II SA/Ol 200/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-05-27
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Beata Jezielska, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa połączonych ze sobą funkcjonalnie komór zbiornika na gnojówkę, których łączna pojemność przekracza 25 m³, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, czy też wystarczające jest zgłoszenie, a w przypadku braku sprzeciwu organu, czy taka budowa może być uznana za zgodną z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że połączenie funkcjonalne komór zbiornika na gnojówkę, skutkujące przekroczeniem dopuszczalnej pojemności 25 m³ dla pojedynczego zbiornika, stanowi naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji, nawet skuteczne zgłoszenie i brak sprzeciwu organu nie legalizują budowy, która powinna być prowadzona w warunkach samowoli budowlanej, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji organów administracji.Stan faktyczny
Inwestorzy zgłosili zamiar budowy pięciu zbiorników na gnojówkę o pojemności 24 m³ każdy oraz płyty gnojowej. Organy nadzoru budowlanego początkowo wstrzymały roboty i nakazały przedstawienie dokumentów, następnie nakazały rozbiórkę, by ostatecznie umorzyć postępowanie, uznając zgłoszenie za skuteczne i brak znamion samowoli budowlanej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu. Skarżący zarzucił, że organy nie uwzględniły wcześniejszego wyroku WSA, błędnie ustaliły stan faktyczny, nie oceniły zbiorników pod kątem samowoli budowlanej i naruszyły przepisy proceduralne. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 1187 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie samowoli budowlanej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 1187 zł (słownie: tysiąc sto osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
W dniu "[...]" A. i R. G. zgłosili Staroście "[...]" zamiar budowy pięciu zbiorników na gnojówkę, każdy o pojemności 24 m³ oraz płyty gnojowej o powierzchni użytkowej 150 m², na działkach nr "[...]" i nr "[...]" w "[...]".
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]" postanowieniem z dnia
"[...]", wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na działce nr "[...]", nakazał inwestorom zabezpieczyć wykop pod trzecią komorę zbiornika i zobowiązał ich do przedstawienia, do dnia "[...]", wymienionych w sentencji postanowienia dokumentów.
Następnie decyzją z dnia "[...]" organ pierwszej instancji nakazał inwestorom rozbiórkę zbiornika na gnojowicę, gdyż nie zrealizowali oni w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków.
Po rozpatrzeniu odwołania A. i R. G., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]", decyzją z dnia "[...]" uchylił powyższą decyzję w całości, uchylił postanowienie z dnia "[...]" i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Stwierdził, że materiał dowodowy nie odzwierciedlał stanu faktycznego sprawy i nie pozwalał na prawidłowe ustalenie stron postępowania, a w postanowieniu nie sprecyzowano trybu wszczętego postępowania.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy zbiornika wielokomorowego na gnojówkę. Wyjaśnił, że inwestorzy dokonali zgłoszenie zamiaru budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, a właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Ponieważ kontynuowali oni budowę zgodnie z tym zgłoszeniem, brak było znamion samowoli budowlanej. Powyższe wykluczyło prowadzenie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego, które stało się więc bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. K., decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 3 lutego 2009r., sygn. akt II SA/Ol 975/09, po rozpoznaniu skargi M. K. na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy. Wskazano na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu weryfikacji parametrów technicznych spornych zbiorników oraz przeanalizowania, czy faktycznie wybudowane obiekty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, czy też prawidłowe było dokonanie zgłoszenia.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w "[...]", działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, odstąpił od nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy budowie zbiorników na gnojówkę w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Podniósł, że wybudowanie spornych zbiorników wymagało zgłoszenia robót budowlanych właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej, które zostało przez inwestora dokonane. Parametry techniczne każdego pojedynczego zbiornika odpowiadają parametrom ze zgłoszenia oraz z projektu budowlanego zbiorników na gnojówkę załączonego do tego zgłoszenia. Każdy z tych zbiorników może funkcjonować samodzielnie jako odrębny obiekt budowlany (nie stwierdzono połączeń konstrukcyjnych pomiędzy zbiornikami), zaś ich lokalizacja jest zgodna z lokalizacją określoną na pomiarze wykonawczym z dnia "[...]". Zachowane zostały minimalne odległości wynikające z przepisów techniczno – budowlanych. Wskazał również, że Starosta "[...]" nie nałożył na inwestorów obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów i nie wniósł sprzeciwu do przedmiotowego zgłoszenia, wobec czego zgłoszenie jest skuteczne. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w decyzjach Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i w piśmie Dyrektora Wydziału Infrastruktury i Geodezji Urzędu Wojewódzkiego z dnia "[...]". Stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1c ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcja rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, jak np. szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25 m³, a przepis ten nie określa limitu zbiorników. Wywiódł, że działka, na której usytuowane są sporne obiekty budowlane jest działką siedliskową. W związku z powyższym stwierdził brak znamion samowoli budowlanej i brak podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Powyższe ustalenia skutkowały odstąpieniem od nałożenia obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Ponadto wskazał, że Wójt Gminy "[...]" wydał w dniu "[...]" decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie płyty gnojowej i pięciu zbiorników na gnojówkę na działkach nr "[...]" i "[...]" w miejscowości "[...]".
W złożonym odwołaniu M. K. wywiódł, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił stan faktyczny, gdyż inwestor wybudował dwa zbiorniki o różnych funkcjach, t.j. jeden zbiornik o pojemności do 24 m³ na ścieki sanitarne i czterokomorowy zbiornik, o pojemności każdej komory do 24 m³, którego komory są połączone rurą. Wybudowanie tych obiektów budowlanych wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zarzucił, że PINB nie wziął pod uwagę wyroku WSA z dnia 3 lutego 2009r., sygn. akt II SA/Ol 975/08, gdyż uznał dokonane przez inwestora zgłoszenie za skuteczne. Ponadto pominął fakt, że działka "[...]" leży na terenie Obszaru Chronionego, gdzie zakazuje się lokalizowania nowych obiektów zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Podał również, że w dacie budowy zbiorników i w dacie wszczęcia postępowania nie było wydanej decyzji o warunkach zabudowy. Zarzucił ponadto naruszenie przepisów procedury administracyjnej w toku postępowania administracyjnego, dotyczących przeprowadzenia dowodów i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie tego organu w przedmiocie samowoli budowlanej. Jako podstawę prawną orzeczenia podał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.). W uzasadnieniu stwierdził, że PINB w "[...]" wyczerpująco zebrał materiał dowodowy, który jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Za fakt bezsporny należy uznać skutecznie złożone przez inwestorów zawiadomienie o zamiarze budowy pięciu zbiorników na gnojówkę oraz płyty gnojowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał bowiem delegacji prawnej do badania przyjętego przez organ administracji - architektonicznej zgłoszenia. Wojewoda pismem z dnia "[...]" poinformował, że zamierzenia inwestora są zgodne z art. 29 ust. 1 pkt. 1 litera b i c Prawa budowlanego. Ponadto Wojewoda powołał się na pismo Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia "[...]", w którym stwierdzono, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie wpłynie negatywnie na Obszar Chronionego Krajobrazu. Wobec prawidłowo przyjętego zgłoszenia i prawidłowego wykonania zbiorników organ pierwszej instancji zasadnie odstąpił od nakazania wykonania określonych obowiązków. Konkludując wskazał, że w sprawie brak jest znamion samowoli budowlanej, co uzasadnia umorzenie postępowanie organu pierwszej instancji. Dodał, że obiekty objęte postępowaniem nie stanowią zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenia środowiska, tym samym postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego nie znajduje uzasadnienia.
Wnioskiem z dnia "[...]" M. i M. K., powołując się na art. 111 § 1 k.p.a., zwrócili się do Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego o uzupełnienie decyzji z dnia "[...]" poprzez: podanie daty, wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji w sprawie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy budowie spornych zbiorników, do stanu zgodnego z prawem, wyjaśnienia, co stanowi samowolę budowlaną, o której mowa w tej decyzji oraz podanie, kto jest stroną postępowania oznaczonego znakiem: "[...]".
Postanowieniem z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 111 § 1 k.p.a., odmówił uzupełnienia swojej decyzji z dnia "[...]".
W złożonej w dniu "[...]" skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" M. K. zarzucił, że organy obu instancji nie uwzględniły wyroku WSA w Olsztynie z dnia 3 lutego 2009r., gdyż bezspornie uznały za skuteczne dokonane przez inwestorów zgłoszenie. Zdaniem skarżącego w toku postępowania nie podjęto prawidłowych działań w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym względzie wskazał na nieprawidłowości w toku oględzin przeprowadzonych w dniu "[...]". Stwierdził ponadto, że nie odniesiono się do zgłaszanych przez niego w odwołaniu zarzutów, uwag i wniosków, czym naruszono art. 7, art. 8 i art. 77 i 107 § 3 k.p.a. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie ocenił czy sporne zbiorniki nie zostały wybudowane w warunkach samowoli budowlanej. Podkreślił przy tym, że działanie inwestorów zmierzało do obejścia przepisów Prawa budowlanego. Zarzucił też naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie kierowanego do Sądu pisma inwestora z dnia "[...]", złożonego po zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Zaznaczył również, że nie otrzymał odpowiedzi na swój wniosek o uzupełnienie zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że umożliwił stronom wypowiedzenie się w trybie art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji, lecz strony nie skorzystały z tej możliwości. Wskazał ponadto, że Rada Powiatu w "[...]" z dnia "[...]" uznała za bezzasadna skargę M. i M. K. na działalność PINB w "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 3 grudnia 2009r., sygn. akt II SA/Ol 947/09, odrzucił skargę M. K. Powyższe orzeczenie Sądu zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010r., sygn. akt II OSK 373/10.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy i powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej, jak też poprzedzającej ją decyzji.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć wydanych w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane. Art. 1 powyższej regulacji określa zakres ustawy, normującej działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustawa Prawo budowlane, w stosunku do ww. zasady, wprowadza wyjątki, które określone zostały w art. 29 tejże ustawy, który zawiera enumeratywnie określony katalog obiektów i robót budowlanych, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z art. 29 ust. 1 pkt 1 "c" omawianej ustawy wynika, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25 m3. Większość obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 cyt. ustawy, w tym obiekty określone ust. 1 pkt 1, dla zgodnego z prawem wykonania, wymagają przeprowadzenia uproszczonej procedury w postaci zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, pkt 5-19 i pkt 21. Z ustępu drugiego art. 30 ustawy Prawo budowlane wynika, iż w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia.
Celem wprowadzenia do ustawy Prawo budowlane instytucji zgłoszenia było uproszczenie, a tym samym i przyspieszenie procesu budowlanego niewielkich obiektów i robót budowlanych o niewielkim zakresie. Wyrazem tego jest możliwość realizacji przez inwestora zamierzenia budowlanego, o ile właściwy organ w termie 30 dni od doręczenia zgłoszenia nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu (art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane) i to tylko w razie zaistnienia określonych w ustawie przesłanek. Milczenie organu, czyli nie wniesienie sprzeciwu w tym terminie, uprawnia inwestora do podjęcia robót budowlanych objętych zgłoszeniem. W wyroku z dnia 27 lutego 2009r. (sygn. akt II OSK 463/08, publ. LEX nr 516062) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "zgłoszenie jest sui generis wnioskiem o milczącą akceptację przez organ zgłaszanego zamierzenia budowlanego. W tej sytuacji milczenie organu, czyli niewyrażenie sprzeciwu w formie decyzji uprawnia do podjęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, do którego wpłynęło zgłoszenia ma możliwość oceny inwestycji z punktu widzenia jej zgodności z przepisami prawa. Jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej przyjął zgłoszenie to oznacza to, iż roboty budowlane nim objęte mogą być legalnie podjęte. Oczywiście przy założeniu, że chodzi o inwestycje podlegające tej formie reglamentacji, a nie pozwolenia na budowę.".
Podstawowym problemem prawnym w przedmiotowej sprawie, będącym jednocześnie jednym z zarzutów skargi, jest ustalenie, czy zbiorniki na gnojowicę zostały wybudowane w warunkach samowoli budowlanej. Zakwestionowane w skardze orzeczenia organów nadzoru budowlanego całkowicie pomijają, zdaniem Sądu, istotne okoliczności wynikające z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy administracyjnej, wskazujące na to, że inwestorzy wybudowali dwa zbiorniki z których jeden wymagał pozwolenia na budowę. Organy administracji przyjęły, że inwestorzy wybudowali na podstawie zgłoszenia z dnia "[...]" baterie pięciu zbiorników na gnojowicę, każdy o pojemności 24 m3 . Powyższe potwierdza m.in. ocena techniczna znajdujących się na działce nr "[...]" pięciu sztuk zbiorników na gnojówkę z dnia "[...]" oraz protokół z rozprawy i oględzin z dnia "[...]". Z powyższych dokumentów wynika, jak twierdzą organy, że każdy zbiornik stanowi konstrukcyjnie odrębny obiekt budowlany (nie stwierdzono połączeń konstrukcyjnych pomiędzy zbiornikami) i może funkcjonować samodzielnie. Organy nadzoru nie wzięły pod uwagę rur łączących komory. Wskazać bowiem należy na niekwestionowaną przez strony i organ okoliczność, że tylko jeden zbiornik nie jest połączony z pozostałymi komorami. Pozostałe komory są połączone ze sobą rurami Ø 15 cm, znajdującymi się w ścianach, przy czym tylko dwie środkowe mają bezpośrednie połączenie takimi rurami z oborą, to umożliwia przelewanie się zawartości pomiędzy poszczególnymi komorami, co bezsprzecznie wynika z projektu architektoniczno-budowlanego zbiorników na gnojówkę i z mapy sporządzonej po pomiarze powykonawczym wykonanym przez geodetę "[...]", znajdujących się w aktach administracyjnych (karty 25 i 58). Takie trwałe połączenie tych komór i ich położenie tylko w kilkudziesięciocentymetrowej odległości od siebie oraz możliwość swobodnego przepływu gnojowicy pomiędzy komorami, uniemożliwia , zdaniem Sądu, uznanie wybudowanego obiektu za pięć zbiorników. Ta okoliczność przesądza, że w sprawie nie mamy do czynienia z baterią samodzielnych zbiorników, lecz z dwoma zbiornikami, jednym znajdującym się po stronie zachodniej o pojemności 24 m³ i drugim dużym zbiornikiem składającym się z czterech komór o łącznej powierzchni 96 m³. Skoro bowiem poszczególne zbiorniki są ze sobą funkcjonalnie połączone (pozostają w związku funkcjonalnym), to mogą być efektywniej wykorzystywane. Z kolei połączenie poszczególnych zbiorników między sobą powoduje, że tworzą one całość (jeden element) techniczno – użytkową. W wyroku z dnia 28 czerwca 2002r. (sygn. ICK 5/02) Sąd Najwyższy stwierdził, że z całością techniczno-użytkową będziemy mieli do czynienia, gdy elementy obiektu budowlanego stanowią część składową jednej części złożonej, o czym rozstrzyga obiektywna ocena gospodarczego znaczenia istniejącego między nimi fizycznego i funkcjonalnego powiązania. Zgodnie z definicją słownikową (M. Szymczak (red.) Słownik języka polskiego, t. III, Warszawa 1992, s. 486) związek techniczny to fizyczne połączenie wynikające ze sposobu wykonania obiektu, związek użytkowy to funkcjonalne powiązanie elementów, dzięki któremu mogą być one wykorzystywane do realizacji celu, dla którego powstał dany obiekt. Zatem, jeżeli zrealizowana przez inwestorów inwestycja nie stanowi baterii zbiorników, lecz dwa, w tym jeden znacznie przewyższający pojemność 25 m³, to doszło w sprawie do naruszenia dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 1 "c", bowiem przekroczona została prawie czterokrotnie określona powyższą normą dopuszczalna pojemność jednego ze zbiorników. Zatem jego wybudowanie wymagało uzyskanie pozwolenia na budowę. Przypomnieć w tym miejscu należy o celu wprowadzenia instytucji budowy na podstawie zgłoszenia, jakim jest uproszczenie procedur przy niewielkich inwestycjach, co również miało wpływ na ocenę przedmiotowych obiektów czy podlegają one tej uproszczonej procedurze zgłoszeniowej.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż pomimo, że zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza, co do zasady, fakt że roboty te były wykonywanie samowolnie, to jednak istnieją sytuacje, gdy konieczne jest dokonanie oceny, czy zgłoszony obiekt budowlany nie został wybudowany w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Taki przypadek może wystąpić w sytuacji, gdy inwestor zgłasza wykonanie określonych robót, jednak rzeczywistym zamiarem jest wykonanie robót budowlanych istotnie odbiegających od robót objętych zgłoszeniem, przy czym okoliczności sprawy wskazują, że celem tego działania jest obejście przepisów o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. (zob: Z. Niewiadomski. Prawo budowlane Komentarz. Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006, str. 524; wyrok NSA z dn. 28.04.2004, sygn. akt OSK 108/04, publ. LEX nr 120244).
Reasumując, rolą organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie ustalenie, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 p.p.s.a.), czy zbiornik wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej, przy czym wydaje się że decydujące znaczenie będzie miała ocena zamiaru inwestorów, a mianowicie to czy dokonując zgłoszenia rzeczywistym zamiarem inwestorów było wybudowanie jednego zbiornika na gnojowicę składającego się z kilku mniejszych komór, a dokonanie zgłoszenia miało mieć tylko na celu pominięcie pełnej reglamentacji prawnej przewidzianej dla tego typu inwestycji. W tym celu organ administracji skorzysta ze zgromadzonego już materiału dowodowego, ewentualnie rozważy jego uzupełnienie, w szczególności o akta sprawy wszczętej na wniosek inwestorów przed dokonaniem zgłoszenia, mający na celu uzyskanie pozwolenia na budowę zbiornika na gnojówkę, a który to wniosek cofnęli przed dokonaniem zgłoszenia. Ta okoliczność wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych postanowień Starosty Powiatowego w "[...]" z "[...]" i Wójta Gminy "[...]" z "[...]". Następnie organ przeprowadzi (z zachowaniem reguł procesowych) wszechstronną ocenę całości zgromadzonego materiału dowodowego i na tej podstawie podejmie dalsze czynności lub stosownie do okoliczności sprawy wyda orzeczenie kończące postępowanie. Orzeczenie to winno być uzasadnione zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a..
Jeśli chodzi o pozostałe zarzuty skargi tj. nieuwzględnienia wytycznych z wyroku WSA, naruszenia art. 7, 8, 10 § 1, 77, 107 § 3 k.p.a. , nie przedstawienia oceny czy zgłoszone zbiorniki zostały wybudowane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego oraz niewykonania przez organy nadzoru obowiązków określonych w art. 81 ust. 1 prawa budowlanego, to wobec konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zakwestionowanych decyzji z przyczyny wskazanej wcześniej, ich merytoryczna ocena nie miałaby żadnego wpływu na wynik sprawy. Dlatego Sąd uznał, że ustosunkowanie się do nich jest zbędne.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzone wyżej naruszenie przepisu prawa materialnego skutkowało bowiem koniecznością wyeliminowania wadliwych rozstrzygnięć organów administracji publicznej z obrotu prawnego.
O kosztach postępowania sądowego sprowadzających się do wpisu od skargi (500 zł), wpisu od skargi kasacyjnej (250 zł), kosztów zastępstwa prawnego (420 zł) i opłaty skarbowej (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c", pkt 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
O niewykonalności uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło