II SA/Ol 63/26

Olsztyn, dnia 23 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie Sędzia WSA Anna Janowska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: Ewy Osipuk, Katarzyny Matczak, Beaty Jezielskiej w sprawie ze skargi Powiatu O. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 4 kwietnia 2025 r., nr PN.4131.80.2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania opinii w przedmiocie zmiany granic gminy O. poprzez włączenie do niej terenów znajdujących się obecnie na terenie gminy P. na podstawie pisma Prezydenta O. z dnia 12 lutego 2025 r. postanawia: oddalić wnioski o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: Ewy Osipuk., Katarzyny Matczak, Beaty Jezielskiej. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Powiat O. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 4 kwietnia 2025 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania opinii w przedmiocie zmiany granic gminy O. poprzez włączenie do niej terenów znajdujących się obecnie na terenie gminy P. na podstawie pisma Prezydenta O. z dnia 12 lutego 2025 r. Postanowieniem z 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/OI 327/25, WSA w Olsztynie odrzucił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 grudnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2121/25, uchylił w całości powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Olsztynie. Pismem z 3 lutego 2026 r. WSA w Olsztynie zawiadomił skarżącego o terminie rozprawy i składzie orzekającym: sędzia WSA Ewa Osipuk, sędzia WSA Katarzyna Matczak i sędzia WSA Beata Jezielska. W dniu 10 marca 2026 r. skarżący złożył wnioski o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie: Ewy Osipuk, Katarzyny Matczak i Beaty Jezielskiej. Wskazując na zaistnienie przesłanki z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026r. poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a."), skarżący podniósł, że przed tut. Sądem toczą się równolegle postępowania w sprawach o sygn. akt II SA/OI 346/25, II SA/OI 434/25, II SA/OI 329/25 oraz II SA/OI 328/25. Sprawy te, choć różnią się pod względem podmiotów występujących w charakterze stron i organów administracji publicznej, w istocie dotyczą tego samego problemu prawnego, który objęty jest postępowaniem w niniejszej sprawie. Skarżący zaznaczył, że sędzia WSA Ewa Osipuk orzekała w pierwszej instancji w sprawie o sygn. akt II SA/OI 329/25, sędzia WSA Katarzyna Matczak - w sprawach o sygn. akt II SA/OI 328/25 oraz II SA/OI 434/25. Ponadto, choć sędzia WSA Beata Jezielska nie orzekała w tych sprawach w pierwszej instancji, to jednak została wyznaczona do sprawy o sygn. akt II SA/OI 328/25 jako sędzia zastępca. Tym samym miała sposobność zapoznać się ze stanem faktycznym sprawy i powziąć stanowisko co do meritum sprawy. W ocenie skarżącego, ww. sędziowie brali udział w czynnościach prowadzących do wydania zaskarżonego orzeczenia, bądź orzekali w innych, lecz analogicznych i dotyczących de facto tego samego stanu faktycznego sprawach i powzięli już stanowisko co do analizowanego stanu prawnego. Nawet przy zachowaniu najwyższych standardów etycznych przez sędziego, nie jest dogodne dla niego, aby orzekać w sposób przeczący własnemu stanowisku wyrażonemu w innym, choć analogicznym postępowaniu, dotyczącym de facto tego samego stanu faktycznego i prawnego. Dlatego, w ocenie skarżącego, zasadne są wnioski o wyłączenie ww. sędziów. W razie zaś uwzględnienia wniosków o wyłączenie sędziów, zdaniem strony, zasadnym jest uzupełnienie składu orzekającego, przy czym sędziowie WSA Bogusław Jażdżyk, Tadeusz Lipiński oraz Piotr Chybicki są wyłączeni z mocy ustawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a ponadto wyłączeniu powinien podlegać asesor WSA Grzegorz Klimek, który brał udział w wydaniu zaskarżonych orzeczeń w analogicznych postępowaniach. Sędziowie WSA: Beata Jezielska, Ewa Osipuk oraz Katarzyna Matczak złożyli oświadczenia, że w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność z art. 19 p.p.s.a., ani żaden z powodów wyłączenia wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Instytucję wyłączenia sędziego regulują unormowania art. 18 - 24 p.p.s.a. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od sytuacji, w których sędzia wyłączony jest z mocy samej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Strona, wnosząc o wyłączenie sędziego, obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). W obu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie jedynie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata przez nią zaufania co do obiektywizmu sędziego. W świetle powyższego bez znaczenia pozostaje subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowały utratę zaufania strony (vide: postanowienie NSA z 15 września 2008 r., sygn. akt II FZ 397/08, Lex nr 493907). Wskazać również należy, że każda sprawa podlega indywidualnej ocenie przez składy sędziowskie. Sam fakt orzekania w innej sprawie, w której skarżący był/jest stroną, nie daje podstawy do formułowania zastrzeżeń, co do bezstronności sędziego, biorącego udział w rozstrzyganiu innej sprawy. Z tych przyczyn okoliczność, że sędzia orzekał w innej sprawie zainicjowanej przez skarżącego, nie czyni zasadną sugestii skarżącego o jakimkolwiek nastawieniu sędziego, na które to powołano się we wnioskach. W tym kontekście podstawy do wyłączenia sędziego nie może stanowić również niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia uprzednio toczącej się sprawy, bowiem zarzuty te strona mogła podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu pierwszej instancji (postanowienie NSA z 5 września 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia ponadto wymaga, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). W sytuacji natomiast, gdy prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, że nie zachodzą żadne z okoliczności określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., nie budzi wątpliwości, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienia NSA: z 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, z 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, z 19 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszym przypadku wymienieni w petitum wniosków o wyłączenie sędziowie WSA złożyli do akt sprawy oświadczenia, o których mowa w art. 22 p.p.s.a., wskazując, że w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność z art. 19 p.p.s.a., ani żaden z powodów wyłączenia wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Skarżący zaś nie wskazał na okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane w tym zakresie zarzuty. Argumentacja strony ma charakter ogólnikowy. Tym samym podnoszone przez skarżącego twierdzenia nie mogły podważyć wiarygodności złożonych przez sędziów oświadczeń i stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Końcowo wskazać należy, że ustawodawca użył w art. 19 p.p.s.a. pojęcia "uzasadniona wątpliwość". Zatem chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego uzasadnioną obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 82). Wobec powyższego, uznając, że nie zaszły podstawy do wyłączenia sędziów w niniejszej sprawie, Sąd na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił wnioski.