II SA/Ol 695/24

WyrokWSA w Olsztynie2025-03-04

Skład orzekający: Beata Jezielska, Piotr Chybicki, Grzegorz Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa wieży radiokomunikacyjnej) może zostać wydana, jeśli inwestycja znajduje się w obszarze Natura 2000 i potencjalnie może negatywnie oddziaływać na środowisko, pomimo opinii RDOŚ o braku takiego oddziaływania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter związany i deklaratoryjny. Jeśli inwestycja spełnia wymogi formalne i jest zgodna z przepisami odrębnymi, organ jest zobowiązany ją wydać. W sytuacji, gdy RDOŚ, jako organ wyspecjalizowany, wydał opinię o braku negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, organ wydający decyzję lokalizacyjną nie miał podstaw do kwestionowania tej opinii i odmowy wydania decyzji. Przepisy dotyczące ochrony przyrody i środowiska mają charakter ogólny i nie mogą samodzielnie stanowić podstawy odmowy, jeśli nie nakładają expressis verbis konkretnych ograniczeń.
Stan faktyczny
Fundacja zaskarżyła decyzję ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego (budowa wieży radiokomunikacyjnej) na działce położonej w Obszarze Chronionego Krajobrazu i obszarach Natura 2000. Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów o ochronie przyrody i środowiska, wskazując na potencjalnie negatywny wpływ inwestycji na chronione gatunki ptaków i żółwia błotnego. Organy administracji, opierając się na opinii RDOŚ, uznały, że inwestycja nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000 i nie naruszy ich spójności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę. Decyzją z 10 kwietnia 2024 r. Burmistrz Miasta M. (dalej jako: organ pierwszej instancji), na podstawie art. 50 i art. 51 ust. 1 oraz art. 53 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.), po rozpatrzeniu wniosku z 24 lipca 2023 r., złożonego przez A. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako: Spółka lub inwestor), ustalił na rzecz Spółki lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie wieży jako nośnika instalacji radiotelekomunikacyjnej wraz z antenowymi konstrukcjami wsporczymi, osprzętem i urządzeniami zasilającymi na części nieleśnej działki o nr ewid. (...), obręb geod. Z., gmina M. W uzasadnieniu decyzji podano, że inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm., dalej jako: rozporządzenie z 2019 r.), jednak postanowieniem z 2 października 2023 organ nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów celem stwierdzenia, czy przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Wskazano, że postanowieniem z 23 stycznia 2024 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. (dalej jako: RDOŚ) wyraził opinię, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony, dla ochrony których zostały wyznaczone obszary Natura 2000 Puszcza (...) oraz Ostoja (...), a ponadto nie naruszy spójności sieci Natura 2000 i odstąpił od obowiązku sporządzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na ww. Natura 2000. Podniesiono, że projekt decyzji został uzgodniony ze Starostą M., Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie, Powiatowym Inspektorem Sanitarnym oraz RDOŚ. Wyjaśniono, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter deklaratoryjny, a ponadto organ związany jest wnioskiem w zakresie charakteru i parametrów planowanego zamierzenia. Nie może przy tym domniemywać niezachowania parametrów podanych we wniosku oraz ustalonych w decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Fundacja (...) z siedzibą w O. (dalej jako: Fundacja lub skarżąca), dopuszczona do udziału w postępowaniu postanowieniem organu pierwszej instancji z 29 września 2023 r., wnosząc o jej uchylenie w całości. Fundacja zarzuciła naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, art. 6 Dyrektywy Siedliskowej Rady Europy, porozumienia Polski z UNESCO Agendy ONZ w sprawie powołania rezerwatu biosfery, art. 73 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. Fundacja wskazała, że działka, na której planowana jest przedmiotowa inwestycja, położona jest w Obszarze Chronionego Krajobrazu (...) w bezpośrednim sąsiedztwie granic Mazurskiego Parku Krajobrazowego oraz na obszarach Natura 2000 Puszcza (...) i Ostoja (...) oraz przy granicy użytku ekologicznego "P." i Rezerwatu Biosfery UNESCO (...). Teren działki przylega bezpośrednio do terytoriów łowieckich i lęgowych orlika krzykliwego, rybołowa, kani czarnej, kani rudej, błotniaka stawowego, bociana czarnego, żurawia i derkacza (rzadkie gatunki ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej Rady Europy). Ponadto wskazano, że 55-metrowa wieża będzie widoczna z perspektywy jezior P., K. oraz rozlewisk i będzie zakłócała migracje dobowe tych gatunków w ważnym dla ich lęgów okresie wiosenno-letnim. Fundacja podała także, że wnioskowana lokalizacja inwestycji bezpośrednio ingeruje w miejsca lęgowe bardzo rzadkiego w Polsce żółwia błotnego, wymienionego w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej Rady Europy. Tym samym, w ocenie Fundacji, nie można zezwolić na realizację przedsięwzięcia, którego wpływ na obszar Natura 2000 byłby znacząco negatywny. Decyzją z 19 czerwca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem Kolegium planowana inwestycja nie narusza przepisów odrębnych, a zatem nie było podstaw do odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego zamierzenia. Wskazano, że wnioskowane przedsięwzięcie, tj. budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, spełnia wymogi określone w definicji legalnej inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym. Podkreślono, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter decyzji związanej, a zatem jeśli wniosek o ustalenie takiej lokalizacji czyni zadość wymaganiom formalnym i jest zgodny z przepisami u.p.z.p. oraz przepisami ustaw szczególnych, to organ jest obowiązany wydać decyzję pozytywną. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 53 ust. 1 u.p.z.p., przeprowadził analizę stanu prawnego i faktycznego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji oraz warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych dla przedmiotowej działki. W toku postępowania uzyskano wymagane przepisami uzgodnienia. Ustalono, że przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w rozporządzeniu. Jednakże z uwagi na okoliczność, że działka położona jest w granicach obszaru Natura 2000 organ pierwszej instancji, na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r. poz. 1049 ze zm., dalej jako: u.o.i.o.ś.), nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia RDOŚ dokumentów celem stwierdzania obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na Obszar Natura 2000. Zatem zastosowano procedurę określoną w art. 97 i następnych u.o.u.i.ś. Podano, że w postanowieniu z 23 stycznia 2024 r. RDOŚ wyraził opinię, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na przedmiot ochrony, dla których zostały wyznaczone obszary Natura 2000 Puszcza (...) oraz Ostoja (...) i stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na ww. obszar przed realizacją planowanego zamierzenia. Uwzględniając stanowisko RDOŚ, które zostało obszernie i należycie umotywowane, zdaniem Kolegium, brak jest podstaw do przyjęcia zagrożenia dla obszarów Natura 2000, a zatem i do uwzględnienia zarzutów Fundacji. Organ odwoławczy podkreślił, że w swoim postanowieniu RDOŚ wyraźnie wskazał, że na działce objętej wnioskiem nie stwierdzono miejsc występowania gatunków ptaków, dla ochrony których wyznaczono ww. obszar Natura 2000 Puszcza (...), w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji nie znajdują się udokumentowane siedliska ornitofauny, a teren inwestycji, przekształcony już antropogenicznie (w odległości ok. 80 m od najbliższych zabudowań), nie jest atrakcyjnym miejscem żerowiskowym dla orlika krzykliwego. W tej sytuacji, wobec braku przepisu wyłączającego możliwość zlokalizowania zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na przedmiotowym terenie, na podstawie art. 56 u.p.z.p. wniosek inwestora rozstrzygnięto pozytywnie. Na powyższą decyzję skargę wniosła Fundacja, zarzucając naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, art. 6 Dyrektywy Siedliskowej Rady Europy, porozumienia Polski z UNESCO Agendy ONZ w sprawie powołania rezerwatu biosfery, art. 73 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. W związku z powyższym Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca wskazała na położenie przedmiotowej działki w Obszarze Chronionego Krajobrazu (...) w bezpośrednim sąsiedztwie granic Mazurskiego Parku Krajobrazowego oraz na obszarach Natura 2000 Puszcza (...) i Ostoja (...) w Rezerwacie Biosfery UNESCO (...) oraz przy granicy użytku ekologicznego "P.". Podkreślono, że teren działki przylega bezpośrednio do terytoriów łowieckich i lęgowych (w promieniu od 200 m do 1,9 km) - orlika krzykliwego, rybołowa, kani czarnej, kani rudej, błotniaka stawowego, bociana czarnego, żurawia i derkacza (rzadkie gatunki ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej Rady Europy). Wskazano, że 55-metrowa wieża będzie widoczna z perspektywy jezior – P., K. oraz rozlewisk oddalonych zaledwie w pasie 100 m - 700 m od wnioskowanej inwestycji. Na tych terenach regularnie poluje na ryby bardzo rzadki w Polsce ptak drapieżny — rybołów Pandion haliaetus i bocian czarny Ciconia nigra oraz na płazy i jaszczurki - orlik krzykliwy Aquila pomarina, a wnioskowana wieża telefonii komórkowej będzie zakłócała migracje dobowe tych gatunków w ważnym dla ich lęgów okresie wiosenno-letnim. Ponadto, zdaniem skarżącej, planowane przedsięwzięcie bezpośrednio ingeruje w miejsca lęgowe bardzo rzadkiego w Polsce żółwia błotnego Emys orbicularis, umieszczonego w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej Rady Europy. W ocenie Fundacji zatem nie można zezwolić na realizację przedsięwzięcia, którego wpływ na obszar Natura 2000 byłby znacząco negatywny, a wszystkie racjonalne wątpliwości, zwłaszcza te znajdujące oparcie w dokumentacji, muszą być interpretowane na korzyść ochrony obszaru. Zdaniem Fundacji ocena zgodności projektu decyzji z przepisami o ochronie przyrody i ochronie środowiska nie może ograniczać się wyłącznie do przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego, gdyż przeprowadzenie takiego postępowania nie zwalnia organu administracji z obowiązku wnikliwej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, a następnie dokonania samodzielnej oceny zgodności projektu decyzji z przepisami odrębnymi. Podniesiono, że organ odwoławczy ma obowiązek dokonać oceny prawidłowości postanowienia uzgadniającego także w przypadku, kiedy postanowienie uzgadniające nie zostało zaskarżone przez inwestora, jak również dokonać oceny tzw. milczącego uzgodnienia, nie zaś ograniczać się wyłącznie do stwierdzenia, że skoro organ uzgodnił decyzję, to decyzja ta jest zgodna z przepisami odrębnymi. W ocenie Fundacji już samo wzniesienie wysokiego masztu wieży komórkowej zaburza zachowanie, np. rybołowa i orlika krzykliwego oraz bociana czarnego, które w drodze gniazdo – łowisko - gniazdo, kieruje się tzw. punktami skrajnymi, np. najwyższe drzewo w zasięgu wzroku, koniec ściany lasu, wyspa, itp. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z 10 października 2024 r. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie skargi. Inwestor zakwestionował pogląd prezentowany przez stronę skarżącą, że w ramach postępowania prowadzonego przez organy w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ocena zgodności projektu decyzji z przepisami ochrony przyrody i ochronie środowiska nie może ograniczać się wyłącznie do przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego. W ocenie Spółki dokonywanie przez organy samodzielnej oceny zagadnień ze sfery kompetencyjnej RDOŚ stanowiłoby działanie wbrew prawu i nie znajduje podstawy prawnej. Ponadto wskazano, że nie można kwestionować budowy instalacji telekomunikacyjnej ze względu na brak wystarczających badań światowych na temat szkodliwości pól elektromagnetycznych na zdrowie ludzi. Zaznaczono, że na przedmiotowej działce nie stwierdzono występowania gatunków ptaków, dla których wyznaczono obszar ochronny, w zasięgu oddziaływania nie znajdują się udokumentowane siedliska ornitofauny, zaś teren inwestycji, przekształcony przez człowieka, nie jest atrakcyjnym miejscem żerowiskowym dla orlika krzykliwego. W trakcie postępowania przed tut. Sądem swój udział w charakterze uczestnika zgłosiło Stowarzyszenie (...) z siedzibą w K. (dalej jako: Stowarzyszenie). Postanowieniem z 29 października 2024 r. (sygn. akt II SA/Ol 695/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie dopuścił Stowarzyszenie do udziału w niniejszej sprawie. Pismem procesowym z 8 stycznia 2024 r. Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając rażące naruszenie przepisów u.p.z.p., k.p.a., rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie wieży jako nośnika instalacji radiotelekomunikacyjnej wraz z antenowymi konstrukcjami wsporczymi, osprzętem i urządzeniami zasilającymi. Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie jest okolicznością sporną w rozpoznawanej sprawie, że dla terenu objętego wnioskiem Spółki o wydanie decyzji lokalizacyjnej brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast pojęcie "inwestycji celu publicznego" zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. jako działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 z późn. zm.), dalej jako: "u.g.n.". Jak wynika z art. 6 pkt 1 u.g.n. do celów publicznych zalicza się między innymi budowę i utrzymywanie obiektów i urządzeń łączności publicznej, przez którą rozumie się infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego (art. 4 pkt 18 u.g.n.). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, stacja bazowa telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego wymagającą wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (np. wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1829/12, dostępny w CBOSA). Niewątpliwie zatem planowana inwestycja może być zaliczona do inwestycji, o których mowa w art. 6 pkt 1 u.g.n. i spełnia w tym zakresie przesłanki do uznania ją za inwestycję celu publicznego. Okoliczność ta została prawidłowo ustalona przez orzekające w sprawie organy obydwu instancji, czemu dały one wyraz w uzasadnieniach swoich orzeczeń. Ustalenie tej okoliczności miało miejsce w oparciu o wniosek podmiotu inicjującego postępowanie, co uznać należy za prawidłowe i odpowiadające wymogom wynikającym z przepisów k.p.a., albowiem organ orzekający w tego rodzaju sprawie jest związany wnioskiem inwestora i nie może samodzielnie dokonać zmiany charakteru, rozmiaru czy też miejsca inwestycji, o ustalenie lokalizacji której ubiega się wnioskodawca realizujący poprzez nią cel publiczny (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1654/15, dostępny w CBOSA). Nie budzi również wątpliwości, że przedmiotowe przedsięwzięcie polegające na budowie zespołu urządzeń telefonii komórkowej służyć będzie co najmniej wspólnocie lokalnej (gminnej). Znaczenie lokalne lub ponadlokalne danej inwestycji należy bowiem wiązać z urzeczywistnieniem konkretnego interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 1529/15, dostępny w CBOSA), co ma miejsce w niniejszej sprawie. Planowana inwestycja związana jest bowiem z zaspokojeniem potrzeb i interesów społeczności lokalnej, tworzącej gminną wspólnotę samorządową w zakresie zapewnienia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. Jak zasadnie wskazały orzekające w sprawie organy administracji, nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi (art. 56 u.p.z.p.). Oznacza to, że organ nie działa w warunkach uznania administracyjnego, lecz jest związany w tym znaczeniu, że jeżeli badając planowaną inwestycję w zaproponowanym przez inwestora kształcie stwierdzi zgodność tego zamierzenia inwestycyjnego z przepisami odrębnymi, to jest zobowiązany ustalić lokalizację inwestycji celu publicznego zgodnie z żądaniem. Wyznacznikiem rozstrzygnięcia merytorycznego decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest więc wyłącznie zgodność projektowanej inwestycji z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (zob. A. Despot-Mładanowicz [w:] A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019). Inaczej mówiąc, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter deklaratoryjny, gdyż organ stwierdza w niej jedynie, czy w świetle powszechnie obowiązującego prawa dopuszczalna jest realizacja danej (konkretnej) inwestycji na wskazanym przez inwestora terenie. Organ nie ma w tym postępowaniu uprawnień kształtujących, nie może stanowić o prawach i obowiązkach inwestora nie przewidzianych w ustawie lub akcie wykonawczym. To nie od uznania organu zależy, czy na danym terenie będzie możliwa realizacja danej inwestycji celu publicznego, lecz od tego, czy taką możliwość w konkretnym wypadku przewidują przepisy prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2202/10, dostępny w CBOSA). W judykaturze akcentuje się również, że każdy sposób zagospodarowania nieruchomości jest dopuszczalny, o ile nie jest sprzeczny z obowiązującymi przepisami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1137/17, dostępny w CBOSA). Odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji musi się więc opierać na wyraźnej sprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z przepisem nakładającym expressis verbis konkretne ograniczenia. Aby norma ogólna mogła oddziaływać na rozstrzygnięcie musi być skonkretyzowana przez taki przepis, tym samym niedopuszczalne jest wydanie decyzji odmownej wyłącznie na podstawie oceny projektowanej inwestycji z normami ogólnymi, w tym chroniącymi ład przestrzenny czy ze sprzeciwem mieszkańców okolicznych obszarów (por. wyrok WSA w Gdańsku z 24 marca 2021 r. sygn. akt. II SA/Gd 774/20, dostępny w CBOSA). Zgodnie z art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.z.p. właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. W rozpoznawanej sprawie taka analiza została przeprowadzona, co wykazał organ pierwszej instancji w zawartych w decyzji lokalizacyjnej ustaleniach, odpowiadających dyspozycji art. 54 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Z wydanej decyzji jednoznacznie wynika rodzaj inwestycji i jej charakterystyka określona w sentencji, wskazano także parametry planowanych anten sektorowych zgodnie z przedstawioną w decyzji tabelą. Zaznaczyć należy, że unormowania art. 54 u.p.z.p. nie konkretyzują przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, wynikają one z innych przepisów, które należy ustalić dla poszczególnych przypadków odrębnie. Treść decyzji lokalizacyjnej zależy bowiem od specyfiki terenu objętego wnioskiem, obowiązujących na nim uwarunkowań prawnych i faktycznych, a także charakteru wnioskowanego zamierzenia. Pod pojęciem "przepisów odrębnych" należy rozumieć zarówno przepisy innych ustaw, jak i przepisy u.p.z.p., o ile nakładają one w sposób wyraźny określone ograniczenia. Dotyczy to także obowiązku uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej, o ile jest ona wymagana dla planowanego przedsięwzięcia. Stosownie zaś do art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.u.i.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W ramach postępowania poprzedzającego wydanie takiej decyzji przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która ma przede wszystkim na celu zweryfikowanie, czy przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że organ właściwy do wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego obowiązany jest uzależnić wydanie zgody na lokalizację bądź realizację inwestycji od przedłożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko w przypadkach, gdy taka inwestycja spełnia cechy przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko bądź mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zawierają przepisy obowiązującego w dacie orzekania w sprawie rozporządzenia z 2019 r. Przy czym na mocy § 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1071), z dniem 4 czerwca 2022 r. uchylono odpowiednio pkt 7 § 2 i pkt 8 § 3 rozporządzenia z 2019 r. Zatem w dacie wydania kwestionowanej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego instalacje radiokomunikacyjne emitujące pola elektromagnetyczne zostały usunięte z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko bądź mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji nie jest dla nich wymagane wcześniejsze uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zauważyć jednak należy, że organ pierwszej instancji, stosownie do treści art. 96 ust. 3 u.i.o.ś., uznał, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Związku z tym postanowieniem z 2 października 2023 r. organ zobowiązał inwestora do przedłożenia RDOŚ dokumentów celem stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego zamierzenia na Obszar Natura 2000. Postanowieniem z 23 stycznia 2024 r. RDOŚ wyraził opinię, w której podniósł, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na przedmiot ochrony, dla których zostały wyznaczone obszary Natura 2000 Puszcza (...) oraz Ostoja (...), ponadto nie naruszy spójności sieci Natura 2000 i stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na ww. obszar przed realizacja planowanego zamierzenia. W uzasadnieniu tego postanowienia RDOŚ wskazał, że na podstawie obliczeń i analiz graficznych zawartych w opracowanej analizie środowiskowej dla przedmiotowej instalacji należy stwierdzić, że nie wystąpi przekroczenie dopuszczalnej gęstości mocy pola elektromagnetycznych określonych zgodnie z rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448). Z uwagi na lokalny zasięg występowania fal elektromagnetycznych można stwierdzić, że warunki bytowania organizmów żywych pozostaną zasadniczo niezmienione. Proponowane do montażu anteny nie będą miały wpływu na stan zdrowotny populacji ptasiej, a ewentualne przeloty ptaków przez wiązkę emitowaną przez anteny w odległości mniejszej niż kilkadziesiąt metrów od anten będą miały charakter incydentalny i krótkotrwały i nie powinny powodować zaburzeń zdrowotnych. Wskazano również, że w oparciu o wyniki przeprowadzonych inwentaryzacji przyrodniczych zebranych w opracowaniu pn. "Inwentaryzacja ornitologiczna Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 (...) Puszcza (...)", wykonanym na zlecenie GDOŚ w 2012 r. na działce objętej wnioskiem nie stwierdzono miejsc występowania gatunków ptaków, dla ochrony których wyznaczono ww. obszar Natura 2000 Puszcza (...). Także w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji nie znajdują się udokumentowane siedliska ornitofauny. Ponadto, w odległości ok. 3 km znajduje się strefa ochrony orlika krzykliwego, jednak teren inwestycji przekształcony już antropogenicznie, nie jest atrakcyjnym miejscem żerowiskowym dla tych drapieżników. W swoim postanowieniu RDOŚ podkreślił, że zasięg i skala oddziaływania przedsięwzięcia będą nieduże. Niewielka powierzchnia gruntów, które ulegną zmianie sposobu wykorzystania nie ograniczy ptakom przestrzeni życiowej i siedlisk oraz nie uniemożliwi dalszego ich zasiedlenia. Nie stwierdzono też w miejscu lokalizacji przedsięwzięcia oraz w jego najbliższym sąsiedztwie gatunków ptaków, ich siedlisk (lęgowisk, żerowisk), dla ochrony których wyznaczony został obszar Natura 2000 Puszcza (...). Zdaniem RDOŚ planowane przedsięwzięcie nie wpłynie negatywnie na obszary Natura 2000, ponieważ nie doprowadzi do zniszczenia lub uszczuplenia siedlisk i żerowisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony obszarów Natura 2000 Puszcza (...) i Ostoja (...). W tych okolicznościach należy stwierdzić, że w toku postępowania dokonano pełnej analizy stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy oraz przeprowadzono ocenę zgodności projektu kwestionowanej decyzji z przepisami odrębnymi, także w zakresie wpływu inwestycji na środowisko. Skoro organ wyspecjalizowany, jakim jest RDOŚ, jednoznacznie wskazał, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na przedmiot ochrony, dla których zostały wyznaczone obszary Natura 2000 Puszcza (...) oraz Ostoja (...), ponadto nie naruszy spójności sieci Natura 2000, a stanowisko swoje uzasadnił w sposób nie budzący wątpliwości, to organ wydający decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie miał podstaw do kwestionowania prawidłowości przedstawionej w tym postanowieniu argumentacji. Nie jest zatem zasadny zarzut, że organ nie dokonał własnej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz oceny zgodności projektu decyzji z przepisami odrębnymi. Nie są także zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o ochronie przyrody. Należy bowiem podkreślić, że przepisy te mają charakter ogólny i nie mogą samodzielnie stanowić podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Należy przy tym wyjaśnić, że wynikający z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska obowiązek uwzględnienia w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (czyli także w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego) ograniczeń wynikających z ustanowienia w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody m.in. rezerwatu przyrody, parku krajobrazowego, obszaru chronionego krajobrazu, obszaru Natura 2000 oraz konieczność dochowania zakazów wynikających z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody znalazły odzwierciedlenie w niniejszym postępowaniu poprzez zastosowanie procedury określonej w art. 97 i następnych u.o.u.i.o.ś. Okoliczność, że wyniki zastosowania tej procedury nie są satysfakcjonujące dla skarżącej nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia przepisów prawa. Podkreślić także należy, że organ rozstrzygający o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest związany wnioskiem strony co do parametrów i charakteru planowanego zamierzenia i nie działa w ramach uznania administracyjnego. Wydana decyzja dotyczy inwestycji o określonych parametrach i wydawana jest dla konkretnego zamierzenia inwestycyjnego, które zostało wskazane we wniosku. Podane parametry są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji. Natomiast obszar oddziaływania inwestycji będzie skonkretyzowany w trakcie procedury prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, kiedy ustalone już zostanie dokładne miejsce posadowienia stacji bazowej. Konkretyzacja warunków realizacji inwestycji znajdzie bowiem swój wyraz dopiero w decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto w tym postępowaniu obowiązywać będzie zasada ochrony interesów właścicieli nieruchomości pozostającej w obszarze oddziaływania obiektu przewidziana jest w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, która obejmuje także prawo do ochrony nieruchomości w miejscach dostępnych dla ludności przed działaniem pola elektromagnetycznego o częstotliwości ponadnormatywnej. Zatem dopiero na tym etapie inwestycyjnym podlega ocenie wpływ inwestycji na środowisko przy uwzględnieniu stosownych, obowiązujących norm, w tym wymogi wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448), których to naruszenie zarzuciło Stowarzyszenie. Natomiast rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 1286) w ogóle nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż sprawa nie dotyczy czynników szkodliwych w środowisku pracy. Ponadto w niniejszej sprawie nie było podstaw do powołania biegłego. Powołanie biegłego w myśl art. 84 § 1 k.p.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie. Wykorzystanie tego środka dowodowego jest zasadne, gdy dla prawidłowego załatwienia sprawy, ze względu na poziom jej skomplikowania, wymagane są wiadomości, którymi nie dysponuje organ. Brak jest zatem obowiązku po stronie organu powoływania biegłych, którzy zweryfikowaliby jego stanowisko i wyniki ustaleń w sprawie. To strona kwestionująca te ustalenia może posłużyć się dowodami wskazującymi na okoliczności, których istnienie bądź ich brak pragnie wykazać. Natomiast organ rozpoznający sprawę jest obowiązany samodzielnie zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonać oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Należy zatem stwierdzić, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, jak również stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Projekt decyzji, zgodnie z art. 50 ust. 4 u.p.z.p., został sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów i został uzgodniony w trybie art. 53 ust. 4 u.p.z.p. z właściwymi organami, a wydana w sprawie decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy określone w art. 54 u.p.z.p. Podkreślić przy tym należy, że celem decyzji lokalizacyjnej jest wytyczenie podstawowych parametrów urbanistycznych i architektonicznych, których uszczegółowienie następuje dopiero na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i to dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę przesądza o dopuszczalności realizacji konkretnego obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 865/19, CBOSA). Także organ odwoławczy dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Tym samym, zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. należy uznać za bezzasadny. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić. Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez Kolegium w odpowiedzi na skargę, zaś żadna ze stron postępowania nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło