II SA/Ol 628/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę. Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że Prezydent Miasta Olsztyna (organ I instancji) decyzją z 17 stycznia 2022 r. odmówił A. P. (strona, skarżący) wydania zezwolenia na usunięcie 30 sztuk drzew rosnących na terenie działki ogrodniczej nr [...], znajdującej się w kompleksie działek Rodzinnego Ogrodu Działkowego A. Decyzja ta została doręczona dorosłemu domownikowi strony w dniu 25 stycznia 2022 r., natomiast strona wniosła odwołanie od tej decyzji w dniu 15 lutego 2022 r. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (Kolegium, organ odwoławczy) postanowieniem z 21 kwietnia 2022 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie Kolegium zawiadomiło stronę o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i wyznaczyło dodatkowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesieniu odwołania od wydanej z upoważnienia organu I instancji decyzji z 17 stycznia 2022 r. Skarżący w wyznaczonym terminie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji. We wniosku tym podał, że przyczyną uchybienia przez niego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji były problemy jego córki – A. Z. (jej choroba oraz przebywanie w związku z tą chorobą na zasiłku rehabilitacyjnym). Wskazał przy tym, że córka ze względu na stan zdrowia zmuszona jest do uczestnictwa w rehabilitacji w specjalistycznym zakładzie w Warszawie. Ponadto wskazał, że wychowuje samotnie dwoje dzieci. Skarżący podkreślił, że wskazane okoliczności spowodowały uchybienie terminu do wniesienia przez niego odwołania od wydanej na gruncie przedmiotowej sprawy decyzji organu I instancji. Kolegium postanowieniem z 30 czerwca 2022 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 17 stycznia 2022 r. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybił terminowi do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji bez własnej winy. Skarżący podniósł, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło z uwagi na fakt choroby jego córki oraz związanej z tą chorobą konieczności poddania się przez nią rehabilitacji prowadzonej w specjalistycznym zakładzie w Warszawie. Według skarżącego na uchybienie przez niego terminowi do wniesienia odwołania miał wpływ również fakt, że jego córka samotnie wychowuje dwoje dzieci. W ocenie Kolegium skarżący nie przedstawił jakichkolwiek materiałów w najmniejszym chociażby stopniu uprawdopodabniających okoliczności opisane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Co więcej, okoliczności podniesione w złożonym przez niego wniosku nie dotyczą jego samego, lecz jego dorosłej córki. Skarżący nie wykazał przy tym jaki wpływ na fakt złożenia przez niego odwołania z uchybieniem ustawowego terminu miała choroba jego córki oraz jej sytuacja rodzinna. Skargę na postanowienie Kolegium wniósł skarżący. W skardze opisał stan sprawy, koncentrując się na kwestionowaniu decyzji z 17 stycznia 2022 r. o odmowie wydania zezwolenia na usunięcie 30 sztuk drzew rosnących na terenie działki ogrodniczej nr [...]. Podkreślił, że zaistniały podstawy do usunięcia drzew rosnących na przedmiotowej działce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Kolegium o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 17 stycznia 2022 r. odmawiającej wydania zezwolenia na usunięcie 30 sztuk drzew rosnących na terenie działki ogrodniczej nr [...], znajdującej się w kompleksie działek Rodzinnego Ogrodu Działkowego A. Zgodnie z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Natomiast stosownie do art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Od takiego rozstrzygnięcia przysługuje skarga do sądu administracyjnego, co wynika z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.. Wskazać należy, że art. 15zzzzzn² ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) nie zastępuje, ale uzupełnia art. 58 k.p.a. i o ile obie regulacje dotyczą terminów o charakterze procesowym, o tyle art. 15zzzzzn² wskazanej ustawy odnosi się również do terminów o charakterze materialnoprawnym, z tym że w ust. 1 zawiera zamknięty katalog terminów, w stosunku do których może być zastosowany. Nie oznacza to jednak, że ogólna regulacja odnosząca się do przywrócenia uchybionego terminu, wynikająca z art. 58 k.p.a., doznaje istotnych modyfikacji za sprawą przepisów ustawy COVID-19. Strona winna zatem uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, a zwłaszcza w kontekście powodów spowodowanych występowaniem COVID-19. Zważyć trzeba, że już z treści samego przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić, stosowną argumentacją, swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r., II GSK 810/18, CBOSA). W świetle art. 58 § 1 k.p.a. tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody, w danych warunkach nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Chodzi zatem o sytuacje, w których strona nie mogła tej przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy należy bowiem przyjmować obiektywny miernik staranności, jakiej - w danej sytuacji życiowej i osobistej - można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Dopuszczenie się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Innymi słowy, kwestia stopnia zawinienia nie ma w tym przypadku znaczenia, bowiem każdy, nawet najmniejszy stopień zawinienia wyklucza przywrócenie terminu (por. wyroki NSA z dnia 16 marca 2021 r., II OSK 3883/19 i 19 maja 2021 r., I OSK 2539/20, CBOSA). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Z uwagi na kryterium braku winy, które warunkuje przywrócenie uchybionego terminu, za usprawiedliwione, niezawinione przyczyny niedochowania terminu mogą być uznane wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw - udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2018 r., I OSK 2923/18, CBOSA). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zatem przykładowo zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Z treści zaś samego art. 58 § 1 k.p.a. jak i utrwalonej linii orzeczniczej wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu. W postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej sprawdza czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Inicjatywa w zakresie uprawdopodobnienia została pozostawiona wnioskodawcy, który nie musi udowadniać lecz jedynie uprawdopodobnić, że uchybił terminowi bez swojej winy (por. m.in. wyrok NSA z 30 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 1112/21). Mając zaś na uwadze treść wniosku skarżącego, za słuszną należy uznać ocenę wniosku, jaką poczynił organ. Skarżący wskazał, że w związku ze stanem zdrowia jego córka zmuszona jest do uczestnictwa w rehabilitacji w specjalistycznym zakładzie w Warszawie. Ponadto podniósł, że jego córka wychowuje samotnie dwoje dzieci. W ocenie Sądu nie są to przesłanki, które uprawdopodabniałyby brak winy w niezachowaniu przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. Nie są to bowiem okoliczności nagłe, czy też tego rodzaju, które – przy zachowaniu należytej staranności - nie pozwoliłyby na dokonanie przez skarżącego takiej czynności jak wniesienie odwołania. Skarżący zaś nie uprawdopodobnił, że w jego sprawie wystąpiły inne okoliczności o nadzwyczajnym charakterze. Na marginesie wskazać należy, że w złożonej skardze, skarżący kwestionuje decyzję organu I instancji, nie zaś postanowienie Kolegium. Sąd natomiast w niniejszym postępowaniu orzekając w granicach sprawy, mógł badać jedynie postanowienie organu odwoławczego wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Dlatego też argumenty skargi skierowane przeciwko decyzji organu I instancji nie mogły być przedmiotem oceny Sądu. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.