II SA/Ol 637/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant sekretarz sądowy Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2026 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu na rzecz T. J. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 3 kwietnia 2025 r. Wójt Gminy L., na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. oraz art. 85 ust. 1 i 2 pkt 1, ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm., dalej jako: u.i.o.ś.), art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r. poz. 54 ze zm., dalej jako: P.o.ś.) oraz § 2 ust. 1 pkt 51 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm., dalej jako: rozporządzenie z 2019 r.), po rozpatrzeniu wniosku A. D. (dalej jako: inwestor), odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie od podstaw 9 budynków inwentarskich wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą techniczną na działkach nr (...),(...),(...), obręb (...) L., gm. L. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że planowana inwestycja, zgodnie z pierwotnym wnioskiem obejmowała budowę 10 budynków inwentarskich - kurników wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą techniczną; budynki będą przeznaczone do odchowu brojlera kurzego w ilości łącznej 590 000 szt., tj. 2360 DJP. Wskazano, że w ocenie organu pierwszej instancji planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 lit. b rozporządzenia z 2019 r., a dodatkowo inwestycja ta kwalifikuje się do kategorii przedsięwzięć wskazanych w § 3 ust. 1 pkt 37 lit. b oraz pkt 73 rozporządzenia z 2019 r. w związku z planowanym wykonaniem ujęcia wód podziemnych o zdolności poboru do 50 m³/h oraz posadowieniem zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności większej niż 10 m³. W związku z tym organ pierwszej instancji zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. (dalej jako: RDOŚ), do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w I. (dalej jako: PPIS) oraz do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. (dalej jako: Dyrektor PGW Wody Polskie) o uzgodnienie/wyrażenie opinii co do możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Podano, że pismem z 9 lipca 2024 r. PPIS wyraził pozytywną opinię sanitarną w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych i zdrowotnych w sprawie realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie od podstaw 10 budynków inwentarskich wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą techniczną na przedmiotowych działkach i określił warunki jego realizacji. Natomiast postanowieniem z 30 sierpnia 2024 r. Dyrektor PGW Wody Polskie pozytywnie uzgodnił realizację przedsięwzięcia i wskazał na konieczność uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymienionych w postanowieniu warunków i wymagań. Podano, że pismem z 21 listopada 2024 r. inwestor poinformował o ograniczeniu zakresu przedsięwzięcia poprzez rezygnację z realizacji jednego z planowanych budynków inwentarskich i budowę farmy hodowlanej w ilości docelowej 9 budynków. Wskazano, że postanowieniem z 23 grudnia 2024 r. RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie od podstaw 10 budynków inwentarskich wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą techniczną na przedmiotowych działkach, określając jednocześnie warunki, jakie należy podjąć na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wskazał, że do podstawowych zanieczyszczeń powstających w trakcie hodowli drobiu należą: amoniak, siarkowodór, pyły oraz dwutlenek węgla, metan i podtlenek azotu; występują także emisje dwutlenku siarki, tlenku węgla i dwutlenku azotu powstające ze spalania paliw w źródłach grzewczych. Podczas eksploatacji zamierzenia głównymi czynnikami emisji hałasu do środowiska będą: wentylatory wyciągowe wchodzące w skład systemu wymiany powietrza w budynkach inwentarskich (punktowe źródła hałasu); przeładunek paszy do silosów magazynowych przy kurnikach (punktowe źródło hałasu); ruch środków transportu i manewrowanie na terenie funkcjonującej instalacji (źródła hałasu mobilne - liniowe); pojazdy manewrujące w punkcie docelowym m-start i hamowanie (źródła punktowe). Podniesiono, że obecny stan zagospodarowania terenu w miejscowości L. jest uciążliwym dla jej mieszkańców, a realizacja kolejnej wielkopowierzchniowej fermy drobiu spowoduje, że obecne uciążliwości jeszcze bardziej wzrosną. Wskazano, że tego typu działalność jest źródłem emisji związków złowonnych do powietrza, zaś odory mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie człowieka. Oceniając wszystkie aspekty planowanego zamierzenia organ pierwszej instancji wskazał, że inwestor powinien wziąć pod uwagę nie tylko swój interes, ale rozważyć realizację inwestycji w sposób, który byłby jak najmniej uciążliwy dla mieszkańców i akceptowalny społecznie. Podniesiono, że w procedurze oceny oddziaływania na środowisko konieczne jest dokonanie analizy ogólnego oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie człowieka, co oznacza konieczność brania pod uwagę zarówno czynników negatywnych, mających normy określone przepisami, jak też tych, które nie zostały sparametryzowane. W związku z powyższym, w ocenie organu, nieprzekroczenie norm emisji określonych w obowiązujących przepisach prawa nie gwarantuje, że nie wystąpią negatywne skutki wynikające z innych uciążliwości (zapachowej, wzmożony ruch pojazdów) dla zdrowia lokalnej społeczności. Podano, że uciążliwości odorowe będą związane nie tylko z funkcjonowaniem budynków inwentarskich, ale również z transportem nawozów, pasz czy obecności samych ptaków. W związku z tym uciążliwości te nie będą sporadyczne, a realizacja inwestycji w sposób znaczący wpłynie na jakość życia okolicznych mieszkańców. Podniesiono również, że intensywna produkcja rolna związana z hodowlą drobiu ma poważne konsekwencje dla ekosystemów, prowadząc do degradacji gleby, zanieczyszczenia wód, utraty bioróżnorodności i przyspieszenia zmian klimatycznych. Mając na uwadze zasadę zapobiegania i przezorności wynikającą z art. 6 P.o.ś. organ pierwszej instancji uznał, że skala sprzeciwu społecznego oraz poważne wątpliwości co do wpływu inwestycji na środowisko stanowią istotną przesłankę do wydania decyzji o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W odwołaniu od powyższej decyzji inwestor, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie: - art. 80 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.i.o.ś. poprzez przyjęcie, że sprzeciw społeczności lokalnej wobec planowanej inwestycji może uzasadniać wydanie decyzji odmownej; - art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez całkowicie gołosłowne, nieznajdujące oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że planowane przedsięwzięcie będzie negatywnie wpływało na środowisko, podczas gdy z przedłożonego przez inwestora raportu wynika, że planowana inwestycja nie będzie miała ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko; - wydanie decyzji w oparciu o przesłanki nieznajdujące oparcia w przepisach u.i.o.ś. oraz w innych obowiązujących przepisach, podczas gdy jest to decyzja związana; - art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 85 ust. 1 i 2 ust. 1 lit. b) u.i.o.ś. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu wydanej decyzji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uzgodnienia RDOŚ oraz Dyrektora Regionalnego Zarządu PGW Wody Polskie oraz opinie pozostałych organów. W związku z powyższymi zarzutami inwestor wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, ewentualne przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w trybie określonym w art. 136 k.p.a. Z ostrożności procesowej, na wypadek uznania, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wydania przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej, inwestor wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Decyzją z 21 sierpnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że ustaliło środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa od podstaw 9 budynków inwentarskich wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą techniczną na działkach nr (...),(...) i (...), obręb (...) L., gmina L." w proponowanym przez inwestora wariancie. Wskazano, że przedsięwzięcie będzie polegało na realizacji od podstaw 9 budynków inwentarskich - kurników, wraz z obiektami towarzyszącymi oraz infrastrukturą techniczną. Budynki będą przeznaczone do odchowu brojlera kurzego w ilości łącznej 531 000 szt., tj. 2124 DJP. Pozostałe obiekty instalacje będą stanowiły: budynek socjalny - przeznaczony dla pracowników fermy; budynek składowo-techniczny (z funkcją płyty obornikowej) - przeznaczony również na pasze dla zwierząt; konfiskator sztuk padłych; zbiorniki na gaz płynny - 3 sekcje po 6 zbiorników o poj. 6,4 m³ każdy; studnia głębinowa o wydajności 50 m³; silos paszowy - 1 szt. na każdy kurnik o poj. 32 tony. Inwestycję uzupełni wjazd z sąsiedniej drogi gminnej, utwardzona droga wewnętrzna oraz plac manewrowy po stronie północno-zachodniej planowanej zabudowy inwentarskiej, pozwalający na utrzymanie ruchu przedsięwzięcia. W decyzji wskazano również warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zaznaczono, że przedsięwzięcie realizowane będzie i eksploatowane zgodnie z założeniami przyjętymi w raporcie o jego oddziaływaniu na środowisko (uzupełnionym), przy jednoczesnym spełnieniu wskazanych w decyzji warunków. Określono też wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.i.o.ś. i nałożono obowiązek monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w okresie pierwszych trzech lat jego eksploatacji. Nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowej sprawie nie wystąpiły jakiekolwiek okoliczności pozwalające odmówić wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Podano, że sprzeciw społeczności lokalnej wobec zamiaru inwestycyjnego, subiektywne przekonanie o uciążliwości przedsięwzięcia, czy też spadek atrakcyjności lub wartości nieruchomości sąsiadujących z miejscem lokalizacji przedsięwzięcia nie tworzą ustawowych przesłanek odmownych. W ocenie Kolegium rozpoznane zostały wszystkie zagrożenia i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i na tej podstawie określono wpływ planowanej inwestycji na środowisko oraz warunki likwidacji lub minimalizacji zagrożeń. Podano, że analiza została oparta na aktualnej wiedzy technicznej, licznych materiałach źródłowych i doświadczeniach związanych z realizacją podobnych inwestycji, które są powszechnie prowadzone i dobrze rozpoznane pod względem skutków środowiskowych. Podkreślono, że zastosowane środki zaradcze minimalizują uciążliwości związane z emisją hałasu, odoru i substancji chemicznych. Uwzględniono również wariantowanie przedsięwzięcia i wybrano ten, który chroni środowisko w jak najpełniejszym wymiarze. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku procedury uzgodnieniowej przed RDOŚ doszło do modyfikacji przez inwestora planowanego przedsięwzięcia polegającej na zmniejszeniu jego zakresu rzeczowego - zamiast pierwotnie projektowanych 10 budynków inwentarskich (kurników) przewidziano realizację 9 obiektów. Zmiana ta skutkowała proporcjonalnym obniżeniem maksymalnej obsady zwierząt. Wobec faktu, że uzgodnienie PGW Wody Polskie oraz opinia PPIS dokonane zostały dla przedsięwzięcia o większej skali oddziaływań Kolegium uznało, że brak jest podstaw do przyjęcia, że zaistniała konieczność ich ponowienia. Skoro bowiem organy współdziałające uprzednio zaakceptowały przedsięwzięcie o większym potencjale oddziaływania na środowisko, tym samym akceptacja obejmuje także wariant o mniejszym zakresie, który nie powoduje zwiększenia ani nowych rodzajów oddziaływań na elementy środowiska. Zaznaczono przy tym, że informacja o zmianie zakresu inwestycji podana została do publicznej wiadomości. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter związany, co oznacza że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w przepisach u.i.o.ś. Wskazano, że okoliczność negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sama w sobie nie stanowi podstawy do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, gdyż jest to typowa i nieodłączna cecha przedsięwzięć, co do których wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Także sama nieodwracalność, czy też trwałość negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie jest okolicznością, która uzasadnia wydanie decyzji odmownej. Wskazano, że wyjście poza przesłanki odmowne, zawarte w art. 80 i 81 u.i.o.ś., jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ma ono na celu uwzględnienie dodatkowych regulacji zawartych w przepisach powszechnie obowiązujących, reglamentujących możliwość realizacji przedsięwzięć w danym obszarze. Podniesiono, że przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko pozwala na prawidłową ocenę tego oddziaływania, a w toku postępowania nie pojawiły się argumenty (w formie kontrraportu, ekspertyz, opinii specjalistycznych bądź innych opracowań) uprawdopodobniające oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko, które nie zostałoby uwzględnione w raporcie lub jego uzupełnieniach. Podano, że teren, na którym jest planowane przedsięwzięcie nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazano, że cały okoliczny teren wokół planowanego przedsięwzięcia stanową tereny rolne, przeznaczone do intensywnej uprawy roślinnej, a szata roślinna opisywanego terenu zdominowana jest przez uprawy rolne (zboża, okopowe, rośliny paszowe), trwałe użytki zielone, oraz pojedynczo występujące zadrzewienia i zakrzewienia śródpolne. Natomiast wieś L. położona jest po stronie północno zachodniej, a najbliższe budynki mieszkalne tej zabudowy położone są w odległości powyżej 800 m od granicy terenu inwestora i ponad 900 m od najbliższej, planowanej zabudowy inwentarskiej. Zaznaczono, że w miejscu posadowienia budynków i infrastruktury towarzyszącej nie ma obszarów przyrodniczo cennych objętych formą ochrony przyrody w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody, a jedynie niewielki, północno-zachodni fragment działki inwestycyjnej nr (...) wchodzi w skład obszaru chronionego, tj. Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego Jeziora Z. Jest to jednak teren niedostępny inwestycyjnie i w związku z tym zostanie wyłączony z zainwestowania i pozostawiony w stanie naturalnym, pełniąc jednocześnie rolę buforu ochronnego dla najbliższych terenów wrażliwych. Natomiast najbliżej zlokalizowany obszar Natura 2000 znajduje się w odległości ok. 5 km i ze względu na odległość nie przewiduje się negatywnego wpływu na cele i przedmioty ochrony tego obszaru oraz na jego integralność. Kolegium podniosło, że powierzchnia zabudowy każdego budynku inwentarskiego - kurnika wyniesie ok. 2450 m², zaś powierzchnia hodowlana - ok. 2366 m². W ramach inwestycji powstaną również obiekty towarzyszące. Wskazano, że na terenie działek prowadzony będzie chów brojlera kurzego metodą ściółkową (długa słoma) na betonowej szczelnej posadzce. Do projektowanych budynków jednorazowo będzie wstawiane 531 000 szt. brojlerów (59 000 szt. w pojedynczym budynku), a w czasie roku planuje się przeprowadzić 6 cykli produkcyjnych, oddzielonych od siebie około dwutygodniowym postojem technologicznym, w którym prowadzone będzie przygotowanie kurnika do kolejnego cyklu produkcyjnego (usunięcie obornika, czyszczenie, mycie i dezynfekcja pomieszczeń). Podano, że na terenie fermy wykonany zostanie budynek składowo-techniczny, pełniący funkcję płyty obornikowej. Będzie to obiekt zamknięty o powierzchni 1700 m², a odbiór obornika odbywał się będzie systematycznie, po zakończonych cyklach hodowlanych. Natomiast odpady, w tym powstająca padlina, będą zagospodarowywane w szczególności poprzez ich właściwe magazynowanie, a następnie przekazywanie uprawnionym podmiotom celem odbioru. Wskazano, że realizacja inwestycji nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych norm emisji hałasu a także substancji i zanieczyszczeń z terenu działki. Woda na potrzeby funkcjonowania przedsięwzięcia pobierana będzie z własnego ujęcia podziemnego, jak również z wodociągu gminnego. Kolegium zaznaczyło, że w raporcie przeanalizowano trzy warianty dotyczące kształtu planowanej inwestycji: wariant proponowany przez inwestora, racjonalny wariant alternatywny oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Zdaniem Kolegium przedstawione warianty różnią się w sposób umożliwiający dokonanie oceny ich oddziaływania na środowisko. Wskazano, że z punktu widzenia lokalizacji i ogólnego oddziaływania środowiskowego, wszystkie warianty są do siebie zbliżone, co wynika z identycznego miejsca realizacji, tej samej skali hodowli oraz podobnych procesów technologicznych. Natomiast różnice występują w obszarze emisji powietrznych, uciążliwości odorowych oraz ilości powstających odpadów stałych. W związku z tym uzgodniony został wariant 3 planowanego przedsięwzięcia. Wyjaśniono, że wybór wariantu proponowanego przez inwestora znajduje uzasadnienie w zapewnieniu zgodności z wymogami ochrony powietrza i klimatu przy optymalnych kosztach eksploatacyjnych; możliwości precyzyjnego sterowania warunkami zootechnicznymi; ograniczeniu uciążliwości odorowych poprzez odpowiednią dyspersję gazów; eliminacji konieczności budowy centralnej kotłowni i instalacji oczyszczania, co przy skali hodowli byłoby ekonomicznie nieuzasadnione; wprowadzeniu najlepszych dostępnych technik (BAT), wpływających zarówno na redukcję emisji, jak i poprawę efektywności chowu. Kolegium podkreśliło, że ustawodawca nie przewidział w polskim porządku prawnym ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu, zaś na poziomie prawa unijnego istnieją regulacje dotyczące ochrony jakości powietrza, ale żadne z nich nie dotyczą bezpośrednio problemu przeciwdziałania uciążliwości zapachowej. Zdaniem Kolegium pomimo, że zapachy mogą być uciążliwe, zwłaszcza przy eksploatacji wielkoskalowych ferm hodowlanych, to jednak badanie ich dokładnego stężenia metodami naukowymi w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach aktualnie nie znajduje wyraźnych podstaw prawnych, co nie zwalnia organów z obowiązku wyjaśnienia, czy ryzyko wystąpienia uciążliwości odorowej w sprawie jest realne i w jaki sposób tej uciążliwości można zapobiec. Organ odwoławczy wskazał, że w decyzji określono szczegółowe wymagania mające na celu maksymalne ograniczenie uciążliwości zapachowych związanych z realizacją i eksploatacją planowanego przedsięwzięcia, np. chów brojlerów ma być prowadzony w budynkach inwentarskich z posadzką cementową w systemie ściółkowym. Zobowiązano także inwestora do zbywania całości nawozu po zakończeniu każdego cyklu produkcyjnego innym podmiotom, wykorzystując szczelne przyczepy z plandekami, co zapobiegnie emisji odorów podczas transportu, jak również do pełnej hennetyzacji czynności związanych z transportem gnojowicy i gnojówki. Przy czym w przypadku awarii lub przestoju biogazowni inwestor zobowiązany jest zapewnić areał gruntów ornych umożliwiający zagospodarowanie obornika w sposób ograniczający jego oddziaływanie zapachowe. Wskazano, że w budynkach inwentarskich wymagane jest systematyczne stosowanie dodatków paszowych lub preparatów wiążących amoniak w ściółce, zapewniających co najmniej 50% redukcję amoniaku w gazach odlotowych; po zakończeniu cyklu hodowlanego hale produkcyjne mają być czyszczone wodą pod ciśnieniem i dezynfekowane poprzez zamgławianie; ścieki powstałe podczas mycia i dezynfekcji budynków muszą być kierowane do zbiorników bezodpływowych i przekazywane do oczyszczalni ścieków. Tym samym - jak podano - Kolegium uwzględniło w całości warunki realizacji fermy drobiu określone przez PPIS w opinii sanitarnej z 9 lipca 2024 r., Dyrektora PGW Wody Polskie w postanowieniu z 30 sierpnia 2024 r. oraz RDOŚ w postanowieniu z 23 grudnia 2024 r. Podniesiono, że sporządzony raport obejmuje ocenę wpływu emisji substancji zapachowych na otoczenie, a analiza, oparta m.in. na konkluzjach BAT, wykazała, że przyjęta technologia chowu, odległość obiektów od zabudowy mieszkaniowej (ok. 0,9 km) oraz planowane środki techniczne i organizacyjne (m.in. system wentylacji, prawidłowa gospodarka obornikiem, optymalizacja składu pasz, utrzymanie mikroklimatu) zapewnią ograniczenie uciążliwości zapachowych do incydentalnych sytuacji, głównie przy niekorzystnych warunkach meteorologicznych. Podkreślono, że na potrzeby raportu wykonano szczegółowe obliczenia w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza z analizowanych instalacji, a wykonane modelowanie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń wykazało, że emisje amoniaku, siarkowodoru oraz pyłu PM 10 i PM2.5 z emitorów budynków inwentarskich, a także dwutlenku siarki, tlenków azotu i tlenku węgla z procesu ogrzewania budynków nie będą przekraczać dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu dla obszarów poza terenem inwestycji. Podano, że na ściany szczytowe budynków będą wyposażone w 4 emitory (po dwa wentylatory w każdym) z różnymi parametrami emisji (prędkościami wylotu gazów) uzależnionymi od ilości pracujących wentylatorów w danym okresie, natomiast przeładunek paszy odbywał się będzie w sposób zhermetyzowany. Odbiór obornika odbywał się będzie systematycznie, po zakończonych cyklach hodowlanych, a magazynowania będzie wymagał obornik jedynie w okresie bezpośrednio po czyszczeniu kurników (np. nadmiar w stosunku do możliwości transportowych) lub trudnych do przewidzenia wypadkach (np. awarie transportu, kumulacja odbiorów). Podano, że kierując się zasadą przezorności oraz szczególną odpowiedzialnością za ochronę zdrowia mieszkańców i jakości środowiska, Kolegium uznało za zasadne wprowadzenie dodatkowych środków kontrolnych i nałożyło na inwestora obowiązek prowadzenia szczegółowego monitoringu w początkowej fazie funkcjonowania przedsięwzięcia, który obejmie badania jakości powietrza w zakresie stężenia związków o charakterze odorantów (amoniaku i siarkowodoru) oraz pyłów (pył ogółem, PM 10, PM2,5) na granicy terenu inwestycji, w warunkach reprezentatywnych dla pracy planowanego przedsięwzięcia. Podkreślono, że teren inwestycji nie znajduje się na obszarze stref ochronnych ujęć wody, ani na obszarze ochronnym zbiorników śródlądowych, czy obszarze zagrożonym powodzią. Wskazano, że przeprowadzone analizy oddziaływania inwestycji na środowisko, obejmujące ocenę potencjalnych źródeł emisji zanieczyszczeń do wód, charakterystykę technologii oraz przewidywane sposoby gospodarowania ściekami i wodami opadowymi wykazały brak istotnych zagrożeń dla jakości wód powierzchniowych w fazie realizacji, eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia, a eksploatacja przedsięwzięcia (w tym związana z budową ujęcia wody) nie będzie generowała negatywnych oddziaływań na wody podziemne. Podano, że analiza zasięgu i poziomu emisji hałasu zarówno od instalacji, jak i od ruchu pojazdów, przeprowadzona w wariancie najmniej korzystnym pod względem środowiskowym, potwierdziła dotrzymanie dopuszczalnych norm hałasu w środowisku. Podkreślono, że odstąpienie od realizacji budynku nr 1 pozwoli na przesunięcie granicy zabudowy o ok. 20 m i pozostawienie w stanie nienaruszonym całej enklawy zadrzewień i krzewów zlokalizowanej w zachodniej części działki nr (...), co stanowić będzie swego rodzaju bufor ochronny, jak również pełnić będzie funkcję naturalnej bariery akustycznej, ograniczającej rozprzestrzenianie się hałasu na tereny sąsiednie. Zdaniem Kolegium ograniczenie zakresu inwestycji oraz nałożony obowiązek prowadzenia monitoringu świadczy o uwzględnieniu obaw lokalnej społeczności i stanowi mechanizm zapewniający realizację zasady udziału społeczeństwa w procesie inwestycyjnym oraz umożliwiający wyważenie kolidujących ze sobą interesów inwestora, społeczności lokalnej oraz ochrony środowiska. Organ odwoławczy wskazał, że w ramach raportu dokonano analizy potencjalnych oddziaływań skumulowanych, jakie mogą wystąpić w związku z realizacją planowanej inwestycji. Z przeprowadzonych obliczeń wynika, że eksploatacja planowanego przedsięwzięcia, przy uwzględnieniu już odnotowanych stężeń substancji w powietrzu, nie doprowadzi do przekroczenia obowiązujących standardów jakości środowiska poza granicami terenu, do którego inwestor legitymuje się tytułem prawnym. Podkreślono, że w sąsiedztwie lokalizacji przedsięwzięcia planowana była również inna inwestycja, wobec której część społeczności lokalnej zgłasza sprzeciw - budowa 6 budynków inwentarskich wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą techniczną na dz. nr (...), nr (...), nr (...), ale na dzień wydania przedmiotowej decyzji przedsięwzięcie to objęte zostało ostateczną odmową wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skargę na powyższą decyzję wniósł T. J. (dalej jako: skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i ewentualnie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów sądowych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej. Skarżący podniósł zarzut naruszenia: - art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 3 w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 15 k.p.a. oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.i.o.ś. przez nierozpoznanie istoty sprawy oraz dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności w zakresie: a) nieprawidłowego przyjęcia, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wyczerpujący, a materiał dowodowy należycie zebrany i oceniony, a podnoszone przez skarżącego zarzuty zostały dostatecznie wyjaśnione przez inwestora, podczas, gdy organy obu instancji zaniechały powyższego i przyjęły, że wyjaśnienia inwestora są wystarczające, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechania odniesienia się przez organy obu instancji do uwag skarżącego podnoszonych w licznych pismach procesowych i ujęcia powyższego w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji, i w dalszej konsekwencji wydania decyzji przez organ odwoławczy w zastępstwie organu pierwszej instancji z rażącym naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, podczas, gdy organ odwoławczy, kierując się zasadą dwuinstancyjności postępowania, powinien uznać, że brakujące wyjaśnienia i ustalenia nie mogą zostać dokonane po raz pierwszy w postępowaniu odwoławczym, skoro ich wynik będzie miał znaczenie dla kształtu i treści wydanego rozstrzygnięcia, i tym samym winien uchylić i przekazać do ponownego rozpoznania decyzję organu pierwszej instancji; b) wadliwego przyjęcia, że rażące zaniechania organu pierwszej instancji w zakresie kompletnego ustalenia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego oraz wadliwości sporządzenia uzasadnienia i pominięcia uwag skarżącego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, wobec licznych zarzutów podnoszonych przez skarżącego w pismach procesowych, a nie wyjaśnionych przez inwestora oraz organy obu instancji, uprawniają organ odwoławczy do przyjęcia, że zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny i uzasadnia zastąpienie organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy i daje podstawy do wydania decyzji reformatoryjnej, podczas w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań udział społeczeństwa stanowi jeden z najważniejszych elementów, stąd też organy nie mogą uchylać się od zajęcia stanowiska wobec ujawnionych sprzeczności interesów osób trzecich oraz inwestora i organy zobowiązane są przy rozpatrywaniu sprawy wnikliwie wyjaśnić rodzaj i rozmiar potencjalnych uciążliwości planowanej inwestycji dla terenów sąsiednich, czego organy obu instancji zaniechały w rozpatrywanej sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem zasady dwuinstancyjności; c) wadliwego ustalenia przez organ odwoławczy, że podnoszone przez skarżącego w pismach procesowych na etapie postępowania przed organem pierwszej i odwoławczej instancji zarzuty zaniechania przez inwestora: - przedstawienia stosownych analiz oraz dokumentacji określających rozwiązania pożądane, pozwalającej na wykazanie braku negatywnego wpływu tak na środowisko (hałas, drgania, zapylenie, spaliny, czynniki emisyjne do gleby, wód, powietrza: amoniak, siarkowodór, pyły, dwutlenek węgla, dwutlenek azotu, metan, podtlenek azotu), wpływu planowej fermy drobiu względem występujących innych ferm zwierzęcych o łącznej obsadzie ok. 1000 DJP oraz jej wpływu w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami (m.in. istniejące chlewnie na dz. nr (...), nr (...) i nr (...), planowane obiekty na dz. nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) oraz planowane obiekty na dz. nr (...), nr (...), nr (...)), negatywnego wpływu lokalizacji planowej fermy drobiu względem występujących torfowisk oraz bobrów z uwagi na to, że część działki nr (...) wchodzi w skład obszaru chronionego Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy Jeziora Z., - opracowania i przedłożenia inwentaryzacji przyrodniczej z uwagi na to, że część działki nr (...) wchodzi w skład obszaru chronionego Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy Jeziora Z. podczas, gdy planowana inwestycja, mimo wyłączenia części, wraz z innymi przedsięwzięciami (fermy zwierzęce o łącznej obsadzie ok. 1000 DJP) znacząco oddziałuje na środowisko, a w raporcie uwzględniono wyłącznie badania z kwietnia i początkowych dni maja 2024 r., a nie całego roku, podczas, gdy obserwacje dokonane w różnych porach roku dają bardziej miarodajne wyniki, a nadto w okolicach jeziora występują torfowiska i bobry [Opracowanie to winno zawierać: termin przeprowadzenia inwentaryzacji, przyjętą metodykę, spis florystyczny, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków podlegających ochronie na mocy przepisów prawa krajowego i wspólnotowego, spis faunistyczny (kręgowców i bezkręgowców), ze szczególnym uwzględnieniem gatunków podlegających ochronie na mocy przepisów prawa krajowego i wspólnotowego, spis chronionych gatunków grzybów, podkład mapowy z zaznaczeniem zinwentaryzowanych stanowisk chronionych gatunków roślin i grzybów oraz miejsc występowania chronionych gatunków zwierząt, w stosunku do osobników chronionych gatunków zwierząt określić charakter ich występowania na terenie objętym wnioskiem (np. gatunek lęgowy, żerujący, migrujący itp.), propozycje działań minimalizujących/kompensujących przewidywane oddziaływania w stosunku do chronionych gatunków; w oparciu o wykonaną aktualną inwentaryzację przyrodniczą], - wykazania negatywnego wpływu w zakresie hydrogeologii inwestor zaniechał poczynić w tym zakresie żadnych wyjaśnień, nie wskazał precyzyjnie zużycia wody w cyklu na osobnika, w tym w skali dobowej, nie przedstawił sposobu wyliczenia maksymalnego godzinowego zużycia wody oraz średniodobowego zużycia wody i maksymalnego godzinowego, parametrów zużycia wody z gminnej sieci wodociągowej w kontekście faktycznych możliwości wynikających z możliwości zaopatrywania przez gminę wody i odprowadzania ścieków, - wyjaśnienia sposobów zagospodarowania odpadów szkła oraz tworzyw sztucznych (dot. etapu realizacji inwestycji), w odniesieniu do braku ww. odpadów w wykazie odpadów wytwarzanych na etapie budowy (inwestor nie przedstawił oraz nie scharakteryzował miejsca oraz sposobów magazynowania odpadów wytwarzanych na etapie realizacji inwestycji, nie przedstawił wszystkich rozwiązań przyjętych na etapie budowy przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie gospodarki odpadami, w celu zminimalizowania negatywnego oddziaływania wytwarzanych i magazynowanych odpadów na środowisko, w szczególności na środowisko gruntowo-wodne, - przedstawienia sposobów zagospodarowania wszystkich odpadów wytwarzanych na etapie realizacji inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu zagospodarowania odpadowej gleby i ziemi przez wskazanie, czy będzie ona wykorzystana na terenie inwestycji, a jeśli tak to w jakiej ilości, - odniesienia się do możliwości wytwarzania na etapie eksploatacji inwestycji odpadów kod 02 01 82, tj. zwierzęta padłe i ubite z konieczności, - przedstawienia szacunkowych ilości, miejsca oraz sposobów czasowego magazynowania na terenie inwestycji, z jednoczesnym wskazaniem w jaki sposób spełnione będą warunki sanitarno-higieniczne określone w przepisach prawa, - wyjaśnienia sposobu zagospodarowania wytwarzanego pomiotu kurzego, w tym wskazania ilości obornika (pomiotu kurzego) w roku sprawozdawczym, - uzasadnienia przyjętego procentowego udziału azotu w oborniku świeżym - dlaczego nie zastosowano wskaźnika dla pomiotu świeżego, - uzasadnienia przyjętego procentowego udziału emisji NH3 w całkowitej emisji azotu z budynków inwentarskich, - wyjaśnienia, jak uwzględniona będzie emisja maksymalna z każdego emitora zgodnie z metodyką referencyjną, - utworzenia wskaźnika emisji dla całego cyklu utrzymania jako średniej ważonej względem czasu trwania kolejnych faz cyklu (inwestor nie przedstawił obliczeń, które doprowadziły do wyznaczenia emisji poszczególnych emitorów, przy uwzględnieniu emisji pyłu PM2,5 z chowu brojlerów), - wyjaśnienia: sposobu weryfikacji średniej zawartości białka w paszy oraz precyzyjnego określenia, jakie kotły obsługiwane będą przez emitory poszczególnych kotłowni, przez podanie nominalnej mocy cieplnej poszczególnych urządzeń do spalania paliw (wskazanie wielkości emisji), - przedstawienia przez inwestora weryfikacji współczynnika aerodynamicznej szorstkości terenu i podania obliczeń, które doprowadziły do jego wyznaczenia (w raporcie współczynnik przyjęto, jak dla zwartej zabudowy, a z opisu wynika, że nie jest to zwarta zabudowa, co przekłada się też na transport odpadów oraz związane z tym uciążliwości), - przedstawienia przez inwestora rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń z uwzględnieniem emisji załadunku silosów i przesyłu paszy do budynków inwentarskich/miejsca przygotowania paszy lub uzasadnienia braku uwzględniania takiej emisji przez wskazanie parametrów emitorów silosów, z jednoczesnym wyjaśnieniem, czy podczas załadunku silosów będą stosowane urządzenia odpylające powietrze kierowane z silosów do atmosfery, zaniechania przez inwestora odniesienia się do zabudowy także innej (w tym inne budynki niż mieszkalne) ze względu na emisję do powietrza, przez wykazanie spełniania wymagań metodyki referencyjnej określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. Nr 16, poz. 87), - odniesienia się do rodzaju emitowanych substancji odorotwórczych i uciążliwości tej emisji, w cym uwzględnienia róży wiatrów (ze szczeblowym przeanalizowaniem oddziaływania odorantów na sąsiadujące otoczenie, przy sprecyzowaniu wszystkich środków minimalizujących, zaniechania przez inwestora do przedstawienia parametrów projektowanych zewnętrznych źródeł hałasu przez załączenie karty katalogowej, która potwierdzi dostępność w obrocie tych urządzeń o założonej w raporcie wydajności i poziomie mocy akustycznej, zaniechania przez inwestora przedłożenia kopii umów podpisanych między inwestorem, a innymi podmiotami na odbiór obornika (umowy z miejscowymi rolnikami), celem jego rolniczego wykorzystania/innego sposobu wykorzystania, - uzupełnienia raportu w zakresie wariantowania planowanego do realizacji przedsięwzięcia (inwestor nie przedstawił opisu analizowanych wariantów zgodnie z art. 66 ust. 1 piet: 2a, 5, 6, 6a, 7 u.i.o.ś., które wyraźnie określają zakres wariantowania przedsięwzięcia - jest to wymóg obligatoryjny, wynikający z przepisów prawa, - opisu warunków środowiskowych studni zaopatrującej w wodę całego przedsięwzięcia, przedstawienia projektu robót geologicznych dla planowanego przedsięwzięcia wobec lakonicznej wypowiedzi inwestora w raporcie oraz piśmie uzupełniającym (nieusunięcie braków raportu, pomimo wezwania przez organ pierwszej instancji) analizy możliwych konfliktów społecznych ustosunkowujących się do faktycznych zarzutów ze strony społeczności lokalnej, nie zasługują na ich uwzględnienie i ustosunkowanie się do nich przez organy obu instancji w uzasadnieniach decyzji, podczas, gdy z uwagi rozkład ciężaru dowodzenia, powinno doprowadzić do utrzymania decyzji organu I instancji w mocy (stosownie do art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), ewentualnie wobec licznych zaniechań ze strony organu pierwszej instancji w zakresie przedstawienia motywów decyzji, wydania decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, bowiem organ odwoławczy zdecydował o rozstrzygnięciu w zastępstwie za organ pierwszej instancji bez wyjaśnienia wszystkich wątpliwości podnoszonych przez skarżącego, przyjmując z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, że skarżący może wyłącznie podważyć dokument prywatny w postaci raportu wyłącznie w drodze kontrraportu, opinii specjalistycznej, a jego zarzuty nie zasługują na odniesienie się do nich nawet w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, co doprowadziło do tego, że organy obu instancji nie dokonały właściwej oceny rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowej inwestycji, podczas, gdy obowiązkiem organu administracji jest wyjaśnienie i ocena rozbieżnych stanowisk dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a okoliczności podnoszone przez skarżącego miały istotne znaczenie na wynik sprawy; d) wadliwego przyjęcia, że raport w rozpatrywanym stanie faktycznym jest kompletny, podczas, gdy organy zaniechały uwzględnienia skumulowanego oddziaływania wyżej przedstawionych substancji z innymi fermami drobiu oraz chlewniami działającymi w okolicy, z uwzględnieniem przyjęcia przy badaniu rozprzestrzeniania poziomu tła dla tych substancji, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego ustalenia w zakresie spełnienia wymogów w zakresie ochrony powietrza w określonych przepisach, w sytuacji, gdy w raporcie brak jest wymaganych przez art. 66 ust. 3b u.i.o.ś. informacji na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, a na obszarze położonym w odległości kilku kilometrów od przedsięwzięcia znajduje się zaś już szereg ferm, w tym kilka w odległości poniżej 1000 m od terenu planowanego przedsięwzięcia (m.in. istniejące chlewnie na dz. nr (...), nr (...) i nr (...), planowane obiekty na dz. nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) oraz planowane obiekty na dz. nr (...), nr (...), nr (...)); e) wadliwego ustalenia, że raport jest kompletny, a wyjaśnienia inwestora wyczerpujące, i tym samym opracowanie zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych, a także społecznych, co zwalnia organy obu instancji z odniesienia się do uwag i zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącego w pismach procesowych w toku postępowania, w odwołaniu oraz w toku postępowania odwoławczego, podczas, gdy w ujęciu procesowym raport jest dokumentem prywatnym a nie urzędowym, stąd też nie korzysta z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym, a zatem zawarte w nim stwierdzenia dotyczące faktów czy analiz podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, obowiązującą w postępowaniu administracyjnym, a obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności organ powinien ustalić, czy opracowanie zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych, a także społecznych, a okoliczności podnoszone przez skarżącego miały istotne znaczenie na wynik sprawy; f) wadliwego uznania przez organ odwoławczy, że inne strony postępowania mogą zakwestionować skutecznie raport oddziaływania na środowisko wyłącznie za pośrednictwem kontrraportu podczas, gdy raport jest jedynie dokumentem prywatnym a nie urzędowym, stąd też nie korzysta z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym, a zatem zawarte w nim stwierdzenia dotyczące faktów, czy analiz podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, obowiązującą w postępowaniu administracyjnym, a obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności organ powinien ustalić, czy opracowanie zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych, a także społecznych, a ponadto obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu i organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości (tak też NSA w wyroku z 5 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1858/13), a okoliczności podnoszone przez skarżącego miały istotne znaczenie na wynik sprawy, a nadto do raportu stosuje się wszystkie zasady postępowania dowodowego, stąd też w razie wątpliwości w zakresie istotnych okoliczności sprawy organ może wezwać inwestora do uzupełnienia raportu lub może sięgnąć do innych środków dowodowych; g) nieprawidłowego przyjęcia, że pomimo niewyjaśnienia zarzutów i wątpliwości podnoszonych przez skarżącego, raport oddziaływania na środowisko jest kompletny i odpowiada przepisom prawa i pozwala na rozstrzygnięcie w zastępstwie za organ pierwszej instancji przez organ odwoławczy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez organ odwoławczy decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przejawiającego się tym, że wbrew ww. zasadzie organ nie poprzedził wydania zaskarżonej decyzji stosowną procedurą o charakterze merytorycznym a wyłącznie odniósł się do raportu oraz organów uzgadniających (uzgodnień nieaktualnych wobec modyfikacji wniosku oraz wariantów – PPIS dokonał uzgodnienia w postanowieniu z 9 lipca 2024 r., Dyrektor PGW Wody Polskie dokonał uzgodnienia w postanowieniu z 30 sierpnia 2024 r., a uzupełniony raport pochodzi z 21 listopada 2024 r.), z pominięciem odniesienia się do wątpliwości i zarzutów podnoszonych przez skarżącego uznając, że zgromadzony materiał daje podstawy do wydania decyzji reformatoryjnej podczas, gdy organ odwoławczy, pomimo zgłoszonych nieprawidłowości oraz zarzutów przez skarżącego, nie przeprowadził ponownie postępowania wyjaśniającego celem rozpoznania istoty sprawy administracyjnej z ograniczeniem się do samego zbadania zarzutów podnoszonych przez inwestora w treści wniesionego odwołania i zaniechaniem uwzględnienia zarzutów skarżącego zgłoszonych zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i organem odwoławczym, podczas, gdy wobec tak licznych wątpliwości i zarzutów podnoszonych przez skarżącego, Kolegium powinno wydać decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., bowiem istota sprawy nie została wyjaśniona; h) wadliwego przyjęcia, że modyfikacja raportu dokonana przez inwestora w piśmie z 21 listopada 2024 r. wobec pozytywnych uzgodnień dokonanych przez PPIS w postanowieniu z 9 lipca 2024 r. i Dyrektora PGW Wody Polskie w postanowieniu z 30 sierpnia 2024 r., uzasadnia zwolnienie organu z dokonania ponownego uzgodnienia na zasadzie "a maiori ad minus", podczas, gdy organy uzgadniające: PPIS, jak i Dyrektor PGW Wody Polskie nie uzgadniały zmodyfikowanego raportu z 21 listopada 2024 r., jak i stanowiska skarżącego podnoszonego w pismach procesowych, a raport może być kwestionowany skutecznie przez strony, jak również przedstawicieli społeczeństwa i wszystkie organy uzgadniające powinny zgodnie z zasadą aktualizacji obowiązującą w prawie administracyjnym dokonywać uzgodnień aktualnego raportu uwzględniającego modyfikację, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem art. 106 k.p.a. w zw. z art. 70 i art, 77 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś.; i) wadliwego przyjęcia, że organy obu instancji zapewniły należycie udział społeczeństwa w rozpatrywanym stanie faktycznym, podczas, gdy wobec zaniechania ustosunkowania się w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji do zarzutów podnoszonych przez skarżącego (okoliczności podnoszone przez skarżącego miały istotne znaczenie na wynik sprawy), przyczyniły się do wydania decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, której istota przejawia się w tym, że w razie wątpliwości w zakresie istotnych okoliczności sprawy organ powinien był wezwać inwestora do uzupełnienia raportu lub sięgnąć do innych środków dowodowych, czego organy zaniechały w rozpatrywanej sprawie; - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 136 i art. 15 k.p.a. oraz art. 66 i n. u.i.o.ś., przez: a) niewyjaśnienie istoty sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na raporcie oraz postanowieniach wydanych w ramach uzgodnienia nie uwzględniających modyfikacji pierwotnego raportu, z pominięciem uwag skarżącego, podczas gdy prawidłowa analiza dokumentacji z uwzględnieniem zarzutów skarżącego, powinna prowadzić w konkluzji do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.; b) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów procedury, polegające na braku jakiejkolwiek weryfikacji przedstawionego przez inwestora raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, który stanowił podstawę wydania decyzji, w zakresie m.in. ustalenia powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, weryfikacji i przesądzenia, który z wariantów jest najkorzystniejszy z punktu widzenia oddziaływania na środowisko, zaniechania wyjaśnienia, dlaczego organ pierwszej instancji dokonał wyboru wariantu zaproponowanego przez inwestora z jednoczesnym zaniechaniem wyjaśnienia, dlaczego w rozpatrywanej sprawie nic jest zasadnym wybór wariantu racjonalnego wariantu alternatywnego, czy też racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, podczas, gdy wariant racjonalny bezsprzecznie nie może mieć charakteru pozornego, tj. nie może polegać na zaproponowaniu realizacji przedsięwzięcia w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach technologicznych, a z kolei "alternatywność" wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) łub technologicznych (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc i produktywność zainstalowanych urządzeń), co w rozpatrywanym stanie nie miało miejsca, a organ odwoławczy nie dokonał własnej oceny w zakresie materiału dowodowego, w tym raportu przedstawionego przez inwestora, co w konsekwencji doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w sprawie bez weryfikacji ustaleń odnoszących się do oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, podczas gdy ocena raportu powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji;  - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 106 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 70 i art. 77 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. przez zaniechanie przez organy obu instancji przesłania uzupełnień raportu do PPIS, jak i Dyrektora PGW Wody Polskie z pytaniem, czy podtrzymują, wydane wcześniej opinie, podczas, gdy przepis art. 77 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. nakłada na organ występujący o uzgodnienie lub opinię obowiązek przedłożenia organowi uzgadniającemu lub opiniującemu "raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko", tj. raport zaktualizowany w wersji ostatecznej, ze wszystkimi uzupełnieniami, co prowadzi do konkluzji, że prawidłowe zaopiniowanie może nastąpić tyko na podstawie ostatecznej wersji raportu, a każda zmiana raportu, w tym jego uzupełnienie, wymaga przeprowadzenia ponownej procedury uzgodnieniowej, o ile uzupełnienie tego raportu dotyczy zakresu, w jakim dany organ uzgadnia lub opiniuje warunki realizacji przedsięwzięcia, a w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji zaniechały powyższego podczas, gdy PPIS oraz Dyrektor PGW Wody Polskie zaopiniowali wyłącznie pierwotny raport, natomiast RDOŚ uzgodnił raport w wersji sprzed uzupełnienia raportu dokonanego na wezwanie Wójta Gminy, a zakres dokonanych uzupełnień wymagał powtórzenia procedury uzgodnienia; - art. 138 § 1 pkt 2 w z w. z art. 77 § 1 art. 136, art. 15, art. 80 k.p.a. przez zaniechanie weryfikacji przez organ danych zawartych w raporcie, podczas, gdy pozytywne stanowisko organu uzgadniającego nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie od samodzielnej oceny kompletności raportu, jak i weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, ponieważ zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą "organ główny odpowiada za wydanie rozstrzygnięcia", a w celu zakwestionowania wiarygodności i rzetelności raportu, wbrew stanowisku organu odwoławczego, nie zawsze konieczne jest dopuszczenie przez organ dowodu z opinii biegłego lub przedłożenie przez stronę przeciwną - względem inwestora - prywatnych ekspertyz; - art. 66, art. 70, art. 77 ust. 2 pkt 2, art. 80, art. 81, art. 82 u.i.o.ś. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wadliwie ustalony stan faktyczny dawał podstawy dokonania subsumpcji i wydania przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej, podczas, gdy uchybienia w materiale dowodowym w kontekście podnoszonych przez skarżącego zarzutów odnośnie kompletności i merytorycznych uwag, nie dawały podstaw do wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego, a nieusunięcie braków przez inwestora skutkować powinno wydaniem decyzji odmownej; - art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.i.o.ś. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zaniechanie odniesienia się do wszystkich uwag skarżącego podnoszonych w toku postępowania odnośnie do kompletności i prawidłowości raportu, zwalniają organ z ustosunkowania się do nich w świetle cytowanego artykułu, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechania przez organ odwoławczy uwzględnienia w decyzji ustosunkowania się przez organ do tego w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w tym skarżącego; - art. 70, art. 77 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zawsze pozytywne uzgodnienia organów uzgadniających mają charakter wiążący dla organu prowadzącego postępowanie i zwalniają go od dokonania samodzielnej oceny kompletności raportu, jak i weryfikacji stanowiska organu współdziałającego podczas, gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do konkluzji, że w sytuacji wadliwości raportu będącej skutkiem wadliwej wykładni przepisów prawa przez autora raportu, czy też jego niepełności łub nierzetelności, mogą być stwierdzone także w oparciu o zasady logiki, doświadczenie życiowe, czy też wiedzę ogólną, którą powinny posiadać osoby wydające rozstrzygnięcia na etapie administracyjnym lub sąd owo administracyjnym. W uzasadnieniu wniesionej skargi pełnomocnik skarżącego podniosła, że raport, jak i stanowisko RDOŚ nie uwzględnia funkcjonującej już zabudowy kurników oraz biogazowni, jak i innych urządzeń wchodzących w skład planowanego przedsięwzięcia i dlatego obliczenia w zakresie stanu zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, gleb, wód, emisji odorowych, hałasu, uciążliwości inwestycji dla mieszkańców zawarte w raporcie obarczone są wadliwością. Podkreślono, że w okolicy (w bliskim i dalszym sąsiedztwie), w tym w tej samej i sąsiadujących gminach, funkcjonują już i planowane są kolejne inwestycje, zaś zgodnie z postanowieniami obowiązującego studium uwarunkowań, zamierzenia tego rodzaju powinny zostać ograniczone z uwagi na ukształtowanie i walory terenu, bowiem obszar gminy jest także częścią Zielonych Płuc Polski. Wskazano, że inwestor, mimo zobowiązania, nie przeprowadził inwentaryzacji przyrodniczej stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 2a, 5, 6, 6a, 7 u.i.o.ś. Podniesiono, że raport nie przewiduje zagospodarowania co najmniej 70% gnojowicy na użytkach rolnych, których inwestor jest posiadaczem i na których prowadzi uprawę roślin. Ponadto, wbrew twierdzeniom autora raportu, na terenie gminy nie ma biogazowni funkcjonującej, zaś istniejące oczyszczalnie oraz składowiska nie są w stanie dokonać odbioru powstałych odpadów. W ocenie skarżącego przyjęto także zaniżone wskaźniki zanieczyszczenia powietrza amoniakiem, siarkowodorem i pyłem emitowanym, które to dane nie odzwierciedlają stanu faktycznego, a ponadto w raporcie nie omówiono wpływu substancji złowonnych charakterystycznych dla ferm drobiu, a skupiono się jedynie na amoniaku i siarkowodorze. Ponadto błędnie podano odległość budynku mieszkalnego od terenu fermy, jak również nie wykazano zasięgów uciążliwości zapachowych generowanych przez fermę. Podkreślono, że organ obowiązany jest ważyć zarówno interes publiczny, jak i indywidualny stron, czego organ odwoławczy zaniechał. W ocenie skarżącego ustalenia zawarte w raporcie i uzupełnieniach do raportu przedstawione przez inwestora są niepełne i niewystarczające, aby pozytywnie zweryfikować projektowaną inwestycję z punktu widzenia wymogów środowiskowych. Ponadto organ pierwszej instancji powinien był zwrócić się ponownie do Dyrektora PGW Wody Polskie oraz PPIS o uzgodnienie planowanej inwestycji, w związku z jej zmianą w odniesieniu do pierwotnego wniosku oraz budową studni głębinowej o wydajności 50 m³/h, ujęcia czwartorzędowego wód podziemnych, ilości emisji odpadów do wód gruntowych, analizy zagrożenia emisji azotu do ujęcia wody przeznaczonej dla ludności, w związku z czerpaniem wody z ujęcia gminnego oraz budową studni do obsługi fermy oraz odprowadzaniem ścieków. Zdaniem skarżącego, wobec licznych kontrowersji oraz podnoszonych okoliczności zasadnym było powołanie dowodu z opinii biegłego. Zarzucono, że w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających posiadanie przez eksperta sporządzającego raport wymogów z art. 74a ust. 2 u.i.o.ś. Podniesiono, że z uwagi na zasadę dwuinstancyjności brakujące wyjaśnienia i ustalenia nie mogą zostać dokonane po raz pierwszy w postępowaniu odwoławczym, skoro ich wynik będzie miał znaczenie dla kształtu i treści wydanego rozstrzygnięcia, stąd też zasadnym było uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. Podkreślono, że organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą być uwzględnione przy wydaniu decyzji, pod warunkiem, że raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium argumentacja przedstawiona w skardze, a wcześniej pismach procesowych składanych w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, ma charakter wyłącznie polemiczny. Pismem procesowym z 28 listopada 2025 r. inwestor wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że wszystkie współdziałające organy w sposób wyraźny dokonały uzgodnienia i pozytywnego zaopiniowania planowanego przedsięwzięcia. Ponadto, wskazano, że na etapie postępowania przed organami administracyjnymi skarżący nie zgłaszał żadnych wniosków dowodowych, które zmierzałyby do sporządzenia tzw. kontrraportu, czy też wskazywałyby na potrzebę uzupełnienia raportu, który został przygotowany na zlecenie inwestora. W ocenie inwestora materiał dowodowy był kompletny, a okoliczności nie wymagały ponownego badania. Nie było również podstaw do ponownego przeprowadzania procedury uzgodnień, ponieważ uzupełnienia raportu nie wprowadzały zmian skutkujących zwiększeniem oddziaływania inwestycji, lecz zmniejszyły jej oddziaływanie. Inwestor nie zgodził się również z zarzutem naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wskazując, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, uzyskał wszelkie wymagane zgody i opinie, a jedynie dokonał błędnej oceny materiału dowodowego. W takiej sytuacji wskutek złożonego odwołania organ odwoławczy był władny na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego do wydania decyzji reformatoryjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 71 ust. 1 u.t.o.ś decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.u.i.ś). Przesłanki, które winny być wzięte przez organ wydający decyzję w sprawie środowiskowych uwarunkowań zostały określone między innymi w przepisach art. 80 i art. 81 u.i.o.ś. Przepis art. 80 u.i.o.ś stanowi, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ wydaje, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Ponadto w art. 62 u.i.o.ś określono kwestie, które muszą być analizowane w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – w tym między innymi bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi. Natomiast w przepisie art. 82 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś wskazano, co właściwy organ winien określić w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zatem postępowanie toczące się w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej dotyczy planowanego przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (por. wyroki NSA z 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 696/09 oraz z 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 988/09, dostępne w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że planowane przedsięwzięcie stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, które wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Nie ulega także wątpliwości, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ jest zobligowany wydać decyzję ustalającą uwarunkowania środowiskowe, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Jednakże wydanie takiej decyzji powinno być poprzedzone postępowaniem przeprowadzanym zgodnie z wymogami określonymi w u.i.o.ś., a także wnikliwą oceną dowodów, przede wszystkim z uwagi na wagę materii, jaką jest ochrona środowiska oraz życia i zdrowia ludzi. W pierwszej kolejności należy podnieść, że wydanie decyzji środowiskowej w niniejszej sprawie wymagało, w myśl wymogów określonych w art. 77 ust. 1 u.i.o.ś., uzyskania stosownych opinii i uzgodnień. Zgodnie z art. 77 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. organ występujący o opinię lub uzgodnienie przedkłada m.in. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 30 sierpnia 2024 r. Dyrektor PGW Wody Polskie uzgodnił realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie od podstaw 10 budynków inwentarskich, a postanowieniem z 9 lipca 2024 r. PPIS pozytywnie zaopiniował realizację tego samego przedsięwzięcia w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych. Nie ulega zatem wątpliwości, że organy te oparły się na wersji raportu przekazanej przez organ pierwszej instancji przy pismach z 11 czerwca 2024 r. Jednakże po tej dacie przedmiotowy raport został w istotnym zakresie zmodyfikowany, gdyż w związku z zastrzeżeniami zgłaszanymi przez RDOŚ inwestor przedłożył uzupełnienie raportu datowane na 21 listopada 2024 r. Kolegium uznało, że zmiana ta nie ma wpływu na treść postanowień wydanych przez organy współdziałające, gdyż inwestor ograniczył wielkość przedsięwzięcia do 9 budynków. Jednakże, w ocenie Sądu, stanowisko Kolegium w tym zakresie nie jest zasadne. Należy bowiem zauważyć, że modyfikacja raportu nie dotyczyła wyłącznie zmniejszenia ilości planowanych budynków, ale także zmiany innych parametrów planowanego przedsięwzięcia, co może mieć znaczenie dla ustalenia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. W związku z tym należało zwrócić się do organów współdziałających o przedstawienie stanowiska w tej kwestii. Skoro bowiem obowiązkiem organu jest uzyskanie stosownych opinii i uzgodnień, a warunkiem podjęcia rozstrzygnięcia przez organy współdziałające jest przedłożenie aktualnego raportu oddziaływaniu na środowisko, to nie jest rolą organu wydającego decyzję środowiskową decydowanie za te organy, czy modyfikacja raportu ma wpływ na zajęte przez te organy stanowisko, czy też takiego wpływu nie ma. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 77 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc m.in. pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. Organ nie może zatem oprzeć się na opinii lub uzgodnieniu wydanym na podstawie nieaktualnego raportu oddziaływania na środowisko. Wskazać także należy, że podstawą do wydania decyzji środowiskowej jest prawidłowo sporządzony raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, który – jak słusznie wskazuje Kolegium - stanowi dokument o szczególnej wartości dowodowej. Wprawdzie raport o oddziaływaniu na środowisko, jak każdy dowód, może być podważony, ale kwestionowanie jego ustaleń winno być poparte odpowiednim przeciwdowodem. Jak wskazano w wyroku NSA z 12 listopada 2019 r. (sygn. akt II OSK 3179/17, dostępny w CBOSA) zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie będą uznane za gołosłowne, jeżeli są poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. Podważenie jego treści (ustaleń) może zatem nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora. Jeśli zatem strona chce skutecznie podważyć ustalenia raportu to powinna przedstawić dokument o podobnej wartości merytorycznej. Jak podkreślono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 stycznia 2022 r. (sygn. akt II SA/Po 322/21, dostępny w CBOSA) sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej zawartości raportu, a może go oceniać tylko pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności raportu z przepisami określającymi sposób jego sporządzenia, logiki wywodów, kompletności i spójności, czyli czy raport spełnia wymagania ustawowe co do jego treści w rozumieniu art. 66 u.i.o.ś. (podobne stanowisko zawarto z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2480/20; orzeczenia dostępne w CBOSA). Ocena raportu dotyczy zatem zasadniczo jego strony formalnej, w szczególności kwestii, czy jest on kompletny i spójny w świetle wymogów określonych w treści art. 66 u.i.o.ś. (tak też NSA w wyrokach z: 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11; 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13; 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 495/13; 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 602/14, publ. w CBOSA). Nie są zatem słuszne zarzuty skarżącego, które zmierzają do podważenia wyników raportu. Skarżący nie przedstawił bowiem żadnego kontrraportu, czy innej ekspertyzy sporządzonej przez osobę uprawnioną, w której zostałyby zakwestionowane ustalenia zawarte w raporcie przedłożonym przez inwestora. W tych okolicznościach, wbrew wywodom zawartym w skardze, organ nie miał także obowiązku powoływania biegłego. Nie jest także słuszny zarzut, że organ nie zbadał, czy autor raportu spełnia wymogi określone przepisami prawa. Autor raportu, stosownie do art. 74a ust. 3 u.i.o.ś., złożył w tym zakresie oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, a skarżący nie wykazał, aby oświadczenie to było nieprawdziwe. Natomiast Sąd podziela zarzuty skargi co do niespełnienia wymogów formalnych raportu, określonych w art. 66 ust. 1 pkt 4, 5, 6, 6a i 7 u.i.o.ś. W wyroku z 10 czerwca 2025 r. (sygn. akt III OSK 732/22, dostępny w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował, że inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. Alternatywny wariant wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznych (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc i produktywność zainstalowanych urządzeń). Nie jest też wykluczone odwoływanie się do innych różnic, wynikających np. z kryteriów ekonomicznych i społecznych, przy czym element ekonomiczny jest tylko jedną z przesłanek oceny wariantów i wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, a zatem nie jest cechą zawsze przesądzającą o wyborze. Racjonalny wariant alternatywny nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, czy też teoretycznego. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na porównanie i weryfikację wariantów. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska jest trzecim z wariantów, którego opis może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym, stanowi o tym wprost art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. Niemniej jednak brak przedstawienia innego możliwego do realizacji rozwiązania funkcjonowania danego przedsięwzięcia, które stanowiłoby racjonalny wariant alternatywny, oznacza, że raport nie może być uznany za spełniający wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. i z tego powodu nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. NSA w cytowanym wyroku wskazał, że racjonalny wariant alternatywny powinien opierać się na racjonalnych przesłankach realizacji przedsięwzięcia. Wymagana jest tu racjonalność metodyczna, instrumentalna oraz racjonalność społeczna i związana z ochroną środowiska, obejmująca również cele i zasady prawne ochrony środowiska. W wyroku z 27 maja 2025 r. (sygn. akt III OSK 3107/23, dostępny w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny zajął podobne stanowisko, akcentując, że raport musi określać przewidywane oddziaływanie na środowisko każdego z analizowanych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 6 u.i.o.ś.) oraz zawierać opis przewidywanych skutków dla środowiska, jeżeli dane przedsięwzięcie w ogóle nie zostanie zrealizowane (art. 66 § 1 pkt 4 u.i.o.ś.). Niepodejmowanie przedsięwzięcia nie jest przy tym wariantem realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. W wyroku tym NSA dostrzegł, że warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z instrumentów stosowania zasady prewencji uregulowanej w art. 6 ust. 1 P.o.ś. Zasada prewencji w procedurze ocen oddziaływania na środowisko zakłada obowiązek podejmowania pewnych działań dla zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia, zanim jeszcze ono powstanie. Chodzi tu o podejmowanie czynności poprzedzających moment podjęcia działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. W tym celu ustawodawca przewidział obowiązek przedstawienia przez inwestora w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, które powinny różnić się od siebie. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie konkretnego przedsięwzięcia uzależniona jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej ich oceny przez organ wydający decyzję środowiskową. Zasada prewencji w ocenie oddziaływania na środowisko wymaga od inwestora stosowania także odpowiednich rozwiązań technicznych i technologicznych, które powinny znaleźć się w opisie wariantów. Oceniając warianty realizacji przedsięwzięcia organ powinien dążyć do przeciwdziałania negatywnemu oddziaływaniu przedsięwzięcia w celu jego eliminacji oraz ograniczenia zakresu jego skutków teraz i w przyszłości. NSA wskazał, że bezsprzecznie wariant racjonalny nie może mieć charakteru pozornego, tj. nie może się sprowadzać do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach technologicznych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1871/17 oraz z 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 3036/23, dostępny w CBOSA). W wyroku z 20 maja 2025 r. (sygn. akt III OSK 44/22, dostępny w CBOSA) NSA stwierdził, że racjonalny wariant zawsze powinien spełniać dwie cechy – być jednocześnie "alternatywnym" i "racjonalnym". Brak którejkolwiek z tych cech będzie powodował, że wskazany przez inwestora jako racjonalny wariant alternatywny faktycznie nim nie jest. W konsekwencji przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko będzie wadliwy, a tym samym nie będzie możliwe w oparciu o jego ustalenia wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Racjonalność wariantu oznacza, że wariant taki faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący oceny raportu zamiast wariantu zaproponowanego przez inwestora. Z kolei "alternatywność" oznacza, że racjonalny wariant musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. Odnosząc powyższe uwagi do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przedstawione trzy warianty wnioskowanego zamierzenia w istocie różnią się od siebie jedynie sposobem ogrzewania budynków oraz związanej z tym wentylacji. Mimo zatem teoretycznego wskazania trzech wariantów różnice między nimi nie dotyczą najistotniejszych elementów planowanego przedsięwzięcia, związanych z samą produkcją hodowlaną. Wprawdzie autor raportu twierdzi, że nie jest możliwe określenie wariantu alternatywnego w zakresie technologii hodowli kurcząt, ale warianty alternatywne mogą dotyczyć także, jak wskazano wyżej, np. skali produkcji lub lokalizacji przedsięwzięcia. W związku z tym, w ocenie Sądu, przedstawiony raport nie wypełnia we wskazanym zakresie wymogów określonych przepisami prawa. Wskazać także należy, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 lit. 3b u.i.o.ś. raport powinien zawierać informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Tym samym, konieczność uwzględnienia kumulowania się oddziaływania może dotyczyć – w odniesieniu do przedsięwzięć planowanych - takich przedsięwzięć, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu w przedłożonym raporcie kwestia kumulowania się oddziaływań została potraktowana dość lakonicznie. Wprawdzie na wezwanie organu pierwszej instancji inwestor przedłożył organowi pierwszej instancji pismo z 30 stycznia 2025 r., w którym zawartą szerszą analizę w tym zakresie, ale pismo to nie może stanowić uzupełnienia raportu, gdyż zostało podpisane przez samego inwestora, a nie przez osobę sporządzającą raport. Natomiast organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji w zasadzie powielił twierdzenia inwestora, wskazując dodatkowo że jedna z planowanych inwestycji nie uzyskała decyzji środowiskowej, a w związku z tym nie mogła stanowić punktu odniesienia do analizy w zakresie kumulacji oddziaływań. Jednakże kwestia kumulacji oddziaływań była podnoszona zarówno w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, jak i w piśmie pełnomocnika skarżącego, złożonym w postępowaniu odwoławczym, ze wskazaniem konkretnych działek na których mają być zlokalizowane inwestycje powodujące taką kumulację, do czego Kolegium się szczegółowo nie odniosło. Co więcej, na rozprawie przed tut. Sądem pełnomocnik skarżącego podała, że inwestor otrzymał w dniu 4 marca 2024 r. decyzję o pozwoleniu na budowę jeszcze innej inwestycji związanej z hodowlą drobiu w odległości – jak wskazała – 600 m, co nie zostało uwzględnione w raporcie. Okoliczności tej nie sposób jednak zweryfikować, gdyż nie była ona przedmiotem rozważań przez Kolegium. Należy w tym miejscu należy podnieść, że zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ustanowiona w tym przepisie zasada dwuinstancyjności postępowania oznacza, że każda sprawa administracyjna, jeżeli zawiśnie przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia przez stronę środka zaskarżenia, wymaga przede wszystkim ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, co powinno dodatkowo znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W związku z tym, stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. Jednakże organ odwoławczy winien mieć na względzie okoliczność, że wydanie przez niego decyzji reformatoryjnej wymaga wyjaśnienia i rozważenia wszystkich okoliczności podnoszonych przez strony postępowania, a zatem nie tylko przez stronę, która wniosła odwołanie, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie można przy tym wykluczyć, że z uwagi na wydanie decyzji reformatoryjnej przez organ odwoławczy strona, która nie wniosła odwołania, może podnieść zarzuty wymagające wyjaśnienia dopiero w skardze do sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy, a jedynie do kontroli legalności zaskarżonego aktu. W konsekwencji brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a uwzględniając uiszczony wpis sądowy, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni ocenę prawną i wskazania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.