II SA/Ol 21/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Marzenna Glabas Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1/ oddala skargę; 2/ przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz adw. M. R. wynagrodzenie w kwocie 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) powiększonej o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Po rozpoznaniu wniosku D.S. (dalej: "skarżący", "strona") z dnia [...] Burmistrz Miasta [...] (dalej: "organ I instancji") decyzją z [...] nr [...] odmówił przyznania D.S. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb, tj. pokrycie kosztów opłat mieszkaniowych. W motywach uzasadnienia wskazano, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zaś w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku jego dochód stanowił zasiłek stały w wysokości 1.000 zł. Organ I instancji wyjaśnił, że skarżący nie spełniła kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania m.in. zasiłku celowego, bowiem posiada dochód przekraczający ustawowe kryterium dochodowe dla osoby prowadzącej samotnie gospodarstwo domowe, który wynosi 776 zł. W konsekwencji nie było możliwości przyznania wnioskowanej pomocy. Organ I instancji rozważył nadto objęcie skarżącego wsparciem w postaci specjalnego zasiłku celowego. Wyjaśniono, że pomoc w tej formie może być udzielona osobie o dochodzie przekraczającym kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, ale jedynie w sytuacji na tyle odbiegającej od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na nadzwyczajne zdarzenia. Wskazano, że w ocenie organu sytuacja materialno-bytowa i zdrowotna skarżącego nie jest na tyle krytyczna ani odbiegająca od sytuacji innych osób ubiegających się o pomoc, aby uzasadniała przyznanie pomocy na szczególnych zasadach. Schorzenia, z jakimi się zmaga skarżący i jego niepełnosprawność nie są zdarzeniami nagłymi i niespodziewanymi, które wskazywałyby na szczególnie uzasadniony przypadek. Choroby skarżącego są długotrwałymi dolegliwościami, na które leczy się on od wielu lat. Wyjaśniono, że poinformowano skarżącego o możliwości ubiegania się o orzeczenie z ZUS o niezdolności do pracy lub możliwości złożenia wniosku o zmianę stopnia niepełnosprawności w Powiatowym Zespole Orzekania o Niepełnosprawności z umiarkowanego na znaczny stopnień niepełnosprawności, dzięki czemu strona mogłaby ubiegać się o świadczenie wspierające, które poprawiłoby sytuację materialną. Podkreślono, że decyzją z [...] przyznano skarżącemu kwotę 100 zł w formie specjalnego zasiłku celowego bezzwrotnego na częściowe pokrycie kosztów opłat mieszkaniowych, zaś decyzją z [...] przyznano wsparcie w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności z programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu'’ w wysokości po 200 zł na [...] i [...]. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie, w którym poddał, że nie wystąpiła przesłanka odmowy udzielenia mu pomocy. Wskazał, że jest osobą bardzo schorowaną, utrzymuje się z zasiłku stałego, którego wysokość nie wystarcza na opłaty za mieszkanie i media, a także na opłacenie leczenia oraz zakup leków. Wyjaśnił, że jego stan zdrowia ulega ciągłemu pogorszeniu, gdyż nie wykupuje wszystkich leków, co w konsekwencji grozi [...]. Podał, że ostatnio na wykupienie recept wydatkował ponad 1.000 zł, a powinien zakupić również leki i materiały opatrunkowe bez recepty. Dodał, że nie uregulował należności za energię elektryczną. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium") decyzją z [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium w motywach uzasadnienia potwierdziło, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada siostry, które mieszkają w sąsiednich lokalach i w miarę możliwości udzielają mu wsparcia w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Nie są jednak w stanie wspierać brata finansowo, gdyż też korzystają ze wsparcia z pomocy społecznej. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, [...].[...].[...]. Posiada orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności ustalony orzeczeniem z [...]. Organ odwoławczy ustalił, że skarżący nie ubiegał się o zmianę tego orzeczenia, a wynika z niego, że może być zatrudniony w zakładzie pracy chronionej. Strona od wielu lat korzysta ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej. Zaznaczono również, że skarżący w [...] dysponował zasiłkiem stałym w kwocie 1.000 zł i zasiłkiem celowym specjalnym na pokrycie kosztów energii elektrycznej w wysokości 150 zł. Kolegium przywołało treść art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 41 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.) dalej: "u.p.s.", "ustawa". Wskazano, że skarżący przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Posiada niewielki ale stały dochód w postaci zasiłku stałego, którego wysokość w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku przekraczała kryterium dochodowe uprawniające do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Nie kwalifikował się zatem do uzyskania pomocy w oparciu o treść art. 39 u.p.s. W ocenie Kolegium sytuacja materialno-bytowa oraz zdrowotna skarżącego nie jest krytyczna i na tyle odbiegająca od sytuacji innych osób ubiegających się o pomoc, aby uzasadniała przyznanie pomocy na szczególnych zasadach. Zarówno schorzenia, z jakimi się zmaga, jak i niepełnosprawność, nie są zdarzeniem nagłym i niespodziewanym, które wskazywałby na szczególnie uzasadniony przypadek. Wyjaśniło, że specjalny zasiłek celowy powinien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy, w sytuacji gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący leczy się od wielu lat na choroby, które są dolegliwościami długotrwałymi. Podkreślono, że organ pomocy społecznej nie pozostawia skarżącego bez pomocy, gdyż niemal w każdym miesiącu wspiera go finansowo. Zaznaczono, że decyzją z [...] przyznano skarżącemu zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w ramach programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu" w wysokości po 200 zł na [...] i [...].. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący podniósł, że decyzja jest dla niego krzywdząca. Skarżący stwierdził, że jest bardzo schorowany. Zasiłek stały nie wystarcza mu na opłacenie kosztów utrzymania, rachunków, leczenia, w tym dojazdy do lekarzy i kupno leków, a także na kupno odzieży i obuwia. Wyjaśnił, że po otrzymaniu zasiłku stałego oddaje długi i ponownie zadłuża się. Dodał, że czasem nie stać go na spłatę całego zadłużenia. Wskazał ponadto, że od roku pogarsza się jego stan zdrowia, o czym informował pracowników pomocy społecznej i przedkładał stosowne zaświadczenia i dokumentację medyczną. Wyjaśnił, że pozostaje pod kontrolą lekarską [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 13 lutego 20225 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata dla skarżącego. Na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego poparła wniesioną skargę. Wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały opłacone w całości ani w części. Wskazała na bardzo trudną sytuację finansową skarżącego spowodowaną stanem zdrowia. Podkreśliła, że zły stan zdrowia skarżącego przedłuża się, schorzenia są długotrwałe i mimo kontynuowania leczenia stan zdrowia strony ulega sukcesywnemu pogorszeniu. Wyjaśniła, że organy w sposób niedostateczny oceniły sytuację skarżącego, którą przedstawił w toku postępowania. Potrzebuje on leków, opatrunków, maści. Podniosła, że posiada zadłużenie za czynsz mieszkaniowy i energię elektryczną, bowiem większość dochodów przeznacza na zakup leków. Pełnomocnik podniosła ponadto, że skarżącemu z przyczyn zdrowotnych grozi [...]. Skarżący podał, że w 2012 r. na komisji lekarskiej chciano mu przyznać znaczny stopień niepełnosprawności lecz miał nadzieję że będzie jeszcze mógł wykonywać pracę i poprosił o umiarkowany stopień niepełnosprawności. Podał, że [...] i boryka się obecnie z wieloma schorzeniami związanymi z [...]. Podał, że w 2020 r. stawał na komisji lekarskiej w [...] ale nie wie jakie zapadło rozstrzygnięcie do chwili obecnej. Aktualnie przygotowuje się do operacji [...]. Podał, że lekarz sugerował mu zmianę stopnia niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się co do zasady do oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2024 r. poz. 1267) i art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Sąd administracyjny kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym (art. 133 p.p.s.a.). Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia w tym zakresie całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym. Na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że to rolą organu administracji jest rozstrzygnięcie o prawach czy obowiązkach strony stosunku administracyjnego na podstawie norm prawa materialnego i w ustalonym w tym postępowaniu stanie faktycznym. Zadaniem zaś sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy postępowanie organu odpowiadało wymogom formalnym i czy w ustalonym stanie faktycznym prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego. Sąd administracyjny nie przyznaje uprawnień, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego, mających wpływ na wynik sprawy, uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Dodatkowo Sąd może także umorzyć postępowanie administracyjne, gdy stwierdzi podstawy ku temu (art. 145 § 3 p.p.s.a.), a także jest władny wskazać sposób rozstrzygnięcia w przypadku, o którym mowa w art. 145a § 1 p.p.s.a. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, wydana została zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, z poszanowaniem zasad unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W szczególności organy wyjaśniły sprawę w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie i swoje stanowisko przekonująco uzasadniły. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283 z późn. zm.; dalej jako "ustawa" lub "u.p.s."), określającej przesłanki przyznawania poszczególnych świadczeń z pomocy społecznej i wskazującej cele polityki społecznej państwa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwianie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ma ona wspierać wysiłki zmierzające do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a przez to umożliwić życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.). Głównym zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie powstawaniu sytuacji, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez pomoc rodzinom i osobom w ich usamodzielnianiu się i integracji ze środowiskiem. Celem pomocy społecznej nie jest więc wyręczanie osób w pozyskiwaniu źródeł dochodów. Pomoc ta może zostać przyznana dopiero w momencie, gdy strona po wykorzystaniu swoich uprawnień, możliwości i zasobów nadal pozostaje w trudnej sytuacji życiowej. Odmienna interpretacja pozostawałaby w sprzeczności z intencją ustawodawcy, który nadał pomocy społecznej charakter subsydiarny. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy). Natomiast z treści art. 3 ust. 4 u.p.s. wynika, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione tylko, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z art. 36 pkt 1 lit. c) u.p.s. świadczeniami z pomocy społecznej są świadczenia pieniężne w postaci zasiłku celowego (art. 39 u.p.s.) i specjalnego zasiłku celowego (art. 41 u.p.s.). Przyznanie zasiłku celowego jest możliwe, gdy uzyskany przez stronę dochód nie przekracza kwot określonych w art. 8 ust. 1 u.p.s. Na dzień wydania skarżonej decyzji dla osoby samotnie gospodarującej, a taką pozostaje skarżący, kryterium dochodowe wynosiło 776 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). W rzeczonej sprawie nie budzi wątpliwości, że dochód skarżącego w wysokości 1.000 zł, pobierany zasiłek stały, przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej. Z tego też powodu skarżącemu zasiłek celowy nie przysługiwał i okoliczność ta nie jest kwestionowana w sprawie. Kwestią sporną pozostaje natomiast odmowa przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów energii elektrycznej. Zgodnie z art. 41 pkt 1 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Jak wynika z ww. przepisu, warunkiem otrzymania specjalnego zasiłku celowego jest nie tylko wykazanie konieczności zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, ale też zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Wprowadzenie przez ustawodawcę takiej przesłanki związane jest z tym, że świadczenie to może zostać przyznane w sytuacji, gdy wnioskodawca przekracza kryterium dochodowe. Ustawodawca nie zdefiniował co należy rozumieć pod pojęciem "szczególnie uzasadnionego przypadku". Dlatego też wymaga ono odniesienia się do każdego indywidulanego przypadku. O uprawnieniu do świadczenia z art. 41 u.p.s. nie decyduje dochód strony, lecz sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Podkreślenia wymaga, że ze wskazanej formy pomocy społecznej nie można wyprowadzić wniosku, że przyznanie tego zasiłku jest obowiązkiem organu, tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryteria dochodowe. Przyznanie bądź odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego uzależniona jest nie tylko od okoliczności, w jakim stopniu podstawowe potrzeby wnioskodawcy mogą zostać zaspokojone z posiadanych własnych środków, ale przede wszystkim od wystąpienia szczególnych okoliczności, w związku z którymi konieczne jest udzielenie wsparcia pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Musi to być zatem przypadek na tyle charakterystyczny i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się także w trudnym położeniu aby uzasadniał przyznanie pomocy z uwagi na nadzwyczajność zdarzenia, które wystąpiło i jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba sobie z nim nie poradzi, nawet przy uwzględnieniu możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. np. wyroki NSA z 13.09.2023 r. sygn. I OSK 1840/21, z 10.03.2025 r. sygn. I OSK 1208/24, z 27.02.2025 r. sygn. I OSK 774/23 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt przekazanej sprawy wynika, że skarżący jest osobą samotną, bezdzietną, nie posiada zobowiązań alimentacyjnych, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego rodzice nie żyją, natomiast posiada siostry, które również korzystają ze wsparcia z pomocy społecznej, więc nie pomagają mu finansowo, lecz w miarę możliwości udzielają mu wsparcia w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Skarżący nie pracuje zawodowo, jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Niepełnosprawność skarżącego istnieje od [...], co wynika z orzeczenia z [...]. Z orzeczenia tego wynika również, że skarżący może być zatrudniony w zakładzie pracy chronionej. Jego dochód stanowi zasiłek stały w kwocie 1.000 zł. Wnioskodawca od wielu lat korzysta ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej. Orzekające w sprawie organy obu instancji trafnie oceniły, że materiał zgromadzony w sprawie nie pozwalał na stwierdzenie, aby w przypadku skarżącego wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek. Sytuacja skarżącego, choć niewątpliwie trudna, nie odbiega jednak w zdecydowany sposób od sytuacji innych osób potrzebujących i wnioskujących o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Jak wynika z akt sprawy skarżący posiada stały, choć niewysoki dochód, utrzymuje się z zasiłku stałego, korzysta też ze świadczeń z pomocy społecznej. Jego przewlekłe dolegliwości zdrowotne, w tym pogarszający się stan zdrowia oraz umiarkowany stopień niepełnosprawności nie mogą być postrzegane jako mieszczące się w pojęciu "szczególnie uzasadnionego przypadku". Okoliczności, takie jak możliwości zarobkowe czy stan zdrowia wnioskodawcy występującego o przyznanie świadczeń ze środków pomocy społecznej, należą do normalnych okoliczności i ich wystąpienie nie przemawia samo z siebie za wystąpieniem szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 41 u.p.s. (por. wyrok NSA z 24.02.2025 r. I OSK 891/24). Prawidłowo organy obydwu instancji oceniły, że sytuacja materialno-bytowa oraz zdrowotna skarżącego nie jest krytyczna i nie odbiega na tyle od sytuacji innych osób ubiegających się o pomoc, aby uzasadniała przyznanie pomocy na szczególnych zasadach. Zasadnie zauważyły, że schorzenia, z jakimi zmaga się skarżący i jego niepełnosprawność, nie były zdarzeniami nagłymi czy niespodziewanymi, gdyż skarżący leczy się od wielu lat, a niepełnosprawność powstała przed ponad [...] laty (w [...]). Istotne jest również to, że skarżący nie pozostaje bez dodatkowego wsparcia organu pomocy społecznej. W [...], to jest w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, skarżący poza zasiłkiem stałym w kwocie 1.000 zł, otrzymał zasiłek celowy na pokrycie części kosztów energii elektrycznej (150 zł) oraz w wysokości 100 zł na pokrycie kosztów opłat mieszkaniowych, jak też w miesiącu [...] w ramach programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu" przyznano wsparcie w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w wysokości po 200 zł na miesiąc [...] i [...], bowiem w odniesieniu do tej formy wsparcia obowiązują wyższe kryteria dochodowe. Z załączonej do akt aktualizacji wywiadu wynika, ze także w miesiącu [...] i [...] przyznana została skarżącemu pomoc na zakup posiłku lub żywności (200 zł), specjalny zasiłek celowy na leki i leczenie (150 zł). Dlatego też dokonując oceny zaskarżonej decyzji pozostaje mieć na względzie, że pomoc społeczna ma na celu tylko umożliwianie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych. Wobec tego nie można traktować świadczeń z pomocy społecznej jako stałych i należnych źródeł utrzymania (por. wyrok NSA z 19.09.2024 r. sygn. I OSK 2307/23, CBOSA). W ramach pomocy społecznej nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyroki NSA z: 1.06.2017 r. sygn. I OSK 2408/16 i z 28.07.2017 r. sygn. I OSK 1295/16, CBOSA). Powtórzyć pozostaje, że art. 2 ust. 1 u.p.s. definiuje pomoc społeczną przez odwołanie się do jej celu. W przepisie tym, podobnie jak w art. 3 ust. 1-4 u.p.s., ustanowiono ogólną zasadę pomocniczości (subsydiarności), którą powinny kierować się organy administracji publicznej przy rozpatrywaniu spraw dotyczących udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Zasada ta odnosi się do wszystkich świadczeń przewidzianych w art. 36 u.p.s. (zob. wyrok NSA z 28.03.2025 r. sygn. I OSK 1197/24). Należy również mieć na uwadze, że z treści art. 41 pkt 1 u.p.s. wynika, iż specjalny zasiłek celowy "może" być przyznany. Tym samym przepis ten nie obliguje organu do przyznania tego świadczenia. Potwierdza to, że strona nie posiada roszczenia o przyznanie zasiłku celowego. Z uwagi na okoliczność, że sytuacja zdrowotna skarżącego jest zła, a nawet ulega systematycznemu pogorszeniu, podobnie jak to, że skarżącemu dotychczas przyznawano regularnie świadczenia w postaci zasiłków celowych czy specjalnych zasiłków celowych, nie oznacza to obowiązku dalszego uwzględniania wszelkich wniosków skarżącego. Organ pomocy społecznej musi ustalać hierarchię potrzeb i przyznawać specjalne zasiłki celowe tylko w sytuacjach naprawdę wyjątkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Rację mają organy obydwu instancji, wskazując, że przedmiotowe świadczenie stanowi tylko "pomoc", która może zostać udzielona wnioskodawcy, a nie jego stałe źródło utrzymania czy dodatkowego dofinansowania, a strona ma obowiązek podejmować starania we własnym zakresie, aby funkcjonować bez stałego oparcia w państwie. W odniesieniu do decyzji uznaniowych kontrola sądowa ogranicza się do badania, czy przy podejmowaniu decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. ustalił wyczerpująco stan faktyczny sprawy, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zarazem, uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wyłącza zasadniczo sądową kontrolę wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności, gdyż jest to domeną swobodnego uznania organu administracji. Reasumując w kontrolowanej sprawie orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego i przeprowadziły jego prawidłową ocenę, która uzasadniała odmowę przyznania specjalnego zasiłku celowego. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić. O kosztach zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763).