, ponadto decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa i zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Nadto wskazano, iż z powodu awarii sprzętu komputerowego nie było w stanie dostarczyć kopii żądanych dokumentów, które posiadane są jedynie w formie elektronicznej i przyczyna ta ustała w dniu dzisiejszym. Do zażalenia dołączono identycznej treści formularz druku PPPr jak przedłożony do sprawy w dniu 9 marca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu wnioskowane przez skarżącą jest instytucją procesową mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z art. 87 § 1 i 2 ww. ustawy wynika, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej - por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 1998r. sygn. akt I SA/Gd 1194/97, niepubl., postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2001r. sygn. akt I SA 1735/00 niepubl. Przy czym należy podkreślić, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego przy ustalaniu winy strony w niezachowaniu terminu należy uwzględniać działania pełnomocnika, a jego zaniedbania odnoszą negatywne skutki wobec samej strony (tak w postanowieniu SN z dnia 15 marca 20000r. sygn. akt II CKN 554/00, LEX nr 51986, wyrok NSA z dnia 18 lipca 2001r., sygn. akt I SA 431/00, LEX nr 54736, postanowienie SN z 7 lutego 2000r. sygn. akt I CKN 1261/99, Prok. i Pr. Z 2001, nr 4, poz. 30). Przy czym strona winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu. Zatem za działania lub zaniechania pełnomocnika w dokonaniu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona. Nie może natomiast stanowić o braku winy strony okoliczność podnoszona przez jej pełnomocnika, że uchybienie terminu było spowodowane awarią sprzętu komputerowego. W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, iż działający w sprawie pełnomocnik w żaden sposób nie uprawdopodobnił tejże okoliczności, czego wymaga treść akt. 87 § 2 ustawy ppsa., jak również daty ustania przyczyny uniemożliwiającej terminowe dokonanie czynności – wniesienia zażalenia. Po wtóre wyjaśnić pozostaje, iż ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera jakiejkolwiek regulacji prawnej, która stawiałaby wymóg sporządzania jakiegokolwiek pisma procesowego do Sądu w formie elektronicznej, czy też regulacji prawnej przewidującej konieczność przedstawienia szczegółowych wywodów, które mogą być sporządzone jedynie przy wykorzystaniu komputera. Awaria tego sprzętu nawet, jeżeli miałaby miejsce, czego pełnomocnik nie uprawdopodobnił, nie miałaby żadnego znaczenia dla wykazania braku winy w działaniu strony w efekcie którego doszło do uchybienia terminu. Bez względu jednak na powyższe w ocenie Sądu przechowywanie danych na elektronicznych nośnikach pamięci wiąże się zawsze z ryzykiem utraty tych danych - w wyniku np. działania wirusów komputerowych lub awarii nośnika. Nie jest to zatem okoliczność na tyle nieprzewidywalna, aby nie można było jej zapobiec poprzez np. zapisanie kopii na innym nośniku, czy też wydrukowanie wersji roboczej. W rozpoznawanej sprawie argumentacja pełnomocnika strony zmierza do wykazania niemożności przedstawienia wraz z zażaleniem dokumentacji zapisanej w formie elektronicznej na wadliwym komputerze, co uniemożliwiło terminowemu wniesieniu zażalenia na zarządzenie Sądu. W rozpoznawanej sprawie jednakże poza skierowaniem w terminie zażalenia na postanowienie z dnia 31 marca 2010r. nie było potrzeby przedkładania jakichkolwiek innych dokumentów, zwłaszcza, że przedstawiony wzór formularza o przyznanie prawa pomocy jest identyczny z nadesłanym do Sądu w dniu 11 marca 2010r. Zatem awaria sprzętu komputerowego, jeśli miała miejsce nie uniemożliwiała w terminie wniesienia do Sądu zażalenia na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. W tym miejscu należy także wskazać, iż Stowarzyszenie z tej samej przyczyny składało już wniosek o przywrócenie terminu, który został rozpoznany negatywnie postanowieniem WSA w Olsztynie z dnia 28 maja 2009r. (karta 227 akt), które podane zostało kontroli instancyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 stycznia 2010r. sygn. akt II OZ 24/10 (karta 306 akt) wypowiedział pogląd, iż awaria sprzętu komputerowego nie umożliwia przyjęcia braku winy skarżącego Stowarzyszenia w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Okoliczność ta nie uprawdopodabnia zaistnienia przesłanki z art. 86 § 1 ustawy ppsa. Zatem Stowarzyszenie znając to rozstrzygnięcie i wiedząc iż na przyszłość musi zachowywać staranność w dochowaniu terminu do złożenia środka zaskarżenia ponownie uchybia termin argumentując to awarią sprzętu komputerowego. Reasumując nic nie stało na przeszkodzie aby pełnomocnik Stowarzyszenia odręcznie napisał zażalenie zachowując termin do jego wniesienia i dopełniając należytej staranności w wykonywaniu powierzonych mu obowiązków jako Prezes Stowarzyszenia. Tylko takie działanie można uznać za należyte wykonywanie pełnomocnictwa wynikającego z faktu działania za organ Stowarzyszenia z zachowaniem należytej staranności. Nie sposób uznać aby działanie pełnomocnika, który nie podejmuje w terminie czynności, dla której wyznaczony został 7 dniowy termin, z uwagi na awarię komputera za działanie bez winy pełnomocnika zwłaszcza, iż jak podano wyżej można było sporządzić zażalenie osobiście. W tym miejscu podkreślić należy także, iż twierdzenia pełnomocnika skarżącego o braku możliwości przedstawienia załączników w związku z awarią komputera są gołosłowne, bowiem do przesłanego zażalenia nie dołączono żadnych innych dokumentów, które nie byłyby znane Sądowi wcześniej. Zatem twierdzenie, że awaria komputera uniemożliwiała terminowe wniesienie zażalenia wraz z załącznikami jest w tej sprawie gołosłowne. Powszechna praktyka sporządzania pism procesowych w wersji drukowanej nie oznacza w żadnym wypadku takiego obowiązku i awaria sprzętu komputerowego nie stała na przeszkodzie do ręcznego, terminowego sporządzenia i nadesłania zażalenia. Wobec powyższego awaria komputera strony nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy po stronie uprawnionego do reprezentowania Stowarzyszenia, gdyż nie dołożono należytej staranności w prowadzeniu tej sprawy. Dlatego Sąd uznał, że w tej sytuacji nie jest możliwe przywrócenie uchybionego terminu. Z tych względów na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy ppsa. orzeczono jak w sentencji postanowienia.