II SA/Ol 515/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2022 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski (Wojewoda, organ odwoławczy), działając na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia Z. P. (skarżący, strona) wniesionego na postanowienie Prezydenta z 11 marca 2022 r. orzekające w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania na wniosek Z. P. z 16 listopada 2021 r., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta nr II-222/2017 z 8 maja 2017 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę systemowej hali magazynowej przy ul. [...], na działce nr [...] obręb [...] w O., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 16 listopada 2021 r. o wznowienie postępowania Prezydent postanowieniem z 11 marca 2022 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną ostateczną decyzją nr II-222/2017 z 8 maja 2017 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę systemowej hali magazynowej przy ul. [...] na działce nr [...] obręb [...] w O. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji uzasadnił ustaleniem, że wniosek o wznowienie postępowania wpłynął z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Z ustaleń tych wynika bowiem, że o przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę skarżący dowiedział się z treści maila Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 października 2021 r. W zażaleniu na to postanowienie skarżący podniósł, że stanowisko organu I instancji jest błędne albowiem decyzja Prezydenta o pozwoleniu na budowę została mu skutecznie doręczona 9 listopada 2021 r. przy piśmie Urzędu Miasta z 26 października 2021 r. Dopiero wówczas mógł zapoznać się z jej treścią. Z maila Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 października 2021 r. dowiedział się jedynie, że taka decyzja została wydana. W uzasadnieniu postanowienia z 28 kwietnia 2022 r. Wojewoda podniósł, że instytucja wznowienia postępowania stanowi nadzwyczajny tryb procedury administracyjnej, umożliwiającej uchylenie decyzji ostatecznej, co stanowi wyjątek od zasady trwałości tych decyzji, zawartej w art. 16 k.p.a. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienie postępowania jest możliwe tylko w przypadku, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz, gdy strona złożyła żądanie wszczęcia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu. Przepisy k.p.a. ograniczają w czasie uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania. W świetle bowiem art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania może być wniesione ze skutkiem prawnym w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Podkreślenia zatem wymaga, że "dowiedzenie się o decyzji" w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. oznacza, że strona uzyskała informację pozwalającą jej zdefiniować fakt wydania decyzji, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o dane, jaki organ wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania jest możliwe, gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, a taka sytuacja, w ocenie organu, zaistniała w sprawie. Wojewoda podniósł, że w okolicznościach sprawy organ I instancji zasadnie przyjął, że wnioskujący o wznowienie postępowania dowiedział się o kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie umożliwiającym wniesienie wniosku o wznowienie postępowania już z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 października 2021 r., przekazanego na jego maila 11 października 2021 r. Pismo organu nadzoru budowlanego zawierało wskazanie decyzji -nr 11-222/2017 z 8 maja 2017 r., organu który ją wydał - Prezydent i jej rozstrzygnięcie - udzielenie pozwolenia na budowę. Zatem żądanie skarżącego o wznowienia postępowania z 16 listopada 2021 r. (data stempla na kopercie) należy uznać za złożone po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się on o decyzji. W skardze wywiedzionej do Sądu na postanowienie Wojewody skarżący wniósł o jego uchylenie i wznowienie postępowania. Podniósł, że NSA kilka razy podkreślał, że na gruncie k.p.a. wszelkie pisma, w tym decyzje i postanowienia, powinny być doręczone przede wszystkim skutecznie, tj. tak aby strona mogła zapoznać się z ich treścią i od tej daty powinien zacząć biec 30 dniowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zwłaszcza dodatkowym czynnikiem jest czas pandemii. Na pewno elektroniczna informacja innego urzędu - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, tak jak to miało w niniejszej sprawie, że Prezydent Miasta wydał jakąś decyzję, bez jej treści, nie spełnia warunków zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd informuje, że sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), zgodnie z którym do rozpoznania w trybie uproszczonym może być skierowana sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie. Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zasadnie organy obydwu instancji przyjęły, że wniosek o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją z 8 maja 2017 r., został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym stanowi art. 148 § 2 k.p.a. Instytucja wznowienia postępowania, uregulowana w Rozdziale 12 K.p.a., jest nadzwyczajnym sposobem wzruszenia decyzji ostatecznych. Przepis art. 145 § 1 k.p.a. zawiera podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, zaś dalsze przepisy rozdziału 12 procedurę związaną z rozpatrzeniem wniosku o wznowienie lub działania organu z urzędu w przedmiocie wznowienia postępowania. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie, podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in. czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Złożenie podania w terminie jest jedną z okoliczności dopuszczalności wznowienia postępowania. Kwestia ta badana jest przez organ z urzędu. Niedopełnienie obowiązku zachowania terminu skutkuje odmową wznowienia postępowania (vide: wyroki NSA: w sprawie II OSK 1677/15 z 7 marca 2017 r.; II OSK 550/15 z 30 listopada 2016 r., publ.: orzecznia.nsa.gov.pl, CBOSA). Uznaje się wręcz, że przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (vide wyroki: WSA w Poznaniu, IV SA/Po 1095/16 z 12 kwietnia 2017 r.; WSA w Opolu, II SA/Op 54/17 z 30 marca 2017 r., CBOSA). Zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Ta podstawa wznowienia postępowania została jednoznacznie wskazana przez skarżącego i kwestia ta w sprawie była bezsporna. Spór natomiast dotyczy tego, czy skarżący zachował miesięczny termin o którym mowa w art. 148 § 2 k.pa. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem organów, skarżący dowiedział się o kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie umożliwiającym wniesienie wniosku o wznowienie postępowania już z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 października 2021 r., przekazanego na jego maila 11 października 2021 r., gdzie pismo organu nadzoru budowlanego zawierało wskazanie decyzji -nr 11-222/2017 z 8 maja 2017 r., organu który ją wydał - Prezydent i jej rozstrzygnięcie - udzielenie pozwolenia na budowę. Wobec tego termin do złożenia podania o wznowienie postępowania upłynął, zdaniem organów, przed dniem 16 listopada 2021 r. (z dniem 10 listopada 2021 r.), a wniosek z 16 listopada 2021 r. jest wnioskiem złożonym po terminie. Zauważyć w tym miejscu należy, że skarżący w zażaleniu z 28 marca 2022 r. na postanowienie organu I instancji podaje, że informację z PINB o wydaniu decyzji otrzymał w dniu 8 października 2021 r. Natomiast skarżący twierdzi, że o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero 9 listopada 2021 r. kiedy to została mu doręczona decyzja Prezydenta o pozwoleniu na budowę. Sąd podziela stanowisko organów. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu podstawowe znaczenie ma sposób interpretacji zawartego w art. 148 § 2 k.p.a. zwrotu "strona dowiedziała się o decyzji". Odnosząc się do powyższego podkreślenia wymaga redakcja przepisu: "strona dowiedziała się o decyzji", nie zaś "strona dowiedziała się o treści decyzji". Dowiedzenie się o decyzji oznacza, że strona uzyskała informację pozwalającą jej zdefiniować fakt wydania decyzji, której jej nie doręczono w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o dane, jaki organ wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Ciężar dowodu dochowania terminu spoczywa na stronie (vide: wyrok NSA w sprawie sygn. II OSK 2445/15 z 25 maja 2017 r.; sygn. I OSK 2101/14 z 7 marca 2017 r., CBOSA). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 10 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 622/05, CBOSA). Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, w sprawie o pozwolenie na budowę momentem dowiedzenia się o decyzji w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. będzie uzyskanie wiadomości, że wydano (bądź odmówiono) pozwolenia na budowę danego obiektu budowalnego. Nie jest istotne, w jaki sposób żądający wznowienia postępowania podmiot pozyskał wiedzę o wydaniu pozwolenia na budowę. Natomiast podany przez podmiot żądający wznowienia postępowania termin podlega weryfikacji organu. W sprawie niniejszej taka weryfikacja została przeprowadzona na podstawie dokumentów, jakimi organy dysponowały i którą szczegółowo przedstawiono w uzasadnieniach postanowień obydwu instancji. Nie można odmówić organom logiczności rozumowania w ocenie zachowania terminu. Skoro w piśmie z 18 października 2021 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem do organu I instancji o doręczenie decyzji tego organu z 8 maja 2017 r. nr II-222/2017 w sprawie budowy hali magazynowej wskazując, że jest użytkownikiem wieczystym działki bezpośrednio sąsiadującej z pobudowaną na granicy działek halą, a jednocześnie w zażaleniu z 28 marca 2022 r. na postanowienie organu I instancji podał, że informację z PINB o wydaniu decyzji otrzymał w dniu 8 października 2021 r., to zasadnie organy uznały, że żądanie skarżącego o wznowienia postępowania z 16 listopada 2021 r. (data stempla na kopercie) należy uznać za złożone po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się on o decyzji. Stąd prawidłowa ocena stanu faktycznego, w szczególności dokonywana przez pryzmat zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego pozwalała organom na ocenę, że już w dacie doręczenia rzeczonej decyzji (9 listopada 2021 r.) skarżący wiedział o decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem składając wniosek o wznowienie postępowania 16 listopada 2021 r. nie zachował ustawowego terminu na żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Stanowisko skarżącego, że termin powinien być liczony od dnia 9 listopada 2021 r. czyli od dnia doręczenia decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej informacje do złożenia wniosku o wznowienie postępowania skarżący posiadał już w dniu 8 października 2021 r. Wiedział bowiem, że inwestycja jest realizowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie uniemożliwiło mu to zatem złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dowodzi to, że nie było konieczne zapoznanie się z treścią tego aktu aby taki wniosek złożyć. W tym stanie sąd nie znajdował podstaw do uznania, by zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające wznowienia postępowanie zostało wydane z naruszeniem prawa. Skarga zatem podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na sprawie art. 151 p.p.s.a.