II SA/Ol 35/18

WyrokWSA w Olsztynie2018-02-15

Skład orzekający: Beata Jezielska, Ewa Osipuk, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, wprowadzając w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zapis o przeznaczeniu części działki prywatnej na pas zieleni zorganizowanej w celu izolacji od sąsiedniej fermy drobiu, naruszyła prawo własności właściciela tej działki i czy takie działanie stanowi nadużycie władztwa planistycznego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy dotyczącej przeznaczenia działki na pas zieleni zorganizowanej, uznając, że narusza ona prawo własności skarżącej. Działanie to zostało uznane za przekroczenie władztwa planistycznego, ponieważ nie wykazano niezbędności takiego rozwiązania, nie rozważono alternatyw, a obowiązek izolacji, wynikający z przepisów rozporządzenia, został przerzucony na właściciela działki prywatnej kosztem jego prawa własności, naruszając zasady proporcjonalności i równości.
Stan faktyczny
Skarżąca J. P., współwłaścicielka działki nr "[...]", zaskarżyła uchwałę Rady Gminy zmieniającą miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Uchwała ta przeznaczyła część jej działki na "pas zieleni zorganizowanej" w celu stworzenia strefy izolacyjnej dla sąsiedniej fermy drobiu. Skarżąca zarzuciła naruszenie jej prawa własności, argumentując, że pas zieleni powinien być wydzielony z terenu należącego do właściciela fermy. Organ argumentował, że strefa izolacyjna jest konieczna dla ładu przestrzennego i minimalizacji uciążliwości, a działka skarżącej nadal nadaje się do zabudowy mieszkaniowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 20 ust. 3 uchwały Rady Gminy oraz załącznika nr "[...]" do tej uchwały w zakresie terenu oznaczonego symbolem "[...]" - teren zieleni zorganizowanej, w części dotyczącej działki nr "[...]", obręb "[...]", gmina "[...]", uznając ją za wydaną z naruszeniem prawa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na uchwałę Rady Gminy z dnia "[...]", nr "[...]" w sprawie zmiany miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w Gminie stwierdza nieważność § 20 ust. 3 uchwały nr "[...]" z dnia "[...]" oraz załącznika nr "[...]" do tej uchwały, w zakresie terenu oznaczonego symbolem "[...]" - teren zieleni zorganizowanej, w części dotyczącej działki nr "[...]", obręb "[...]", gmina "[...]". W dniu "[...]" Rada Gminy "[...]", powołując się na art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm., dalej jako: u.s.g.), art. 15 i 20, 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.), podjęła uchwałę nr "[...]" w sprawie zmiany miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w Gminie "[...]" (dalej jako uchwała). J. P. pismem z dnia 27 grudnia 2017 r., po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa (pismem z dnia 14 listopada 2017 r.), wywiodła skargę na ww. uchwałę. Podniosła, że uchwała Rady Gminy "[....]" dokonała zmiany przeznaczenia części działki nr "[...]", której jest współwłaścicielką, na "Pas zieleni zorganizowanej". W odpowiedzi na pismo skierowane do Wójta Gminy "[....]" otrzymała odpowiedź, iż pas zieleni ma być strefą izolacyjną dla istniejącej w sąsiedztwie fermy hodowlanej. Wskazała, że nie ma nic przeciwko pasowi ochronnemu dla fermy, pod warunkiem, że pas będzie wydzielony z terenu należącego do właściciela fermy, a nie z działki nr "[...]". W związku z powyższym zarzuciła uchwale, iż narusza jej prawo własności oraz pozostałych współwłaścicieli. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż zaskarżona uchwała dotyczy interesu prawnego skarżącej jako współwłaścicielki działki nr "[...]" położonej w obrębie "[...]". Na skutek podjęcia uchwały w sprawie zmiany miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w Gminie "[...]" dla działki tej, mocą § 20 ust. 3 pkt 1 i 2 zaskarżonej uchwały zmieniono przeznaczenie z ośrodków produkcji ogrodniczej i zwierzęcej, przemysłu rolno-spożywczego, usług gospodarczych Symbol w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego z 2003 r. E6RPO/P/U na "zabudowę mieszkaniową jednorodzinną" symbol 10MN (w części) oraz "tereny zieleni zorganizowanej" symbol 31ZP (w pozostałej części). Ponadto, niewielki fragment działki został przeznaczony na projektowaną drogę oznaczoną symbolem 26KDw oraz na poszerzenie istniejącej drogi oznaczonej w planie symbolem 25KD-D. Właśnie z uwagi na przeznaczenie całego kompleksu terenów pod zabudowę mieszkaniową pojawiła się konieczność jej oddzielenia strefą izolacyjną ograniczającą ewentualne uciążliwości zlokalizowanej w sąsiedztwie fermy drobiu na terenie oznaczonym symbolem E6 RPO/P/Ug, tj. "ośrodki produkcji ogrodniczej, zwierzęcej, przemysł rolno-spożywczy, usługi gospodarcze". Podkreślił, że obecne przeznaczenie terenu pod istniejącą fermą dopuszcza jej rozbudowę (poprzez budowę kolejnych budynków inwentarskich), dlatego właśnie istnienie stosownej strefy izolacyjnej miało istotne znaczenie dla zachowania ładu przestrzennego i zapewnienia zminimalizowania uciążliwości z terenów o innym przeznaczeniu. Dodał, że zarzuty skargi ograniczają się w istocie rzeczy do naruszenia prawa własności skarżącej poprzez ograniczenie możliwości zabudowy. Należy jednak wskazać, że powierzchnia działki jest na tyle duża (ok. 0,21 ha), iż nadal istnieje możliwość jej zabudowy budynkiem mieszkalnym o standardowych parametrach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosownie zaś do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kognicji Sąd zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. powołany został do orzekania w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności. Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g., stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie sprzeczności z prawem w rozumieniu art. 91 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego. W judykaturze do istotnych naruszeń prawa zalicza się naruszenie przepisów dotyczących kompetencji do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – poprzez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. (por. wyrok NSA z 11 lutego 1998r. sygn. II SA/Wr 1459/97, OSS 1998, nr 3, poz. 79, wyrok NSA z 8 lutego 1996r. sygn. SA/Gd 327/95). Stosownie zaś do przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostanie, w sferze prawnej, odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony dotychczas ciążący na nim obowiązek. Przy czym związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi istnieć już obecnie, a nie w przyszłości oraz powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Nie jest zatem wystarczające wykazanie samej potencjalnej możliwości naruszenia interesu prawnego w przyszłości (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z 11 maja 2017r., IV SA/Wr 424/16, dostępny w CBOIS). Skarżąca niewątpliwie legitymuje się interesem prawnym, który uprawniał ją do wywiedzenia niniejszej skargi. Skarżąca bowiem jest współwłaścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr "[...]" objętej postanowieniami planu miejscowego ustanowionego ww. uchwałą rady gminy. W kontekście powyższego należy zauważyć, że gmina jest uprawniona do kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na swoim terenie poprzez uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których ustala przeznaczenie terenów i rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby i warunki zabudowy tych terenów. Z brzmienia art. 2 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach. Nadto art. 6 u.p.z.p. stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, 2) ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Jak jednak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 240/13 (www: rzeczenia.nsa.gov.pl) uprawnienia planistycznego gminy, zwanego w doktrynie władztwem planistycznym czy też samodzielnością planistyczną gminy, nie należy rozumieć jako pełnej swobody w określaniu przeznaczenia i zasad zagospodarowania poszczególnych obszarów. Uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania nie może być nadużywane i niezależnie od legalności jest oceniane pod kątem ewentualnego nadużywania uprawnień. Prawnie wadliwymi ustaleniami planu będą zatem nie tylko te, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które będą wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień. Trzeba mieć również na uwadze, że prawo własności korzysta z najdalej idących gwarancji ochrony wynikających z ustaw oraz z Konstytucji, aczkolwiek – jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie – nie jest to prawo nieograniczone i absolutne. Regulacjom przewidującym ochronę prawa własności towarzyszą jednocześnie normy dopuszczające ingerencję w to prawo. Wskazać tu należy przede wszystkim na przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, stanowiące, że własność i inne prawa majątkowe podlegają równej ochronie prawnej, obok których znajdują się jednocześnie regulacje dopuszczające ograniczoną ingerencję we własność (art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP) – w granicach określonych ustawowo i w zakresie nienaruszającym istoty własności, w tym przy wywłaszczeniu – jedynie na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Należy zwrócić uwagę na przepisy ustawowe przewidujące ochronę prawa własności, zwłaszcza na przepis art. 140 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że uprawnienia właścicielskie (posiadanie, korzystanie z rzeczy i rozporządzanie nią) mogą być wykonywane w granicach określonych przez ustawę i zasady współżycia społecznego – a zatem nie w sposób absolutny. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ingerencja w sferę prawa do nieruchomości (własności, użytkowania wieczystego) musi zatem pozostawać w racjonalnej, odpowiedniej proporcji do wskazanych celów (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1708/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już wskazano ustalenia planu miejscowego bezsprzecznie mogą ograniczać własność. Regulacje takie nie stanowią naruszenia prawa, o ile dzieje się to z poszanowaniem prawa, w tym chronionych wartości konstytucyjnych - również przywołanej wyżej zasady proporcjonalności. Wymóg proporcjonalności, zwany także zakazem nadmiernej ingerencji, oznacza konieczność zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (czyli nałożonymi na jednostkę obciążeniami), a zamierzonym celem (pozytywnym efektem) danej regulacji prawnej. Wymóg proporcjonalności oznacza konieczność wyważania dwóch dóbr (wartości), których pełna realizacja jest niemożliwa (por. J. Zakolska, Zasada proporcjonalności w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 27-28). Brzmienie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jednoznacznie wskazuje, że interes publiczny nie uzyskał prymatu pierwszeństwa w odniesieniu do interesu jednostki. Rozwiązania prawne przyjęte w ustawie opierają się na zasadzie równowagi interesu ogólnopaństwowego, interesu gminy i interesu jednostki. Oznacza to obowiązek wyważenia praw indywidualnych (interesów obywateli) i interesu publicznego, co ma szczególne znaczenie w przypadku kolizji tych interesów. Istota działania zasady wyważenia przeciwstawnych interesów opiera się na prawidłowej realizacji dwóch elementów tej zasady: wyważania wartości interesów i rezultacie wyważania. Jeżeli nie doszło do wyważania interesów lub bezpodstawnie przyjęto regułę dominacji któregokolwiek z interesów – zasada ta zostaje naruszona. Dokonując zatem ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli, rada gminy powinna bezwzględnie kierować się zasadą proporcjonalności, rozumianą jako zakaz nadmiernej, w stosunku do chronionych wartości, ingerencji w sferę praw i wolności jednostek. Oznacza to konieczność dbania o właściwe ustalenie proporcji pomiędzy ochroną interesu publicznego, z jednej strony, a ograniczeniem prywatnych interesów właścicieli z drugiej (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 42/08, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Ingerencja w sferę prawa własności musi bowiem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których plan wprowadza określone ograniczenia. Gdyby okazało się, że skala ingerencji w prawo własności nie znajdowała żadnego uzasadnienia w interesie publicznym bądź byłaby w stosunku do niego nierzeczywista lub nieproporcjonalna, można wówczas mówić o nadużyciu władztwa publicznego. Przy ustalaniu dopuszczalnych granic ingerencji w prawo własności organ planistyczny powinien także uwzględnić zasadę naczelną – równość wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji) w tym gwarantowanie sprawiedliwości społecznej (tak NSA w wyroku z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 215/08, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Istota zasady równości wyraża się w nakazie jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być traktowane równo, a więc bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących jak i faworyzujących (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2008 r., SK 43/07, opubl. OTK z 2008 r. Nr 10, poz. 175). Zróżnicowanie podmiotów dopuszczalne jest, gdy: jedno kryterium pozostaje w racjonalnym związku z celem i treścią danej regulacji, waga interesu przemawiającego za zróżnicowaniem jest proporcjonalna do wagi interesu naruszonego zróżnicowaniem, a kryterium różnicowania pozostaje w związku z wartościami konstytucyjnymi uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych. Natomiast w wyroku z dnia 12 stycznia 2000 r., P 11/98 (opubl. OTK z 2000 r. Nr 1, poz. 3) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że dopuszczalność ograniczeń prawa własności, tak samo jak wszelkich innych konstytucyjnych praw i wolności jednostki, musi być oceniana także z punktu widzenia ogólnych przesłanek ustanowionych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w szczególności z punktu widzenia zasady proporcjonalności (zakazu nadmiernej ingerencji). Nadto Trybunał stwierdził, że ograniczenia prawa własności dopuszczalne są tylko w zakresie, w jakim nie naruszają istoty tego prawa (art. 64 ust. 3 in fine Konstytucji RP, pokrywający się zresztą z ogólną zasadą z art. 31 ust. 3 zd. 2 Konstytucji RP). Trybunał Konstytucyjny wskazał też, że art. 31 ust. 3 zd. 1 Konstytucji RP szczególny nacisk położył na kryterium konieczności w demokratycznym państwie. Zdaniem Trybunału oznacza to, że każde ograniczenie praw i wolności jednostki musi być w pierwszym rzędzie oceniane w płaszczyźnie pytania, czy było ono "konieczne", czyli innymi słowy, czy tego samego celu (efektu) nie można było osiągnąć przy użyciu innych środków, mniej uciążliwych dla obywatela, bo słabiej (bardziej płytko) ingerujących w sferę jego praw i wolności. Również Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że: "Ingerencja w prawo do poszanowania mienia musi jednakże zachowywać sprawiedliwą równowagę pomiędzy wymogami interesu publicznego lub powszechnego społeczności, a wymogami ochrony podstawowych praw jednostki. Troska, by osiągnąć tę równowagę, jest odzwierciedlona w strukturze art. 1 Protokołu nr 1 jako całości, który winien być odczytywany w świetle ogólnej zasady prawnej wskazanej w zdaniu pierwszym. W szczególności musi zostać zachowana rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, który ma zostać zrealizowany przy użyciu jakiegokolwiek środka pozbawiającego osobę jej własności lub kontrolującego korzystanie z niej" (wyroku z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie nr 37598/97 Bäck przeciwko Finlandii, opubl. Echr.coe.int, wersja polska dostępna w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr. 139381). Warto dodać, że w orzeczeniu z 26 kwietnia 1995 r., K 11/94 (opubl. OTK z 1995 r. Nr 1, poz. 12) Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, iż dla oceny, czy doszło do naruszenia zasady proporcjonalności (zakazu nadmiernej ingerencji) konieczne jest udzielenie odpowiedzi na trzy pytania: 1) czy wprowadzona regulacja ustawodawcza jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków; 2) czy regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana, oraz 3) czy efekty wprowadzanej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych przez nią na obywatela. W ocenie Sądu, analiza zaskarżonej uchwały w zakresie przeznaczenia części działki nr "[...]" pod pas zieleni zorganizowanej, jak i ocena argumentacji organu zawarta w odpowiedzi na skargę, wskazuje na to, że nie zostały zachowane przywołane aspekty zasady proporcjonalności, co oznacza przekroczenie przez ten organ zakresu swobody regulacyjnej w procesie uchwalania planu. Zgodnie z doktrynalną koncepcją władztwa planistycznego mającą umocowanie w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym, organom gminy przysługuje prawo władczego rozstrzygnięcia co do przeznaczenia terenu pod określone funkcje, nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych planem. Rzecz jednak w tym, aby postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyważały interesy wszystkich właścicieli nieruchomości oraz interes publiczny i prywatny. Przy dokonywaniu oceny naruszenia granic władztwa planistycznego poprzez utworzenie na terenie stanowiącym własność osoby prywatnej pasa zieleni, nie bez znaczenia pozostaje również ta okoliczność, że takie postanowienia planu powstały bez dogłębnej analizy innych możliwości. W ocenie Sądu, podejmując zaskarżoną uchwałę w zakresie przeznaczenia części działki nr "[...]" pod pas zieleni, organ stanowiący gminy dopuścił się naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego w związku z nadużyciem władztwa planistycznego skutkującego ograniczeniem przysługującego skarżącej prawa własności ww. nieruchomości, bez wskazania okoliczności uzasadniających przeznaczenie części nieruchomości pod pas i bez rozważenia alternatywnych rozwiązań w tym zakresie. Zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r., poz. 81 – dalej jako rozporządzenie) budowle rolnicze uciążliwe dla otoczenia (do takich należy ferma drobiu), w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy lub wydzielanie się substancji toksycznych, powinny być odizolowane od przyległych terenów pasem zieleni złożonym z roślinności średnio- i wysokopiennej. Powyższa norma statuuje zatem obowiązek izolowania uciążliwych budowli rolniczych od przyległych terenów pasam zieleni. W świetle dotąd powiedzianego, nie budzi wątpliwości Sądu, że w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego Rada Gminy "[...]" kształtując ład przestrzenny, uprawniona była do przeznaczenia terenu pod pas zieleni i to niezależnie od tego jaki charakter teren ten posiadał aktualnie. Korzystając z tego prawa w odniesieniu do działki nr "[...]" – zdaniem Sądu – Rada naruszyła jednak przedstawione wyżej zasady równości i proporcjonalności, skoro bez wskazania uzasadnionej przyczyny ograniczyła prawo własności skarżącej na ww. działce, przeznaczając jej część pod pas zieleni. Nie może być bowiem tak, że wytycznie pasa kosztem właściciela działki prywatnej w istocie służyć będzie realizacji potrzeb innego właściciela. Gmina nie wykazała, do czego zdaniem Sądu była zobowiązana, niezbędności takiego wytyczenia pasa, w wyniku czego doszło do ograniczenia prawa własności skarżącej do ww. działki. Nie można w powyższym zakresie uznać za uzasadnione stanowisko organu, że istnieje możliwość rozbudowy fermy, czy też argument, że nieruchomość skarżącej nadal pozostaje na tyle duża, iż nadal istniej możliwość jej zabudowy budynkiem mieszkalnym. Wprowadzone rozwiązanie skutkuje istotną ingerencją w sposób wykonywania władztwa skarżącej nad jej nieruchomością, uniemożliwiając w tej części zabudowę czy inne zagospodarowanie działki, przy czym do ograniczenia tego władztwa doszło z naruszeniem zasad sporządzania planu przy przekroczeniu władztwa planistycznego gminy. Co do zasady Sąd nie wyklucza możliwości przeznaczenia części nieruchomości skarżącej pod pas zieleni, jednak przy poszanowaniu zasady równości i proporcjonalności. Organ w żaden sposób nie wyjaśnił jednak dlaczego władztwo skarżącej nad jej nieruchomością musi być ograniczone ze względu na potencjalną możliwość powiększenia działalności gospodarczej przez właściciela nieruchomości sąsiedniej, ani też nie rozważał alternatywnych rozwiązań w tym zakresie. Sąd natomiast nie posiada możliwości oceny tych kwestii w toku postępowania. Reasumując naruszenie interesu prawnego skarżącej co do części działki nr "[...]" objętej jednostką planistyczną 31 ZP nastąpiło kosztem równoważnego interesu prawnego władającego sąsiednią działką nr "[...]" co do prawa jej dalszej zabudowy, co samo przez się jest naruszenie wyłożonych powyżej zasad równości i proporcjonalności. Nadto, nie ulega jakimkolwiek wątpliwościom, że statuowana przez § 12 rozporządzenia powinność odizolowania od przyległych terenów pasem zieleni złożonym z roślinności średnio- i wysokopiennej dotyczy obszaru lokalizacji budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia, w niniejszym przypadku działki ‘[...]", na której posadowiona jest farma drobiu. W tej sytuacji odizolowanie terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w jednostce planistycznej 10MN od obiektu hodowlanego drobiu (po zachodniej stronie) pasem zieleni izolacyjnej (§ 20 ust. 3 pkt 2 lit. a) uchwały) niewątpliwie ograniczyło prawo własności skarżącej poprzez niemożność zabudowy tej części działki na cele mieszkaniowe, gdyż – jak stanowi przywołany przepis jednostki planistycznej - rzeczony teren może być wykorzystywany pod uprawy polowe, sady, ogrody, bez prawa zabudowy. Do skutku można rzec, że prawny obowiązek z § 12 rozporządzenia ciążący na władającym działką nr ‘[...]" został władztwem planistycznym gminy scedowany na właściciela (współwłaściciela) działki sąsiedniej, tj. nr "[...]". W sprawie doszło zatem do istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego (art. 28 u.p.z.p.), przez które zrozumie się zawartość planu miejscowego (część tekstowa, graficzna i załączniki) i przyjętymi w nim ustaleniami, a także standardami dokumentacji planistycznej. W konsekwencji, mając na uwadze, że ingerencja w sferę prawa własności skarżącej nastąpiła z naruszeniem prawa, przy przekroczeniu władztwa planistycznego, Sąd zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność § 20 ust. 3 uchwały oraz załącznika nr 12 do tej uchwały w zakresie terenu oznaczonego symbolem 31 ZP w części dotyczącej działki nr "[...]".

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło