II SA/Ol 280/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o wyłączenie sędziego NSA Włodzimierza Kędzierskiego oraz sędziów WSA w Olsztynie Renaty Kanteckiej i Tadeusza Piskozuba od orzekania w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia oddalić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" r., nr "[...]", w przedmiocie wydania zaświadczenia. W dniu 30 czerwca 2011 r. do tutejszego Sądu wpłynął wniosek skarżącego o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów WSA w Olsztynie: sędziego NSA Janiny Kosowskiej oraz sędziów WSA Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak – Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Zbigniewa Ślusarczyka, Andrzeja Błesińskiego, Wiesławy Pierechod i Zofii Skrzyneckiej, a także referendarzy sądowych Agnieszki Bińczyk i Krzysztofa Nesteruka. Skarżący, powołując przepis art. 19 oraz art. 18 § 1 pkt 6a w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazał, iż istnieje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziów i referendarzy sądowych, którzy brali udział w prowadzonych uprzednio postępowaniach w jego sprawach. Zaznaczył, iż wielokrotnie występował o wyłączenie wymienionych sędziów od rozpoznawania jego spraw, jednakże złożone w tym zakresie wnioski zostały oddalone. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił powyższy wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych, podkreślając, iż nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata przez nią zaufania do obiektywizmu sędziego, gdyż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie jedynie potencjalna. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt I OZ 756/11, utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie, oddalając wniesione przez skarżącego zażalenie. Wskazano, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa. W dniu 23 listopada 2011 r. do tutejszego Sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów i referendarzy orzekających w WSA w Olsztynie, w tym również sędziego NSA Włodzimierza Kędzierskiego oraz sędziego WSA Tadeusza Piskozuba i sędzi WSA Renaty Kanteckiej. W obszernym uzasadnieniu skarżący, powołując przepis art. 18 § 1 pkt 6a w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 oraz art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podniósł, iż wymienieni sędziowie rozpatrywali w jego sprawach wnioski o ich wyłączenie i mimo, iż wnioski te były składane w terminie i zgodnie z prawem, zostały oddalone przez Sąd, a wskazani w nich sędziowie orzekali w jego sprawach. W ocenie skarżącego istnieją uzasadnione okoliczności mogące mieć wpływ na bezstronność sędziów, bowiem wymienieni sędziowie orzekali we wcześniejszych sprawach skarżącego i są nieprzychylnie nastawieni do jego osoby i składanych przez niego wniosków i skarg. Tym samym istnieje "uzasadniona przesłanka stosunku osobistego", co prowadzi do nieobiektywności tych sędziów w niniejszej sprawie. Wskazani we wniosku o wyłączenie sędziowie WSA Renata Kantecka i Tadeusz Piskozub oraz sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie istnieje między nimi a stroną tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wniosek należy uznać za nieuzasadniony. Instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy przez sąd. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm., w dalszej części uzasadnienia zwanej: p.p.s.a.), ale również wówczas, gdy istniejące okoliczności mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego - art. 19 p.p.s.a. W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy wskazać, iż strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż wskazani we wniosku sędziowie orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia ich od orzekania w przedmiotowej sprawie, wobec braku pomiędzy nimi a którąkolwiek ze stron postępowania tego rodzaju okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 864/10). Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości tego oświadczenia, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Tymczasem skarżący nie uzasadnił zgłoszonych we wniosku zarzutów i nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, dyskredytujących prawdziwość złożonych przez sędziów oświadczeń. Samo bowiem przeświadczenie strony skarżącej o działaniu wskazanych we wniosku sędziów na jego niekorzyść nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 p.p.s.a., ich wyłączenie od orzekania w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. W niniejszej sprawie skarżący zgłaszając wniosek o wyłączenie sędziów wskazał jedynie na fakt, iż sędziowie orzekali już w jego sprawach i tym samym, mogą być nieprzychylnie nastawieni do niego. Należy podkreślić, iż użyte przez ustawodawcę w art. 19 p.p.s.a. pojęcie "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego uzasadnioną obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 82). Wobec tego, okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata zaufania do bezstronności sędziego wynikająca z subiektywnego odczucia strony. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, publ. w Internecie -http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest zatem wystarczające gołosłowne poddawanie w wątpliwość przez skarżącego bezstronności sędziów przez zarzucanie nieobiektywności, spowodowanej rzekomym nieprzychylnym nastawieniem do osoby skarżącego. Konieczne jest bowiem wskazanie istotnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania do bezstronności sędziów. Okoliczność, że sędziowie orzekali już w innych sprawach skarżącego również nie uzasadnia zarzutu braku obiektywizmu i wyłączenia sędziów. Instytucja wyłączenia sędziego służy bowiem wyłącznie zapewnieniu bezstronności orzekania, a nie kontroli jego merytorycznej prawidłowości. Dodać należy, że niezadowolenie strony ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów, gdyż zarzuty takie strona może podnosić w środkach zaskarżenia, w ramach kontroli instancyjnej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 5 października 2008 r. sygn. akt I OZ 665/08 i z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt. II FZ 539/10). Odnosząc się zaś do wniosku o wyłączenie sędziego NSA Włodzimierza Kędzierskiego, należy podnieść, iż Sąd oddalił wniosek o jego wyłączenie wobec ustalenia, iż wskazany sędzia nie orzeka obecnie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, a tym samym brak jest podstaw do zaistnienia w stosunku do tego sędziego przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., bowiem wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony jedynie w stosunku do sędziego orzekającego w danym sądzie wojewódzkim. Biorąc powyższe pod uwagę, wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku, Sąd na mocy art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.