II SA/Ol 266/18

WyrokWSA w Olsztynie2018-05-30

Skład orzekający: sędzia WSA Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 k.p.a., mimo że skarżący twierdził, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie miał istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wady procesowe organu pierwszej instancji nie mogły zostać usunięte w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy farmy wiatrowej. Organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji, wskazując na konieczność dostosowania raportu do nowych przepisów dotyczących odległości elektrowni wiatrowych. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżący T. K. wniósł sprzeciw, twierdząc, że uchylenie decyzji było niezasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala sprzeciw. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia 29 grudnia 2017 r. Wójt Gminy odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz GPZ w obrębach miejscowości "[...]" gmina B. powiat "[...]" oraz obręb "[...]" gmina "[...]" powiat "[...]"we wnioskowanym wariancie "B" i "K-1" . W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu 18 października 2017 r. otrzymał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą w całości decyzją Wójta Gminy z dnia 27 lipca 2015 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji ww. przedsięwzięcia i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ I instancji podniósł, że w uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, iż zmiana przepisów polegająca na wejściu w życie ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrakowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 961; dalej zwanej także jako ustawa z dnia 20 maja 2016 r.), a w szczególności art. 4 tejże ustawy dotyczącego odległości, w jakich mogą być lokalizowane elektrownie wiatrowe, które to odległości winny być uwzględniane przez organy wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, skutkuje koniecznością ponownego wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponownie prowadząc postępowanie organ pierwszej instancji powinien wystąpić do wnioskodawcy o przedstawienie nowego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniającego lokalizację siłowni wiatrowych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 maja 2016 r., a także ponownie uzgodnić realizację przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz wystąpić o opinię do organu inspekcji sanitarnej. Wójt Gminy postanowieniem z dnia 16 listopada 2017 r. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wymienionego na wstępie przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki opracowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, spełniającego wymagania określone w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.; dalej zwanej także ustawą "środowiskową") oraz odnoszącego się do odległości, w jakiej mogą być lokalizowane elektrownie wiatrowe. Inwestor (pismem z dnia 4 grudnia 2017 r.) podtrzymał wniosek o wydanie decyzji środowiskowej oraz wyjaśnił, iż raport złożony w poprzedniej procedurze spełnia wymagania wynikające z obowiązujących aktualnie przepisów prawa. Organ I instancji, mając na uwadze stanowisko Kolegium oraz obowiązujące przepisy prawa, uznał, iż odmowa przedłożenia raportu w zakresie dostosowania odległości elektrowni wiatrowych wskazana w art. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2016 r. w sprawie inwestycji w zakresie elektrowni wiatrowych skutkuje odmową wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz GPZ. Od decyzji tej odwołanie wniosła "A" SA. Decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania to jest art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), brak rozstrzygnięcia w zakresie wniosku inwestora poprzez odmowę wydania decyzji, brak wskazania prawidłowej podstawy prawnej decyzji oraz nieuwzględnienie informacji zawartych w raporcie o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz brak ustalenia odległości planowanych elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkalnej. W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, że zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym i nie odnosi się do wniosku, aczkolwiek literalne brzmienie wskazuje na odmowne załatwienia sprawy. Spółka zarzuciła także, że organ I instancji nie wskazał podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przywołując jedynie art. 71 ust. 1 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 3, 75 ust. 1 pkt 4, 82, 85 ust. 1 i 2 ustawy "środowiskowej", § 2 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu natomiast organ I instancji odniósł się do ustawy w sprawie inwestycji w zakresie elektrowni wiatrowych. Z tego względu inwestor nie wie, jakie przepisy zastosowano w przedmiotowej sprawie. Spółka zarzuciła także, że organ I instancji winien dokonać analizy przedłożonego już raportu, ustalając także odległości lokalizacji elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej. W konkluzji odwołania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 marca 2018 r. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Organ odwoławczy podniósł, że kwestia ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji ww. przedsięwzięcia była przedmiotem postępowania przed Kolegium, Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym. Poprzednią decyzją z dnia 21 grudnia 2015 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 27 lipca 2015 r. ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla realizacji opisanego przedsięwzięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 331/16 uchylił decyzję Kolegium. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kasację wnieśli: T. K. i "A" SA. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 maja 2017r. sygn. akt II OSK 2455/16 oddalił obie skargi kasacyjne. Kolegium zauważyło, że strony postępowania związane są wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 331/16 jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2455/16. Kolegium zwróciło ponadto uwagę, że inwestor nie wniósł zażalenia na postanowienie Wójta Gminy z dnia 16 listopada 2017r. nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz GPZ. Oznacza to, że obowiązek nałożony tym postanowieniem jest wymagalny i wykonalny, a inwestor nie zaskarżając postanowienia, zgodził się z nim. Dlatego też niezasadne jest kwestionowanie w odwołaniu pominięcia przez organ I instancji ustaleń znajdujących się w raporcie oddziaływania na środowisko sporządzonym w czerwcu 2013 r. Kolegium zauważyło, że fakt niedopełnienia tego obowiązku przez inwestora nie może skutkować wydaniem decyzji odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz GPZ. Należy mieć bowiem – zdaniem organu II instancji - na uwadze, że organ może wydać decyzję odmowną w sprawie środowiskowych uwarunkowań tylko w przypadku przewidzianym w art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko to jest w przypadku niezgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku braku takiego planu, a także w przypadku przewidzianym w art. 15 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Przepis art. 15 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych odnosi się generalnie do kwestii związanych z obowiązującymi studiami uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw i planów miejscowych gminy, a ust. 3 odnosi się do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji niespełniania warunków odległości określonych w art. 4 ustawy w sytuacji, gdy obowiązuje plan miejscowy przewidujący lokalizację elektrowni wiatrowej bądź projekt planu - organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4. Jak zauważył organ odwoławczy, kwestia stosowania art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. w sprawach dotyczących wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach to jest uwzględniania przez organy wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach odległości określonych w myśl art. 4 tejże ustawy była już przedmiotem licznych rozważań sądów administracyjnych. Kolegium podzieliło poglądy wyrażone w orzecznictwie, wskazujące na konieczność ustalania odległości określonej w art. 4 ww. ustawy z dnia 20 maja 2016 r. Nadto, w ocenie Kolegium sporządzenie raportu jest także wskazane z uwagi na "nowe brzmienie" art. 77 ustawy "środowiskowej", wprowadzone art. 509 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017., poz. 1566) z dniem 1 stycznia 2018 r. W odniesieniu zaś do zarzutów naruszenia Dyrektywy 2009/28/WE Kolegium wyjaśniło, że podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że materia, regulowana ustawą z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, nie obejmuje przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 lit. f powołanej Dyrektywy (UE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2015/1535 z dnia 9 września 2015 r. Kolegium zgodziło się z zarzutem odwołania, że podstawa prawna zaskarżonej decyzji nie odpowiada jej sentencji i uzasadnieniu, albowiem przesłanki odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są zawarte w art. 80 ust. 2 ustawy "środowiskowej" oraz art. 15 ust. 3 w związku z art. 4 i art. 6 ust. 7 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Sprzeciw od powyższej decyzji wywiódł T. K., wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że organ II instancji niezasadnie uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, bowiem konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie. W ocenie skarżącego uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji było niewłaściwe i bezzasadne bowiem: a) inwestor jako odwołujący pozostawał związany wyrokiem sądu administracyjnego oraz postanowieniem z dnia 16 listopada 2017 r. wydanym przez organ I instancji (wobec braku zaskarżenia postanowienia), a tym samym inwestor nie składając na żądanie organu I instancji raportu czy raportu uzupełniającego utracił możliwość złożenia raportu w postępowaniu, b) w sprawie poprzez porównanie z dokumentami możliwe jest do potwierdzenia, że brak jest planu miejscowego pozwalającego na inwestycje w zakresie elektrowni wiatrowych (tym samym występuje niezgodność przedsięwzięcia z planem miejscowym), a także nie są zachowane odległości z art. 15 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, c) decyzja organu I instancji pozostaje prawidłowa mimo uchybień w zakresie treści decyzji (podstawy, sentencja, uzasadnienie), d) tym samym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie, a w rezultacie organ II instancji powinien wydać orzeczenie merytoryczne zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 lub pkt 2 k.p.a. Skarżący wyraził pogląd, że w powyższym kontekście wskazane naruszenie art.138 § 2 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 lub pkt 2 k.p.a. jest związane także z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. oraz art. 110 k.p.a. przez orzekanie przy braku zachowania związania wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r. wydanym przez Wojewódzki Sądu Administracyjny w Olsztynie (sygn. akt II SA/Ol 331/16) oraz decyzją z dnia 18.10.2017 r. (wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze). Organ II instancji z jednej strony wskazał, że obowiązuje związanie wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r. wydanym przez Wojewódzki Sądu Administracyjny w Olsztynie oraz decyzją z dnia 18 października 2017 r. wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a z drugiej strony organ II instancji nie wydał decyzji merytorycznej przy uwzględnieniu braku sporządzenia i złożenia przez inwestora raportu środowiskowego w zakresie wymaganym wskazanym wyrokiem i postanowieniem. Zdaniem skarżącego wskazane naruszenie art.138 § 2 k.p.a. oraz art.138 § 1 pkt 1 lub pkt 2 k.p.a. wynika także z tego, że w kontekście stanu sprawy oraz wskazywanych uchybień przez organ II instancji, uzupełnienie i usunięcie uchybień decyzji organu I instancji mogło i powinno być dokonane przez organ II instancji. W skardze podniesiono ponadto, że w postępowaniu przed organem II instancji możliwe i właściwe było postępowanie organu II instancji: a) związane z dokonaniem jedynie oceny prawnej materiału zgromadzonego w sprawie i stanu faktycznego ustalonego w sprawie (bez potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego), b) ewentualne niewyjaśnione okoliczności faktyczne nie miały istotnego znaczenia w kontekście oczywiście pozostających okoliczności uniemożliwiających wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem inwestora, c) ewentualnie nawet w razie potrzeby prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego - uzupełniające postępowanie dowodowe nie byłoby znaczące (odniesienie do planu miejscowego, odniesienie do zachowania odległości inwestycji z art.15 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych), d) ze wskazanych względów organ II instancji niezasadnie wydał decyzję kasatoryjną zamiast decyzji merytorycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Wniesiony sprzeciw od decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść przede wszystkim należy, że w myśl art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw sąd dokonuje jedynie oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Wynika to także z treści art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględnia sprzeciw od decyzji i uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Tym samym podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego jest ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017r., sygn. akt II OSK 2219/15, dostępny w Internecie). W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest zatem dopuszczalne wówczas, gdy zostaną spełnione następujące przesłanki: po pierwsze gdy organ odwoławczy stwierdzi, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, po drugie, gdy organ ten uzna, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, jakkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest jednak przesłanką wystarczającą. Niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 4 listopada 2014r., sygn. II OSK 2279/13, dostępny w Internecie). Zwrot normatywny "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" ma charakter ocenny. Jest zatem określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie to jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co z kolei uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014r., sygn. akt II OSK 2846/12, wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 1386/15, dostępny w Internecie). Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016r., sygn. akt II OSK 1427/16, dostępny w Internecie). Należy przy tym zaznaczyć, że wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie bowiem z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych wyżej kryteriów, przede wszystkim wskazać należy, że zarówno organy, jak i pozostałe strony postępowania związane były – co do zasady - wydanym w sprawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2455/16, w którym Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie co do konieczności oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia (art. 80 ust. 2 ustawy "środowiskowej" ) z ustaleniami planu przyjętego uchwałą Rady Gminy z 4 listopada 2011 r. nr "[...]" jak również co do tego, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać między innymi opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio-i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska, emisji (art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy "środowiskowej") oraz wykonania kompensacji przyrodniczej, czy też utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Zgodnie bowiem z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ustalenia zawarte w wyroku mogłyby utracić wiążący charakter np. w przypadku zmiany stanu prawnego. Organ I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do wydanych orzeczeń sądów administracyjnych i nie wskazał, czy i w jakim zakresie jest związany zapadłymi orzeczeniami, jak zamierza je wykonać, czy też z uwagi na zmianę stanu prawnego, czy też zmianę istotnych okoliczności faktycznych sprawy uznaje, że ocena prawna zawarta w wydanych orzeczeniach traci moc. Rację ma Kolegium, że w obiegu prawnym znajduje się także postanowienie Wójta Gminy z dnia 16 listopada 2017r. wydane na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy "środowiskowej" nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko. Inwestor tegoż postanowienia nie zaskarżył dlatego też stało się ono ostateczne. Ponadto słusznie wskazało Kolegium, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów ustawy "środowiskowej". Przede wszystkim organ I instancji wydał rozstrzygnięcie nie mające umocowania w tejże ustawie, gdyż ustawie nie jest znana odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepisy art. 81 ust. 1 – 3 ustawy "środowiskowej" stanowią, że: jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia (ust. 1 ). Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (ust. 2). Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację tego przedsięwzięcia, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy (ust. 3). Przepisy ustawy przewidują więc wydanie przez organ w przypadku negatywnej oceny wniosku inwestora decyzji, w której organ odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, z przyczyn wskazanych w ustawie. Rację ma Kolegium wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że decyzja odmawiająca zgody na realizacje przedsięwzięcia dla elektrowni wiatrowych może być wydana w przypadku niezgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku braku takiego planu, a także w przypadku przewidzianym w art. 15 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Art. 15 tejże ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych odnosi się generalnie do kwestii związanych z obowiązującymi studiami uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw i planów miejscowych gminy, a ust. 3 odnosi się do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji niespełniania warunków odległości określonych w art. 4 ustawy w sytuacji, gdy obowiązuje plan miejscowy przewidujący lokalizację elektrowni wiatrowej bądź projekt planu. Organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wówczas odmawia również zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4. Organ I instancji powołał się wprawdzie na przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, ale w istocie w ogóle nie ocenił złożonego wniosku inwestora pod kątem dopuszczalności inwestycji na podstawie ww. ustaw, tym bardziej, że inwestor w piśmie z dnia 30 listopada 2017 r. wskazywał, że w raporcie wskazano jedynie maksymalną wysokość turbin wiatrowych, a ostateczna wysokość wiatraków może być zdecydowanie niższa. Spowodowane to było zapewne faktem przyjętego stanowiska, że inwestor nie przedłożył nowego raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jednakże fakt niedopełnienia tego obowiązku przez inwestora – jak słusznie wskazało Kolegium - nie może skutkować wydaniem decyzji odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz GPZ. Konsekwencje braku złożenia wymaganego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zostały przewidziane przez ustawodawcę w art. 63 ust. 5a ustawy "środowiskowej". W takiej sytuacji nie sposób przyjąć, że organ odwoławczy mógł wydać decyzję w oparciu o art. 138 § 1 ust. 2) k.p.a. W sprawie bowiem Kolegium wykazało, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Naruszenia przepisów postępowania jakich dopuścił się organ I instancji nie mogą być usunięte w toku postępowania odwoławczego, gdyż wypowiedzenie się na tym etapie postępowania przez organ odwoławczy w powyższych kwestiach naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określoną w art. 15 k.p.a., która zakłada, że każdy z organów prowadzi merytoryczne postępowanie, a więc dwukrotnie ocenia zgromadzone w sprawie dowody oraz w sposób rzeczowy i dogłębny analizuje argumenty stron i w konsekwencji dokonuje prawidłowej subsumcji przepisu prawa, do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie. Z tych względów powołane wady procesowe nie mogą być konwalidowane przez organ odwoławczy w trybie art. 136 § 1 k.p.a. i muszą zostać usunięte na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji. W świetle powyższych rozważań organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu sprzeciwu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło