II SA/Ol 552/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz Gołdapi (dalej jako: "organ I instancji") decyzją z 23 marca 2021 r. (poprzednia została uchylona przez SKO w Olsztynie decyzją z 19 stycznia 2022 r.) odmówił przyznania T. S. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką – K. S.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wnioskodawca nie spełnia kryterium do przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ uznał, że w analizowanym przypadku nie zostało spełnione kryterium, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.), gdyż niepełnosprawność K. S. powstała po ukończeniu przez nią 58 lat. Zwrócił przy tym uwagę, że jego zdaniem świadczona opieka nie uniemożliwia wnioskodawcy podjęcia zatrudnienia. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł skarżący, działający przez pełnomocnika. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności w/w normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności. Ponadto zarzucono naruszenie art. 7, 77, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Zarzucił także rażące naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędne przyjęcie, że zakres opieki, który sprawuje skarżący nie wyczerpuje znamion stałej opieki, podczas gdy rozmiar i częstotliwość pomocy udzielanej matce nie pozwala mu na podjęcie zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze godzin. Wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez ustalenie wobec niego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z 25 maja 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że w analizowanym przypadku bezspornym pozostaje fakt, iż K. S. została uznana za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym do 31 stycznia 2022 r. na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Giżycku z dnia 22 stycznia 2020 r. W orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność istnieje od 58 roku życia, a ustalony stopnień niepełnosprawności datuje się od 12 grudnia 2019 r. Niepełnosprawna mieszka w domu ze skarżącym, byłym mężem, siostrą oraz bratankiem i jego rodziną. Siostra K. S. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności - upośledzenie umysłowe, bratanek pracuje (zmianowo), jego żona zajmuje się dziećmi. K. S. choruje na POCHP, porusza się samodzielnie po domu, jednak musi robić częste postoje z powodu duszności. Czasem miewa duszności w nocy. Ponadto z akt wynika, że osoba wymagająca opieki jest w stanie samodzielnie się ubrać, umyć, wymaga pomocy przy zakładaniu obuwia. Skarżący miał przyznane do 31 października 2021 r. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką, jednak nie wystąpił o jego przyznanie na kolejny okres zasiłkowy. Podkreślono, że K. S., pomimo swego stanu zdrowia oraz orzeczonego stopnia niepełnosprawności jest w stanie samodzielnie wykonywać wiele istotnych czynności takich jak: korzystanie z toalety, mycie się, spożywanie posiłków czy poruszanie się w otoczeniu itd. Pozostałe czynności wykonywane przez stronę są, zdaniem Kolegium, wykonywane również przez ludzi pracujących w pełnym wymiarze godzin, jak np. gotowanie, dbanie o porządek w domu, opłacanie rachunków czy też robienie zakupów. Towarzyszenie matce podczas wizyt lekarskich, wykupywanie leków czy też załatwianie spraw urzędowych nie są czynnościami powtarzalnymi codziennie. Podobnie kwestia konieczności przygotowania posiłków, wydzielenia lekarstw do przyjęcia, sprzątania czy prania i prasowania, opalania domu czy odśnieżania nie przesadza o braku możliwości podjęcia pracy przez skarżącego. Są to czynności wykonywane na bieżąco przez wszystkich pracujących ludzi, nie tylko takich którzy mają rodziny. Skarżący nawet pracując, musiałby również sprzątać, prać i prasować, a także przygotować jedzenie, a jest mało prawdopodobne aby funkcjonowanie K. S. generowało dodatkowe znaczne ilości prania, prasowania czy też konieczności sprzątania. Z poczynionych ustaleń nie wynika, aby skarżący musiał wykonywać przy matce czynności czasochłonne, skomplikowane i powtarzające się w ciągu dnia. Nie bez znaczenia jest też fakt, że w domu mieszkają jeszcze dwie rodziny, zatem kwestia prac wykonywanych w otoczeniu domu czy ogrzania go nie dotyczy jedynie skarżącego. Kolegium skonkludowało, że czynności wykonywane przy matce i na jej rzecz przez stronę, dotyczą sytuacji głównie przygotowania posiłków i podania leków, zatem nie ma przeszkód, aby podjął on zatrudnienie, chociażby w niepełnym wymiarze czasu. Pozostałe czynności są wykonywane przez osoby pracujące w pełnym wymiarze godzin, a skarżący pracując zawodowo nie zostawiałaby przy tym matki samej, gdyż w mieszkaniu mieszkają jeszcze inni członkowie rodziny. W badanym postępowaniu zatem, poza nieprawidłowym uznaniem, że zaistniała przesłanka określona w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaistniały też według Kolegium inne okoliczności, które uniemożliwiają przyznanie wnioskowanego świadczenia. Opieka sprawowana przez skarżącego, w ocenie organu odwoławczego, nie ma charakteru długotrwałej ani ciągłej, zatem nie uniemożliwia mu podjęcia zarobkowania. Skargę na decyzję Kolegium wniósł skarżący działając przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 17 ust. 1 u. ś. r. polegające na błędnym przyjęciu, że zakres opieki jaką sprawuje skarżący nad matką o znacznym stopniu niepełnosprawności nie ma charakteru długotrwałej ani ciągłej i tym samym nie uniemożliwia skarżącemu podjęcia zarobkowania, podczas gdy rozmiar i częstotliwość pomocy udzielanej matce w związku z jej niepełnosprawnością i przewlekłymi chorobami nie pozwala skarżącemu na podjęcie pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze godzin, tym samych nie ma podstaw do uznania, że nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją z podejmowania zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, tj. a) poprzez błędne przyjęcie, że zakres i wymiar sprawowanej opieki umożliwia podjęcie przez skarżącego zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, a w konsekwencji brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, przede wszystkim w zakresie stanu zdrowia niepełnosprawnej, i prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego zmierzającego do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, b) poprzez brak uwzględnienia przy rozstrzyganiu interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w postępowaniu, mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, nie może powodować odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego moment powstania niepełnosprawności - po ukończeniu 18. lub 25. roku życia przez osobę wymagającą opieki, jeżeli wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z tym, art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615), u.ś.r., nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia. Jako podstawę podjętego rozstrzygnięcia wskazano art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Zgodnie z tym unormowaniem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przepis ten określa przesłanki, których łączne spełnienie warunkuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie zostało pozostawione uznaniu organów orzekających. Prawidłowe rozumienie treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. musi uwzględniać przede wszystkim cel świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to pomoc finansowa Państwa rodzinom dotkniętym niepełnosprawnością i stanowi rekompensatę za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodującej w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, żeby opiekować się osobą niepełnosprawną. Z oczywistych względów opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej. Dla spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 zasadnicze znaczenie ma faktyczne sprawowanie opieki w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności i pozostająca z tą opieką w związku przyczynowo-skutkowym rezygnacja bądź niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Warunek "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki" należy łączyć z wymogiem sprawowania stałej lub długotrwałej i osobiście świadczonej opieki. Jednak zakres czynności rzeczywiście świadczonych przez opiekuna na rzecz osoby niepełnosprawnej musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zaznaczyć należy, że zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy w celu sprawowania opieki. Przyjmuje się, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie bezrobotnej, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w formach określonych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. i zrezygnowała z niej bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, z możliwości tej nie korzysta w celu sprawowania opieki. Dla ustalenia niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania opieki wystarczające jest stwierdzenie, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nie ma przeszkód faktycznych ani prawnych do podjęcia przez niego zatrudnienia i sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym wymagającym stałej lub długotrwałej pomocy w zakresie obiektywnie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres sprawowanej opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (tak np.: Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13; z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyrokach z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 231/18, z 7 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 265/19, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Nie chodzi tu o ocenę charakteru sprawowanej opieki, ale o ustalenie częstotliwości świadczonej pomocy. Nie jest właściwa ocena czy zakres opieki wykracza poza zwykłe warunki w jakich żyją rodziny, które nie muszą się zmagać z niepełnosprawnością członków rodziny. Dokonywanie takich porównań prowadzi w istocie do podważenia uznania, że osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wymaga stałej lub długotrwałej opieki. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1854/19 (dostępny w CBOSA) wyjaśnił, że treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. NSA wskazał, że nie można wymagać wspólnego zamieszkiwania opiekuna z osobą wymagającą opieki ani też sprawowania opieki nieustannie przez cały dzień i w tym sensie "całodobowo". Dana osoba ze względu na swój stan zdrowia może wymagać stałej ("już na zawsze") lub długotrwałej (przez okres powyżej 12 miesięcy – § 29 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego) opieki lub pomocy. Wobec tego "sprawowanie opieki" zgodne z wymogami orzeczenia o niepełnosprawności, nawet jeżeli z uwagi na stan zdrowia (sprawności organizmu) i potrzeby osoby niepełnosprawnej wymaga wykonywania opieki lub pomocy w sposób stały, nie musi polegać na wykonywaniu czynności opiekuńczych lub pomocowych "stale przez cały dzień". Należy przez to rozumieć, że skoro matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej lub długotrwałej opieki to rozważeniu przez organy może podlegać tylko czy skarżący tę opiekę zapewnia w wymiarze uniemożliwiającym mu podjęcie zatrudnienia. W warunkach rozpoznawanej sprawy ustalone zostało na podstawie wywiadów środowiskowych (k. 48-51, 24-29 akt adm.) sporządzonych przez uprawnionego pracownika socjalnego, w wymaganej formie, a więc stanowiących dokumenty urzędowe, a tym samym dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego), i oświadczenia skarżącego złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej (k. 46 akt adm.), że K. S. choruje na POCHP, porusza się samodzielnie po domu, jednak musi robić częste postoje z powodu duszności. Czasem miewa duszności w nocy. Ponadto z akt wynika, że osoba wymagająca opieki jest w stanie samodzielnie się ubrać, umyć, wymaga pomocy przy zakładaniu obuwia. Skarżący miał przyznane do 31 października 2021 r. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką, jednak nie wystąpił o jego przyznanie na kolejny okres zasiłkowy. Z przeprowadzonego ponownie postępowania, a w szczególności wywiadu środowiskowego i oświadczeń strony wynika, że skarżący przygotowuje specjalne posiłki dla matki chorej na cukrzycę, co wymaga oddzielnego gotowania, podaje lekarstwa, po każdym posiłku, co zajmuje mu ok. 2 godzin dziennie. Ponadto pomaga matce w higienie (raz lub dwa w tygodniu) robi pranie, co razem z rozwieszeniem zajmuje mu ok. 20 minut (nie licząc prania w pralce); min. raz w miesiącu przedłuża i realizuje recepty, co zajmuje mu z zakupami i dojazdem do miasta ok. 2-3 godziny; raz w tygodniu wymienia wodę i czyści filtr w koncentratorze tlenu - zajmuje mu to ok. 15-20 minut; w okresie zimowym ogrzewa mieszkanie i przynosi opał do domu. Ponadto raz w miesiącu jeździ z matką do lekarza, co zajmuje mu ok. godzinę. Przebywa w domu całodobowo z matką, a w przypadku, gdy wyjeżdża do miasta (np. w celu załatwienia spraw urzędowych) opiekę nad K. S. sprawuje synowa siostry. Organ odwoławczy ustalił, że K. S., pomimo swego stanu zdrowia oraz orzeczonego stopnia niepełnosprawności jest w stanie samodzielnie wykonywać wiele istotnych czynności takich jak: korzystanie z toalety, mycie się, spożywanie posiłków czy poruszanie się w otoczeniu itd. Pozostałe czynności wykonywane przez skarżącego są, zdaniem Kolegium, wykonywane również przez ludzi pracujących w pełnym wymiarze godzin, jak np. gotowanie, dbanie o porządek w domu, opłacanie rachunków czy też robienie zakupów. Towarzyszenie matce podczas wizyt lekarskich, wykupywanie leków czy też załatwianie spraw urzędowych nie są zaś czynnościami powtarzalnymi codziennie. Podobnie kwestia konieczności przygotowania posiłków, wydzielenia lekarstw do przyjęcia, sprzątania czy prania i prasowania, opalania domu czy odśnieżania nie przesadza o braku możliwości podjęcia pracy przez stronę. Są to w ocenie Kolegium czynności wykonywane na bieżąco przez wszystkich pracujących ludzi, nie tylko takich którzy mają rodziny. Przedstawiony przez skarżącego opis wykonywanych przez niego czynności ale także ustalenia poczynione podczas wywiadu środowiskowego, w ocenie Sądu przeczą wnioskom organu jakoby wykonywał on zwykłe czynności dnia codziennego i sprawował tylko doraźną opiekę, która nie uniemożliwia mu podjęcia zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zwrócić należy również uwagę na to, że stan zdrowia i wiek podopiecznej skarżącego wskazuje na to, że wymaga ona większej pomocy, aniżeli tylko doraźna. Wydaje się mało prawdopodobne, biorąc pod uwagę sam wiek oraz opisane schorzenia matki skarżącego (cukrzyca, POCHP, stany depresyjne), aby podopieczna strony nie wymagała stałej i intensywnej opieki o charakterze ciągłym. Zwrócić należy uwagę, że charakter schorzeń podopiecznej skarżącego powoduje powstanie wielu innych obowiązków związanych z pielęgnacją i opieką. Skarżący, jak ustalono, przygotowuje specjalną dietę dla matki chorującej na cukrzycę, ponadto zajmuje się obsługą koncentratora tlenu, z którego korzysta jego matka. Zestawiając te czynności z pozostałym zakresem opieki i innymi nawet podstawowymi obowiązkami w ocenie Sądu nie można uznać, że pozwalają one skarżącemu na podjęcie zatrudnienia, choćby w ograniczonym wymiarze czasu. Należy podkreślić, że w myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego związane jest z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest zatem sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Jednocześnie przepis ten nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku zamieszkiwania opiekuna z osobą, nad którą jest sprawowana opieka, ani też od sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę (por. wyrok NSA z 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 3946/18, CBOSA). Tym samym nawet jeśli organ uznał, że skarżący nie sprawuje opieki nad swoją matką 24 godziny na dobę, to nie można automatycznie przyjąć, że opieka ta nie ma stałego charakteru i nie odnosi się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką, których z uwagi na swoją niepełnosprawność nie jest w stanie sama sobie zapewnić. Trzeba przy tym zwrócić uwagę na ciąg czynności opiekuńczo-pielęgnacyjnych, które regularnie są wykonywane przez skarżącego wobec jego matki. Bez znaczenia jest również okoliczność, że w mieszkaniu mieszkają jeszcze inni członkowie jej rodziny. Nie są to bowiem osoby, na których ciąży obowiązek opieki nad matką skarżącego (nie ciąży na nich obowiązek alimentacyjny). Przede wszystkim organy badały zakres opieki sprawowanej przez skarżącego i spełnienie przez niego przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Rozpoznając ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę zaprezentowane wskazania Sądu. Wobec powyższego, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II wyroku na zasadzie` art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.