II SA/Ol 420/09
WyrokWSA w Olsztynie2009-07-07
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Beata Jezielska, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana na podstawie rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP, mimo odroczenia terminu utraty jego mocy obowiązującej, może być podstawą rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP, nawet w okresie odroczenia utraty jego mocy obowiązującej, jeśli jego stosowanie prowadziłoby do naruszenia zasad demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej. W przypadku, gdy decyzja została wydana na podstawie takiego aktu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując rozpatrzenie sprawy na podstawie przepisów zgodnych z Konstytucją RP.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u G. S.-C. przez organy inspekcji sanitarnej. Po uchyleniu przez WSA w Olsztynie wcześniejszych decyzji, organy ponownie orzekły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich, które wskazywały, że rozpoznane u skarżącej zmiany nie znajdują się w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość opinii lekarskich i domagając się stwierdzenia choroby zawodowej. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 lipca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2009 roku sprawy ze skargi G. S.-C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia "[...]" znak: "[...]", Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u G. S.-C. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję PPIS.
Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2008r., sygn. akt II SA/Ol 275/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił powyższe decyzje organów inspekcji sanitarnej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w toku dalszego postępowania organ pierwszej instancji, winien zwrócić się do zakładu służby zdrowia właściwego do rozpoznawania chorób zawodowych, o uzupełnienie orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację.
Rozpatrując ponownie sprawę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił się do Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej oraz Instytutu Medycyny Pracy o uzupełnienie wydanych orzeczeń lekarskich, w zakresie wątpliwości wskazanych w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 5 sierpnia 2008r.
Wojewódzki Zespół Medycyny Przemysłowej poinformował, iż podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie (brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej), ponieważ u G. S.-C. rozpoznano przewlekłe zapalenie krtani, stan po polypectomii i nodulectomii krtani, które nie znajdują się w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. WZMP stwierdził, iż badaniem laryngologicznym, foniatrycznym i videostroboskopowym nie stwierdzono guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które mogą być rozpoznane jako choroba zawodowa (są wymienione w wykazie chorób zawodowych).
Również Instytut Medycyny Pracy pismem poinformował, iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim Nr "[...]" z dnia "[...]", ponieważ obecnie u G. S.-C. nie stwierdza się zmian organicznych w obrębie krtani, uznanych za typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego i dlatego brak jest podstaw do orzeczenia choroby zawodowej narządu głosu. IMP stwierdził, iż postawione przez nich rozpoznanie: przewlekłe proste zapalenie krtani, cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej oraz stan po usunięciu guzków głosowych twardych i polipectomii lewego fałdu głosowego - nie figuruje w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych.
Po uzyskaniu powyższych informacji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.), decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u G. S.-C. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).
W odwołaniu od powyższej decyzji G. S.-C. wniosła o jej uchylenie i wydanie decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej, jak też przeprowadzenie dodatkowych konsultacji w celu uzupełnienia materiału dowodowego.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną orzeczenia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca była badana przez jednostki uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych pierwszego i drugiego stopnia tj. Wojewódzki Zespół Medycyny Przemysłowej (orzeczenie lekarskie nr "[...]" z dnia "[...]") oraz Instytut Medycyny Pracy (orzeczenie lekarskie nr "[...]" z dnia "[...]"), które stwierdziły, iż brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, z uwagi na fakt, iż rozpoznane u skarżącej zmiany morfologiczno czynnościowe nie są objęte wykazem chorób zawodowych. Powyższe orzeczenia lekarskie zostały uzupełnione przez jednostki orzecznicze uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych o wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tj. wyjaśniono, że usunięcie guzków głosowych twardych w "[...]" w Szpitalu Wojskowym spowodowało wyleczenie G. S.-C. z jej dotychczasowego schorzenia, a obecne zmiany - przewlekłe zapalenie krtani - nie figuruje w wykazie chorób zawodowych, dlatego też nie można u niej rozpoznać choroby zawodowej. Odnosząc się do wniosku skarżącej dotyczącego przeprowadzenia dodatkowych konsultacji w celu uzupełnienia materiału dowodowego wyjaśnił, iż zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. właściwym do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych. Dla województwa jednostką orzeczniczą I stopnia jest Wojewódzki Zespół Medycyny Przemysłowej, a jednostką II stopnia jest Instytut Medycyny Pracy. Natomiast w myśl przepisu zawartego w § 6 ust. 1 powyższego rozporządzenia lekarz wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Orzeczenie lekarskie wydane w wyniku ponownego badania (orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy) jest ostateczne zgodnie z § 7 ust. 3. Natomiast właściwy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny narażenia zawodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim - zgodnie z § 8 ust. rozporządzenia Rady z dnia 30 lipca 2002r. Oznacza to, że rozpoznanie choroby zawodowej nie należy do właściwości organów inspekcji sanitarnej, które związane są rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie § 5 - 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. i nie są uprawnione do odmiennej oceny, niż wyrażona w prawidłowo sporządzonym orzeczeniu lekarskim. Dodał, iż dla obecnego postępowania i rozstrzygnięcia nie ma znaczenia czy guzki są "pierwotne", znaczenie ma jedynie stwierdzenie, czy w czasie badania laryngologicznego, foniatrycznego i video stroboskopowego stwierdzono obecność guzków twardych na strunach głosowych czy też nie. W niniejszej sprawie uprawnieni lekarze do orzekania w sprawach chorób zawodowych stwierdzili, iż brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ponieważ usunięcie guzków głosowych twardych spowodowało wyleczenie skarżącej ze schorzenia, dlatego też organy inspekcji sanitarnej nie mogą stwierdzić u niej choroby zawodowej.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie G. S.-C. żądając jej uchylenia. Zakwestionowanej decyzji zarzuciła błędną ocenę stanu faktycznego i oparcie się na niewłaściwych przesłankach. W uzasadnieniu skargi zarzuciła opiniom lekarskim stanowiącym podstawę zakwestionowanej decyzji, że nie uwzględniają rzeczywistego stanu jej zdrowia i opierają się wyłącznie na stanowisku lekarzy orzeczników powołanych przez ZUS. Wskazała, że uważa opinie za sprzeczne z obowiązującym prawem i w związku z powyższym wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych sądowych lekarzy z zakresu laryngologii ze specjalnością foniatrii. Dodała, iż wszyscy badający ją lekarze z Instytutu Medycyny Pracy zapewnili ją, że występuje u niej choroba zawodowa. Powyższą okoliczność potwierdza również, jak wskazała, zapis rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach traktujący chorobę zawodową, jako przewlekłą chorobę narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze. zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. Nr 116, poz. 740). W wyroku tym Trybunał orzekł, iż zarówno art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy (w zakresie w jakim nie określa wytycznych dotyczących treści rozporządzenia), jak i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115, dalej jako: rozporządzenie o chorobach zawodowych) są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Równocześnie Trybunał orzekł, iż przepisy te tracą moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw. Wyrok Trybunału został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2 lipca 2008r.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał, iż art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy, ani jego pozostałe przepisy nie zawierają jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego. Takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innych aktów prawnych, w tym zwłaszcza z obowiązującego w dacie wydania rozporządzenia o chorobach zawodowych, art. 7 ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 1983r. Nr 30, poz.144 ze zm.) stanowiącego, że "za choroby zawodowe uprawniające do świadczeń przewidzianych w ustawie uważa się choroby określone przepisami wydanymi na podstawie art. 231 pkt 2 Kodeksu pracy" (obecnie art. 237 § 1 pkt 2 K.p.). Konsekwencją sformułowania takiego wniosku jest uznanie przez Trybunał niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 K.p. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Powoduje to skutki także w stosunku do ściśle powiązanego z nim rozporządzenia o chorobach zawodowych, które - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - jest również niezgodne z ustawą zasadniczą.
Zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
W myśl zaś art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy.
Wyrok Trybunału w sprawie o sygn. akt P 23/07 został ogłoszony w dniu 2 lipca 2008r. i z tym dniem wszedł on w życie. Od dnia 2 lipca 2008r. rozpoczął zatem bieg dwunastomiesięczny termin po upływie którego tracą moc art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy oraz przepisy rozporządzenia o chorobach zawodowych. Utrata mocy obowiązującej wymienionych przepisów nastąpiła więc dnia 3 lipca 2009r.
Trybunał Konstytucyjny uzasadniając odroczenie utraty mocy obowiązującej niezgodnych z Konstytucją przepisów wskazał, iż "zakwestionowane w niniejszej sprawie przepisy są niezbędnym elementem porządku prawnego i służą realizacji istotnych uprawnień pracowniczych. Aby pozostawić ustawodawcy czas na przygotowanie koniecznych zmian legislacyjnych, a jednocześnie zapobiec powstaniu luki w prawie, uniemożliwiającej wydawanie decyzji w sprawach stwierdzenia chorób zawodowych, Trybunał postanowił odroczyć utratę mocy obowiązującej zaskarżonych przepisów. Wyznaczony przez Trybunał termin odroczenia powinien być wystarczający dla wprowadzenia w życie regulacji zgodnej z Konstytucją".
W rozpoznawanej sprawie decyzje organów administracji zostały wydane na podstawie przepisów rozporządzenia o chorobach zawodowych, które wyrokiem Trybunału zostało uznane za niekonstytucyjne.
Należy zaznaczyć, iż w sytuacji gdy decyzja została wydana na podstawie aktu normatywnego, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą strona może żądać wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145a § 1 k.p.a.). Termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania wynosi 1 miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału (art. 145a § 2 k.p.a.). W sytuacji kiedy Trybunał orzekł inną, niż dzień ogłoszenia orzeczenia, datę utraty mocy obowiązującej przepisu, to termin miesięczny, o którym mowa w art. 145a § 2 k.p.a., biegnie od dnia utraty mocy kontrolowanego przepisu. W przypadku orzeczenia Trybunału z 19 czerwca 2008r. oznacza to, iż termin miesięczny do złożenia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego rozpocząłby bieg 3 lipca 2009r.
Kwestią wymagającą wyjaśnienia jest to, czy w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność rozporządzenia, odraczając jednocześnie termin utraty mocy obowiązującej aktu, sądy mogą odmówić stosowania niekonstytucyjnego aktu czy też winny go dalej stosować. W orzecznictwie sądowym wyrażany jest pogląd, iż w razie stwierdzenia przez Trybunał niezgodności przepisu rozporządzenia z Konstytucją RP sąd może odmówić zastosowania tego przepisu również w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej tego przepisu. Sądy mogą wówczas same zadecydować jakie przepisy należy zastosować kierując się dążeniem do zagwarantowania maksymalnego przestrzegania postanowień ustawy zasadniczej. W takich przypadkach należy brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, powody dla których Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 lutego 2006r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1403/05 (publik. Wokanda nr 5 z 2006 r. poz. 35) oraz Sąd Najwyższy w wyroku z 7 grudnia 2007r. w sprawie o sygn. akt III CZP 125/07 (publik. Lex nr 322105).
Także w piśmiennictwie przyjmuje się pogląd, iż w przypadku określenia przez Trybunał Konstytucyjny innego terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu sądy mają możliwość, w okresie "odroczenia", odmowy stosowania przepisu niekonstytucyjnego. Pogląd taki wyraził Janusz Trzciński w glosie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2007r. w sprawie o sygn. akt P 10/07 (Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 1 z 2008r.) oraz Janusz Trzciński i Roman Hauser w "Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego" (Wydawnictwo LexisNexis Warszawa 2008 r. str. 70 i 85). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach oraz publikacjach.
Zgodnie z treścią art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. W myśl zaś art. 4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sędziowie sądów administracyjnych w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Z wymienionych przepisów wynika, iż w konkretnej sprawie sąd nie jest związany aktem wykonawczym. W każdej sprawie sąd bada czy akt wykonawczy jest zgodny z Konstytucją i ustawą. W przypadku stwierdzenia niezgodności takiego aktu z Konstytucją lub ustawą sąd może odmówić jego zastosowania mimo jego obowiązywania. Należy bowiem odróżnić kwestię obowiązywania aktu prawnego od odmowy jego stosowania przez sąd. Kwestia zgodności przepisów rozporządzenia o chorobach zawodowych z Konstytucją została już rozstrzygnięta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt P 23/07. Skoro zatem kwestia niekonstytucyjności wymienionego rozporządzenia została już przesądzona orzeczeniem Trybunału, to sąd nie musi uzasadniać przyczyn niekonstytucyjności tego aktu prawnego.
W niniejszej sprawie sąd odmówił zastosowania niezgodnego z Konstytucją RP rozporządzenia o chorobach zawodowych. Sąd wziął przy tym pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych tymi przepisami, powody dla których Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy stosowania niekonstytucyjnych przepisów.
Mając na uwadze wszystkie wymienione okoliczności sąd uznał, iż w niniejszej sprawie należy uwzględnić orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego i odmówić stosowania niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenia o chorobach zawodowych, które i tak już utraciło moc obowiązującą. W sytuacji bowiem gdy skarżąca cierpi na schorzenie, a organ odmawia uznania schorzenia za chorobę zawodową powołując się na załącznik do niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenia, należy odmówić zastosowania tych przepisów, zaś sprawa dotycząca stwierdzenia czy skarżąca cierpi bądź nie na chorobę zawodową winna zostać rozpoznana na podstawie przepisów zgodnych z Konstytucją RP. Rozpoznanie niniejszej sprawy na podstawie niekonstytucyjnych przepisów i odsyłanie na drogę ewentualnego wznowienia postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Pogląd, iż sprawy dotyczące stwierdzenia bądź odmowy stwierdzenia choroby zawodowej nie powinny być rozpoznawane na podstawie niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenia o chorobach zawodowych, mimo odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej tego aktu prawnego, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1435/08 (nie publikowany). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w tym wyroku.
Reasumując sąd odmówił zastosowania w niniejszej sprawie niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W związku z czym sąd nie dokonał merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Decyzja ta, jak również poprzedzająca ją decyzja organu administracji pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Organy administracji prowadząc ponownie postępowanie administracyjne powinny rozpatrzyć sprawę skarżącej z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009r. Nr 105, poz. 869).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło