II SA/Ol 181/11
PostanowienieWSA w Olsztynie2012-04-23
Skład orzekający: Alicja Jaszczak – Sikora
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu, który udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego, przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu, jeśli pierwotnie wyznaczony pełnomocnik zmarł, a następnie został on wyznaczony jako nowy pełnomocnik z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że radcy prawnemu, który został wyznaczony jako pełnomocnik z urzędu po śmierci pierwotnie wyznaczonego pełnomocnika, przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu oraz zwrot udokumentowanych wydatków. W przypadku śmierci pełnomocnika, który udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego, następuje zmiana osoby pełnomocnika wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych, co uzasadnia przyznanie wynagrodzenia nowemu pełnomocnikowi.Stan faktyczny
C. A. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w przedmiocie odmowy zasiłku celowego. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Po ustanowieniu radcy prawnego J. S., udzielił on pełnomocnictwa substytucyjnego radcy prawnemu E. S. Wyrokiem WSA skargę oddalono, a wynagrodzenie przyznano J. S. Po śmierci J. S., E. S. została wyznaczona jako nowy pełnomocnik z urzędu. Złożyła wniosek o przyznanie wynagrodzenia, który został odrzucony przez referendarza sądowego. E. S. wniosła sprzeciw, który został uwzględniony przez WSA.Rozstrzygnięcie
Uznano sprzeciw radcy prawnego E. S. za zasadny i przyznano jej wynagrodzenie oraz zwrot wydatków z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w łącznej kwocie 227 zł, powiększonej o należny podatek VAT.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2012 r. wniosku radcy prawnego E. S. o przyznanie wynagrodzenia oraz o zwrot wydatków z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi C. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać radcy prawnemu E. S. wynagrodzenie oraz zwrot wydatków z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w łącznej kwocie 227 zł (słownie: dwieście dwadzieścia siedem złotych), powiększonej o należny podatek VAT. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
C. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]", utrzymującą w mocy decyzję z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta O. przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup farby do odświeżenia ścian, szpachli, pigmentu i ciśnieniomierza. Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie.
Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Ol 181/11) referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w O. przyznała skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego w przedmiotowej sprawie. Na podstawie powyższego postanowienia Okręgowa Izba Radców Prawnych w O. wyznaczyła dla skarżącego jako pełnomocnika z urzędu radcę prawnego – J. S. W dniu 10 maja 2011r. wyznaczony radca prawny udzielił radcy prawnemu E. S. pełnomocnictwa substytucyjnego w niniejszej sprawie.
Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r. (sygn. akt II SA/Ol 181/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalił skargę skarżącego i jednocześnie przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. na rzecz radcy prawnego J. S. kwotę 240 zł powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Wyznaczony radca prawny sporządził i wniósł od przedmiotowego wyroku skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej z urzędu. Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1742/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując jednocześnie w uzasadnieniu, iż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.
W dniu 23 marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. wpłynął wniosek radcy prawnego E. S., w którym wniosła ona o przyznanie jej wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w sprawie sygn. akt I OSK 1742/11 ze skargi kasacyjnej C. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 28 czerwca 2011r. sygn. akt II SA/Ol 181/11 według norm przepisanych oraz o zwrot kosztów stawiennictwa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie w kwocie 47 zł według załączonych rachunków, oświadczając, iż wymienione opłaty nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II SA/Ol 181/11) referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w O. odmówiła przyznania radcy prawnemu E.S. wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, iż wynagrodzenie oraz zwrot wydatków z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyłącznie radca prawny wyznaczony w sprawie przez właściwą okręgową izbę radców prawnych. W niniejszej sprawie, Okręgowa Izba Radców Prawnych w O. wyznaczyła dla skarżącego jako pełnomocnika z urzędu radcę prawnego – J. S. W konsekwencji, wynagrodzenie oraz zwrot wydatków z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie mogą być przyznane radcy prawnemu – E. S. W wyniku udzielenia dalszego pełnomocnictwa (substytucji) nie doszło bowiem do zmiany osoby pełnomocnika wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w O. (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 184/10, i z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1288/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W złożonym od powyższego rozstrzygnięcia sprzeciwie radca prawny E. S. podniosła, iż udzielone jej przez radcę prawnego J. S. pełnomocnictwo substytucyjne wygasło z dniem śmierci J. S. w dniu 23 sierpnia 2011 r., a w jego miejsce Okręgowa Izba Radców Prawnych w O. wyznaczyła ją pełnomocnikiem z urzędu dla wnoszącego skargę kasacyjną C. A. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przysługuje jej wynagrodzenie oraz zwrot udokumentowanych wydatków, stąd też wniesiony sprzeciw należy uznać za zasadny. W załączeniu wnosząca sprzeciw dołączyła kopię pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w O.z dnia 30 grudnia 2011 r. wraz z pismem NSA z dnia 29 grudnia 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a, radca prawny wyznaczony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład jego pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, przedmiotową opłatę sąd podwyższa ponadto o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (§ 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia).
Jak wynika z akt sprawy radca prawny E.S. w dniu 30 grudnia 2011r. została wyznaczona pełnomocnikiem dla wnoszącego skargę kasacyjną C.A. w miejsce dotychczasowego pełnomocnika – radcy prawnego J. S. w sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym o sygn. akt I OSK 1742/11 w ramach przyznanego prawa pomocy.
W dniu 23 marca 2012 r. radca prawny E. S. wniosła o przyznanie jej wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu oraz o zwrot kosztów stawiennictwa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, według załączonych rachunków (bilety autobusowe), oświadczając, iż wymienione opłaty nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie – z uwagi na jej przedmiot, zastosowanie ma stawka minimalna, określona w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, w wysokości 240 zł.
Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż zasadne jest przyznanie wyznaczonemu radcy prawnemu wynagrodzenia w kwocie 180 zł (240 zł x 75%) oraz zwrot poniesionych wydatków w wysokości 47 zł, powiększonych o należny podatek VAT.
Z tych względów, na podstawie art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło