II SA/Ol 482/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014r. sprawy ze skargi Z.K. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że zarządzeniem zastępczym z dnia "[...]" Wojewoda (dalej zwany organem nadzoru) – powołując art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw w zw. z art. 16 ust. 2a ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy – stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w O. Z. K. (dalej zwanego radnym). W uzasadnieniu tego zarządzenia podano, że wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział II Karny w Piszu z dnia 30 października 2012r., sygn. akt II K 167/12, radny został skazany na karę grzywny za popełnienie czynu opisanego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego, należącego do przestępstw ściganych z urzędu, popełnionych z winy umyślnej, a wyrok ten stał się prawomocny w dniu 19 lutego 2013r. Wskazano, że Rada Miejska w O., mimo skierowania do niej przez organ nadzoru stosowanego wezwania w trybie art. 98a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie podjęła uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego, chociaż zaistniały ustawowe przesłanki do jej podjęcia. Zauważono bowiem, że stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, nie mają prawa wybieralności m.in. osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, a utrata prawa wybieralności, zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego. Dodano, że niniejsze zarządzenie wydano po powiadomieniu Ministra Administracji i Cyfryzacji. W skardze na powyższe zarządzenie zastępcze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie radny wskazał na jego niezgodność z obowiązującym prawem i wniósł o jego uchylenie. Podniósł przy tym, że nie utracił prawa wybieralności w związku z ukaraniem go karą grzywny, gdyż w art. 10 i 11 Kodeksu wyborczego ustawodawca zrezygnował z przesłanki skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego bez skazania na karę pozbawienia wolności. Uznał, że przepisy Kodeksu wyborczego winny znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy art. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy. Ocenił, że przewidziany w art. 16 ust. 3 tej ustawy wyjątek od zasady obowiązywania nowych przepisów, może być stosowany wyłącznie w przypadku przedterminowych wyborów radnego, a nie pozbawiania prawa wybieralności urzędujących radnych. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie wskazując na znowelizowane brzmienie art. 16 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy, który w ust. 2a stanowi, że do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie której ustawa Kodeks wyborczy weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle tej regulacji prawnej organ nadzoru za prawidłowe uznał zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) oraz art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 594 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli rozstrzygnięcia organu nadzorczego pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle zaś art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, do złożenia skargi na zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego uprawniony jest między innymi radny, będący osobą, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy to zarządzenie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]", w którym stwierdzono wygaśnięcie mandatu radnego wybranego na kadencję 2010-2014 z powodu utraty prawa wybieralności. Zarządzenie to zostało wydane w związku ze skazaniem radnego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział II Karny w Piszu z dnia 30 października 2012r., sygn. akt II K 167/12, na karę grzywny za popełnienie czynu opisanego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego, należącego do przestępstw ściganych z urzędu, popełnionych z winy umyślnej. Przed wydaniem tego zarządzenia, organ nadzoru wezwał Radę Miejską w O. do podjęcia w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego wskutek utraty przez niego prawa wybieralności oraz zawiadomił Ministra Administracji i Cyfryzacji o zamiarze wydania tego zarządzenia. Okoliczności te pozwalają na stwierdzenie, że kontrolowane zarządzenie zostało podjęte z zachowaniem procedury określonej w art. 98a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Kontrolowane zarządzenie zastępcze jest zgodne także z przepisami prawa materialnego, które znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga bowiem, że wybory samorządowe na kadencję 2010-2014 zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., nr 176, poz. 1190 ze zm.). Z dniem 1 sierpnia 2011r. weszły w życie: ustawa z dnia 5 stycznia 2011r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011r., nr 21, poz. 113 ze zm.) oraz ustawa z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011r., nr 21, poz. 112 ze zm.). Tym samym moc obowiązującą utraciła ustawa z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, przy czym ustawodawca wprowadził jednocześnie regulacje przejściowe. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy, do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie której ustawa Kodeks wyborczy weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawę z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. W świetle wskazanej regulacji prawnej nie może budzić wątpliwości, że do wygaśnięcia mandatu radnego kadencji 2010-2014 zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (zob. wyrok NSA z 3 grudnia 2013r., sygn. akt II OSK 2108/13; por. wyrok NSA z 17 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 1501/12 oraz wyrok WSA w Olsztynie z 18 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Ol 260/13 – dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie zaś z art. 7 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, nie mają prawa wybieralności osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Do tego rodzaju przestępstw zalicza się także czyn, o którym mowa w art. 178a § 1 Kodeksu karnego, za którego popełnienie radny został skazany na karę grzywny wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział II Karny w Piszu z dnia 30 października 2012r., sygn. akt II K 167/12. Wraz z uprawomocnieniem się tego wyroku, to jest z dniem 19 lutego 2013r., radny utracił zatem prawo wybieralności, co na mocy art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.