II SA/Ol 359/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-10-16
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Piotr Chybicki, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego aktem własności ziemi z dnia 16 sierpnia 1972 r., wydanym na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, w świetle art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego aktem własności ziemi wydanym na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. jest niedopuszczalne z powodu przesłanki przedmiotowej określonej w art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Przepis ten wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie wskazanej ustawy z 1971 r., co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie aktu własności ziemi z 1972 r. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło to postanowienie, wskazując na niewłaściwe zastosowanie art. 61a K.p.a. Po kolejnych postępowaniach i postanowieniach organów, Kolegium ostatecznie odmówiło wznowienia postępowania, uznając niedopuszczalność takiego postępowania na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędy proceduralne i materialnoprawne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi L. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie aktu nadania własności ziemi 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokatowi M. Z. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) netto powiększoną o należy podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Wnioskiem z dnia 3 listopada 2016 r., "[...]" (dalej jako "skarżąca"), wystąpiła do "[...]"z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej aktem własności ziemi z dnia 16 sierpnia 1972 r., dotyczącym uregulowania własności gospodarstwa rolnego, składającego się z nieruchomości "[...]".
Starosta "[...]", przy piśmie z dnia 3 kwietnia 2017 r., przekazał to podanie według właściwości Burmistrzowi "[...]" (dalej jako: "organ pierwszej instancji").
Postanowieniem z dnia 12 lipca 2017 r., organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu podał, że z uwagi na treść art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2016 r., poz. 1491), nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego wydania aktu własności ziemi.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na to postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]" (dalej jako: "Kolegium"), postanowieniem z dnia 18 września
2017 r., uchyliło postanowienie będące przedmiotem zażalenia w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wywiodło bowiem, że w przypadku wznowienia postępowania na etapie wstępnym nie wydaje się postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61a K.p.a., ale postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.) lub postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku możliwości wznowienia postępowania na mocy przepisów szczególnych (art. 14§ 3 K.p.a.). Takim przepisem może być w szczególności 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który wyłącza możliwość wznowienia postępowania w stosunku do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 904/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi skarżącej na postanowienie Kolegium z dnia 18 września 2017 r., uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał adwokatowi od Skarbu Państwa kwotę 240 zł netto powiększoną o należy podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Sąd stwierdził, że w kontrolowanej sprawie "inną uzasadnioną przyczyną", o której mowa w art. 61a § 1 K.p.a., stanowiącą przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie zbadania legalności aktu własności ziemi, jest art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Skoro kwestionowany przez skarżącą akt własności ziemi został wydany na podstawie art. 1, 5
i 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250), to za prawidłowe Sąd uznał stanowisko organu pierwszej instancji co do istnienia w niniejszej sprawie innej uzasadnionej przyczyny, z powodu której postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie aktu własności ziemi nie może być wszczęte. Obecnie obowiązujące przepisy wyłączają bowiem możliwość wzruszenia aktów własności ziemi nawet, jeśli akty te dotknięte są wadami kwalifikowanymi (zob. wyroki NSA z 26 października 2016 r., sygn. akt II OSK 138/15
i z 8 września 2016 r., sygn. akt II OSK 292/15, dostępne pod adresem www.orzeczenia. nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Sąd wskazał ponadto, że art. 63 ust. 3 ustawy z 1991 r., zabrania prowadzenia postępowania w trybach nadzwyczajnych w sprawach, o których mowa w art. 63 ust. 2. Sprawami tymi są zaś sprawy, w których wydano decyzje na podstawie przepisów ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych – niezależnie od tego, czy decyzje takie stały się ostateczne, czy nie. W konsekwencji, Sąd nie podzielił poglądu skarżącej o naruszeniu art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Odnosząc się zaś do argumentacji Kolegium dotyczącej naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie, Sąd zauważył, że wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną strona zmierza do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, które to postępowanie jest postępowaniem odrębnym
w stosunku do postępowania jurysdykcyjnego, a zadaniem organu rozpatrującego wniosek o stwierdzenie wznowienie jest ustalenie, czy wszczęcie postępowania jest dopuszczalne. Skoro art. 63 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nakazuje umorzenie postępowania prowadzonego w trybach nadzwyczajnych w sprawach rozstrzyganych decyzjami wydanymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, to w ocenie Sądu, organ pierwszej instancji, na podstawie art. 61a K.p.a., zasadnie odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem aktu własności ziemi. Zakaz prowadzenia postępowania w trybach nadzwyczajnych w sprawach weryfikacji decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych stanowi przyczynę przedmiotową stojącą na przeszkodzie wszczęciu postępowania w rozpatrywanej sprawie. Tymczasem Kolegium, w postępowaniu instancyjnym rozstrzygnęło kasacyjnie, choć przyznało, że postanowienie o odnowie wznowienia postępowania może być wydane z powodu braku możliwości wznowienia postępowania na mocy przepisów szczególnych, w szczególności art. 63 ust. 2 ustawy
o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, gdyż – jak uznało – do wznowienia (właściwie odmowy) postępowania nie stosuje się art. 61a K.p.a., lecz art. 149 § 3 K.p.a. Sąd stwierdził, że w komparycji postanowienia z dnia 12 lipca 2017 r., organ pierwszej instancji, poza art. 61a K.p.a., przywołał także art. 63 ust. 2 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, a w motywach uzasadnienia podał, że "Przedmiotowy akt własności ziemi stał się ostateczny w dniu 05.09.1972r. W związku z tym nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego wydaniu aktu własności ziemi z dnia 16 sierpnia 1972r., znak: "[...]"". Przywołany cytat, w ocenie Sądu, nie pozostawiał jakichkolwiek wątpliwości, że postanowieniem z dnia 12 lipca 2917 r. odmówiono wznowienia - a nie wszczęcia - jak to sformułował w sentencji postanowienia - postępowania w skutek zaistnienia okoliczności faktycznej wymienionej w art. 63 ust. 2 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Sąd ocenił, że kasacyjne rozstrzygniecie Kolegium jest wyrazem nadmiernego rygoryzmu formalnego, a nie właściwie rozumianą dwuinstancyjnością postępowania.
Postanowieniem z dnia 12 października 2017 r., działając na podstawie art. 61a K.p.a. w związku z art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania odnoszącego się do aktu własności ziemi z dnia 16 sierpnia 1972 r.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na to postanowienie, postanowieniem z dnia
6 grudnia 2017 r., Kolegium uchyliło postanowienie będące przedmiotem zażalenia w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśniło, że cały czas uznaje, że istota postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego i natura postanowienia o odmowie wznowienia postępowania są na tyle odmienne, że nie można zastosować kompetencji reformatoryjnych, a jedynie można wydać rozstrzygnięcie kasacyjne. W innym razie Kolegium rozważałoby uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i orzeczenie na nowo co do istoty sprawy przez odmowę wznowienia postępowania. W sprawie nie chodzi o to, żeby wznawiać postępowanie zakończone aktem własności ziemi z dnia 16 sierpnia 1972 r., tylko żeby ewentualnie odmówić wznowienia postępowania w oparciu o prawidłową podstawę prawną. Taką podstawą nie może być w tym przypadku art. 61a K.p.a., tylko ewentualnie art. 149 § 3 K.p.a. Jakby nie było tego ostatniego przepisu, to należałoby rozstrzygać na podstawie art. 61a K.p.a., ale mimo uchylenia w 2011 r. art. 157 § 3 K.p.a. przepis art. 149 § 3 K.p.a. pozostał i ma zastosowanie do oceny podań o wznowienie postępowania.
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r., organ pierwszej instancji kolejny raz odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a K.p.a. w związku z art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w sprawie z wniosku skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem aktu własności ziemi
z dnia 16 sierpnia 1972 r.
Stwierdził w uzasadnieniu, że teza organu odwoławczego zawarta w uzasadnieniu postanowienia z 6 grudnia 2017 r. o możliwości i konieczności zastosowania przez organ pierwszej instancji jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia tylko art. 149 § 3 K.p.a. pozostaje w sprzeczności z orzecznictwem sądów administracyjnych. Wywiódł ponadto, że obowiązujące przepisy prawa wykluczają stosowanie trybów nadzwyczajnych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym w zakresie wzruszania ostatecznych aktów własności ziemi, chociażby decyzje te były dotknięte kwalifikowanymi wadami. Od 1 stycznia 1992 r., czyli od dnia wejścia w życie art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawodawca zamknął bowiem możliwość wzruszania aktów własności ziemi w trybach nadzwyczajnych postępowania administracyjnego.
W złożonym na to postanowienie zażaleniu skarżąca zarzuciła, że organ pierwszej instancji kolejny raz odmówił wszczęcia postępowania z jej wniosku o wyeliminowanie
z obrotu prawnego niezgodnego ze stanem rzeczywistym aktu nadania ziemi. Skarżąca wyjaśniła okoliczności wydania tego aktu nadania ziemi. Stwierdziła, że niezrozumiałe jest, że pomimo wykazania, iż został on oparty na fałszywych dowodach, nadal funkcjonuje
w obrocie prawnym. Podkreśliła, że domaga się "wycofania" z obiegu prawnego fałszywych dokumentów, wydanych przez organy administracji w wyniku przestępstwa, a nie unieważnienia aktu nadania ziemi czy zwrotu działek, gdyż nadal je posiada.
Postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r., Kolegium uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem aktu własności ziemi z dnia 16 sierpnia 1972 r.
W ocenie Kolegium, w przypadku niedopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego w danego rodzaju sprawach powinno zostać podjęte postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W rozpatrywanej sprawie wystąpiła taka sytuacja. Brak jest możliwości przeprowadzenia postępowania wznowieniowego dotyczącego aktu własności ziemi z dnia 16 sierpnia 1972 r., co wynika jednoznacznie
z art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Wobec tego, postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem aktu własności ziemi nie może zostać przeprowadzone, co uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a.
W skardze, złożonej do tut. Sądu, skarżąca zarzuciła, że od 2008 r. do chwili obecnej nie została rozstrzygnięta sprawa o uregulowanie stanu będących w jej władaniu działek: "[...]". Wyjaśniła, że przedmiotowy akt własności ziemi sporządzono na podstawie protokołu z przesłuchania strony z 9 sierpnia 1972 r. opartego o fałszywe zeznania. Skarżąca podkreśliła, że to tę kwestię winny rozpatrywać organy administracji i tut. Sąd. Stwierdziła, że w tej sytuacji błędnie Kolegium podało, że akt własności ziemi wydany tylko w oparciu o przepisy ustawy z 26 października 1971 r. Podkreśliła, że żąda wycofania z obrotu prawnego a nie stwierdzenia nieważności protokołu i aktu własności ziemi. Stwierdziła, że skoro jej nieruchomość nie była gospodarstwem rolnym, to nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy z dnia 26 października 1971 r. Skarżąca zasugerowała zastosowanie w sprawie art. 154 § 1 K.p.a., a ponadto art. 145 § 1 , art. 145a, art. 156 § 1 pkt 2, 5 -7, art. 156 § 2, art. 35 § 2 , art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 77 § 2 K.p.a. oraz art. 340 kodeksu cywilnego.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, z późn. zm.), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca podkreśla, że żąda usunięcia z obrotu prawnego protokołu z przesłuchania strony z dnia 9 sierpnia 1972 r. i aktu własności ziemi z dnia 16 sierpnia 1972 r. Wyjaśnić należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują instytucji usunięcia z obrotu prawnego dokumentu - protokołu z przesłuchania strony, nawet będącego podstawą wydania decyzji kończącej dane postępowanie. Ustawodawca przewidział wyłącznie możliwość wzruszenia decyzji (postanowienia) wydanej na podstawie fałszywego dowodu w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., przewidujący, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe).
Zasadnie zatem organy administracji rozpatrzyły wniosek skarżącej z dnia 3 listopada 2016 r. w trybie przepisów regulujących tę instytucję nadzwyczajną.
Przypomnieć należy, że czynności organu w sprawie wznowienia postępowania przebiegają w dwóch fazach. Pierwsza faza kończy się wydaniem postanowienia
o wznowieniu postępowania albo wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W tej fazie organ bada, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w Kodeksie oraz czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 K.p.a., a także, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia z przyczyn przedmiotowych będzie miała miejsce np., gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie, na przykład umowy cywilnej, czynności materialno-technicznych, w formie zaświadczenia, gdy sytuacja jednostki jest kształtowana z mocy prawa, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną lub gdy strona opiera żądanie na podstawie rażącego naruszenia prawa. Druga faza postępowania wznowieniowego następuje po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Dopiero na tym etapie organ administracji bada, czy rzeczywiście w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wskazana w postanowieniu o wznowieniu postępowania, np. czy decyzję wydano na podstawie fałszywego dowodu.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo oceniono, że przeszkodę do wznowienia postępowania stanowi art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2016 r., poz. 1491). Zgodnie z tym przepisem, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91), nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji.
Skoro przedmiotowy akt własności ziemi z dnia 16 sierpnia 1972 r. wydany został na podstawie przepisów art. 1, art. 5 i art. 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r.
o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, to wykluczona jest możliwość wznowienia postępowania zakończonego tym aktem. Wyjaśnić należy, że fakt, że nieruchomości objęte tym aktem nie wchodziły w skład gospodarstwa rolnego, w konsekwencji czego, zdaniem skarżącej, w sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy ustawy z 26 października
1971 r., nie może zostać uwzględniona w niniejszej sprawie. Okoliczność ta mogłaby być przedmiotem analizy wyłącznie w przypadku wznowienia postępowania. Jak już wyżej stwierdzono, możliwość tę wyklucza jednak obowiązujący od dnia 1 stycznia 1992 r. przepis art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. W obecnym stanie prawnym organy administracji publicznej nie mogą zatem zajmować się oceną legalności takiej decyzji, a złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia
26 października 1971 r., uzasadnia odmowę wszczęcia tego postępowania.
Podnieść również należy, że rozpoznawana sprawa była już przedmiotem kontroli tut. Sądu, który w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku stwierdził wprost, że obecnie obowiązujące przepisy wyłączają możliwość wzruszenia aktów własności ziemi nawet, jeśli akty te dotknięte są wadami kwalifikowanymi. Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą
w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc prawidłowości zastosowania w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa, pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3065/12, CBOSA). Wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153, dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu uniknięcia popełnienia błędów. Wytyczają one kierunek, w którym powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy. Z powoływanego przepisu wynika bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa. Zgodnie ponadto z art. 153 p.p.s.a., sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu również nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych
z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania.
Prawidłowo więc Kolegium oceniło, że skoro w rozpatrywanej sprawie brak jest możliwości przeprowadzenia postępowania wznowieniowego dotyczącego aktu własności ziemi z dnia 16 sierpnia 1972 r., to zasadne było wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a.
Sąd wyjaśnia ponadto, że wskazane w skardze przepisy: art. 145 § 1, art. 145a,
art. 154 § 1 i art. 156 K.p.a., dotyczące przesłanek wzruszenia w trybach nadzwyczajnych decyzji nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż wyklucza to cytowany wyżej art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. Z uwagi na brak prawnej możliwości wszczęcia postępowania w trybach nadzwyczajnych, nie mogą mieć zastosowania również art. 76 § 1 i art. 77 K.p.a. Ponadto, w kontrolowanym postępowaniu nie mógł być stosowany art. 340 kodeksu cywilnego, dotyczący kwestii ciągłości posiadania.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
O kosztach zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu orzeczono na podstawie
art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U.
z 2016 r. poz. 1714).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło