II SA/Ol 197/16

WyrokWSA w Olsztynie2016-04-07

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy mobilnego węzła betoniarskiego, wydana na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczonym pod odkrywkową kopalnię kruszywa, może zostać uznana za zgodną z planem, jeśli eksploatacja kruszywa została zakończona, a teren zrekultywowany?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że planowana inwestycja polegająca na budowie mobilnego węzła betoniarskiego jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza teren pod odkrywkową kopalnię kruszywa. Zakończenie eksploatacji i rekultywacja terenu nie dezaktualizują ustaleń planu. W związku z tym, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana z naruszeniem tych ustaleń podlega stwierdzeniu nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący S. W. uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy mobilnego węzła betoniarskiego. Z. W., właściciel sąsiedniej nieruchomości, wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji, argumentując niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczał teren pod kopalnię kruszywa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo odmówiło stwierdzenia nieważności, ale po wniosku o ponowne rozpatrzenie uchyliło swoją decyzję i stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem prawa. S. W. zaskarżył decyzję Kolegium do WSA, kwestionując m.in. status Z. W. jako strony postępowania i interpretację planu miejscowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi Sz. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie oceny oddziaływania na środowisko - oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że S. W., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A, wystąpił w dniu 18 czerwca 2014 r. do Wójta Gminy A o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na budowie mobilnego węzła betoniarskiego na działce nr "[...]" w obrębie geodezyjnym A, gmina A. Do wniosku dołączył kartę informacyjną przedsięwzięcia. Decyzją z dnia "[...]" organ pierwszej instancji stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko polegającego na budowie mobilnego węzła betoniarskiego na działce nr geod. "[...]" w obrębie geodezyjnym A, gmina A. Przed wydaniem decyzji organ uzyskał opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, stwierdzające, że dla przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny na środowisko. Decyzja stała się ostateczna. Wniosek o unieważnienie decyzji złożył w dniu 12 lutego 2015 r. Z. W. Poinformował, że w dniu 26 sierpnia 2014 r. nabył nieruchomość znajdującą się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, lecz nie został poinformowany o wydaniu i uprawomocnieniu się decyzji. W piśmie z dnia 2 marca 2015 r. – uzupełniającym wniosek – Z. W. podniósł, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy A uchwalonym w dniu 28 marca 2002r. działka należąca do S. W. przeznaczona jest pod wydobywanie kruszywa naturalnego – żwiru, zatem nie jest to działka przeznaczona pod zabudowę przemysłową. Decyzją z dnia "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności wskazanej powyżej decyzji. W uzasadnieniu decyzji podano, że Wójt Gminy wydając zaskarżoną decyzję analizował zgodność planowanej inwestycji z ustaleniami planu. Podał on m.in., że mając na uwadze, iż zakres planowanej inwestycji nie wiąże się z budową obiektów trwale związanych z gruntem, a także, iż nastąpiło całkowite wyczerpanie zasobów kruszywa naturalnego zakończone rekultywacją terenu górniczego, należy stwierdzić, że lokalizacja mobilnego węzła betoniarskiego nie jest sprzeczna z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego. Wyjaśniono, że wprawdzie prawidłowość zacytowanej analizy może budzić zastrzeżenia z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa, to jednak nawet gdyby uznać ją za sprzeczną z prawem, to sprzeczność ta nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Kolegium wyjaśniło, że ustalenia planu miejscowego zdezaktualizowały się na skutek zakończenia eksploatacji kruszywa naturalnego na przedmiotowym terenie. Trudno zatem uznać za uzasadnione twierdzenie, że nadal stanowią one wiążące wytyczne w zakresie przeznaczenia terenu. Po drugie, wskazało, że cytowana wyżej ustawa o udostępnianiu informacji... reguluje wymagania co do możliwości realizacji przedsięwzięć, mając na uwadze wymagania ochrony środowiska. Jeżeli plan przewiduje wykorzystanie terenu na odkrywkową kopalnię kruszywa, a jest to zamierzenie o najwyższym stopniu intensywności ingerencji w środowisko, to zgoda na realizację na nim przedsięwzięć pokrewnych funkcjonalnie (bo za takie należy uznać mobilny węzeł betoniarski) i znikomym wpływie na środowisko, o czym świadczy fakt, że nie jest tu potrzebna ocena oddziaływania na środowisko, nie może być określana jako przejaw rażącego naruszenia prawa. Wskazano, że planowany węzeł betoniarski jest przedsięwzięciem ograniczonym czasowo i nie powoduje konieczności wznoszenia obiektów trwale związanych z gruntem. Po trzecie, podano, że jeżeli planowane przedsięwzięcie będzie powodowało konieczność uruchomienia procedury uzyskania pozwolenia na budowę, to właściwy do jego wydania organ sprawdzi zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Cel oceny tej zgodności jest inny niż w przypadku art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji ( ... ), który ma potwierdzić możliwość realizacji inwestycji od strony wymagań ochrony środowiska. Wniosek o ponowne rozpatrzenie wskazanej powyżej sprawy zakończonej decyzją Kolegium wniósł Z. W. reprezentowany przez pełnomocnika. Decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa, tj. art. 27 i art. 87 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz uchwały Rady Gminy z dnia 28 marca 2002r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 87 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz plany miejscowe uchwalone po dniu 1 stycznia 1995r. zachowują moc. Dlatego też w omawianym przypadku stwierdzić należy, że do działki geodezyjnej nr "[...]" aktualnymi pozostają ustalenia poczynione przez Radę Gminy w uchwale nr "[...]" z dnia 28 marca 2002r., w której przyjęty plan zagospodarowania przestrzennego określił nieruchomość jako tereny eksploatacji kruszywa – wieś A. Zgodnie zaś z art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przed 11 lipca 2003 r., czyli przed wejściem w życie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymaga uchwalenia nowego planu ze wszystkimi konsekwencjami prawem przewidzianymi. Odwołujący wskazał, że na przedmiotowym terenie została skutecznie przeprowadzona przez właściciela nieruchomości nr "[...]" rekultywacja terenu na grunty rolne, co jednoznacznie potwierdza decyzja Starosty Powiatu z dnia "[...]" oraz prowadzony przez ten urząd rejestr gruntów, który klasyfikuje nieruchomość jako ziemię rolną - RIVA, RV. W odwołaniu wskazano, że decyzja z "[...]" potwierdza w swej treści nieprawdę - błąd w ustaleniach faktycznych - dotyczący m.in. kwalifikacji gruntu, co w konsekwencji prowadzi do rażącego naruszenia obowiązującego w dacie wydania prawa miejscowego (plan zagospodarowania przestrzennego z dnia 28 marca 2002r.) oraz powszechnie obowiązującego - ustawa z dnia 17 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nadto, odwołujący wskazał, że przeprowadzony proces rekultywacji potwierdzony przywołaną w treści odwołania decyzją stwierdza, iż przedmiotowej nieruchomości został przywrócony charakter rolny. Istotnym także pozostaje, że w żadnym z istniejących w sprawie dokumentów kształtujących prawo miejscowy plan zagospodarowania oraz decyzja o zakończeniu procesu rekultywacji – nie ma jakiejkolwiek mowy o możliwości przekształcenia czy chociażby czasowego wykorzystania przedmiotowej nieruchomości na cele przemysłowe, którymi niewątpliwie jest budowa mobilnego węzła betoniarskiego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" uchyliło swoją decyzję z dnia "[...]" i orzekło w ten sposób, że stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]". W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że Decyzja Wójta z dnia "[...]", stwierdzenia nieważności której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, została wydana na podstawie regulacji ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późno zm.). Zgodnie z regulacją art. 80 ust. 2 tejże ustawy właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnym i sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszących oraz dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej realizowanej na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych. Analiza akt sprawy wskazuje zaś, że teren zamierzonego przedsięwzięcia (działka o nr "[...]" w obrębie geodezyjnym A), polegającego na budowie mobilnego węzła betoniarskiego, jest objęty ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą Nr "[...]" Rady Gminy z dnia "[...]" w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów eksploatacji kruszywa we wsi A (Dz. Urz. Woj. Z 2002 r., Nr 68, poz. 1037). Według Kolegium z planu wynika, że na terenie objętym jego mocą obowiązującą, tj. na działce nr "[...]", obręb A, który to teren został oznaczony w planie symbolem PE - może zostać zlokalizowana jedynie odkrywkowa kopalnia kruszywa (§ 4 ust. 1 lit. a uchwały). Wprawdzie w § 4 ust. 2 aktu wprowadzone zostały dodatkowe ustalenia, w tym zakaz lokalizacji trwałych kubaturowych obiektów budowlanych, jednakże