II SA/Ol 64/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Krzykowski (spr.) Sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędzia WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: Katarzyny Matczak i Beaty Jezielskiej i Asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Grzegorza Klimka w sprawie ze skargi Gminy P. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 kwietnia 2025 r., nr PN.4131.75.2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania opinii w przedmiocie zmiany granic gminy O. poprzez włączenie do niej terenów znajdujących się obecnie na terenie gminy P. postanawia: oddalić wnioski o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: Katarzyny Matczak i Beaty Jezielskiej i Asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Grzegorza Klimka. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Gmina P. (dalej jako: "skarżący") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko- Mazurskiego z dnia 3 kwietnia 2025 r. w sprawie stwierdzenia nieważności Uchwały w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania opinii w przedmiocie zmiany granic gminy O. poprzez włączenie do nich terenów znajdujących się obecnie na terenie gminy P. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 329/25 WSA w Olsztynie (w składzie sędzia WSA: Tadeusz Lipiński, Ewa Osipuk, Piotr Chybicki) odrzucił skargę wniesioną przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 grudnia 2025r. sygn. akt III OSK 2120/25 uchylił w całości, zaskarżone przez skarżącego, postanowienie WSA w Olsztynie z 13 sierpnia 2025 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Olsztynie. Pismem z dnia 3 lutego 2026 r. o sygn. akt II SA/OI 64/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zawiadomił skarżącego o terminie rozprawy i składzie orzekającym: Sędzia WSA Beata Jezielska, Katarzyna Matczak Asesor WSA Grzegorz Klimek. W dniu 12 marca 2026 r. skarżący złożył wnioski o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: Beaty Jezielskiej, Katarzyny Matczak oraz Asesora WSA Grzegorza Klimka. Skarżący powołał się na zaistnienie przesłanki z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026r. poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a."). Pełnomocnik strony skarżącej wskazał w uzasadnieniu, że z uwagi na fakt, iż wskazani Sędziowie oraz Asesor orzekali w innych, lecz analogicznych i dotyczących de facto tego samego stanu faktycznego sprawach, powzięli już stanowisko, co do analizowanego stanu prawnego. Podkreślił na s. 2 wniosku, że choć sprawy te różnią się pod względem podmiotów występujących w charakterze stron i skarżonych organów, w istocie dotyczą tego samego problemu prawnego, który objęty jest postępowaniem w niniejszej sprawie. Nawet przy zachowaniu najwyższych standardów etycznych przez sędziego, nie jest dogodne dla niego, aby orzekać w sposób przeczący własnemu stanowisku, wyrażonym w innym, choć analogicznym postepowaniu, dotyczącym de facto tego samego stanu faktycznego i prawnego. Dalego w ocenie skarżącego zasadne są wnioski o wyłączenie ww. sędziów i asesora WSA. Sędziowie WSA: Beata Jezielska, Katarzyna Matczak i Asesor WSA Grzegorz Klimek złożyli oświadczenia, że w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność z art. 19 p.p.s.a., ani żaden z powodów wyłączenia wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Instytucję wyłączenia sędziego regulują unormowania art. 18 – 24 p.p.s.a. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od sytuacji, w których sędzia wyłączony jest z mocy samej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Strona, wnosząc o wyłączenie sędziego, obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). W obu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie jedynie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata przez nią zaufania co do obiektywizmu sędziego. W świetle powyższego bez znaczenia pozostaje subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowały utratę zaufania strony (vide: postanowienie NSA z dnia 15 września 2008 r., sygn. akt II FZ 397/08, Lex nr 493907). Wskazać również należy, że każda sprawa podlega indywidualnej ocenie przez składy sędziowskie. Sam fakt orzekania w innej sprawie, w której skarżący był/jest stroną, nie daje podstawy do formułowania zastrzeżeń, co do bezstronności sędziego/asesora, biorącego udział w rozstrzyganiu innej sprawy. Z tych przyczyn okoliczność, że sędzia orzekał w innej sprawie zainicjowanej przez skarżącego, nie czyni zasadną sugestii skarżącego o jakimkolwiek nastawieniu sędziego, na które to powołano się we wnioskach. W tym kontekście podstawy do wyłączenia sędziego nie może stanowić również niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia uprzednio toczącej się sprawy, bowiem zarzuty te strona mogła podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu I instancji (postanowienie NSA z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia ponadto wymaga, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego/asesora musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego/asesora, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). W sytuacji natomiast, gdy prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, że nie zachodzą żadne z okoliczności określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., nie budzi żadnych wątpliwości, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienia NSA: z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, z 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, z 19 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszym przypadku wymienieni we wnioskach o wyłączenie sędziowie (Katarzyna Matczak, Beata Jezielska) i Asesor (Grzegorz Klimek) złożyli do akt sprawy oświadczenia, o których mowa w art. 22 p.p.s.a. wskazując, że w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność z art. 19 p.p.s.a., ani żaden z powodów wyłączenia wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Skarżący zaś nie wskazał na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane w tym zakresie zarzuty. Argumentacja strony ma charakter ogólnikowy. Tym samym podnoszone przez skarżącego twierdzenia nie mogły podważyć wiarygodności złożonych przez sędziów oświadczeń i stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Końcowo wskazać należy, że ustawodawca użył w art. 19 p.p.s.a. pojęcia "uzasadniona wątpliwość", zatem chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego/asesora uzasadnioną obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w tych okolicznościach sędzia/asesor może okazać się nieobiektywny (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 82). Wobec powyższego, uznając, że nie zaszły podstawy do wyłączenia sędziów i asesora w niemniejszej sprawie, Sąd na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił wnioski.