II SA/Ol 695/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Inspektora z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki pomostu oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że zawiadomieniem z dnia 30 maja 2016r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej budowy pomostu drewnianego, zlokalizowanego na działce nr geod. "[...]", stanowiącej grunty jeziora wydmińskiego przy granicy działki nr "[...]" w miejscowości A, gm. A. Postanowieniem z dnia 26 września 2016r., wydanym w trybie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację przedmiotowego pomostu (z punktu widzenia przepisów budowlanych). Postanowienie to (wysłane na adres skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, tj. ul. A w A pomimo dwukrotnego awizowania nie zostało podjęte w terminie. Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w trybie art. 49b ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazał B. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego pomostu drewnianego w kształcie litery "T" o wymiarach części dojściowej o długości 14,75m i szerokości ok. 2,0m oraz poprzeczki o długości ok. 6,05m i szerokości ok. 1,95m, zlokalizowanego na działce nr geod. "[...]" stanowiącej grunty jeziora wydmińskiego przy granicy działki nr "[...]" w miejscowości A, gmina S. Decyzję tę adresowaną do B. S. odebrała w dniu 13 lutego 2016r. M. S.. Natomiast pismem z dnia 14 kwietnia 2017r. M. S. zwróciła organowi I instancji doręczoną jej decyzję z dnia "[...]" z informacją, że omyłkowo ją odebrała. Jednocześnie M. S. wskazała, że B. S. od 2004r. zameldowany jest pod adresem B. PINB ponownie przesłał swoją decyzję inwestorowi (pod adres zameldowania), którą B. S. osobiście odebrał w dniu 1 marca 2017r. Inwestor w dniu 11 marca 2017r. nadał odwołanie od ww. decyzji PINB z dnia "[...]". Postanowieniem z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania B. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego pomostu drewnianego. W uzasadnieniu podniesiono, że organ administracji publicznej nie jest obowiązany badać z urzędu, czy znany mu adres strony jest adresem aktualnym. Ustawodawca w art. 41 § 2 k.p.a. ustanawia bowiem domniemanie prawidłowości doręczenia pod dotychczasowym adresem, jeżeli strona zaniedbała obowiązkowi zawiadomienia organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie o zmianie adresu dokonanej w toku postępowania. Podkreślono, że skarżący w zawiadomieniu z dnia 30 maja 2016r. został przez organ I instancji poinformowany o obowiązku wynikającym z art. 41 § 1 k.p.a. Nie informował jednak PINB o zmianie adresu do doręczeń. Ponadto decyzja z dnia "[...]" została skutecznie doręczona w dniu 13 lutego 2017r., odebrała ją M. S. jako pełnoletni domownik, który podjął się oddania przesyłki adresatowi, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Późniejsze zaś odesłanie przez M. S. odpisu ww. decyzji nie wywierało skutków prawnych. Organ odwoławczy zaznaczył, że doręczenie inwestorowi powołanej decyzji na adres meldunkowy w dniu 1 marca 2017r., miało jedynie walor informacyjny, natomiast nie wpływało na termin do wniesienia odwołania od tej decyzji, który upłynął z dniem 27 lutego 2017r. Skargę na ww. postanowienie wywiódł B. S.. Skarżący podniósł, że od marca 2004 roku jest zameldowany w A, gmina A, pow. A. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczynając postępowanie w dniu 30 maja 2016 r. winien zatem dostarczyć zawiadomienie w mieszkaniu skarżącego lub jego miejscu pracy. Tymczasem wymóg ten nie został dokonany. Obowiązek zawiadomienia organu administracji państwowej o zmianie adresu dotyczy wyłącznie zmiany adresu w toku postępowania, a postępowanie zostało wszczęte 30 maja 2016 roku. Strona skarżąca wskazała również, że w piśmie z dnia 21 czerwca 2016 roku adresowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podała adres swojego aktualnego zamieszkania - załącznik nr 1. Natomiast w piśmie Starostwa Powiatowego w przedmiotowej sprawie do Powiatowego Inspektora Budowlanego z dnia "[...]" podany jest jej aktualny adres zamieszkania - załącznik nr 2. Dalej skarżący wskazał, że podczas wizji lokalnej w dniu 24 czerwca 2016 roku poinformował ustnie przedstawicieli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o aktualnym adresie zameldowania – zawnioskował przy tym o przesłuchanie uczestników wizji lokalnej z dnia 24 czerwca 2016 roku. Dowodem na prawidłowość jego stwierdzeń ma być również pismo P.I.N.B. z dnia 21 marca 2017 roku, stwierdzające, że odwołanie zostało wniesione w terminie - załącznik nr 3. W ocenie strony nie mającą podstaw prawnych i nieuprawnioną nadinterpretacją jest stwierdzenie organu II instancji, że ponowne przesłanie decyzji w dniu "[...]" przez Powiatowego Inspektora Budowlanego na jej aktualny adres meldunkowy miało jedynie walor informacyjny. Skarżący podkreślił również, że nie może ponosić odpowiedzialności za pomyłkowe wysłanie na nieaktualny adres decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]". Decyzja ta po otrzymaniu informacji o pomyłkowym adresie została ponownie wysłana na prawidłowy adres i nie stwierdzono uchybienia terminu do wniesienia odwołania - załącznik nr 3. Ponadto skarżący podkreślił jednoznacznie, że na podstawie art. 43 k.p.a., art. 149 o.p. oraz art. 10 § 1 k.c. M. S. nie jest pełnoletnim domownikiem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując co do zasady stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ppsa (Dz. U. z 2017r. poz. 1369, z późn. zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez B. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nakazującej skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanego pomostu drewnianego. Organ II instancji wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że decyzja organu I instancji z dnia "[...]" została skutecznie doręczona w dniu 13 lutego 2017r., a odebrała ją M. S. jako pełnoletni domownik, który podjął się oddania przesyłki adresatowi, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął zatem 27 lutego 2017r. Skarżący zaś uchybił temu terminowi, stąd należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący z kolei wskazał, że od marca 2004 roku jest zameldowany w B. Organ I instancji wszczynając postępowanie w dniu 30 maja 2016 r. winien zatem dostarczyć zawiadomienie pod ten adres lub w jego miejscu pracy skarżącego, tymczasem wymóg ten nie został dokonany. Przede wszystkim należy wskazać, że stosownie do przepisu art. 41 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r., poz. 1257 j.t.), dalej k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Strony, ich przedstawiciele i pełnomocnicy są obowiązani zatem do zawiadamiania organu o każdej zmianie swego adresu, która zaszła w toku postępowania. Obowiązek określony w art. 41 powstaje od daty wszczęcia postępowania lub zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2006 r., VII SA/Wa 1352/05, LEX nr 203667). Organ administracji publicznej obowiązany jest pouczyć strony oraz ich przedstawicieli i pełnomocników o treści przepisu art. 41 k.p.a. Zastosowanie tego przepisu jest możliwe jedynie wówczas, gdy strona została prawidłowo pouczona o skutkach wypływających z niedopełnienia obowiązku w nim normowanego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2006 r., VI SA/Wa 1756/05, LEX nr 193350). Organ administracji publicznej nie jest obowiązany badać z urzędu, czy adres mu znany jest adresem aktualnym. Przepis art. 41 § 1 k.p.a. ustanawia bowiem domniemanie prawidłowości doręczenia pod dotychczasowym adresem, jeżeli strona, jej przedstawiciel lub pełnomocnik zaniedbali obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie o zmianie adresu zaszłej w toku postępowania. Z zaniedbaniem powyższego obowiązku mogą wiązać się, dotkliwe skutki prawne (A. Wróbel, Komentarz do art. 41 Kodeksu postępowania administracyjnego; wyrok NSA z 10 maja 2017r., II GSK 2322/15, dostępny w CBOIS). Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że zastosowanie domniemania o doręczeniu pisma pod dotychczasowym adresem lub adresem elektronicznym (art. 41 § 2) jest dopuszczalne, gdy zostały spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona (przedstawiciel strony lub pełnomocnik) zmieniła w toku postępowania administracyjnego adres lub adres elektroniczny bez powiadomienia organu administracji orzekającego w sprawie; 2) doręczenia dokonano pod dotychczasowym adresem lub adresem elektronicznym; 3) strona (przedstawiciel strony lub pełnomocnik) została pouczona przez organ administracji o obowiązku powiadomienia organu o zmianie adresu lub adresu elektronicznego i skutkach niedopełnienia tego obowiązku (zob. np. wyrok NSA z 8 maja 2012 r., II GSK 490/11, LEX nr 1244708). Na gruncie niniejszej sprawy zawiadomieniem z dnia 30 maja 2016r. (akta adm. organu I instancji, k. – 1), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiadomił strony, w tym skarżącego, o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej budowy pomostu drewnianego, zlokalizowanego na działce nr geod. "[...]", przy granicy działki nr "[...]" w miejscowości A, gm. A. Jednocześnie B. S. (zamieszkały ul. A w A) został wezwany do udziału w oględzinach przedmiotowego pomostu zaplanowanych na dzień 24 czerwca 2016r. Bezsprzecznie w powołanym zawiadomieniu organ I instancji wskazał, w trybie art. 41 k.p.a., że strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji państwowej o każdej zmianie swego adresu. Tym samym w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma na dotychczasowy adres będzie wywierało skutki prawne. Zawiadomienie to, skierowane do B. S., odebrała skutecznie w dniu 15 czerwca 2016r. M. S., jako pełnoletni domownik, który podjął się oddania przesyłki adresatowi, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru (akta adm. organu I instancji). Na oględzinach w dniu 24 czerwca 2016r. inwestor B. S. stawił się, tak więc zawiadomienie o wszczęciu postępowania i terminie oględzin zostało skutecznie doręczone na adres skarżącego w A. Ten właśnie adres mógł i powinien być uznany przez organ jako adres skarżącego w czasie wszczęcia postępowania. Trudno poszukiwać innego adresu osoby uczestniczącej w prowadzonym postępowaniu jeżeli zawiadomienie o jego wszczęciu zostaje doręczone skutecznie na adres znany organowi, a skarżący stawia się na oględziny i bierze w nich aktywny udział. Skarżący wiedział na jaki adres zostało mu skutecznie doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania i terminie oględzin. W zawiadomieniu tym znajdowały się stosowne pouczenia, w tym również to dotyczące zmiany adresu do doręczeń, a mimo to skarżący nie poinformował organu aby dalszą korespondencję kierować na inny adres. Podkreślić należy, że w aktach administracyjnych sprawy nie ma żadnej informacji B. S., która mogłaby skutecznie wskazywać, że skarżący poinformował organ o zmianie adresu do doręczeń. Niewątpliwie skarżącemu została doręczona korespondencja pod adresem jaki został określony w momencie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, czyli pod adresem: ul. A.. Jeżeli zaś osoba nie powiadomiła organów o zmianie adresu zgodnie z przywołanym art. 41 k.p.a., to wszelka korespondencja kierowana przez organy prowadzące postepowanie na dotychczasowy adres, jest stosownie do § 2 ww. przepisu, doręczeniem prawnie skutecznym. Co do zaś zarzutu strony odnoszącego się do faktu, że skarżący od marca 2004 roku jest zameldowany w A i to na ten adres powinno być doręczone zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania, należy stwierdzić, że jest to argument chybiony. Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, co jest oczywiste, że adres zameldowania nie jest tożsamy z adresem zamieszkania. Mało tego, nawet jeśliby organ dysponował adresem zameldowania strony, to i tak do momentu wyraźnego wskazania przez skarżącego zmiany adresu, zobligowany był kierować swoje pisma na adres znany pierwotnie. To zaś, że Starosta Powiatowy zawiadomił skarżącego o wszczęciu swojego postępowania na adres w Wydminach, niczego nie zmienia w niniejszej sprawie. Wspomniane zawiadomienie, którego kserokopię skarżący załączył do skargi, dotyczy bowiem innego organu i innego postępowania niż rozpatrywane w niniejszej sprawie. Skoro zatem organ dysponował adresem zamieszkania strony w A przy ul. A, to zasadnie na ten adres wysłał stosowne zawiadomienie oraz dalszą korespondencję. Ponadto, jak już wspomniano, korespondencja pod tym adresem była odbierana przez dorosłego domownika, a sam skarżący był o tym informowany, skoro stawił się na oględzinach w dniu 24 czerwca 2016r., nie informując przy tym o zmianie adresu do doręczeń. Jak wynika bowiem z protokołu oględzin, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie poinformowała ona w trakcie oględzin o zmianie miejsca zamieszkania. W protokole z oględzin (akta adm. organu I instancji, k. – 2) nie ma o tym żadnej wzmianki. Nadmienić należy, że ten protokół został podpisany osobiście przez skarżącego B. S.. Nie znajduje również żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym argument strony jakoby w piśmie z dnia 21 czerwca 2016r. adresowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podała ona adres swojego aktualnego zamieszkania (załącznik nr 1 do skargi). Zauważyć trzeba, że skarżący dopuścił się tu pewnej manipulacji. Kserokopia ww. pisma (oznaczonego datą 22 czerwca 2016r., a nie 21 czerwca 2016r.) jaką skarżący zamieścił w załączeniu do skargi, zawiera bowiem naniesioną kserokopię potwierdzenia nadania, na którym rzeczywiście widnieje adres zameldowania skarżącego. Tyle, że PINB nie otrzymał tego pisma w takiej formie jaką przedstawił skarżący (potwierdzenie nadania zatrzymuje osoba nadająca korespondencję), czyli z naniesionym dowodem nadania. Oryginał pisma z dnia 22 czerwca 2016r. znajduje się w aktach adm. sprawy organu I instancji (k. 3) i w żaden sposób nie uwidoczniono na nim adresu zameldowania skarżącego. To zaś, że PINB w swoim piśmie przewodnim z dnia 21 marca 2017r. (kserokopia pisma, akta sadowe, k. – 8), przekazującym odwołanie skarżącego od decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego pomostu drewnianego, stwierdził, że odwołanie wniesiono w terminie, w żaden sposób nie sankcjonuje tego, że w rzeczywistości zostało ono wywiedzione z uchybieniem terminu. Nie zasługuje zatem również na aprobatę twierdzenie strony o nadinterpretacji stwierdzenia organu II instancji, że ponowne przesłanie decyzji miało "jedynie walor informacyjny". Bezpodstawne są również twierdzenia skarżącego, że M. S., która odebrała decyzję organu I instancji z dnia "[...]", na podstawie art. 43 k.p.a., art. 149 o.p. oraz art. 10 § 1 k.c. nie jest pełnoletnim domownikiem. M. S. bez wątpienia była dorosłym domownikiem, a więc osobą uprawnioną do odbioru korespondencji w imieniu skarżącego. M. S. to żona skarżącego, natomiast pełnomocnik organu na rozprawie przed Sądem w dniu 24 października 2017r. podał, że organ ustalił, iż małżonkowie M. i B. S. są wspólnikami tej samej spółki, która posiada działkę sąsiadującą z działką, na której znajduje się przedmiotowy pomost (protokół z rozprawy, akta sądowe, k . – 30). Argumentacja strony skarżącej, że M. S. nie była osobą uprawnioną do odbioru decyzji jest wobec powyższego błędna. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. Organ jak najbardziej zasadnie uznał, że doszło do prawidłowego doręczenia skarżącemu decyzji PINB z dnia "[...]". nakazującej rozbiórkę pomostu w dniu 13 lutego 2017 r, a wywiedzione przez skarżącego odwołanie od tej decyzji nastąpiło z naruszeniem terminu do jego wniesienia. W tej sytuacji, mając powyższe na względzie, stosownie do art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.