II SA/Ol 573/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie niedziałania Przewodniczącego Rady Miejskiej i radnych – uznania skargi za nieuzasadnioną postanawia 1. odrzucić skargę, 2. oddalić wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. – na podstawie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - uznało skargę A. T. na niedziałanie Przewodniczącego Rady Miejskiej w E. i radnych Rady Miejskiej w E. za nieuzasadnioną. Podano, iż pismem z dnia "[...]" A. T. wystąpiła do Kolegium ze skargą na funkcjonariuszy publicznych, a mianowicie Przewodniczącego i radnych Rady Miejskiej w E. w związku z nierozpatrzeniem złożonej do nich skargi, co w jej ocenie narusza art. 7 Konstytucji RP. Kolegium stwierdziło, iż nie jest właściwe do rozpatrzenia sprawy, gdyż nie ma ona charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazano, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w przypadku gdy organy są zobowiązane do wydania decyzji lub postanowienia bądź do dokonania określonej czynności i z ustawowego obowiązku nie wywiązują się w określonym terminie. Postępowanie skargowe nie mieści się w pojęciu indywidualnej sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej i jest odrębnie uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Kolegium nie ma kompetencji, aby oceniać zachowanie Przewodniczącego i radnych Rady Miejskiej pod kątem art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazano także, że przedmiotowe postanowienie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Złożenie takiego zażalenia jest jedynie warunkiem formalnym wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu. Przy czym Kolegium nie jest uprawnione do oceny czy skarga taka mogłaby być zasadna. Pismem z dnia "[...]" A. T. wniosła – za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. - skargę do tut. Sądu, wnosząc m.in. o "unieważnienie" wyżej wskazanego postanowienia Kolegium z dnia "[...]", a także o zwolnienie jej z kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając swój wniosek w tym zakresie podniosła, że Kolegium jako organ niewłaściwy do rozpatrzenia skargi winno przekazać ją organowi właściwemu w terminie 7 dni. Ponadto zarzuciła, że organ załatwił sprawę w formie postanowienia, mimo że przepisy takiej formy załatwienia sprawy nie przewidują. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśniono, iż żądanie sformułowane w skardze do Kolegium było wyraźne. Skarżąca domagała się stwierdzenia przez Kolegium bezczynności wskazanych podmiotów i zobowiązanie Przewodniczącego Rady Miejskiej w E. do rozpatrzenia jej skargi z dnia "[...]". Dlatego została ona rozpatrzona w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi. Przeprowadzona w tym zakresie kontrola sądowa wykazała, iż wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U . z 2012 poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie, wydane na podstawie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, uznające skargę strony na niedziałanie Przewodniczącego i radnych Rady Miejskiej za nieuzasadnioną. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przy czym przepis art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego nie określa w jakiej formie organ administracji publicznej wyższego stopnia ma rozstrzygnąć zażalenie na niezałatwienie sprawy lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jednakże uznaje się, że stanowisko to przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie. Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, zaś ani przepis art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, ani żaden inny przepis kodeksu nie wskazuje, że przedmiotowe postanowienie jest zaskarżalne. Jednocześnie należy podkreślić, że postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 Prawa postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1014/11, LEX nr 990128). Z powyższych względów zatem skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczania. Dodatkowo należy wskazać, iż zaskarżone postanowienie dotyczy skargi na niedziałanie przewodniczącego i radnych rady miejskiej, a więc dotyczy kwestii regulowanych w Dziale VIII (art. 227-240) Kodeksu postępowania administracyjnego. Skargi zaś wnoszone w tym trybie nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym sądy administracyjne nie są bowiem właściwe między innymi do rozpoznawania tzw. skarg powszechnych, a więc skarg związanych z nienależytym wykonywaniem zadań przez właściwe organy administracji publicznej albo ich pracowników (tak m.in. w postanowieniu NSA z 25 lutego 2009r., sygn. akt II OSK 241/09, postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2009r., sygn. akt I OSK 803/09, opublikowane na stronie internetowej NSA pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Także zatem z tego względu skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, a w związku z tym Sąd nie może odnieść się do zarzutów skarżącej dotyczących nieprawidłowego załatwienia przedmiotowej sprawy. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało odrzucić i dlatego orzeczono jak w pkt 1 postanowienia. Ponadto skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wniosek te podlega jednak oddaleniu, bowiem stosownie do treści art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódek-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Zakamycze 2005r., s. 596). Obowiązujące przepisy prawa muszą stwierdzać jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, iż wykluczona jest możliwość uznania żądania skarżącego. Wskazuje się przede wszystkim, że potrzeba zastosowania art. 247 powołanej ustawy będzie zachodziła w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Skarżąca wniosła skargę na postanowienie, które nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tym samym skutkuje to odrzuceniem skargi stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd też wniosek skarżącej w zakresie przyznania prawa pomocy należało oddalić. W związku z tym na podstawie art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2 postanowienia.