II SA/Ol 67/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant referent Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz Miasta i Gminy R orzekł o wymeldowaniu Pani R. R. z miejsca pobytu stałego R, ul. K m. "[...]". W uzasadnieniu podano, że na wniosek D. R. i Z. R. – właścicieli lokalu - zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. W toku postępowania ustalono, iż R. R. opuściła przedmiotowy lokal mieszkalny w wyniku eksmisji przeprowadzonej przez komornika sądowego. Powołano się na zeznania przesłuchanego w sprawie świadka, zamieszkałego w sąsiedztwie, które potwierdził, że R. R. nie przebywa w lokalu. Wyjaśniono, że stosownie do art. 35 ustawy o ewidencji ludności do podjęcia decyzji o wymeldowanie osoby musi być spełniony warunek opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Wskazano, że zebrany materiał dowodowy świadczy o tym, że R. R. opuściła sporny lokal mieszkalny w sposób trwały i nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku meldunkowego. Podniesiono, że wykonana w dniu "[...]" przez komornika eksmisja, wprowadzająca w życie prawomocny wyrok sądowy z dnia "[...]". jest na gruncie ustawy o ewidencji ludności całkowicie zrównana z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu przez stronę, skutkujące powstaniem obowiązku wymeldowania. Od decyzji tej odwołała się R. R. Podniosła, że pomiędzy nią a wnioskodawcami toczy się postępowanie sądowe w sprawie ustalenia prawa własności przedmiotowego lokalu mieszkalnego i dlatego wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy wymeldowania. Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, źródłem powinności organu administracji publicznej w postępowaniu o wymeldowanie jest wyłącznie ustalenie faktu opuszczenia przez osobę lokalu bez wymeldowania się, a zatem określonego stanu faktycznego i nie ma znaczenia czy osoba ta posiada jakiekolwiek uprawnienia do lokalu. Zameldowanie i wymeldowania służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Powołano się przy tym na art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji i ludności, stanowiący iż zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Podniesiono, że orzekając o wymeldowaniu organ meldunkowy nie przesądza o utracie prawa do lokalu, ani tym bardziej nie jest zobowiązany do zapewnienia osobie wymeldowanej lokalu zastępczego. Podano, że art. 35 ustawy o ewidencji ludności nie precyzuje, czy opuszczenie lokalu, jako warunek wymeldowania w drodze decyzji, winno mieć jakiś kwalifikowany charakter. Dlatego istotną rolę w zakresie interpretacji tego przepisu odgrywa dorobek dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych, wypracowany na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o ewidencji ludności z 1974r., w którym panuje jednolity pogląd, że spełnienie przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje co do zasady wówczas, gdy jest ono trwałe i wynika z własnej woli osoby. Jeżeli jednak opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego pobytu jest spowodowane zgodnymi z prawem władczymi działaniami organów państwa, a nie bezprawnym działaniem innych osób, to przy ustalaniu spełnienia przesłanek do wymeldowania osoby opuszczającej lokal przesłanka dobrowolności nie może być brana pod uwagę, ponieważ oczywistym jest, że te działania organów najczęściej nie są zgodne z wolą osoby. W wykonaniu egzekucji komorniczej wyroku nakazującego eksmisję z lokalu dochodzi do przymusowego opuszczenia miejsca pobytu stałego o charakterze trwałym, skutkującego powstaniem obowiązku wymeldowania się. Wskazano, że z akt sprawy wynika bezspornie, że właścicielami przedmiotowego lokalu na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej są D. R. i Z. R. Prawomocnym wyrokiem z "[...]" (sygn. akt "[...]") Sąd Rejonowy w S. VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w P. nakazał pozwanej R. R., aby opróżniła i wydała właścicielom - wraz z osobami i rzeczami prawa jej reprezentującymi - lokal mieszkalny nr "[...]" położony w R przy ul. K. W wyroku tym sąd nie przyznał skarżącej prawa do lokalu socjalnego. Orzeczeniu powyższemu został nadany tytuł wykonawczy, na mocy którego komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w P dokonał "[...]". opróżnienia lokalu przy ul. K w R z rzeczy należących do R. R. oraz wydał go właścicielowi. Fakt nieprzebywania odwołującej w lokalu potwierdzają także zeznania świadka. Wskazano także, że odwołująca się ponadto podała adres nowego miejsca pobytu, pod którym odbierała korespondencję, co dodatkowo potwierdza opuszczenie przez nią miejsca zameldowania. Skoro zatem wobec skarżącej została orzeczona i wykonana eksmisja, to tym samym w dacie egzekucji wyroku orzekającego eksmisję ustał jej pobyt w lokalu przy ul. K w R, co uzasadnia jej wymeldowanie. Odnosząc się do zarzutu odwołania wyjaśniono, że postępowanie sądowe o ustalenie prawa własności spornego lokalu nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Natomiast w przypadku ewentualnego wydania przez sąd korzystnego dla strony orzeczenia i ponownego zamieszkania przez nią w lokalu, będzie mogła ubiegać się o ponowne zameldowanie w nim. Skargę na powyższą decyzję wniosła R. R., zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzejącej ją decyzji organu I instancji. Podała, że opuszczenie lokalu przy ul. K. w R. nie ma charakteru trwałego, gdyż toczy się postępowanie sądowe o ustalenie prawa własności do tego lokalu i w niedługim czasie ma zamiar do niego powrócić. Wyjaśniła, że wskazany przez nią adres jest tylko adresem do doręczeń, a nie miejscem nowego pobytu stałego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie z dnia "[...]" uczestnicy postępowania: D. R. i Z. R. podali, że przychylają się do odpowiedzi na skargę udzieloną przez Wojewodę i wnieśli o oddalenie skargi jako bezprzedmiotowej. Podali, że skarżąca została wyeksmitowana z przedmiotowego lokalu na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu co jest równoznaczne z ustaniem jej pobytu stałego w tym lokalu. Natomiast sprawa sądowa, na którą powołuje się skarżąca, a która toczyła się przed sądem o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli przez Z. R. nie ma wpływu na zakończoną wcześniej sprawę sądową poprzez wydanie prawomocnego orzeczenia o eksmisji skarżącej z lokalu mieszkalnego. Podali przy tym, że zarówno Sąd Rejonowy w P, jak i Sąd Okręgowy w O oddalili powództwo skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną - art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2015r. poz. 388 ze zm.) organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Przepis ten brzmi analogicznie, jak przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.), która obowiązywała przed wejściem w życie wskazanej wyżej ustawy, czyli przed 1 marca 2015r. Z uwagi na zachowaną tożsamość przesłanek decyzji o wymeldowaniu orzecznictwo sądowe dotyczące kwestii wymeldowania pozostaje aktualne, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dotyczącym poprzednio obowiązującej ustawy wskazywano, że wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia lokalu. Dlatego w takim wypadku nieistotne jest badanie woli czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i w nim nie przebywa – na skutek wykonania prawomocnego wyroku sądu. W takim przypadku ustawowa przesłanka wymeldowania polegająca na opuszczeniu miejsca pobytu stałego jest spełniona także w przypadku przymusowego opuszczenia lokalu, jeżeli ten przymus wynikał ze zgodnego z prawem, władczego działania organów państwa, w związku z wykonaniem w drodze egzekucji wyroku nakazującego eksmisję z lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 23 marca 2010r., II OSK 579/09, Lex nr 597705; z dnia 18 stycznia 2011 r., II OSK 46/10, Lex nr 953076; z dnia 20 maja 2011r., II OSK 915/10, Lex nr 992665; z dnia 29 lutego 2012r., II OSK 2387/10, dostępny w Internecie). Z akt niniejszej sprawy wynika, że opuszczenie lokalu przez skarżąca nastąpiło na skutek wykonania wyroku eksmisyjnego przez komornika sądowego. Biorąc zatem pod uwagę wyżej wskazane orzecznictwo sądowoadministracyjne uznać należy, iż dla podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie ma znaczenia zamiar i wola skarżącej przebywania w przedmiotowym lokalu. Sam bowiem fakt opuszczenia lokalu na skutek wykonanej egzekucji komorniczej jest wystarczający dla ustalenia, iż nastąpiło ustanie pobytu skarżącej w tym lokalu, co jest wystarczającą przesłanką do orzeczenia o jej wymeldowaniu. Odnosząc się do argumentów podnoszonych w skardze wyjaśnić należy, że żadne toczące się postępowanie sądowe dotyczące prawa własności przedmiotowego lokalu nie ma znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Zatem zameldowanie jest jedynie rejestracją miejsca faktycznego pobytu i nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, a jedyną przesłanką wydania decyzji o wymeldowaniu jest ustalenie przez organ faktu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną należało oddalić