II SA/Ol 200/15

PostanowienieWSA w Olsztynie2015-05-20

Skład orzekający: Piotr Chybicki, Katarzyna Matczak, Hanna Raszkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczności wskazujące na subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, wadliwym prowadzeniu sprawy lub negatywnym nastawieniu sędziego do strony, stanowią podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy na podstawie art. 19 PPSA?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 PPSA podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykaże istnienia realnych okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego. Subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności, wadliwym prowadzeniu sprawy lub negatywnym nastawieniu sędziego nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia, zwłaszcza gdy sędzia złożył oświadczenie o braku takich okoliczności, a jego prawdziwość nie budzi wątpliwości.
Stan faktyczny
Strona F. K. złożyła wniosek o wyłączenie sędzi Ewy Osipuk od rozpoznania sprawy, wskazując na pozbawienie jej prawa do uczestnictwa w posiedzeniach i składania wniosków dowodowych w innych sprawach, co miało świadczyć o braku bezstronności. Sędzia Ewa Osipuk złożyła oświadczenie o braku okoliczności uzasadniających jej wyłączenie. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – Ewy Osipuk od orzekania w niniejszej sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. K. o wyłączenie Sędzi Ewy Osipuk od rozpoznania sprawy ze skargi F. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – Ewy Osipuk od orzekania w niniejszej sprawie. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2015 r. F. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o wyłączenie Sędzi Ewy Osipuk od orzekania w zainicjowanej przez niego sprawie. Wskazał, że w/w Sędzia pozbawiła go zagwarantowanego prawa strony do uczestnictwa w posiedzeniach Sądu i składania wniosków dowodowych w pozostałych, zainicjowany przez niego, sprawach toczących się przed tut. Sądem, co stanowi pogwałcenie obowiązujących przepisów prawa i nasuwa wątpliwości co do bezstronności w rozpoznaniu sprawy. Wskazana we wniosku o wyłączenie Sędzia WSA w Olsztynie Ewa Osipuk złożyła do akt sprawy oświadczenie, w którym wskazała, że nie istnieje między nią a stroną tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. Jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Także okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla strony, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony, lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności nie jest również, co należy podkreślić w kontekście powołanej we wniosku argumentacji, przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09). W szczególności wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem przepisów postępowania oraz wadliwe prowadzenie innej sprawy. Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma ponadto zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA: z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09 oraz z 5 kwietnia 2013r. II OZ 220/13). Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (tak NSA w postanowienia z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uwzględniając powyższe rozważania Sąd doszedł do przekonania, że argumentacja wniosku F. K. nie wskazuje na istnienie po stronie Sędzi WSA Ewy Osipuk okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej konkretnej sprawie. Tym bardziej, że sędzia w złożonym przez siebie oświadczeniu wykluczyła przesłanki wyłączenia oparte na podstawie art. 19 p.p.s.a. Jak wskazał natomiast NSA w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie I OZ 934/10 "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego". W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca wyłącznie utrata przekonania o bezstronności sędziego (tak: NSA w postanowieniu z 15.09.2008 r., II FZ 397/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszy wniosek, skoro F. K. nie wykazał, aby po stronie sędzi istniała realna okoliczność mogąca budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej konkretnej sprawie, to przyjąć należy, że oświadczenie sędziego nie zostało skutecznie podważone. Podnoszone zaś we wniosku o wyłączenie okoliczności wskazujące na przeświadczenie o negatywnym nastawieniu do osoby wnioskodawcy oraz o braku profesjonalizmu nie stanowią wystarczającej przesłanki uzasadniającej wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Tego rodzaju okoliczności nie stwarzają bowiem uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego (tak NSA w postanowieniu 22 października 2013 r., sygn. II OZ 891/13). Reasumując, stwierdzić należy, że F. K. nie wykazał i nie udowodnił żadnych okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wnioskowanej do wyłączenia sędzi. Ze wskazanych powyżej względów Sąd, na mocy art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło