II SA/Ol 636/10

Dnia 20 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 roku sprawy ze skargi A. Z. na niewykonanie przez Dyrektora Aresztu Śledczego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 roku – sygn. akt II SAB/Ol 74/09 - oddala skargę. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010r. sygn. akt II SAB/Ol 74/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zobowiązał Dyrektora Aresztu Śledczego do wydania aktu administracyjnego w przedmiocie wniosku A. Z. z dnia 25 lipca 2009r. w sprawie urlopu wypoczynkowego za 2009r., w terminie 14 dni od daty zwrotu przez Sąd akt organowi. Prawomocny wyrok wraz z aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi w dniu 26 kwietnia 2010r. Decyzją z dnia 7 maja 2010r. znak: "[...]" Dyrektor Aresztu Śledczego, działając na podstawie art. 110 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), odmówił A. Z. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w roku 2009 urlop wypoczynkowy, przysługujący wnioskodawcy w wymiarze 31 dni. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskodawca nabył z dniem 1 stycznia 2009r. prawo do urlopu wypoczynkowego we wskazanym wymiarze. Następnie jednak został zwolniony dyscyplinarnie ze służby z dniem 23 maja 2009r. W związku z tym, na zasadzie powołanego art. 110 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, nie należy się wnioskodawcy ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku 2009 urlop wypoczynkowy Decyzję tę organ nadał listem poleconym w dniu 8 maja 2010r. A. Z. pokwitował osobiście odbiór tej przesyłki w dniu 24 maja 2010r. W dniu 25 maja 2010r. A. Z. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, decyzją z dnia "[...]" nr "[...]", orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W dniu 18 czerwca 2010r. A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na niewykonanie wskazanego wyroku, żądając wymierzenia organowi grzywny. Skarżący zarzucił, że organ nie wykonał nałożonego nań obowiązku. Podniósł, iż organ został zobowiązany przez Sąd do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie płatnego urlopu wypoczynkowego za 2009r. wobec spełnienia przez skarżącego przesłanek do tego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 31 dni, których to skarżący nie wykorzystał ani też organ mu ich nie udzielił. Zdaniem skarżącego organ nie mógł w związku z tym poprzestać na wydaniu decyzji z dnia 7 maja 2010r. dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego za przedmiotowy urlop wypoczynkowy, gdyż o taką decyzję skarżący w ogóle nie wnioskował i o takiej decyzji Sąd nie rozstrzygał. Skarżący zaznaczył, że organ pozostaje w zwłoce mimo, iż pismem z dnia 1 czerwca 2010r. wezwał organ do podjęcia działania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego wniósł o odrzucenie skargi jako przedwczesnej, uznając, iż dotyczy ona decyzji z dnia 7 maja 2010r., od której skarżący się odwołał i postępowanie drugoinstancyjne było w toku. Organ zaznaczył, że wskazaną decyzję wydał w związku z nakazem Sądu, którą zgodnie z obowiązującymi przepisami odmówił wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w 2009r. urlop wypoczynkowy przysługujący w wymiarze 31 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, żądającej wymierzenia organowi grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010r. sygn. akt II SAB/Ol 79/09. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany został w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), zgodnie z którym w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z regulacji tej wynika, iż warunkiem formalnym merytorycznego rozpoznania skargi na niewykonanie wyroku (a więc i oceny, czy organ faktycznie wyrok ignoruje) jest to, aby skarga w przedmiocie niewykonania orzeczenia poprzedzona została wezwaniem organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Uwzględniając powyższe, wskazać trzeba, że do skargi skarżący załączył pismo datowane na dzień 1 czerwca 2010r., w którym wzywa organ do wykonania powołanego wyroku zgodnie z jego uzasadnieniem. Organ nie zanegował tego faktu. Tym samym uznać należało, że dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu. W związku z tym zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Dyrektorowi Aresztu Śledczego można zarzucić niewykonanie wskazanego wyroku, którym zobowiązano organ do wydania aktu administracyjnego w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 25 lipca 2009r. w sprawie urlopu wypoczynkowego za 2009r.– w terminie 14 dni od daty zwrotu przez Sąd akt organowi. Termin do wykonania przez organ administracji publicznej wyroku sądu administracyjnego zaczyna biec od dnia doręczenia organowi tego wyroku (art. 286 § 2 ppsa). Jak wynika z akt sprawy odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy doręczono organowi w dniu 26 kwietnia 2010r. Zatem z tym dniem rozpoczął bieg 14-dniowy termin do wydania decyzji załatwiającej wniosek skarżącego z dnia 25 lipca 2009r., w którym zwrócił się o wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego za 2009r. stosownie do obowiązujących przepisów ustawy o Służbie Więziennej oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1996r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Więziennej. Termin do wydania decyzji upływał z dniem 10 maja 2010r. (stosownie do art. 83 § 1 ppsa w zw. z art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło). W stanie faktycznym niniejszej sprawy oznacza to, że organ powinien nałożony na niego obowiązek wykonać ostatecznie w dniu 10 maja 2010r. Dyrektor Aresztu Śledczego wykazał, że zobowiązanie to zrealizował już w dniu 7 maja 2010r., gdyż z tą datą wydał decyzję dotyczącą niewykorzystanego przez skarżącego urlopu wypoczynkowego za rok 2009 i rozstrzygnięcie to niezwłocznie (w dniu 8 maja 2010r.) przesłał skarżącemu. Zważyć należy, iż obowiązek, którego spełnienie skarżący kwestionuje, miał polegać na załatwieniu wniosku strony w sprawie urlopu wypoczynkowego za 2009r. Wydana decyzja bezspornie dotyczy tego zakresu. Wobec tego nie powinno budzić wątpliwości, że organ wykonał terminowo powołany wyrok. W uzasadnieniu tego wyroku, wbrew stanowisku skarżącego, Sąd nie wypowiadał się na temat treści i kierunku decyzji, do której wydania zobowiązał organ. Sąd wskazywał jedynie, że wniosek skarżącego z dnia 25 lipca 2009r. musi zostać załatwiony decyzją administracyjną, co też zostało wykonane. Sam skarżący, jak wnioskować można z argumentów podniesionych w skardze, nie ma wątpliwości, że wydana decyzja stanowi odpowiedź na jego wniosek z dnia 25 lipca 2009r. Uważa jednak, że wniosek ten nie dotyczył wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop, jak to przyjął organ. Skarżący nie dostrzega przy tym, że zakres rozpatrywanej skargi nie pozwala na przeprowadzenie kontroli merytorycznej rozstrzygnięcia, do czego sprowadzałaby się analiza treści wydanej decyzji, w tym powołanej w niej podstawy prawnej. Skarżącemu przysługiwała odrębna skarga na decyzję, w której mógł podnosić niezgodne z prawem działanie organu, wbrew zgłoszonemu wnioskowi. Przedmiotem wniesionej skargi, co podkreślić należy, jest żądanie wymierzenia organowi grzywny wobec niewykonania wyroku Sądu, na podstawie art. 154 ppsa. Skarga przewidziana tym przepisem różni się od wszystkich pozostałych skarg przewidzianych art. 3 § 2 ppsa i przepisami szczególnymi. Jej celem nie jest kontrola zgodności z prawem jakiegoś konkretnego aktu czy czynności organu administracyjnego. Skarżący może żądać wymierzenia grzywny między innymi w związku z niewykonaniem wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność. Istota skargi wszczynającej to postępowanie sprowadza się do zapewnienia skuteczności wyroków sądów administracyjnych, nie tylko poprzez dyscyplinowanie organów do podjęcia stosownych działań, ale także ukaranie organu za nierespektowanie orzeczenia sądowego. W tym postępowaniu sprawdzeniu podlega jedynie okoliczność czy wydane rozstrzygnięcie zapadło na skutek prowadzenia postępowania z wniosku, który był przedmiotem skargi na bezczynność organu administracyjnego. Sprawdzeniu podlega również termin wydania rozstrzygnięcia. Prawidłowość zaś tego rozstrzygnięcia jest poza kontrolą Sądu w postępowaniu prowadzonym z wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 1 ppsa (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2011r. sygn. akt I OSK 230/11). Reasumując, z treści cytowanego unormowania oraz § 3 art. 154 ppsa wynika, że Sąd mógłby rozważać uwzględnienie przedmiotowej skargi jedynie w sytuacji, gdy do dnia jej wniesienia organ administracji pozostawał w bezczynności i nie wydawał aktu administracyjnego w terminie zakreślonym prawomocnym wyrokiem. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Nie można zarzucić organowi bezczynności w wykonaniu wyroku. Dyrektor Aresztu Śledczego rozpatrzył bowiem wniosek skarżącego w procesowej formie decyzji administracyjnej w zakreślonym w wyroku terminie. W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa . Wskazać także należy, iż w dniu 19 września 2011r., na dzień przed rozprawą, skarżący nadesłał faksem kolejny już - czwarty wniosek o wyłączenie sędziów i składu sędziowskiego od rozpatrywania niniejszej skargi. Na rozprawie w dniu 20 września 2011r., która rozpoczęła się o godzinie 12:30 a zakończyła o godzinie 12:45, skarżący nie był obecny. Przewodniczący składu orzekającego zasygnalizował na rozprawie wpływ wniosku, stwierdzając, że nie jest on podpisany własnoręcznie przez skarżącego, a taki wymóg wynika wprost z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym zgłoszony na dzień przed rozprawą wniosek (mimo że skarżący został zawiadomiony o rozprawie już w dniu 9 września 2011r.) nie został skutecznie wniesiony i tym samym nie wiązał składu orzekającego, który ostatecznie rozpoznał skargę. Skarżący złożył osobiście w dniu rozprawy, o godzinie 14:25, w biurze podawczym tutejszego Sądu oryginał wskazanego wniosku o wyłączenie sędziów. Ponieważ dopiero z tym momentem ( a zatem już po ogłoszeniu wyroku w sprawie) doszło do skutecznego złożenia wniosku o wyłączenie sędziów, wnioskowi temu został nadany dalszy bieg procesowy.