ustalenia te nie mogą być interpretowane w oderwaniu od przeznaczenia terenu, którym jest określona w § 4 ust. 1lit. a kopalnia kruszywa naturalnego. Powyższe oznacza, że ustalenia określone w § 4 ust. 2 mogą być realizowane jedynie w ramach określonej w planie kopalni, a nie w oderwaniu od tego zamierzenia czy też zupełnie niezależnie od niego. Nie budzi wątpliwości, że planowana inwestycja, dla której Wójt Gminy A wydał decyzję z dnia "[...]", nie stanowi kopalni kruszywa naturalnego. Według Kolegium samo zakończenie eksploatacji kruszywa naturalnego na przedmiotowym terenie nie powoduje, iż ustalenia planu miejscowego się zdezaktualizowały. Plan nadal obowiązuje, nie został uchylony ani zmieniony przez uprawniony do tego organ, nie zawiera też w swej treści postanowień regulujących dopuszczalne działania po zakończeniu eksploatacji kopalni i przeprowadzeniu rekultywacji terenu. Skargę na ww. decyzję wywiódł S. W., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) w zw. z § 4 ust. 1 lit a uchwały Rady Gminy z dnia 28 marca 2002 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów eksploatacji kruszywa we wsi A (Dz. Urz. Województwa z 2002r., nr 68, poz.1037) poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że planowane przez skarżącego przedsięwzięcie inwestycyjne jest niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), - art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie przez przeciwnika skargi, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej został złożony przez stronę, pomimo faktu, iż pochodził od osoby niebędącej właścicielem nieruchomości znajdującej się w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia zlokalizowanego na nieruchomości o numerze "[...]" wedle stanu na dzień wydania decyzji, a tym samym nieposiadającej interesu prawneg i faktycznego w rozpoznawanej sprawie, - art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że nie zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego, w sytuacji gdy wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego pochodzi od podmiotu niebędącego stroną tegoż postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że organ nie powinien procedować w oparciu o wniosek Z. W. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. Winien zatem wydać stosowne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego, ewentualnie wydać decyzję umarzającą postępowanie w następstwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Podniesiono również, że twierdzenie, iż planowana przez skarżącego inwestycja pozostaje w sprzeczności z ustaleniami planu miejscowego wynika z tego, iż obecnie w wyniku przeprowadzonej rekultywacji, eksploatacja kruszywa ze złoża uległa zakończeniu. Tę okoliczność organ ustalił w szczególności w następstwie przeprowadzonego (uzupełniającego) postępowania dowodowego - do czego w ramach niniejszego postępowania nie był uprawniony. Podkreślono, że w realiach niniejszej sprawy, sam już fakt, że odmienne składy osobowe orzekające Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydały różne decyzje, w ocenie skarżącego przemawia za twierdzeniem, iż przedstawiona niezgodność z ustaleniami MPZP jest nieoczywista, niejasna, i dwuznaczna, co tym samym uzasadnia twierdzenie, iż nie doszło do rażącego naruszenia art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej w zw. z § 4 ust. 2 MPZP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu i nie zgadzając się z zarzutami skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Kontrola Sądu w przedmiotowej sprawie dotyczy decyzji administracyjnej wydanej w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, a mianowicie w trybie stwierdzenia nieważności przewidzianym w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013. poz. 267), k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze prowadzone jest na podstawie art. 156-158 k.p.a. i podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja i ustalenie, czy została ona wydana z kwalifikowanymi wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są w art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zawężający. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2000 r. o sygn. akt V SA 2998/99, publ. LEX nr 51249). Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dokonuje jedynie kontroli legalności decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym w świetle art. 156 § 1 k.p.a. Ocena dokonywana przez organ dotyczy więc wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad, określonych w tym przepisie. Dlatego też przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją. Postępowanie nieważnościowe może zostać też wszczęte na żądanie strony. Jest nim każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności (por. wyrok WSA w Krakowie z 28 czerwca 2013 r., II SA/Kr 358/13, LEX nr 1327980: "Stroną postępowania o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa czy o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie wyjaśniające, jakie organ przeprowadza w pierwszej fazie, nie może dotyczyć kwestii, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, gdyż kwestie zaistnienia przyczyn nieważności winny być wyjaśnione w dalszym postępowaniu, tj. przy udziale wszystkich jego stron. Krąg stron postępowania w postępowaniu nadzwyczajnym musi być wyznaczany w oparciu o art. 28 k.p.a". Por. też wyrok WSA w Warszawie z 17 kwietnia 2014 r., I SA/Wa 2000/13, LEX nr 1485265: "W postępowaniu nadzwyczajnym, w tym nieważnościowym, stronami postępowania są strony biorące udział w postępowaniu zwykłym lub ich następcy prawni. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania nie sposób zgodzić się z zarzutami strony skarżącej dotyczącymi naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie przez przeciwnika skargi, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej został złożony przez stronę, pomimo faktu, iż pochodził od osoby niebędącej właścicielem nieruchomości znajdującej się w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia wedle stanu na dzień wydania decyzji (8 sierpnia 2014 r.) oraz naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że nie zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego w sytuacji gdy wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego pochodzi od podmiotu niebędącego stroną tegoż postępowania. W ocenie Sądu osoba będąca właścicielem sąsiedniej działki do tej, na której ma być posadowiona inwestycja, legitymuje się interesem prawnym, a co za tym idzie przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu. Trudno bowiem byłoby przyjąć, że rzeczona inwestycja nie oddziaływałaby w jakikolwiek sposób na działkę sąsiednią należącą do Z. W. W tym miejscu należy przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2014 r. sygn.. akt II OSK 3067/13, w którym wskazano, że przepis art. 140 KC. jest to także przepis prawa materialnego, z którego właściciel sąsiedniej nieruchomości wobec danego przedsięwzięcia może wywodzić swój interes prawny jako strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 KPA. Dyspozycja art. 140 KC. jednoznacznie bowiem stanowi, że właściciel nieruchomości w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swojego prawa. Oznacza to, że interes prawny jako strony takiego postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej wynika z praw rzeczowych do nieruchomości sąsiedniej i stąd powinien właśnie podlegać ochronie prawnej. Z kolei przepis art. 144 KC. stanowi, że to właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swojego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych np. immisji pośrednich. Dlatego też dla oceny ewentualnie interesu prawnego takiego podmiotu jest potrzebny właśnie jego udział jako strony postępowania. Jest to niezależne od wystąpienia przez taki podmiot z roszczeniem cywilnoprawnym do sądu powszechnego w ramach ewentualnej odpowiedzialności cywilnej pozwanego. Ponadto trzeba pamiętać, że w odniesieniu do oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia należy brać pod uwagę także te miejsca, w których uciążliwości związane z danym przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez odpowiednie przepisy prawa powszechnie obowiązującego lub decyzjach ostatecznych wydanych na ich podstawie. Na marginesie dodać należy, że poprzedni właściciel działki nr "[...]", tj. firma A była stroną postępowania zakończonego decyzją z "[...]" wydaną przez Wójta Gminy. Podstawą materialnoprawną wydania decyzji, której nieważność stwierdziło Kolegium jest przepis art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 z późn. zm.), w myśl którego właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszących oraz dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej realizowanej na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych. W ocenie Sądu cytowany przepis art. 80 ust. 2 ustawy w zdaniu pierwszym zawiera normę, która wprowadza podstawowe kryterium oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec tego, jeżeli plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem, wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko. Po stwierdzeniu zaś sprzeczności zamierzonego przedsięwzięcia z zapisami planu miejscowego brak jest podstaw do podejmowania dalszych czynności w sprawie, w tym przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (art. 46 ust. 3), analizy i oceny wpływu danego przedsięwzięcia (art. 47 ustawy), czy też uzgodnień z art. 48 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1036/07). Obszar planowanej inwestycji - działka o nr geod "[...]" w obrębie geodezyjnym A, polegającej na budowie mobilnego węzła betoniarskiego, jest objęty ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą Nr "[...]" Rady Gminy z dnia 28 marca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów eksploatacji kruszywa we wsi A (Dz. Urz.. Z 2002 r., Nr 68, poz. 1037). Przepis § 4 ust. 1 uchwały stanowi, że w obszarze planistycznym wyznacza się następujące obszary funkcjonalne: a) obszar oznaczony symbolem G40/1x7/ - fragment pasa drogowego drogi klasy G; b) obszar oznaczony symbolem PE - teren projektowanej odkrywkowej kopalni kruszywa; c) obszar oznaczony symbolem ZN - teren istniejących podmokłych użytków zielonych i zalesień. W § 4 ust. 2 ustalono natomiast, że w obszarze PE, który to obszar obejmuje sporną nieruchomość oznaczoną nr geod. "[...]", obowiązują poniższe ustalenia: zakazuje się lokalizacji trwałych kubaturowych obiektów budowlanych, wjazd na teren kopalni należy zlokalizować zgodnie z Rysunkiem Planu; pozostałe wjazdy należy zlikwidować; eksploatacja kopalni nie może prowadzić do zmian stosunków wodnych na terenach sąsiednich, a w szczególności na obszarze ZN; krawędź wyrobiska nie może znajdować się w odległości mniejszej niż 20m od granicy obszaru ZN; rozpoczęcie eksploatacji kruszywa warunkuje się uzyskaniem niezbędnej koncesji. Według Kolegium z planu wynika, że na terenie objętym jego mocą obowiązującą, tj. na działce nr "[...]", obręb A, który to teren został oznaczony w planie symbolem PE - może zostać zlokalizowana jedynie odkrywkowa kopalnia kruszywa (§ 4 ust. 1 lit. a uchwały). W ocenie Sądu stanowisko Kolegium jest zasadne. Przede wszystkim trzeba mieć na uwadze, że ustalenia zawarte w § 4 ust. 2 lit. a uchwały w sprawie wprowadzenia planu należy odczytywać w symbiozie z przepisem § 4 ust. 1 lit. b. Ten przepis z kolei precyzyjnie wskazuje, że obszar oznaczony symbolem PE przeznaczony jest pod teren projektowanej odkrywkowej kopalni kruszywa. Bezspornym jest, że planowana inwestycja nie stanowi kopalni kruszywa naturalnego. Kopalnia kruszywa na rzeczonym terenie zaś istniała (decyzją z dnia "[...]" zmienioną decyzją z dnia "[...]" Starosta udzielił koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego – piasku ze żwirem ze złoża A), lecz jej eksploatacja została zakończona, a teren wokół niej został zrekultywowany. Potwierdza to protokół spisany w dniu 9 września 2013r. w sprawie odbioru robót rekultywacyjnych wykonanych na części działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami "[...]", położonych w obrębie A, gmina A (akta adm., k.–211). Z protokołu tego wynika m.in., że rekultywacja Pola A polegała na wyrównaniu wyrobiska do rzędnych otaczającego terenu, tj. 149-150 m npm. Po przemieszczeniu nakładu teren obsiano mieszanką traw. Rekultywacja Pola B polegała na złagodzeniu ścian wyrobiska do kąta około 40 stopni. Na wyrównane skarpy i dno przemieszany został nakład zdjęty przed rozpoczęciem eksploatacji. Nakład złożony jest z piasku słabo gliniastego, zaglinionych piasków i żwiru o miąższości od 5 do 10 cm. Teren obsiano mieszanką traw. Ponadto już postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego zaopiniował pozytywnie uznanie za zakończoną rekultywację gruntów na łącznej powierzchni 23 105 m kw. oznaczonych w operacie ewidencji gruntów jako części działek nr "[...]", miejscowości A, gmina A, powiat A, w części objętej granicami zakładu górniczego A (obszar górniczy A Pole A i Pole B), na których eksploatowane było złoże kruszywa naturalnego A. Bez wątpienia zatem z ustalonych w sprawie okoliczności wynika, że planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z ustalenia obowiązującego planu miejscowego, co przesądza o prawidłowym uznaniu podjęcia przez Wójta Gminy decyzji z dnia "[...]" z rażącym naruszeniem prawa. To zaś musiało skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Zaznaczyć trzeba, że słusznie podniosło Kolegium, iż samo zakończenie eksploatacji kruszywa naturalnego na przedmiotowym terenie nie powoduje, iż ustalenia planu miejscowego się zdezaktualizowały. Nie może być zatem mowy o podniesionym w skardze naruszeniu art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 4 ust. 1 lit a uchwały Rady Gminy z dnia "[...]" w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów eksploatacji kruszywa we wsi A poprzez ich błędną wykładnię. Reasumując, należy stwierdzić, że skarżona decyzja Kolegium, została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające jej uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W związku z powyższym, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło