II SA/Ol 217/21

WyrokWSA w Olsztynie2021-06-29

Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Ewa Osipuk, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawcy nie zachowali miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Termin ten, liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji lub o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, został przekroczony. Organy administracji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania z powodu uchybień formalnych, nie badając merytorycznie przesłanek wznowienia.
Stan faktyczny
Strony złożyły wniosek o zatwierdzenie projektu podziału działki, który został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy. Po otrzymaniu decyzji, strony zaczęły kwestionować sposób przeprowadzenia podziału, twierdząc, że geodeta działał bez ich wiedzy i zgody, dopisując zakres prac i fałszując dokumenty. Po długiej korespondencji i postępowaniach wyjaśniających, strony złożyły wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą podział, powołując się na fałszywe dowody, udział wyłączonego pracownika, brak możliwości zapoznania się z dowodami oraz nowe okoliczności. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi E. W .i K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działki oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" r., znak "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy E. z dnia "[...]" r., znak "[...]" w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończoną ostateczną decyzją Wójta Gminy E. z dnia "[...]" r., znak "[...]", zatwierdzającą projekt podziału działki nr "[...]" obręb P., gm. E. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu 20 września 2018 r. E. W. i K. W. (dalej jako: "Strony", "Skarżący") złożyli własnoręcznie podpisany wniosek o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr "[...]" o pow. 1,2200 ha, obręb P., gm. E., zgodnie ze wstępnym projektem podziału opracowanym przez geodetę. We wniosku oświadczyli również, że upoważniają geodetę – M. C. - do przeprowadzania w ich imieniu wszelkich spraw związanych z podziałem przedmiotowej działki. Wójt Gminy E. (dalej jako: "Wójt", "organ I instancji") postanowieniem z "[...]" r., pozytywnie zaopiniował przedłożony wniosek, a decyzją z dnia "[...]" r., zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr "[...]" o pow. 1,2200 ha, "[...]", położonej w obrębie P., gm. E., jako zgodny z przepisami. Przedmiotową decyzję Strony odebrały osobiście w dniu 19 listopada 2018 r. Pismem z dnia 10 grudnia 2018 r. Skarżący złożyli wniosek o udostępnienie im akt sprawy, w tym zlecenia organu I instancji dla firmy Usługi Geodezyjne "[...]" na przeprowadzenie aktualizacji mapy ewidencji gruntów oraz upoważnienia wydanego przez Wójta do wejścia na ogrodzony teren siedliska działki "[...]" ww. firmie, a także faktury za wykonane czynności materialno-techniczne przez firmę geodezyjną. W odpowiedzi na ww. pismo, Wójt wskazał, że nie zlecał firmie Usługi Geodezyjne "[...]" żadnych prac geodezyjnych, wobec czego nie została wystawiona żadna faktura za takie prace. Wyjaśnił również, że podział przedmiotowej działki nastąpił na wniosek Skarżących i został zatwierdzony decyzją z dnia "[...]" r., która stała się ostateczna w dniu 4 grudnia 2018 r. Podano, że wszelkie koszty związane z dokonaniem podziału pokrywa osoba mająca w tym interes prawny, a wszelkie sprawy techniczne i prawne związane z podziałem przeprowadza uprawniony geodeta. Kolejnym pismem z dnia 3 stycznia 2019 r. Skarżący poinformowali organ I instancji, że geodeta dokonał podziału działek na ich zlecenie, ale pozostałe czynności geodezyjne tj. zmiana powierzchni, zmiana klasyfikacji, zmiana użytków, pomiar zabudowań, dokonał na podstawie upoważnienia otrzymanego od Starosty i Wójta, co wynika z zawiadomienia o zmianach w ewidencji danych. Oświadczyli ponadto, że nigdy nie zlecili geodecie pomniejszenia powierzchni działek, a także zmian klasyfikacji użytków, a czynności te spowodowały szkodę w wysokości ok. 20.000 zł. Zwrócili się do Wójta, że "logicznym jest, że skoro utracili powierzchnie działki, to kto inny ją zyskał" i z tego powodu zasadne jest uzyskiwanie przez nich wszelkich informacji, zmierzających do odzyskania nieruchomości. Następnie - pismem z 11 lutego 2019 r. - Skarżący wezwali organ do zajęcia stanowiska w związku z brakiem reakcji na poprzednie pismo. Zapytali z jakiego powodu pozytywnie zaopiniowany projekt podziału działku został zmieniony w decyzji, bez zgody właścicieli i podano, że zmian dokonał geodeta, po sfałszowaniu wniosku. Pismem z 25 lutego 2019 r. Wójt wyjaśnił, że pismo Skarżących z 3 stycznia 2019 r. zostało potraktowane jako pismo informujące o relacjach pomiędzy Stronami a geodetą i wskazał, że stanowisko organu przedstawiono w poprzedniej odpowiedzi. Poinformował nadto, że nie jest prawdą, aby Wójt zatwierdził niezaakceptowany projekt podziału, ponieważ na projekcie tym znajduje się pieczęć Starosty E., która poświadcza, że projekt został opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny. Ostatecznie wskazano, że Wójt nie jest organem właściwym do oceny obliczonej powierzchni działek oraz do oceny zakończenia budowy. W dalszej korespondencji prowadzonej w okresie od marca 2019 r. do lipca 2019 r. Skarżący wskazywali, że geodeta dokonał zmian we wniosku w sposób nieuprawniony, fałszując przedmiotowy dokument; że nie mieli oni dostępu do sporządzonego operatu, z aktami sprawy zapoznali się dopiero w grudniu 2018 r.; a decyzję podziałową "podpisali przymuszeni zapisami umowy wstępnej z 27 sierpnia 2018 r.", ponieważ brak decyzji podziałowej spowodowałby poniesienie przez nich kosztu 20.000 zł tytułem kary umownej. Ponadto zażądali informacji który z pracowników urzędu prowadził ich sprawę. Wójt udzielił pisemnie żądanych informacji, zaś na dzień 26 sierpnia 2019 r. wyznaczono termin spotkania Stron z Wójtem Gminy E. Pismem z dnia 1 września 2020 r. Skarżący wnieśli do organu I instancji wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia "[...]" r., znak "[...]", ponieważ: 1. dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2. decyzja została wydana przy udziale pracownika Urzędu Gminy, który podlegał wyłączeniu; 3. przed wydaniem decyzji Skarżący nie mieli możliwości zapoznania się z dowodami w sprawie, zawartymi w operacie podziałowym P.2804.2018.1195, co uniemożliwiło im udział w postępowaniu; 4. wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że nie byli świadomi sposobu przeprowadzonego podziału. Nie wiedzieli, że geodeta dopisał zakres prac do wniosku bez ich wiedzy; nie byli świadomi, że geodeta prowadził postępowanie podziałowe niezgodnie z ich wolą i bez ich zgody; nie wiedzieli, że operat podziałowy został wykonany z błędami, dotyczącymi przebiegu granic oraz, że operat został sporządzony przy udziale pracownika urzędu gminy, odpowiedzialnego za wydanie decyzji podziałowej. Dodano również, że Skarżący nie mieli świadomości, że projekt podziału z postanowienia Wójta różni się od projektu podziału w decyzji oraz nie wiedzieli, że operat "[...]" został przyjęty w zasób Ewidencji Gruntów i Budynków jeszcze przed uprawomocnieniem się decyzji, przez co Strony zostały pozbawione postępowania dot. porównania projektu podziału z danymi geodezyjnymi zawartymi w operacie. Wskazano, że w ich ocenie Strony zostały wprowadzone w błąd przez geodetę oraz przez nadzór geodezyjny, weryfikujący wprowadzony do ewidencji operat. Wszystkie przytoczone dane uzyskali w trakcie postępowania prowadzonego w latach 2018-2020, prowadzonego m.in. przez Starostwo Powiatowe oraz przez Policję w sprawie sfałszowania przez geodetę wniosku i poświadczania w dokumentach urzędowych nieprawdy. Postanowieniem z dnia "[...]" r., znak "[...]", organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy E. znak "[...]" z dnia "[...]" r. zatwierdzającą projekt podziału działki nr "[...]" w miejscowości P., obręb P., gm. E. W uzasadnieniu opisano stan faktyczny sprawy i wyjaśniono, że wydane przez organ I instancji postanowienie nie zatwierdzało powierzchni nowo wydzielonych działek, a jedynie opiniowało przedłożony wstępny projekt; od decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości nie złożono natomiast odwołania. Odnosząc się do zarzutów uzasadniających ewentualne wznowienie postępowania wskazano na treść przepisu art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej jako: "k.p.a." i wyjaśniono, że dla oceny zachowania terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania istotna jest treść wniosku i powołane w nim przesłanki wznowienia. Decyzja o podziale nieruchomości została przez Strony odebrana w dniu 19 listopada 2018 r., wobec czego należy uznać, że to w tym dniu uzyskano informację o decyzji kończącej postępowanie, wobec czego termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie został zachowany. Podkreślono, że termin ten nie biegnie od momentu powzięcia kompletnej wiedzy o trybie, możliwości jego złożenia czy uzyskania wszystkich informacji w sprawie, lecz o dowiedzeniu się o decyzji, co nastąpiło 19 listopada 2018 r. Odnosząc się do pozostałych okoliczności wskazanych przez Skarżących we wniosku wyjaśniono, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Temu terminowi Skarżący również uchybili, choćby z uwagi na skierowane do nich pismo Wójta z dnia 27 grudnia 2018 r., w którym zostali oni uświadomieni o toku postępowania i obowiązującej procedurze podziałowej. Podano, że z inicjatywy Stron toczyło się również postępowanie wyjaśniającej przed prokuratorem Prokuratury Rejonowej w E. dotyczące podejrzenia sfałszowania dokumentu, które jednak zostało umorzone, wobec stwierdzenia braku danych uzasadniających ww. podejrzenie. W ocenie organu, co najmniej w dacie opisanych czynności Stronom były już znane okoliczności podnoszone we wniosku o wznowienie postępowania, wobec czego należało stwierdzić, że nie został zachowany termin z art. 148 § 2 k.p.a. i odmówić wszczęcia postępowania wznowieniowego. Od ww. postanowienia Skarżący wnieśli w terminie zażalenie, w którym wskazali, że wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, którego celem jest kontrola sporządzonej decyzji, dlatego - niezwłocznie po uzyskaniu wiedzy dotyczącej faktycznej procedury - złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją podziałową. Oświadczyli, że w sprawie podziału działki nr "[...]" cały czas trwa postępowanie administracyjne w Starostwie Powiatowym, w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Geodezyjnego oraz postępowanie przez Głównym Geodetą Kraju. Błędem jest więc twierdzenie organu I instancji, że wiedzę o okolicznościach uzyskali wcześniej, niż "określają to przepisy prawa", ponieważ cały czas dowiadywali się i wciąż dowiadują o nowych faktach dotyczących podziału działki, które są nieznane również Wójtowi; przy czym te nowe fakty i okoliczności stają się nieaktualne. Podano, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego wskazał, iż geodeta M. C. złamał prawo, wykonując bez legitymacji pomiary niezlecone przez podmiot ewidencyjny, a Wójt zaakceptował przecież te pomiary w decyzji, wobec czego uzasadnione było wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponownie wykazano, że w postępowaniu brał udział urzędnik, który był zaangażowany w czynności geodezyjne oraz, że Skarżący o szczegółach podziału działki dowiedzieli się dopiero po kilku miesiącach od podpisania decyzji podziałowej, a więc w chwili podpisywania decyzji nie byli świadomi co podpisują. Postanowieniem będącym przedmiotem skargi z dnia "[...]" r., znak "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. (dalej jako: "Kolegium", "organ II instancji", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia opisano stan faktyczny sprawy i wskazano, że podanie o wznowienie zostało złożone z naruszeniem terminów określonych w art. 148 k.p.a. Wyjaśniono, że z uwagi na fakt, iż Strony osobiście odebrały decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w dniu 19 listopada 2018 r., to miesięczny termin przewidziany dla podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. liczony był od tego dnia. Odnosząc się do innych wskazywanych we wniosku okoliczności podniesiono, że w zażaleniu wprost wskazano, że o nowych faktach i okolicznościach Skarżący dowiedzieli się po kilku miesiącach od odebrania decyzji, natomiast wniosek o wznowienie został złożony po upływie blisko dwóch lat od wydania decyzji. Powołując stosowne orzecznictwo wyjaśniono, że termin określony w art. 148 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym oceniła ona prawidłowo znaczenie danej okoliczności; świadomość prawnego znaczenia okoliczności nie ma wpływu na ocenę dochowania ww. terminu. W dniu 15 lutego 2021 r. do tutejszego Sądu wpłynęła skarga Stron na przedmiotowe postanowienie Kolegium, w której zarzucono organowi naruszenie przepisów postępowania - art. 9, art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. - poprzez niepoinformowanie strony o toczącym się postępowaniu i niepoinformowaniu o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia, a także nieumożliwienie stronie postępowania zapoznania się i wypowiedzenia na temat zebranych dowodów. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy obydwu instancji nie pouczyły strony o kończącym się postępowaniu i uniemożliwiły Stronom wypowiedzenie się. Ponadto organ I instancji, w odpowiedzi na żądanie udostępnienia akt sprawy, wskazał, że akta zostały przekazane do Kolegium, przez co niemożliwe jest ich udostępnienie. Po złożeniu stosownego wniosku do organu odwoławczego, kierownik biura wyjaśnił, że akta zostały już odesłane organowi I instancji. Strona nie mogła więc zapoznać się z aktami, na podstawie których zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie. Oprócz tego powtórzono argumentację przemawiającą za wznowieniem postępowania i wniesiono o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ II instancji. Pismem z dnia 2 marca 2021 r. Skarżący uzupełnili skargę, w istocie powielając stanowisko przedstawione we wniosku o wznowienie, zażaleniu oraz skardze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślono, że organ odwoławczy nie uzupełniał postępowania dowodowego w sprawie, wobec czego nie było potrzeby zawiadamiania strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Pismem z dnia 6 kwietnia 2021 r. Skarżący złożyli wniosek o udostępnienie akt sprawy. Po zapoznaniu się z aktami w siedzibie tutejszego Sądu, w dniu 10 maja 2021 r. wnieśli o przesunięcie terminu rozprawy do czasu odniesienia się przez nich do zebranego materiału dowodowego, gdyż organy administracyjne nie udostępniły im akt. Pismem z 12 maja 2021 r. (data wpływu do Sądu 1 czerwca 2021 r.) Skarżący wskazali, że z karty akt 103 i 85 wynika, że nie udostępniono im akt postępowania, przez co strona została pozbawiona możliwości uczestniczenia w prowadzonych postępowaniach. Z akt tych wynika również, że sprawę podziału nieruchomości oraz sprawę o wznowienie postępowania prowadził jednoosobowo J. S., który prywatnie był zaangażowany w czynności techniczne związane z podziałem działki. Wobec tego wniosek o wznowienie postępowania jest zasadny. Podano, że w aktach sprawy brakuje znaczących dowodów, tj. protokołu z Policji oraz opinii Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 2 kwietnia 2019 r., z której pośrednio wynika przekroczenie prawa przez geodetę. Dodano nadto, że sprawa podziału ich działki jest też wyjaśniana przez Starostę. Ostatecznie wniesiono o dołączenie do akt sprawy ww. dokumentów, wskazując, że dowody te przyczynią się do wyjaśnienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z przepisem art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest okoliczność spełnienia przez Skarżących warunków formalnych dla skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy E. z "[...]" r., w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Podstawy wznowienia postępowania zostały wymienione w art. 145 § 1 k.p.a., natomiast zgodnie z treścią przepisu art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§2). W ocenie Skarżących zachowali oni termin określony w art. 148 § 1 k.p.a., ponieważ w związku z toczącymi postępowaniami przed innymi organami wciąż wychodzą na jaw nowe okoliczności w tej sprawie. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. W pierwszej kolejności należy Skarżącym wyjaśnić, że prawidłowo organy oceniły, że nie został zachowany przez nich miesięczny termin określony w przepisie art. 148 § 2 k.p.a., który liczony jest od dnia, gdy strona dowiedziała się o wydaniu decyzji, a swój wniosek o wznowienie oparła o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem bezspornie, że Skarżący odebrali osobiście ww. decyzję w dniu 19 listopada 2018 r. w siedzibie organu, więc to tego dnia dowiedzieli się o wydaniu decyzji w sprawie. Ponieważ jednak wznowienie postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w odniesieniu do spraw zakończonych decyzją ostateczną, to w tym przypadku termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania rozpoczął swój bieg w pierwszym dniu po uzyskaniu cechy ostateczności przez decyzję (zob. P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, LEX/el.), tj. w dniu 4 grudnia 2018 r. Wobec tego miesięczny termin określony przepisami Kodeksu upłynął w dniu 4 stycznia 2019 r. Za organami podkreślić należy, że przez pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" należy rozumieć wiedzę o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia, w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji (zob. wyrok NSA z 20 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2434/18, LEX nr 3192585 i powołane tam orzecznictwo), wobec czego nie mógł być skuteczny zarzut podnoszony przez Skarżących w toku postępowania, że nie mieli oni świadomości skutków wynikających z odebrania przez nich decyzji, a decyzję odebrali, jak podali aby nie płacić kary wynikającej z zawartej umowy przedwstępnej. Również badając prawidłowość oceny w dochowaniu terminu odnośnie do pozostałych przesłanek wznowienia, na które powoływali się Skarżący, Sąd nie stwierdził uchybień w postępowaniu organów obydwu instancji. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 148 § 1 k.p.a. miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie liczony jest od dnia, w którym Strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Wobec tego, w rzeczonej sprawie Skarżący winni złożyć wniosek o wznowienie w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o nowych okolicznościach w sprawie lub od dnia dowiedzenia się, że decyzja została oparta na fałszywych dowodach. Z akt sprawy tj. z korespondencji kierowanej przez Skarżących do organów w okresie od grudnia 2018 r. do lipca 2019 r. wprost wynika, że już wówczas posiadali oni wiedzę o okolicznościach mogących stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania. Również przedłożony do akt przez Skarżących protokół przesłuchania p. J. S. z 29 maja 2019 r. potwierdza, że o okolicznościach stanowiących przesłanki do wznowienia postępowania wiedzieli oni wcześniej, aniżeli w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku. Dodać przy tym należy, że świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma natomiast wpływu dla oceny zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie (por. wyrok NSA z 16 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1972/16, czy wyrok NSA z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2162/17, dostępne w dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA i powołane tam orzecznictwo). Tutejszy Sąd podziela stanowisko prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którym "złożenie wniosku z uchybieniem jednomiesięcznego terminu liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, powoduje konieczność wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Ciężar dowodu zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (wyrok NSA z 12 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 233/19, oraz wyrok NSA z 30 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1333/18, dostępny w CBOSA). Dowodu takiego nie mogą stanowić załączone do skargi dokumenty, ponieważ są one datowane na styczeń 2021 r.; podobnie załączony do pisma Skarżących z dnia 12 maja 2021 r. dokument, pochodzi z dnia 5 maja 2021 r., czyli z okresu po wydaniu zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia Kolegium. Skarżący mogą natomiast w odrębnym postępowaniu rozważyć, czy te nowe okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wznowienia i wystąpić ze stosownymi wnioskami. Wobec powyższego należy podzielić stanowisko orzekających organów, że w obecnym postepowaniu wznowieniowym Skarżący nie udowodnili zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Ponadto, słusznie organy wskazywały powołując się na judykaturę, że przy ocenie dochowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. istotne jest to kiedy Skarżący dowiedział się o okoliczności, stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Nie ma natomiast znaczenia moment "dostrzeżenia" (zorientowania się, zrozumienia) przez Skarżących, że dana okoliczność może świadczyć o wydaniu decyzji w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Poza tym pokreślić należy, że samo prowadzenie innych postępowań administracyjnych przez właściwe organy nie uzasadnia wniosku o wznowienie. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy nie naruszyły w rozpoznawanej sprawie przepisów art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. W ocenie tutejszego Sądu, odmowa wznowienia postępowania przez Wójta była prawidłowa, skoro wniosek został złożony po terminie. Zarówno piśmiennictwo, jak i orzecznictwo jednolicie stoją na stanowisku, że w przypadku złożenia przez Stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 k.p.a. – bez względu na przesłankę wznowienia postępowania – organ administracji jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (zob. P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, LEX/el. oraz wyrok NSA z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2129/18, CBOSA). Ostatecznie wyjaśnić należy, że organ administracji odmawiając wznowienia postępowania z powodu uchybień formalnych – tak jak w niniejszej sprawie – nie ma obowiązku merytorycznego badania zaistnienia przesłanek wznowienia (zob. m.in. P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, LEX/el.; W. Chróścielewski [w:] Z. Kmieciak (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 812-813 oraz powołany wyrok NSA z 28 sierpnia 2019 r., II OSK 2129/18). Oznacza to, że na tym etapie organy w ogóle nie badają, czy okoliczność podana przez Stronę może stanowić rzeczywiście podstawę wznowienia; innymi słowy organy oceniają formalnie wniosek o wznowienie, bez wchodzenia w merytoryczną ocenę, czy argumenty i okoliczności powoływane przez Stronę w istocie stanowią przesłankę wznowieniową (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 626/20, dostępny w CBOSA). Wobec powyższego bezpodstawne są także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy zasady informowania oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zainicjowane było wnioskiem Skarżących, a organy w ogóle nie prowadziły postępowania wyjaśniającego, bowiem sprawę zakończyło rozstrzygnięcie procesowe już na etapie badania wymagań formalnych wniosku – odmowa wznowienia postępowania nastąpiła bowiem z uwagi na niezachowanie terminu do złożenia wniosku. Wobec tego za niezasadne należy uznać pozostałe zarzuty podnoszone w skardze, a dotyczące niepodjęcia czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy brak dokładnej analizy dowodów. Okoliczności te mogłyby mieć znaczenie tylko w sytuacji, gdyby wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. Z tego też powodu zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie mógł wpłynąć na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Nie sporna pozostaje dla Sądu okoliczność, że tak organ I instancji, jak i organ odwoławczy naruszyły regułę postępowania wynikającą z art. 10 § 1 k.p.a., tj. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Co do zasady naruszenie tego przepisu może stanowić podstawę do wydania wyroku uchylającego zaskarżone rozstrzygnięcie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, jednak jedynie wówczas, gdyby doszło do naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w przedmiotowej sprawie Skarżący nie wykazali aby naruszenie ich prawa wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wszystkie istotne bowiem okoliczności dla rozstrzygnięcia w tej sprawie były oczywiste i nie wymagające uzupełnienia. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło