II SA/Ol 686/25
WyrokWSA w Olsztynie2026-01-14
Skład orzekający: Anna Janowska, Andrzej Brzuzy, Katarzyna Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia na wspólnotę mieszkaniową za niewykonanie decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego płyt balkonowych, mimo braku winy wspólnoty w powstaniu wad i trudności w uzyskaniu środków na ich usunięcie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia na wspólnotę mieszkaniową było zasadne. Pomimo trudności finansowych i braku winy we wspólnocie w powstaniu wad, obowiązek usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego płyt balkonowych wynikał z ostatecznej decyzji administracyjnej, która pozostawała w obrocie prawnym. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem nacisku mającym na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku, a jej wysokość nie jest uzależniona od sytuacji majątkowej zobowiązanego ani od przyczyn niewykonania obowiązku, lecz od skuteczności jako środka przymusu.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa w O. zaskarżyła postanowienie Warmińsko-Mazurskiego WINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB nakładające na wspólnotę grzywnę w kwocie 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania decyzji z 2021 r. nakazującej usunięcie wad balkonów. Wspólnota podniosła, że nie wykonała obowiązku z przyczyn niezależnych (brak środków, odpowiedzialność dewelopera), a grzywna jest dla niej nadmiernie uciążliwa. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały, że przesłanki do nałożenia grzywny zostały spełnione, a jej wysokość jest adekwatna.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Janowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej w O. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego płyt balkonowych oddala skargę.
Wspólnota Mieszkaniowa w O. (dalej jako: "strona", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "organ odwoławczy", "WINB") z 20 sierpnia 2025 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Olsztyna z 21 maja 2025 r. (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "PINB", "organ egzekucyjny") nakładające na stronę grzywnę w kwocie 10.000 zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji PINB z 8 grudnia 2021 r. objętego tytułem wykonawczym z 13 lipca 2023 r.
Z przedłożonych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych wynikał następujący stan prawny i faktyczny sprawy:
Decyzją z 8 grudnia 2021 r. PINB nakazał stronie usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego płyt balkonowych w budynku przy ul. [...] w O.
Upomnieniem z 14 czerwca 2023 r. PINB, jako właściwy organ egzekucyjny, wezwał stronę do wykonania w/w obowiązków, a następnie 13 lipca 2023 r. wystawił tytuł wykonawczy.
W dniu 19 kwietnia 2024 r. organ egzekucyjny przeprowadził kontrolę wykonania obowiązku nałożonego decyzją z 8 grudnia 2021 r., w wyniku której ustalono, że obowiązek ten nie został wykonany. Wobec powyższego postanowieniem z 21 maja 2025 r. organ orzekł o nałożeniu grzywny w kwocie 10.000 zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku. Stronę pouczono, że w przypadku nieuiszczenia grzywny wraz z opłatą w wyznaczonym terminie zostaną one ściągnięte w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
Utrzymując w mocy powyższe postanowienie, WINB przywołał brzmienie art. 1a pkt 12 lit. b), art. 6 § 1 oraz art. 119 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025r. poz. 132, dalej jako: "u.p.e.a."). Podniósł, że z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych, tj. grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego.
Jak wskazał organ, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności w przypadku, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że decyzja PINB z 8 grudnia 2021 r. pozostaje w obrocie prawnym. Obowiązki wskazane w tej decyzji nie zostały wykonane (kontrola obiektu z 19 kwietnia 2024 r.). Organ egzekucyjny 14 czerwca 2023 r. wysłał do strony upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania obowiązków. Następnie 13 lipca 2023 r. wystawił tytuł wykonawczy. Spełnione zostały tym samym przesłanki do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Strona nie wykonała ostatecznej decyzji przez okres 4 lat. Prawidłowo przy tym określono wysokość grzywny zgodnie z treścią art. 121 u.p.e.a. Po pierwsze, wysokość grzywny nie przekracza dopuszczalnej kwoty 50.000 zł. Po drugie, grzywna musi być dla strony na tyle dotkliwa, aby wybrała ona rozwiązanie polegające na dobrowolnym wykonaniu obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanych, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dlatego nie ma tu zastosowania, jak np. w prawie karnym, zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego.
Powyższe postanowienie zaskarżyła w całości strona, wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji, ewentualnie o obniżenie kary grzywny do kwoty 1.000 zł oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 u.p.e.a., poprzez jego błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym uznaniu, że skarżąca uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku, podczas gdy skarżąca nie wykonała obowiązku z przyczyn niezależnych (obiektywnych), tj. braku możliwości uzyskania środków w wysokości niezbędnej do usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego płyt balkonowych, a jednocześnie podjęto wszelkie możliwe działania zaradcze (ustanowienie całkowitego zakazu korzystania z balkonów, kilkukrotne podwyższenie funduszu remontowego, starania o kredyt) przy jednoczesnym braku winy w powstaniu nieprawidłowości oraz braku możliwości uzyskania naprawienia szkody od podmiotu wyłącznie odpowiedzialnego za nieprawidłowości w stanie technicznym (dewelopera) - co winno skutkować przyjęciem, że zachowanie skarżącej nie jest rozmyśle (jest pozbawione zamiaru), a zatem nie sposób przyjąć, że skarżąca uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku w rozumieniu wskazanego przepisu, wskutek czego nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest bezpodstawne;
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 119 w zw. z art. 121 u.p.e.a. polegające na błędnym uznaniu, że nałożona grzywna nie jest dla skarżącej nadmiernie uciążliwa, a przyczyni się do wykonania nałożonego obowiązku, podczas gdy kwota 10.000 zł w znacznym stopniu ograniczy możliwości finansowe skarżącej, co najmniej przesuwając w czasie realizację wykonania robót, ze względu na konieczność uszczuplenia dotychczas zgromadzonych na ten cel środków pieniężnych;
3) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 6 ust. 1 u.p.e.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji błędne uznanie, że skarżąca uchyla się wykonania nałożonego obowiązku usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego płyt balkonowych, podczas gdy skarżąca nie wykonała obowiązku z przyczyn niezależnych (obiektywnych), tj. braku możliwości uzyskania środków w wysokości niezbędnej do usunięcia wzmiankowanych nieprawidłowości, a jednocześnie podjęto wszelkie możliwe działania zaradcze (ustanowienie całkowitego zakazu korzystania z balkonów, kilkukrotne podwyższenie funduszu remontowego, starania o kredyt) przy jednoczesnym braku winy w powstaniu nieprawidłowości oraz braku możliwości uzyskania naprawienia szkody od podmiotu wyłącznie odpowiedzialnego za powstanie nieprawidłowości (dewelopera), a jednocześnie organ nie ustalił w toku postępowania jakiejkolwiek okoliczności, na podstawie której można by stwierdzić rozmyślne uchylanie się od wykonania obowiązku.
W uzasadnieniu tych zarzutów skarżąca podniosła, że organ każdorazowo poprzestał wyłącznie na stwierdzeniu, że obowiązek nie został wykonany całkowicie, pomijając inne okoliczności, a w szczególności brak jakiegokolwiek zamiaru uchylania się od wykonania obowiązku.
Dokonując ustaleń w niniejszej sprawie, organ pominął w szczególności fakt, że w celu wykonania obowiązku skarżąca byłaby zmuszona wydatkować kwotę co najmniej 1.600.000 zł. Jednocześnie proponowany przez organ pierwszej instancji podział prac na 2 etapy w praktyce skutkowałby znacznym zwiększeniem wzmiankowanych kosztów. Skarżąca podkreśliła, że podobny problem w uzyskaniu środków występowałby w każdej innej wspólnocie mieszkaniowej, a zatem nie sposób przypisać jej zaniedbań w tym zakresie i przyjąć, że celowo nie wykonuje nałożonego obowiązku. Podkreślono, że skarżąca kilkukrotnie podwyższała opłaty z tytułu funduszu remontowego. Organ pominął podjęcie przez skarżącą wszelkich możliwych działań zaradczych, tj. ustanowienie bezwzględnie przestrzeganego zakazu użytkowania balkonów - zakazu korzystania z balkonów i przechowywania na nich jakichkolwiek przedmiotów stanowiących obciążenie użytkowe. Administrator regularnie przypomina mieszkańcom o powyższym zakazie zarówno poprzez wieszanie stosownych ogłoszeń, jak i poprzez zamieszczanie informacji o zakazie użytkowania balkonów w zawiadomieniach o zmianie wysokości zaliczek.
Wskazano, że skarżąca znalazła się w szczególnie trudnym położeniu bez swojej winy. Nieprawidłowości w stanie technicznym płyt balkonowych wynikają z nienależytego wykonania prac budowlanych przez dewelopera, przy czym upłynął już okres umożliwiający realizację roszczeń z tytułu rękojmi (budynek został wybudowany ok. 2000 r.), a ponadto dochodzenie roszczeń z tytułu naprawienia szkody jest niemożliwe, ponieważ deweloper został wykreślony z rejestru KRS.
Skarżąca podniosła, że wierzyciel może odstąpić od podjęcia czynności zamierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, jeżeli przemawiają za tym ważne względy dotyczące zobowiązanego, a nie stoi temu na przeszkodzie interes publiczny. W jej ocenie, tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem lokale należące do członków wspólnoty służą do zaspokajania podstawowych potrzeb człowieka (prawo do mieszkania), a członkowie wspólnoty w żadnej mierze nie przyczynili się do nieprawidłowego wykonania płyt balkonowych.
Niezależnie od powyższego, z ostrożności procesowej, skarżąca wniosła o obniżenie wymierzonej grzywny do kwoty 1.000 zł. W ocenie skarżącej, wymierzając grzywnę w zaskarżonej wysokości, organ naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 119 w zw. z art. 121 u.p.e.a poprzez błędne uznanie, że nałożona grzywna nie jest dla skarżącej nadmiernie uciążliwa, a przyczyni się do wykonania obowiązku, podczas gdy kwota 10.000 zł w znacznym stopniu ograniczy możliwości finansowe skarżącej, co najmniej przesuwając w czasie realizację wykonania robót, ze względu na konieczność uszczuplenia zgromadzonych na ten cel środków pieniężnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy poza sporem było to, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja PINB z 8 grudnia 2021 r. nakazująca stronie skarżącej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego płyt balkonowych w budynku przy ul. [...] w O. Niesporne w sprawie pozostawało również, że obowiązki nałożone ww. decyzją nie zostały przez skarżącą Wspólnotę wykonane, w związku z czym w dniu 14 czerwca 2023 r. PINB skierował do strony upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania obowiązku nałożonego ww. decyzją, zaś w dniu 13 lipca 2023 r. wystawił tytuł wykonawczy, wszczynając tym samym wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne.
Z uwagi na zarzuty skargi spór w sprawie dotyczy natomiast zasadności orzeczonego środka egzekucyjnego w sytuacji, gdy - według twierdzeń strony skarżącej - nie można jej przypisać zamiaru uchylania się od wykonania obowiązku, który nie został wykonany z przyczyn od niej niezależnych, a ponadto sporna jest wysokość grzywny.
Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdził, że postanowienie to jest zgodne z prawem, wobec czego skarga podlega oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stosownie do art. 119 § 1 i § 2 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego, a także wówczas, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Zgodnie z art. 122 § 2 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a., postanowienie zawiera wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie, z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Stosownie do art. 121 § 2 u.p.e.a., z zastrzeżeniem § 5, każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł.
Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (art. 121 § 4 u.p.e.a.).
Stosownie do art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wśród środków egzekucyjnych ustawa przewiduje nałożenie grzywny w celu przymuszenia (art. 119 § 1 i nast. u.p.e.a.) oraz wykonanie zastępcze (art. 127 u.p.e.a. i nast.). Zasadniczo przyjmuje się, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, o czym świadczy choćby przepis art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a., z którego wynika, że środkiem egzekucyjnym stosowanym w egzekucji obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego jest w pierwszym rzędzie grzywna w celu przymuszenia, a dopiero w przypadku nieskuteczności przedmiotowego środka, wykonanie zastępcze (np. wyrok NSA z 11 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3318/14; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia sądowe powołane poniżej, o ile nie wskazano innego publikatora). W sprawie nie wystąpiła przy tym sytuacja określona w art. 7 § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Nałożony na skarżącą obowiązek nie został bowiem wykonany, przy czym okoliczności wyłączających nałożenie grzywny nie stanowią powołane przez skarżącą argumenty co do braku jej przyczynienia się do powstania nieprawidłowości czy też dotyczące jej aktualnej sytuacji majątkowej.
Zdaniem Sądu, wskazane przez skarżącą Wspólnotę okoliczności związane z trudnościami co do wykonania decyzji PINB nie miały znaczenia w sprawie. W szczególności bez znaczenia pozostawała argumentacja strony skarżącej, że nie ponosi ona winy za stan płyt balkonowych, za który to stan odpowiedzialny jest deweloper - spółka akcyjna, która została już wykreślona z rejestru przedsiębiorców KRS. Wpływu na wynik sprawy nie mogła mieć też argumentacja dotycząca podjętych działań zaradczych (zakaz korzystania z balkonów i przechowywania na nich jakichkolwiek przedmiotów), które nie stanowią wykonania nałożonego na Wspólnotę obowiązku. Ponadto przepisy u.p.e.a. nie uzależniają biegu egzekucji od sytuacji materialnej zobowiązanego, stąd bez znaczenia pozostawała również argumentacja dotycząca braku możliwości podjęcia skutecznych działań zmierzających do wykonania nakazanego obowiązku z uwagi na problemy z pozyskaniem środków na realizację obowiązku wynikające z niedostatecznego finansowania skarżącej Wspólnoty. Powołane w zarzutach skargi okoliczności nie mogły mieć znaczenia w sprawie, gdyż nie zwalniały one strony skarżącej z obowiązku wykonania decyzji PINB z 8 grudnia 2021 r.
W okolicznościach niniejszej sprawy PINB zobligowany był do prowadzenia postępowania egzekucyjnego i do podjęcia w jego toku czynności zmierzających do zastosowania środka egzekucyjnego. Stosownie bowiem do art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zasada uregulowana w tym przepisie polega na tym, że jeżeli zobowiązany nie wykona obowiązku dobrowolnie, wierzyciel musi podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek (W. Piątek, A. Skoczylas [w]: R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2012, s. 58). Dopóki wykonalność ostatecznej decyzji administracyjnej nie zostanie wstrzymana, albo też decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, organy egzekucyjne mają prawo i obowiązek prowadzić egzekucję określonych w decyzji obowiązków (wyrok NSA z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2027/20).
Dalej wskazać należy, że stosując środek egzekucyjny, organy uwzględniły charakter obowiązku (obowiązek niepieniężny z zakresu prawa budowlanego polegający na usunięciu nieprawidłowości stanu technicznego balkonów), jak i okoliczności sprawy (4 -letni okres uchylania się przez zobowiązaną Wspólnotę od wykonania obowiązku). Uwzględniły również zasadę uregulowaną w art. 7 § 2 u.p.e.a., uwzględniając, że przy egzekucji obowiązku wykonania robót budowlanych zasadniczo w pierwszej kolejności stosuje się grzywnę w celu przymuszenia. Zastosowany środek egzekucyjny jest zatem właściwy w świetle obowiązujących przepisów.
Zatem na skarżącą Wspólnotę mogła być nałożona grzywna zgodnie z przepisem art. 120 § 1 u.p.e.a. (czyli jak na jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej) oraz w wysokości określonej w przepisie art. 121 § 2 u.p.e.a. (do 50.000 zł).
Sąd nie podzielił przy tym argumentacji strony skarżącej, że organy nałożyły grzywnę w nieproporcjonalnej wysokości. W tym zakresie wskazania wymaga przede wszystkim, że treść powołanych powyżej u.p.e.a. wskazuje, że organ o wysokości nakładanej grzywny rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego, a zatem powinien wyjaśnić i należycie uzasadnić, dlaczego nałożył grzywnę w danej wysokości. Zdaniem Sądu, organy z obowiązku tego wywiązały się w sposób należyty, stosując się do wyrażonych w art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a. zasad prowadzenia postępowania egzekucyjnego: praworządności (stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie), celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku) i najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego (spośród dostępnych). Uzasadnienia wydanych w sprawie postanowień organów obu instancji są pełne i wyjaśniają, dlaczego nałożono grzywnę w takiej, a nie innej wysokości, zaś strona skarżąca nie przedstawiła okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na dokonanie odmiennej oceny w tym zakresie.
W ocenie Sądu, przy analizie wysokości nałożonej grzywny i celu jej nałożenia nie można pominąć charakteru i zakresu robót, jak też czasu, jaki upłynął od nałożenia obowiązku do wydania orzeczenia o zastosowanym środku egzekucyjnym. Celem nałożenia grzywny jest bezpośrednie doprowadzenie do wykonania obowiązku. Grzywna ma być środkiem efektywnym, przymuszającym, osiągającym cel. Wobec tego kwota grzywny winna być na tyle wysoka i uciążliwa, aby doprowadziła do wykonania nakazu. Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być więc na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie realizacji nakazanego obowiązku. W takiej sytuacji wysokość grzywny nie może być symboliczna, ale powinna stanowić finansową presję na zobowiązanego. Wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny kieruje się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony (wyrok NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 813/11). Ponadto, zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia.
Zważywszy zatem na cel nałożonej grzywny, czyli przymuszenie dłużnika do wykonania tytułu wykonawczego, wysokość grzywny orzeczonej w niniejszej sprawie, tj. 10.000 zł, jawi się jako adekwatna do zaistniałych okoliczności. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie budzi zastrzeżeń i koresponduje z istotą środka egzekucyjnego, a uzasadnienie wysokości nałożonej grzywny jest rozsądne i przekonywujące. Zdaniem Sądu, nałożenie grzywny w niższej wysokości nie zmusiłoby skarżącej do wykonania obowiązku określonego w decyzji i wskazanego w tytule wykonawczym. Ponadto uwzględnienia wymaga, że w sprawie tej organy mogły nałożyć na skarżącą grzywnę tylko jednorazowo, a to determinowało też jej wysokość (zob. wyrok NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3345/17). Przy czym na uwadze należy też mieć, że nie ma tutaj zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Z obowiązujących regulacji, w tym art. 121 u.p.e.a., nie można wywodzić, że organ ma obowiązek uzasadnienia wysokości grzywny możliwościami finansowymi zobowiązanego czy też uwzględniania przyczyn dotychczasowego niewykonania obowiązku przez dłużnika (zob. wyrok NSA z 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 628/06). Sytuacja majątkowa zobowiązanego i jego możliwości płatnicze mają znaczenie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność środka egzekucyjnego (zob. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., sygn. II OSK 1822/10). Zasadnicze znaczenie ma zaś fakt, że egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej, pozostającej w obrocie prawnym decyzji.
Ponadto należy zaznaczyć, że z akt sprawy wynika, że jest to pierwszy środek egzekucyjny stosowany wobec skarżącej Wspólnoty, zaś wynikająca z art. 125 i art. 126 u.p.e.a. możliwość umorzenia lub zwrotu grzywny pozwala skarżącej zniwelować skutki jego zastosowania. To od zobowiązanej Wspólnoty zależy zatem, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji czy poniesie koszty nałożonej grzywny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącą Wspólnotę zarzutów prowadzą do przekonania, że nie ma podstaw do podważenia legalności zaskarżonego postanowienia. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły wydane postanowienia, przy czym organ odwoławczy odniósł się do wszystkich zarzutów zażalenia (art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.). Tym samym Sąd nie doszukał się zarzucanych w skardze naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Końcowo wskazać należy, że sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło