II SA/Ol 623/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. "A" Sp. z o.o. w W., reprezentowany przez radcę prawnego, D. S. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr. "[...]", utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 8 stycznia 2016r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie "[...]" poza kasynem gry, tj. w sklepie "[...]" przy S. w O., zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tegoż wniosku wskazano, że nie budzi wątpliwości okoliczność, iż decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją podlegającą wykonaniu. W sprawie tej nie zachodzą przesłanki negatywne do rozpoznania wniosku, gdyż zaskarżona decyzja jest decyzją ostateczną i w związku z tym wykonalną, a nie istnieje jakikolwiek przepis prawa powszechnie obowiązującego wyłączający wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Wobec fakultatywnego charakteru instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji strona uzasadniła swój wniosek okolicznościami wskazanymi w treści skargi, w szczególności wskazując na brak jednolitego stanowiska w łonie Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Przytoczono orzeczenia sądów administracyjnych, w których orzeczono o zasadności skargi i uchyleniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Ponadto wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczono, że obecnie toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Wskazano, że Spółka ponosi duże straty finansowe, nie osiągając planowanych zysków wskutek zatrzymania urządzeń do gier przez urzędy celne, a uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie, kiedy dokonanie czynu z art. 107 Kodeksu karnego skarbowego nie jest udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację Spółki i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. W związku z tym wskazano, że Spółka zasługuje na ochronę tymczasową do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wymarzenia kary pieniężnej. Podniesiono także, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to nie tylko szkoda grożąca skarżącemu, ale także Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania sporu w sądzie. Powołano się na orzeczenia innych sądów administracyjnych odnośnie wniosku o wstrzymanie zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Pamiętać należy również, iż zgodnie z regułami wykładni i stosowania prawa, przepisy formułujące wyjątki lub odstępstwa od generalnej reguły stosowane muszą być z duża dozą ostrożności i zakazana jest ich wykładnia rozszerzająca (patrz L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010r.). Użycie zatem przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W związku z tym strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014r., sygn. akt I OZ 363/14, LEX nr 1464732). Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W konsekwencji to składająca wniosek - w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. - strona jest zobowiązana nie tylko do wskazania przedmiotowych przesłanek, ale i do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą (tak w postanowieniu NSA z dnia 23 kwietnia 2014r., sygn. akt II FZ 464/14, LEX nr 1452662). Przy czym nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji znacznej kwoty pieniędzy. Skoro skarżący dąży do wykazania, że w jego przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego skarżącego (tak w postanowieniu NSA z dnia 26 września 2013r., sygn. akt II FZ 718/13, LEX nr 1401299). Nie jest wystarczające samo przekonanie skarżącej, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia strony powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2004r., sygn. GZ 120/04 i postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004r., sygn. akt FZ 65/04, dostępne w CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że strona skarżąca częściowo uzasadniła swój wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na brak jednolitego stanowiska w łonie Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Te okoliczności w żadnym razie nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można bowiem utożsamiać z oceną legalności wydanej decyzji. Podkreślenia wymaga, że, wstrzymanie wykonania aktu może nastąpić jedynie w razie wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków gdy zostanie on wykonany. Celem omawianej instytucji jest ponadto jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14, LEX nr 1447295). W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Spółka podniosła, że wykonanie przedmiotowej decyzji wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie wykazała jednak w żaden sposób, ani nie poparła stosownymi dokumentami swoich twierdzeń dotyczących negatywnych skutków jakie potencjalnie wywołać może dla jej funkcjonowania wykonanie zaskarżonej decyzji tj. zapłata nałożonej kary. Nie przedstawiła bowiem żadnej informacji dotyczącej aktualnej kondycji finansowej Spółki, jej zobowiązań oraz wpływu ewentualnych skutków uiszczenia kary dla jej płynności finansowej. W związku z powyższym nie jest możliwe ustalenie realnych konsekwencji wykonania zaskarżonego orzeczenia dla Spółki. Nie poparte żadnymi dokumentami stanowisko w przedmiocie negatywnego wpływu uiszczenia nałożonej kary na sytuację finansową skarżącej nie może stanowić wystarczającej przesłanki pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony. Samo wskazanie, że dobrowolne uiszczenie, czy też ewentualne wyegzekwowanie nałożonej kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi spowoduje znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki nie jest wystarczające dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Także podnoszona okoliczność, iż wobec Spółki toczy się szereg innych postepowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem także nie może stanowić przesłanki pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z jednej bowiem strony toczące się postepowania stanowią jedynie potencjalne ryzyko orzeczenia wobec skarżącej nowych kar, z drugiej zaś brak jest możliwości ustalenia jaki będą one miały wpływ na realna kondycję finansową skarżącej, gdyż nie jest znana ani wysokość tych potencjalnych kar, ani termin ich wymagalności, ani też ich relacja orzeczonych kar do wysokości majątku i dochodów Spółki. Nie można zatem z całą pewnością ustalić, że wywołają one - w połączeniu z wykonaniem zaskarżonej decyzji - znaczną szkodę dla skarżącej. Podkreślenia wymaga przy tym, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji stanowi odstępstwo od generalnej zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Tym samym interpretacja przesłanek umożliwiających jej zastosowanie dokonywana musi być w sposób ścisły. Odnosząc się z kolei do podniesionej przez Spółkę okoliczności, że w przypadku konieczności zwrotu pobranych kar pieniężnych szkodę poniesie także Skarb Państwa, wyjaśnić należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jedynie sytuację skarżącego pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z tym nie jest uprawniony do badania kwestii wyrządzenia ewentualnej szkody innemu podmiotowi, w tym, jak chce tego skarżąca, Skarbowi Państwa. Co więcej Sąd bada wyłącznie skutki wykonania zaskarżonej decyzji przed wydaniem wyroku przez Sąd, a nie skutki ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji. Zatem argumentacja skarżącej dotycząca szkody grożącej Skarbowi Państwa także nie uzasadnia uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.