II SA/Ol 544/15
PostanowienieWSA w Olsztynie2015-08-18
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Hanna Raszkowska, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu administracji publicznej informujące o zaprzestaniu wypłaty świadczenia mieszkaniowego i konieczności zwrotu nadpłaty, niebędące decyzją administracyjną, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na pismo organu administracji publicznej, które nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem lub czynnością podlegającą kognicji sądu administracyjnego. W przypadku, gdy organ załatwia sprawę w formie pisma, które nie jest decyzją, a jedynie informacją o konieczności zwrotu świadczenia, skarga na takie pismo podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżący R.Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) z dnia 28 kwietnia 2015 r., którym został poinformowany o zaprzestaniu wypłacania świadczenia mieszkaniowego i konieczności zwrotu nadpłaty. Skarżący kwestionował zarówno istotę, jak i formę rozstrzygnięcia, wskazując, że sprawa powinna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że pismo nie jest aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a dochodzenie należności odbywa się na drodze cywilnej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi R. Ł. na pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przedmiocie świadczenia mieszkaniowego postanawia odrzucić skargę.
Dnia 15 czerwca 2015 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarga R.Ł na odmowę wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Skarżący powołując się na art. 50 § 1 i art. 54 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1, 2 i 6 pkt 3 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2010 r. nr 206 poz. 1367 z późn. zm.) w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 31 § 1 w związku z art. 33 pkt. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 768 z późn. zm.) wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w O., który postanowił o zaprzestaniu wypłacania świadczenia mieszkaniowego i nakazał zwrot nadpłaconego świadczenia za okres od 01.07.2010 r. do 31.03.2015 r. bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania administracyjnego oraz orzekł o prawach I obowiązkach strony załatwiając sprawę bez wydania decyzji administracyjnej.
W uzasadnieniu podał, że informacją z dnia 28.04.2015 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w O. poinformował skarżącego o zaprzestaniu wypłacania świadczenia mieszkaniowego począwszy od dnia 01.04.2015 r. oraz nakazał zwrot już wypłaconego, gdyż powziął informację o nabyciu przez małżonkę skarżącego mieszkania z bonifikatą od Skarbu Państwa. Skarżący nie zgodził się zarówno z istotą, jak i formą rozstrzygnięcia sprawy. Podał, że stosownie do art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości, przy czym prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane m.in. w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Skarżący zakwestionował też formę działania Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która decydując o prawach i obowiązkach strony dokonała tego w formie "informacji".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu podał, że Strona skarży w istocie pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w O. z dnia 28 kwietnia 2015 r. zatytułowane "informacja", którym organ zawiadamia o konieczności zwrotu nadpłaconego świadczenia za wskazany okres oraz informuje o wstrzymaniu wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Zdaniem organu powyższa skarga jest niedopuszczalna z uwagi na treść art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa) oraz art. 52 § 1 ppsa. Wypłata świadczenia następuje na podstawie czynności materialno - technicznej dokonywanej przez właściwego dyrektora oddziału regionalnego - umieszczeniu w wykazie żołnierzy zawodowych do wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Natomiast dochodzenie należności w związku ze zwrotem nienależnie pobranego świadczenia, odbywa się w trybie przepisów kodeksu cywilnego przed właściwym sądem powszechnym. Informacja skierowana do skarżącego o konieczności nadpłaconego świadczenia, inicjuje dochodzenie roszczenia na drodze sądowej przez Agencję. Stosownie do art. 52 § 1 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. § 2 powołanego przepisu stanowi, iż przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skarżący nie wyczerpał przewidzianego prawem trybu, nie wniósł bowiem zażalenia na działanie (brak działania) Dyrektora Oddział Regionalnego Wojskowej Agencji. Organ wniósł o oddalenie skargi w przypadku, gdyby skarga nie została z jakichkolwiek przyczyn odrzucona, ponieważ, w ocenie organu, nie zachodzą przesłanki do jej uwzględnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Oceniając dopuszczalność skargi w niniejszej sprawie należy przede wszystkim rozstrzygnąć, jaki charakter ma pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 28 kwietnia 2015 r., którym poinformowano skarżącego o zaprzestaniu wypłacania świadczenia mieszkaniowego.
W ocenie Sądu pisma to nie jest decyzją organu administracji publicznej o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia mieszkaniowego, tj. świadczenia, o jakim mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.).
Zgodnie z powołanym wyżej przepisem prawo żołnierza zawodowego do zakwaterowania może być realizowane w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Art. 21 ust. 6 cytowanej ustawy stanowi zaś, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek spełniają przesłanki wymienione w tym przepisie. Stosownie natomiast do treści art. 48d ust. 3 tej ustawy świadczenie mieszkaniowe, jest wypłacane przez dyrektora oddziału regionalnego właściwego miejscowo dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową.
Z powołanych wyżej przepisów nie wynika, w jakiej formie następuje odmowa wypłaty żołnierzowi zawodowemu świadczenia mieszkaniowego. W doktrynie i orzecznictwie przyjęte zostało, że w przypadku, gdy istnieje wątpliwość, co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że powinna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej. Koniecznym jednak warunkiem przyjęcia takiego domniemania jest ustalenie, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 230/09 – w sprawie odmowy wydania dowodu osobistego; wyrok NSA z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 850/06 – dotyczący odmowy wydania zezwolenia zagranicznego; wyrok NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II SA 1719/03 – dotyczący odmowy udostępnienia danych z ewidencji pojazdów; wyrok NSA z dnia 15 lutego 2007 r, sygn. akt I OSK 509/06; wyrok NSA z dnia 25 lutego 1983 r., sygn. akt II SA 2083/82 w sprawie odmowy dokonania wpisu w akcie stanu cywilnego; postanowienie WSA w Gdańsku z 8 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 262/07 – dotyczące odmowy dokonania czynności ustawienia znaku drogowego; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 9 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 1210/05).
Taki sposób załatwienia sprawy został Przyjęty przez WAM, czego wyrazem jest dołączona do akt sprawy, na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. przez pełnomocnik organu decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w O. o odmowie wypłaty skarżącemu świadczenia mieszkaniowego, wydana w odrębnym postępowaniu..
W świetle powyższych okoliczności przyjąć należy, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną, której przedmiotem jest prawo skarżącego do świadczenia mieszkaniowego Należy zgodzić się z twierdzeniem organu, że skarżone jest pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w O. z dnia 28 kwietnia 2015 r. zatytułowane "informacja", którym organ zawiadamia jedynie o konieczności zwrotu nadpłaconego świadczenia za wskazany okres oraz informuje o wstrzymaniu wypłaty świadczenia mieszkaniowego, którego to pisma nie można uznać za akt lub czynność podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Konsekwencją ustalenia przez Sąd, iż zaskarżone w niniejszej sprawie pismo nie jest decyzją administracyjną, ani aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest stwierdzenie, iż skarga na tą decyzję winna być odrzucona na podst. art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło