II OSK 1529/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-18
Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Marzenna Linska-Wawrzon, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa linii kablowej 110kV wraz z liniami teletransmisyjnymi, służącej do obsługi farmy wiatrowej i podłączenia jej do krajowego systemu elektroenergetycznego, może zostać zakwalifikowana jako inwestycja celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Budowa linii kablowej 110kV wraz z liniami teletransmisyjnymi, służącej do obsługi farmy wiatrowej i podłączenia jej do krajowego systemu elektroenergetycznego, nie może zostać automatycznie zakwalifikowana jako inwestycja celu publicznego. Konieczne jest wykazanie, że inwestycja ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne, służy zaspokojeniu zbiorowej potrzeby danej społeczności, a nie wyłącznie interesowi prywatnemu inwestora. Sama realizacja celu wymienionego w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest wystarczająca, jeśli nie towarzyszy jej znaczenie dla wspólnoty.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję SKO w Koszalinie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii kablowych 110kV wraz z liniami teletransmisyjnymi. Stowarzyszenie kwestionowało, czy przedmiotowa inwestycja, realizowana przez podmiot prywatny, może być uznana za inwestycję celu publicznego, podnosząc liczne zarzuty proceduralne i materialnoprawne dotyczące m.in. błędnego określenia stron, wadliwego doręczenia, braku przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz niewłaściwej kwalifikacji inwestycji jako celu publicznego. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia "[...] " z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 709/14 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w P. kwotę 1050 (jeden tysiąc pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 r., II SA/Sz 709/14, oddalił skargę Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2011 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Legnicy zwróciła się do Wójta Gminy Biesiekierz o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii kablowych 110kV wraz z liniami tele-transmisyjnymi (światłowodowymi). Do wniosku załączono m.in. wykaz działek i ich właścicieli, komplet map zasadniczych w skali 1:1000 obejmujących teren, którego wniosek dotyczy oraz projekt trasy przebiegu linii na kserokopiach map w skali 1:1000. Charakteryzując planowaną inwestycję wskazano, iż długość linii objętej wnioskiem wynosi 9,4 km, zaś całkowita długość to ok.18,3 km, przy czym w obszarach objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ok.8,9 km; głębokość ułożenia linii- 1,0 do 1,5m ppt, kanalizacja teletechniczna na głębokości 0,6m-1,0m; kabel energetyczny 110kV - materiał z żyłami aluminiowymi XRUHAKXS i żyłą powrotną z drutów miedzianych lub aluminiowych, dopuszcza się też stosowanie kabla z żyłami miedzianymi; kable z włóknami światłowodowymi zostaną wciągnięte w kanalizacje teletechniczną.
Wójt Gminy Biesiekierz decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...], ustalił na rzecz [...] Sp. z o. o. z siedzibą w Legnicy, warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii kablowych 110kV wraz z limami tele-transmisyjnymi (światłowodowymi) relacji SE 400/220/110 Dunowo-GPO Świemino-GPO Warnino i GPO Laski Koszalińskie, gm. Biesiekierz, na części działek w obrębie Świemino - nr 70/44, 77, 67/4, 76,49/5, 46/1; w obrębie Kraśnik Koszaliński - nr 232, 256, 234/34 252, 235/2; w obrębie Biesiekierz - nr 267/1, 338/1, 257/2, 257/1, 232/2, 230, 440, 154, 155, 156, 157, 322, 123, 121/1 321/1, 118/5, 118/7, 116/1, 320, 313/1, 98/1, 97/1, 315,, 28/1, 1/14, 2/100,2/139; w obrębie Kotłowo nr 2/4, 19/1, 12/67; w obrębie Laski Koszalińskie nr 70, 69, 507/2, 67.
W wyniku odwołania Stowarzyszenia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nie uznając Stowarzyszenia stroną postępowania, umorzyło postępowanie odwoławcze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt. II SA/Sz 818/12, uchylił decyzję z dnia [...] maja 2012 r.
W tej sytuacji Kolegium przeanalizowało, zarzuty odwołującego się, podnoszące naruszenie następujących przepisów:
1/ art. 28 i art. 29 w związku z art. 107 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie i oznaczenie stron postępowania; w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i w rozdzielniku do decyzji wskazano zamiennie trzy różne podmioty, jako strony postępowania: Gminę Biesiekierz, Gminne Służby Techniczne i Komunalne Urzędu Gminy w Biesiekierzu i Urząd Gminy Biesiekierz;
2/ art. 39, 40 § 1, art. 42 § 1, art.43, art. 44 § 2, § 3, § 4 i art. 45 K.p.a., poprzez błędne doręczenie decyzji osobie fizycznej, tj. Prezesowi Stowarzyszenia w miejscu jego zamieszkania, a nie w siedzibie organizacji w P. i doręczenia jej za pośrednictwem firmy kurierskiej, zamiast za pośrednictwem operatora publicznego Poczta Polska;
3/ art.53 ust. 1 u.p.z.p., nakazującego informowanie właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości o czynnościach organu na piśmie, zaś pozostałe strony postępowania w drodze obwieszczenia oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości; Stowarzyszenie zostało nieprawidłowo zawiadomione o wydaniu decyzji, gdyż decyzję doręczono Prezesowi Stowarzyszenia a nie Stowarzyszeniu jako organizacji społecznej w jej siedzibie; nadto zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie były podawane do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu i na stronie BIP Urzędu, albo podawano je po upływie zbyt długiego okresu, który wykluczał możliwości wniesienia jakichkolwiek wyjaśnień czy zarzutów na danym etapie postępowania;
4/ art. 1 pkt 1 K.p.a., poprzez błędne ustalenie i oznaczenie przedmiotu postępowania oraz art. 7, 10, 11, 77 w związku z art. 84 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nie przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie zlokalizowania planowanej inwestycji, w tym numerów działek, przez które ma przebiegać planowana inwestycja, albowiem - w ocenie Stowarzyszenia - istnieją rozbieżności w numeracji i obrębach ewidencyjnych działek wskazanych we wniosku inwestora i wymienionych w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 30 września 2011 r.;
5/ art. 49, art. 76 § 1 i § 2, w związku z art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a., poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne, o wszczęciu którego społeczeństwo zostało poinformowane na podstawie dwóch różnych zawiadomień, z których wynikały różne okoliczności dotyczące sposobu podania do publicznej wiadomości i terminu jego opublikowania; na zawiadomieniu z dnia 2 lutego 2011 r. o podaniu do publicznej wiadomości nie wskazano w jakich dniach (od kiedy do kiedy) zostało ono wywieszone aby określić datę 14-dniowego terminu do złożenia wniosków i zastrzeżeń;
6/ art. 96 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 77 K.p.a., poprzez sprzeczne ze zgromadzonym materiałem stwierdzenie, iż planowana inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie naruszy integralności tego obszaru. Ponadto w odwołaniu Stowarzyszenie zaskarżyło postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 30 września 2011 r. w sprawie opinii o stwierdzeniu braku obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko podnosząc, iż postanowienie to nie zostało doręczone Stowarzyszeniu jako stronie w tym postępowaniu.
7/ art. 106 K.p.a., poprzez pozbawienie możliwości wniesienia ewentualnych środków zaskarżenia w odniesieniu do wydanych postanowień uzgadniających; ponadto strony nie otrzymały postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 września 2011 r., a ponieważ nie służy od niego środek zaskarżenia, strona może zaskarżyć go tylko w odwołaniu od decyzji.
Na mocy art. 25 K.p.a. Stowarzyszenie wniosło też o wyłączenie Wójta Gminy Biesiekierz z niniejszego postępowania, gdyż właścicielem działek o numerach: 252 obr. Kraśnik, Koszaliński; 338/1, 440, 322, 321/1, 320, 315, 2/100 obr. Biesiekierz i nr 69 obr. Laski Koszalińskie jest Gmina Biesiekierz.
Jednocześnie w odwołaniu Stowarzyszenie na podstawie art. 142 K.p.a. zaskarżyło postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 30 września 2011 r. orzekające o nie nakładaniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar NATURA 2000 p.p. "Dolina Radwi, Chocieli i Chotli".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. postanowiło:
1. uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej:
- pkt 3 .1) warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego - nie dotyczy
i w tym zakresie orzec :
- warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego;
- długość odcinka linii objętej wnioskiem - 9,4 km;
- kanalizacja teletechniczna na głębokości 0,6m-1,0m;
- głębokość ułożenia linii od 1,0 do 1,5m ppt;
- kabel energetyczny 110kV- materiał z żyłami aluminiowymi XRUHAKXS i żyłą powrotną z drutów miedzianych lub aluminiowych, dopuszcza się też stosowanie kabla z żyłami miedzianymi;
- kable z włóknami światłowodowymi zostaną wciągnięte w kanalizacje teletechniczną.
2. w pozostałej części decyzję utrzymać w mocy.
Kolegium stwierdziło, iż złożony wniosek spełnia wymogi ustawowe: zawiera niezbędne dane charakteryzujące planowaną inwestycję; zawiera informację, iż inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć oddziaływujących ani do mogących zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko; do wniosku dołączono niezbędne kopie map w skali 1:1000, obrazujące trasę przebiegu planowanej linii kablowej oraz wypisy z ewidencji gruntów działek, po których planowana linia będzie przebiegać.
Wykonując dyspozycję art. 53 ust. 1 u.i.p.z.p. organ zawiadomieniem z dnia 2 lutego 2011 r. poinformował strony postępowania w drodze obwieszczenia wywieszonego na okres 14 dni (10-02-2011 r. do 25-02-2011 r.) w siedzibie organu oraz na tablicy ogłoszeń sołectw: Kotłowo, Biesiekierz, Świemino, Kraśnik Koszaliński, Laski Koszalińskie. W taki sam sposób organ zawiadomieniem z dnia 20 kwietnia 2011 r. wywieszonym w okresie od 24-04-2011 r. do 09-05-2011 r. poinformował ustalony krąg stron postępowania, iż zgodnie z art. 10 K.p.a. mogą zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, oraz o wydanej w dniu 21-02-2012 r. decyzji , tj. poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń poszczególnych sołectw i w siedzibie organu w okresie od 2-03-2012 r do 19-03-2012 r. Wywieszenie w/w zawiadomień zostało potwierdzone podpisami sołtysów poszczególnych sołectw. W/w zawiadomienia zostały również opublikowane na stronie BIP Urzędu Gminy Biesiekierz. Natomiast władający nieruchomościami, po których przebiegać będzie linia kablowa (lista obejmuje 23 strony), informowani byli przez organ indywidualnie poprzez doręczanie im zawiadomień: o wszczęciu postępowania (pismo z dnia 04-02-2011 r.); o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (pismo z dnia 20-04-2011 r.) i o wydaniu zaskarżonej decyzji poprzez doręczenie stronom decyzji.
W myśl art. 53 ust. 3 u.p.z.p. dokonano analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji oraz analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych. Z analizy tej wynika, iż granice obszaru inwestycji w granicach Gminy Biesiekierz obejmuje 19 arkuszy kopii map zasadniczych w skali 1:1000; inwestycja projektowana w granicach administracyjnych Gminy Biesiekierz, przebiegać będzie po gruntach rolnych z przejściami pod rzeką Rów Czarny, pod drogami publicznymi: krajową, powiatową i gminną oraz gazociągiem wysokiego ciśnienia; w części przebiegać będzie przez obszary objęte miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. W analizie wskazano stan prawny poszczególnych działek (właścicieli), po których linia będzie przebiegać, oraz wskazano, iż działki te są wyłączone z użytkowania rolniczego (obszar przez który przebiegać będzie inwestycja nie wymaga zgody na zmianę ich przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne).Odnosząc się do przepisów odrębnych wskazano organy, z którymi należy dokonać uzgodnień oraz podkreślono, iż nie występuje sprzeczność inwestycji z przepisami odrębnymi.
Po dokonaniu w/w analizy został sporządzony projekt decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego przez osobę uprawnioną, o której mowa w art. 50 ust. 4 u.p.z.p., który to projekt, na podstawie art. 54 ust. 4 u.p.z.p. został poddany uzgodnieniom z:
1/ Zachodniopomorskim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie - postanowienie z dnia 07-03-2011 r.;
2/ Generalną Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie - postanowienie z dnia 16-03-2011 r.
3/ Zachodniopomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Szczecinie, Delegatura w Koszalinie - postanowienie z dnia 17-03-2011 r.;
Jednocześnie organ w oparciu o art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska o ocenach oddziaływania na środowisko, mając na uwadze znajdujący się w sąsiedztwie inwestycji obszar Natura 2000 nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia wniosku wraz z kartą informacyjną przedsięwzięcia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Szczecinie, celem zasięgnięcia jego stanowiska co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na obszar "NATURA 2000 pn. Dolina Radwi, Chocieli i Chotli", zawieszając postępowanie do czasu uzyskania stanowiska w tym zakresie (postanowienie z dnia 26-04-2011 r.). Po otrzymaniu postanowienia RDOŚ w Szczecinie z dnia 30.09.2011 r., nie nakładającego na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na ww. obszar NATURA 2000, organ podjął zawieszone postępowanie (postanowienie z dnia 23 stycznia 2012 r.) informując o tym ustalony krąg stron postępowania jako właścicieli nieruchomości, po których przebiegać będzie linia kablowa.
W dniu 27 kwietnia 2011 r. do udziału w postępowania zgłosiło się Stowarzyszenie "[...]". Organ I instancji w odniesieniu do Stowarzyszenia nie zastosował przepisów art. 31 § 2 K.p.a., niemniej jednak wystosował do niego pismo z dnia 12 maja 2011 r. informujące, iż będzie ono zawiadamiane o wszystkich czynnościach.
Zaskarżona decyzja w znacznej jej części spełnia wymogi art. 54 u.p.z.p. W pkt 1 i 2 wskazano rodzaj inwestycji, oraz jej teren, wyszczególniając poszczególne działki, przez które linia kablowa będzie przebiegać, wskazując na zlokalizowane tam cieki wodne oraz drogi publiczne; w pkt 3 decyzji jako warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikające z przepisów odrębnych, wskazano, m.in na uwarunkowania wynikające z przepisów dotyczących projektowania tego rodzaju budowli; wskazano warunki zabudowy wynikające z dokonanych uzgodnień; określono wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji szeroko opisał dokonane wszystkie czynności prawem przewidziane, o których zawiadamiane każdorazowo były strony postępowania oraz wspomniał o piśmie Stowarzyszenia z dnia 27 kwietnia 2011r. wnioskującego o czynny udział w przedmiotowym postępowaniu. Załącznikiem do decyzji jest kopia mapy ewidencyjnej w skali 1:1000 w 19 arkuszach, na których wskazano linie rozgraniczające teren inwestycji. Decyzja i załączniki podpisane są przez osobę uprawnioną do wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, posiadają pieczęć organu, zaś na załączniku określono jakiej decyzji on dotyczy. Zdaniem SKO decyzja określająca w swej sentencji rodzaj inwestycji winna zawierać dokładniejszą jej charakterystykę. W związku z tym Kolegium na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. dokonało rozstrzygnięcia merytoryczno-reformacyjnego w tym zakresie, w części decyzji dotyczącej jej pkt 3.1.
Pozostałe zarzuty odwołania Kolegium uznało za niezasadne i niemające wpływu na istotę rozstrzygnięcia. Z rozdzielnika decyzji wynika, iż wymieniono tam tylko jedną gminną jednostkę, tj. Gminne Służby Techniczne i Komunalne w Biesiekierzu, natomiast wymienienie innych jednostek organizacyjnych gm. Biesiekierz w rozdzielnikach do zawiadomień o czynnościach organu, może wynikać z potrzeb organizacyjnych organu, np. opublikowanie przez właściwą osobę zawiadomień na stronie BIP czy też ich wywieszenie na tablicach ogłoszeń sołectw. Natomiast doręczenie decyzji i zawiadomień Prezesowi Stowarzyszenia w jego miejscu zamieszkania nie świadczy o wadliwości decyzji. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 49, art. 76 § 1 i § 2, w związku z art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a., poprzez nie wskazanie na zawiadomieniu z dnia 2 lutego 2011 r. o podaniu do publicznej wiadomości wszczętego postępowania od kiedy do kiedy zostało ono wywieszone. Każde z zawiadomień wywieszonych na tablicy ogłoszeń poszczególnych sołectw zawiera adnotację sołtysa o terminie jego wywieszenia. Materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy świadczy jednoznacznie, iż te strony postępowania, które są właścicielami nieruchomości, po których będzie przebiegać przedmiotowa linia kablowa, byli informowani o czynnościach organu w drodze indywidualnych pism, oraz doręczono im decyzję, czego dowodem są ich zwrotne poświadczenia odbioru. Pozostałe strony postępowania były zawiadamiane w drodze obwieszczeń oraz przez opublikowanie zawiadomień na stronie BIP Urzędu Gminy Biesiekierz. Wskazane rozbieżności w numeracji i obrębach ewidencyjnych działek wskazanych we wniosku inwestora i wymienionych w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 30 września 2011 r. nie mając wpływu na istotę rozstrzygnięcia, gdyż Wójt Gminy Biesiekierz w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów u.p.z.p. o wydanie decyzji ustalającej warunki lokalizacji przedmiotowej inwestycji opierał się na danych zawartych we wniosku inwestora, gdyż organ związany jest jego treścią. Natomiast RDOŚ w Szczecinie swoje postanowienie oparł na przepisach ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, które zostało wydane w ramach zupełnie innego postępowania. Kolegium podkreśliło, że nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do RDOŚ w Szczecinie, dlatego też nie posiada kompetencji do rozpatrywania zażalenia na jego postanowienie z dnia z dnia 30 września 2011 r. Odnosząc się do zarzutu o naruszeniu art. 106 K.p.a. poprzez pozbawienie stron możliwości wniesienia ewentualnych środków zaskarżenia w odniesieniu do wydanych postanowień uzgadniających Kolegium poinformowało, iż w myśl przepisów art. 53 ust. 5 u.p.z.p., uzgodnień co prawda dokonuje się w trybie art. 106 K.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi.
Zdaniem Kolegium w sprawie nie zachodziły przesłanki powodujące wyłączenie Wójta Gminy Biesiekierz, o których mowa w art. 25 K.p.a..
Stowarzyszenie "[...]" w skardze na powyższą decyzję zarzuciło naruszenie:
1) art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a., poprzez brak działania ze strony organu zmierzającego do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
2) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy -art. 6, 7, 8, 9, 11, 77 § 1 oraz 80 K.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący;
3) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nie podanie wszystkich dowodów na potwierdzenie okoliczności stanowiących podstawę faktyczną podjęcia rozstrzygnięcia;
4) art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., w sposób, mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. oraz z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez przyjęcie, że planowana inwestycja realizuje cel publiczny, bez podania art. 2 ust. 5 cyt. ustawy jako podstawy prawnej decyzji, co stanowi, iż decyzja została wydana z pogwałceniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.;
5) art. 28 i art. 29 w związku z art. 107 §1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie i oznaczenie stron wszczętego postępowania administracyjnego;
6) art., 39, 40 § 1, 42 § 1, 43, 44 § 1 pkt 1 i 2, 44 § 2, 44 § 3, 44 § 4, art. 45 K.p.a. poprzez błędne doręczenie decyzji osobie fizycznej, tj. Prezesowi Stowarzyszenia w miejscu jego zamieszkania, zamiast organizacji społecznej oraz wadliwe doręczenie decyzji za pośrednictwem firmy kurierskiej, zamiast Poczty Polskiej;
7) art. 1 pkt 1 K.p.a., poprzez błędne ustalenie i oznaczenie przedmiotu wszczętego postępowania administracyjnego oraz art. 7, 10, 11, 77 K.p.a. w związku z art. 84 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nie przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie zlokalizowania planowanej inwestycji, w tym numerów działek, przez które ma przebiegać planowana inwestycja;
8) art. 49, art. 76 § 1 i § 2 w związku z art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a., poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne, o wszczęciu którego społeczeństwo zostało poinformowane na podstawie dwóch różnych zawiadomień, z których wynikały różne okoliczności dotyczące sposobu podania do publicznej wiadomości i terminu jego opublikowania;
9) art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 77 K.p.a., poprzez sprzeczne ze zgromadzonym materiałem stwierdzenie, iż planowana inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie naruszy integralności tego obszaru, pomimo iż obszar oddziaływania i realizacji inwestycji będzie pokrywał się z granicami obszaru chronionego;
10) art. 106 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wynikające z faktu, że w art. 53 ust. 5 u.p.z.p. stanowi się, że uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, co tym samym oznacza że do trybu wyrażania stanowiska przez inny organ, jak również zawiadamiania stron o rozstrzygnięciach zapadłych w następstwie zajęcia stanowiska przez właściwe organy winna mieć zastosowanie forma pisemna, co z kolei oznacza, że decyzja Wójta Gminy Biesiekierz z dnia [...] lutego 2012 r. wydana została z naruszeniem art. 10 w związku z 106 K.p.a. poprzez pozbawienie stron prawa zajęcia stanowiska w sprawie, w tym w szczególności możliwości wniesienia ewentualnych środków zaskarżenia bądź wypowiedzenia się w sprawie w stosunku do wydanych w procedurze wyrażania stanowiska postanowień;
11) przepisów K.p.a., poprzez stwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki z art. 25 K.p.a. wyłączenia Wójta Gminy Biesiekierz od wydawania decyzji w sprawie, w której Gmina Biesiekierz jest jedną ze stron postępowania administracyjnego;
12) art. 65 § 1 K.p.a., poprzez nie przekazanie do organu właściwego zażalenia wniesionego przez Stowarzyszenie na podstawie art. 142 K.p.a. na postanowienie RDOŚ w Szczecinie z dnia 30 września 2011r. znak: WST.K.430.4.5.201 l.ML dotyczące wydania opinii o stwierdzeniu obowiązku, lub jego braku, przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 planowanego przedsięwzięcia sytuacji kiedy Kolegium stwierdziło, iż nie posiada kompetencji do rozpatrywania zażalenia na postanowienie RDOŚ, ani nie wskazanie Wójtowi gminy Biesiekierz, w stosunku do którego SKO w Koszalinie jest organem wyższego stopnia, sposobu załatwienia sprawy oraz nie powiadomienie Stowarzyszenia o przekazaniu zażalenia na postanowienie RDOŚ do organu właściwego.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, że planowana inwestycja nie mieści się w zakresie celu publicznego, ale jest wyłączną inwestycją podmiotu prywatnego realizującego interesy komercyjne. Nie wskazano jaki jest charakter planowanej inwestycji, czy ma on charakter lokalny, czy ponadlokalny w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., oraz nie odniesiono się do art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż nie wskazano "celów publicznych". Powyższe świadczy o tym, że niniejsza decyzja rażąco narusza art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w sposób, mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 2 pkt 5 u.p.z.p.
Zdaniem Stowarzyszenia elektrownia wiatrowa nie jest celem publicznym o jakim mowa w art. 6 pkt 3 u.g.n. Celem publicznym zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. jest min. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W tak określonej definicji inwestycji celu publicznego należy zwrócić szczególną uwagę na dwa istotne zwroty, tj.: działanie o znaczeniu lokalnym i budowa przewodów służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, którymi ustawodawca wskazuje dokładnie przeznaczenie tego typu inwestycji. Inwestycja celu publicznego musi mieć znaczenie (niekoniecznie zasięg) lokalne, ponadlokalne lub krajowe. Po drugie lokalizowane w trybie inwestycji celu publicznego przewody muszą służyć do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Poprzez użycie słów "przesyłanie" i "dystrybucja" ustawodawca wskazał szczególny rodzaj działalności, której mają służyć przewody.
Poprzez przesyłanie energii elektrycznej należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, transport energii elektrycznej sieciami przesyłowymi w celu jej dostarczania do sieci dystrybucyjnych lub odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci przesyłowych. Natomiast poprzez dystrybucję energii elektrycznej należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo energetyczne, transport energii elektrycznej sieciami dystrybucyjnymi w celu jej dostarczania odbiorcom. W tym przypadku ustawodawca użył dwóch istotnych zwrotów tj.: sieć przesyłowa, sieć dystrybucyjna, dostarczanie do sieci dystrybucyjnych i dostarczanie odbiorcom, które wskazują czym powinny być i jakie funkcje powinny realizować przewody służące do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej. Ponadto bardzo istotne znaczenie ma użycie zwrotu "transport energii elektrycznej", który jest pojęciem pierwotnym w stosunku do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej.
Poprzez sieć przesyłową należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 11a ustawy Prawo energetyczne, sieć elektroenergetyczną najwyższych lub wysokich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu przesyłowego. Natomiast poprzez sieć dystrybucyjną należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 11b ustawy Prawo energetyczne, sieć elektroenergetyczną wysokich, średnich i niskich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu dystrybucyjnego. W tym przypadku ustawodawca użył dwóch istotnych zwrotów, tj. operator systemu przesyłowego i operator systemu dystrybucyjnego, które wskazują kto może zarządzać przewodami służącymi do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej.
Poprzez operatora systemu przesyłowego należy zaś rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 24 ustawy Prawo energetyczne, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie przesyłowym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci przesyłowej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi. Ponadto, zgodnie z art. 9k ustawy Prawo energetyczne, operator systemu przesyłowego działa w formie spółki akcyjnej, której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa.
Natomiast poprzez operatora systemu dystrybucyjnego należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 25 ustawy Prawo energetyczne, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w. systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi.
Mając na względzie wymienione powyżej uregulowania zawarte w ustawie Prawo energetyczne należy uznać, że planowana do wybudowania przez [...] Sp. z o.o. kablowa linia energetyczna 110 kV wraz z liniami teletransmisyjnymi (światłowodowymi) nie jest inwestycją celu publicznego.
Inwestycją celu publicznego może być tylko taka inwestycja, która jest technicznie niezbędna do realizacji celu publicznego, a nie taka, która ma mu tylko sprzyjać. Ubiegając się o decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego wnioskodawca powinien udowodnić, że realizacja planowanej przez niego inwestycji nie stanowi zaspokojenia interesu prywatnego - indywidualnego lub grupowego.
Zgodnie z informacjami o podmiotach ubiegających się o przyłączenie do sieci energetycznej, które są publikowane przez POLSKIE SIECI ELEKTROENERGETYCZNE S.A., [...] Sp. z o.o., wprawdzie posiada zawartą umowę o przyłączenie do publicznej sieci energetycznej (zawartą w dniu 16.05.2011 r.) i określone warunki przyłączenia, jednakże warunki przyłączenia farmy wiatrowej zostały określone w dniu 26.11.2008 r., zaś ich ważność określono na 2 lata. Tak więc [...] Sp. z o.o. nie posiada ważnych warunków przyłączenia przedmiotowej inwestycji do publicznej sieci energetycznej, co podaje w wątpliwość zasadność i legalność dalszej realizacji procedury, gdyż bez takich dokumentów planowana przez [...] Sp. z o.o. linia kablowa 110 kV w ogóle nie będzie mogła służyć do przesyłania energii elektrycznej, a tym bardziej do przesyłania energii elektrycznej do publicznej sieci energetycznej, w której mogłaby być ona dobrem wykorzystywanym publicznie. W związku z powyższym obciążanie prywatnych nieruchomości gruntowych nakazem lokalizacji planowanej przez [...] Sp. z o.o. linii kablowej 110 kV jest w chwili obecnej bezzasadne i być może bezprawne.
Mając zaś na względzie to, że niektóre nieruchomości gruntowe, na których [...] Sp. z o.o. planuje budowę kablowej linii energetycznej 110 kV, są własnością publiczną szczególnego znaczenia nabiera ochrona tych nieruchomości przed utratą ich funkcjonalności bądź wartości.
Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
O oddalenie skargi wniósł także uczestnik postępowania [...] Spółka z o.o.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowane jest stanowisko, że podmiot prywatny również może być adresatem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego tj. może być podmiotem realizującym inwestycję celu publicznego. Nawet komercyjny charakter tej działalność nie stoi temu na przeszkodzie. W wyroku NSA z dnia 3 września 2008 r., II OSK 989/07 jednoznacznie stwierdzono, iż "dla rozstrzygnięcia, czy zamierzenie budowlane wymaga decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego bez znaczenia pozostaje to, czy inwestorem jest podmiot prywatny, czy też publiczny. Nie ma także znaczenia okoliczność, iż inwestor jest zainteresowany w realizacji inwestycji z powodów czysto merkantylnych. O tym, czy mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego w istocie decyduje normatywne uregulowanie, a więc czy mieści się ona - stosownie do art. 2 pkt 5 u.p.z.p. - w pojęciu działań o znaczeniu lokalnym (gminnym) lub ponadlokalnym /powiatowym, wojewódzkim i krajowym/, stanowiących realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami".
Przywołany wyżej art. 2 ust. 5 u.p.z.p. został znowelizowany na podstawie art. 70 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. nr 106, poz. 675), i uzyskał obecne brzmienie, definiując inwestycje celu publicznego jako działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i regionalnym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Z brzmienia powyższego przepisu wynika zatem, że podmiotowa kwalifikacja inwestora (tj. czy jest to podmiot publiczny czy też prywatny) oraz źródeł finansowania (środki publiczne lub środki prywatne) jest bez znaczenia, jeżeli tylko mamy do czynienia z inwestycją, którą można przypisać do jednego z celów publicznych wymienionych w art. 6 u.g.n. Art. 6 pkt 2) u.g.n. stanowi, iż celem publicznym jest m.in. "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Tym samym budowa linii elektroenergetycznej, która służy do przesyłu energii elektrycznej z jej źródła do odpowiedniego punktu poboru spełnia wymagania umożliwiające zakwalifikowanie jej do katalogu celu publicznego, a tym samym w pełni dopuszczalne było wydanie w stosunku do takiej Inwestycji decyzji o ustalenia lokalizacji celu publicznego. Istotna jest tu funkcja realizowanej inwestycji w tym wypadku przesył energii. Linia elektroenergetyczna, która objęta została zaskarżoną decyzją, jest elementem sieci łączącej zespół elektrowni wiatrowych z siecią elektroenergetyczną przez którą energia elektryczna ma być przesyłana w dwóch kierunkach tj. z krajowego systemu elektroenergetycznego do zespołu elektrowni wiatrowych na jej potrzeby własne oraz z zespołu elektrowni wiatrowych do krajowego systemu elektroenergetycznego. Taka jej funkcja w pełni odpowiada warunkom definicji zawartej w art. 6 pkt 2 u.g.n., gdyż służy do przesyłania energii elektrycznej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdził, że jakkolwiek organ I instancji nie wydał formalnego postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, to jednak Stowarzyszenie uczestniczyło w przedmiotowym postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony, na co wskazuje całość akt sprawy i zgromadzonego w nich materiału dowodowego. Wskazanie w rozdzielniku tej decyzji jako strony postępowania Prezesa Stowarzyszenia zamiast samego Stowarzyszenia było błędne ale uchybienie to nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik postępowania. Powyższy sposób doręczenia spowodowany był działaniem samego Stowarzyszenia, którego Prezes Zarządu zwrócił się o kierowanie korespondencji na swój adres. Zatem Stowarzyszenie uczestniczyło w postępowaniu zarówno przed organem I i II instancji jako uczestnik na prawach strony, a jego odwołanie zostało merytorycznie rozpoznane. Okoliczność, że organ I instancji nie wydał w tej kwestii formalnego postanowienia w oparciu o art. 31 § 2 K.p.a. nie miała w tym wypadku pływu na wynik sprawy, co zostało przesądzone w wyroku z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. II SA/Sz 818/12.
W ocenie Sądu, stosownie do art. 39 K.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia przedmiotowego postępowania, organ I Instancji uprawniony był do doręczania pism za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Organ administracyjny ma swobodę w wyborze podmiotu dokonującego doręczeń, zaś z punktu widzenia adresata wybór określonego podmiotu doręczającego jest kwestią wtórną, zatem zarzut naruszenia art. 39 K.p.a. jest całkowicie nietrafny.
Sąd zwrócił uwagę, że w sprawie zastosowanie miał art. 49 K.p.a., stanowiący, iż strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Przepisem takim jest niewątpliwie art. 53 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Jedynie inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja celu publicznego (do których nie należy Stowarzyszenie), winni być zawiadamiani na piśmie. Stosownie zatem do treści art. 49 K.p.a., organ I Instancji w ogóle nie miał obowiązku pisemnego powiadomienia Stowarzyszenia o treści decyzji, zaś oceny prawidłowości doręczenia Stowarzyszeniu przedmiotowej decyzji należy dokonywać przez pryzmat spełnienia wymogu obwieszczenia oraz zawiadomienia w sposób zwyczajowo przyjęty. Jeżeli zachodzą okoliczności przewidziane w przepisach szczególnych, zawiadomienie w trybie art. 49 K.p.a. jest równoważne zawiadomieniom przewidzianym w art. 39 K.p.a. Doręczenie Stowarzyszeniu przedmiotowej decyzji przez organ I Instancji było zatem fakultatywne i stanowiło zdaniem Sądu wyraz dbałości organu I Instancji o należyte i jak najpełniejsze zawiadomienie wszystkich stron postępowania administracyjnego.
Jeżeli zaś chodzi o zarzut wadliwego informowania społeczeństwa o postępowaniu, poprzez stosowanie dwóch równoległych trybów doręczeń, tj. z art. 39 i art. 49 K.p.a., mimo iż w przedmiotowym stanie faktycznym wyłącznie właściwy był tryb publicznego obwieszczenia, oraz brak wskazania na jaki okres i w jakim terminie zawiadomienia zostały podane do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń BIP Urzędu Gminy Biesiekierz, Sąd stwierdził, iż żaden przepis nie zabrania organowi dokonywania, mimo zaistnienia przesłanek stosowania art. 49 K.p.a., innych sposobów doręczenia na rzecz niektórych adresatów. Takie fakultatywne doręczenie wpływa wyłącznie na bieg terminów do podjęcia określonych działań przez adresata. Przyjęta przez organ I Instancji praktyka równoległych doręczeń nie była więc sprzeczna z dyspozycją art. 53 ust. 1 u.p.z.p.
Wbrew stanowisku Stowarzyszenia art. 49 K.p.a. nie nakłada na organ administracji obowiązku wskazania na obwieszczeniu okresu, na który zostało ono wywieszone. Przepisy nie nakładają na organy administracji państwowej żadnych wymogów co do treści obwieszczenia, o którym mowa w art. 49 K.p.a. Ustawodawca nie sprecyzował i nie nałożył na organ stosujący formę zawiadamiania stron przez obwieszczenie o podejmowanych czynnościach żadnych szczególnych wymogów, jakim powinno to obwieszczenie odpowiadać. Termin, z upływem którego obwieszczenie wywiera dla stron skutki doręczenia, wynika bezpośrednio z art. 49 K.p.a. Z obwieszczenia nie musi zatem wynikać, w jakim terminie ogłoszenie będzie wywieszone. Na obwieszczeniu znajduje się natomiast data jego sporządzenia, która może wskazywać na datę jego wywieszenia.
Za bezpodstawny Sąd uznał zarzut braku wskazania umocowania urzędnika Urzędu Gminy Biesiekierz do podpisu publicznych zawiadomień z upoważnienia wójta gminy. Art. 107 ust. 1 K.p.a., konstytuujący obligatoryjne składniki decyzji administracyjnej, wskazuje, iż decyzja musi zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. Przepis ten nie stanowi, by upoważnienie takie musiało być każdorazowo w decyzji administracyjnej wskazane. Regułę tę należy stosować także do ww. powiadomień.
Podobnie chybiony jest zarzut skargi, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 106 k.p.a. z uwagi na brak pisemnego uzgodnienia treści decyzji przez organy opiniujące oraz brak pisemnego zawiadomienia stron o ich treści, przez co pozbawiono Stowarzyszenie prawa do wniesienia środków zaskarżenia lub zajęcia stanowiska wobec postanowień wydanych w procedurze uzgodnieniowej. Stanowisko to jest całkowicie błędne już choćby z tego powodu, iż uzgodnienie przyjmuje formę postanowienia jedynie pod warunkiem, iż organ uzgadniający przedstawi swoje stanowisko w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie. Po upływie tego terminu, stosownie do art. 53 ust. 5 zd. 2 u.p.z.p. przyjmuje się tzw. fikcję uzgodnienia. Forma pisemna nie jest zatem jedyną możliwą formą uzgodnienia, bowiem dopuszczalna jest także "milcząca" forma takiego uzgodnienia.
Poza tym z art. 53 ust. 5 zd. 1 u.p.z.p. wynika, że zażalenie na postanowienia wydane w ramach uzgodnienia przysługuje jedynie inwestorowi. Pozostałym stronom taki środek nie przysługuje, stąd postanowienia te nie są im doręczane, co wynika bezpośrednio z art. 125 K.p.a. W związku z tym ewentualna wiedza o wydaniu postanowienia uzgadniającego lub jej brak pozostaje bez wpływu na działania stron.
Chybiony jest również zarzut dotyczący braku rozstrzygnięcia w przedmiocie zawartego w odwołaniu wniosku Stowarzyszenia o wyłączenie Wójta Gminy Biesiekierz od wydawania decyzji w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu wniosek ten był oczywiście bezprzedmiotowy, choćby z tego względu, że organ odwoławczy nie może wyłączyć organu I instancji, który nie prowadzi już postępowania. Poza tym przedmiotowa sprawa nie dotyczy interesów majątkowych podmiotów wskazanych w art. 25 K.p.a., wobec czego dyspozycja tego przepisu nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. W obecnym stanie prawnym brak jest podstaw do wyłączenia wójta, burmistrza czy prezydenta miasta od załatwienia sprawy, w której stroną jest gmina. Podstawy takiej nie mogą stanowić przepisy art. 24 i 25 K.p.a., które odnoszą się do pracownika organu i do organu, ale tylko wtedy, gdy sprawa dotyczy jego (a nie gminnych) interesów majątkowych. Ustawodawca, w żadnym z przepisów u.p.z.p. nie wprowadził ogólnej zasady wyłączenia wójta w sprawach, w których stroną stosunku materialnoprawnego jest gmina. Wręcz przeciwnie - ustawodawca w niektórych sprawach przekazał organom gminy upoważnienie do załatwiania takich spraw, czego przykładem jest kompetencja prezydenta miasta lub wójta do wydawania decyzji w zakresie inwestycji celu publicznego w sytuacji, gdy stroną jest gmina. Tak wynika np. z treści art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 u.g.n.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w P. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosło o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie pomimo braku podstaw;
- art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a.;
- art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, i w zw. z art. 138 § 1 pkt 3, art. 75, 77 i 107 K.p.a. polegające na tym, że Sąd nie rozpoznał wszystkich zarzutów wniesionych przez Stowarzyszenie, a niektóre niejako celowo pominął, niezasadnie oddalając skargę i nie uchylając zaskarżonej decyzji.
Zarzucono również naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n.;
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że WSA bardzo ogólnie, bez rzetelnej analizy, odniósł się do okoliczności podniesionych przez Stowarzyszenie, a do niektórych nie odniósł się w ogóle.
Zarzut skargi odnoszący się do okoliczności, iż przedmiotowa inwestycja nie mieści się w zakresie celu publicznego Sąd uznał za najistotniejszy a mimo to zdawkowo i gołosłownie ustosunkowanie się do argumentacji Stowarzyszenia w tym zakresie. Podejmując swoje rozstrzygnięcie WSA ogólnie stwierdził, że budowa linii elektroenergetycznej, która służy do przesyłu energii elektrycznej z jej źródła do odpowiedniego punktu poboru spełnia wymagania umożliwiające zakwalifikowanie jej do katalogu celu publicznego.
Zdaniem Stowarzyszenia sporna inwestycja nie mieści się w zakresie celu publicznego. Budowa odcinka kablowej linii energetycznej jest wyłączną inwestycją podmiotu prywatnego realizującego interesy komercyjne. Zatem ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wymagała rozważenia przez Sąd I instancji wszystkich warunków, jakie muszą zostać spełnione przy wydaniu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w myśl przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów szczególnych.
W ocenie Stowarzyszenia omawiana inwestycja nie ma charakteru inwestycji celu publicznego. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 2 pkt 5 definiuje inwestycje celu publicznego - odsyłając do art. 6 u.g.n. Inwestycję celu publicznego stanowi każde działanie o zasięgu lokalnym i ponadlokalnym, które realizuje cele publiczne, wymienione jako takie w katalogu zawartym w art. 6 pkt. 1-9 u.g.n, bądź wprost zakwalifikowane jako cele publiczne w odrębnych ustawach, do których odsyła pkt. 10 art. 6 u.g.n. Niezbędne jest w tej sytuacji wskazanie listy celów publicznych, które decydują o zakwalifikowaniu danej inwestycji do tej kategorii. Stanowi ją w sposób normatywny przepis art. 6 u.g.n. Interpretacja pojęcia celu publicznego w rozumieniu u.g.n., które przeniesione zostaje także na regulację u.p.z.p. prowadzi do wniosku, iż mamy tutaj do czynienia z katalogiem zamkniętym. Oznacza to, iż art. 6 u.g.n. zawiera listę celów publicznych, która nie może zostać poszerzona na drodze wykładni. Pojęcie celu publicznego nie jest dowolne i przy jego interpretacji nie można odwoływać się do potocznego, czy ogólnego jego znaczenia. Celem publicznym zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W tak określonej definicji inwestycji celu publicznego należy zwrócić szczególną uwagę na dwa istotne zwroty, tj.: działanie o znaczeniu lokalnym i budowa przewodów służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, którymi ustawodawca wskazuje dokładnie przeznaczenie tego typu inwestycji.
Dalej, odnosząc się do uregulowań zawartych w art. 3 ustawy Prawo energetyczne podkreślono, że planowana do wybudowania przez Inwestora sporna linia energetyczna nie jest inwestycją celu publicznego ponieważ:
1. kablowa linia energetyczna 110 kV nie spełnia przesłanek do tego, aby można było ją uznać za sieć przesyłową, a więc nie może służyć do przesyłania energii elektrycznej. Jak wyżej wyjaśniono za rozbudowę sieci przesyłowej odpowiada operator systemu przesyłowego, który działa w formie spółki akcyjnej należącej do Skarbu Państwa - [...] Sp. z o.o. nie jest spółką akcyjną, ani nie należy do Skarbu Państwa.
2. kablowa linia energetyczna 110 kV nie spełnia przesłanek do tego, by można było ją uznać za sieć dystrybucyjną, a więc nie może służyć do dystrybucji energii elektrycznej. Jak wyjaśniono sieć dystrybucyjna służy do dostarczania energii elektrycznej do odbiorców. Inwestor planuje tą linią transportować energię elektryczną ze źródła energii elektrycznej do krajowego systemu elektroenergetycznego, który nie jest odbiorcą energii elektrycznej.
3. kablowa linia energetyczna 110 kV nie spełnia przesłanki do tego, aby można było ją uznać za element jednostki wytwórczej, tj. instalację (linię blokową) służącą do transportu energii elektrycznej (wyprowadzenia mocy) ze źródła energii elektrycznej do sieci elektroenergetycznej (przesyłowej lub dystrybucyjnej).
Dodatkowo wskazano, że inwestycją celu publicznego może być tylko taka inwestycja, która jest technicznie niezbędna do realizacji celu publicznego, a nie taka, które ma mu tylko sprzyjać.
Ponadto WSA nie odniósł się do całości podniesionego przez Stowarzyszenie zarzutu, iż sporna inwestycja nie mieści się w zakresie celu publicznego. Sąd zawęził swój wywód jedynie do części inwestycji, czyli budowy linii kablowych, choć nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., podczas gdy inwestycja ma dotyczyć również linii teletransmisyjnych (światłowodowych), a linia ta w żaden sposób:
1. Nie spełnia przesłanek do tego, aby można było ją uznać za sieć przesyłową, a więc nie może służyć do przesyłania energii elektrycznej.
2. Nie spełnia przesłanek do tego, aby można było ją uznać za sieć dystrybucyjną, a więc nie może służyć do dystrybucji energii elektrycznej.
3. Nie spełnia przesłanki do tego, aby można było ją uznać za element jednostki wytwórczej, tj. instalację (linię blokową) służącą do transportu energii elektrycznej (wyprowadzenia mocy) ze źródła energii elektrycznej do sieci elektroenergetycznej (przesyłowej lub dystrybucyjnej).
Zaznaczono, że przedmiotowa linia elektroenergetyczna jest częścią większej całości, na którą składa się między innymi zespół elektrowni wiatrowych połączony poprzez te linie z krajowym systemem elektroenergetycznym. Zatem linie kablowe w tym przypadku są elementem powiązanym funkcjonalnie z większą całością i nie mogą być oddzielnie uznawane za samodzielną budowlę. Poszczególne natomiast elementy całej inwestycji (elektrownie wiatrowe, stacje GPO), które połączone są przedmiotową linią elektroenergetyczna, nie stanowią inwestycji celu publicznego, gdyż brzmienie art. 6 pkt 2 u.g.n. nie pozwala na zaliczenie budowy urządzeń wytwarzających energię (elektrowni wiatrowych) do inwestycji celu publicznego.
W zaskarżonej decyzji nie wskazano też jaki jest charakter planowanej inwestycji - czy ma on charakter lokalny, czy ponadlokalny w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., oraz nie odniesiono się szczegółowo do art. 6 pkt 1 u.g.n., gdyż nie wskazano owych "celów publicznych". Powyższe świadczy o tym, że niniejsza decyzja narusza art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 kpa w sposób, mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 2 pkt 5 u.p.z.p., czego organ II instancji ani Sąd nie rozpatrzył. Tym samym naruszony został art. 134 § 1 p.p.s.a.
Nie wykazano, że zamierzenie inwestycyjne spełnia warunki do tego, by można je było zaliczyć do inwestycji celu publicznego, co ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Zwrócono uwagę na fakt, że inwestor nie posiada ważnych warunków przyłączenia wskazanej tu inwestycji do publicznej sieci energetycznej, co poddaje w wątpliwość zasadność i legalność dalszej realizacji procedury.
WSA nie odniósł się w ogóle do kwestii, że w rozdzielniku decyzji wskazano zamiennie trzy różne podmioty, jako Strony postępowania, tj.: Gminę Biesiekierz, GSTiK Urzędu Gminy w Biesiekierzu i Urząd Gminy w Biesiekierzu. Podobnie brak odniesienia w zaskarżonym wyroku do błędnego wskazania Prezesa Stowarzyszenia jako strony postępowania, gdy właściwym podmiotem jest Stowarzyszenie "[...]".
WSA nie odniósł się do zarzutu naruszenia przez organ art. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie i oznaczenie przedmiotu wszczętego postępowania administracyjnego oraz art. 7, 10, 11, 77 k.p.a. w związku z art. 84 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie zlokalizowania planowanej inwestycji, w tym numerów działek, przez które ma przebiegać planowana inwestycja.
WSA nie odniósł się w ogóle do tego, iż inne numery działek i inne obręby zostały wskazane w załączniku nr 1 do wniosku Inwestora z dnia 21.01.2011 r., a inne numery działek i obręby wskazano w postanowieniu RDOŚ w sprawie wydania opinii o stwierdzenie obowiązku lub jego braku, przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 planowanego przedsięwzięcia. W postanowieniu RDOŚ, które stanowiło podstawę rozstrzygnięcia wójta gminy Biesiekierz w decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. wskazano numery działek, które nie odpowiadają rzeczywistym numerom ewidencyjnym, co świadczy o tym, iż decyzja wójta gminy Biesiekierz jest wadliwa i wydana w wyniku nierzetelnie przeprowadzonego postępowania administracyjnego.
Zdaniem Stowarzyszenia całkowicie niesłuszny jest wywód WSA w odniesieniu do naruszenia przez organ art. 49, art. 76 § 1 i § 2 w związku z art. 6, 7, 8 i 9 kpa przez wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne, o wszczęciu którego społeczeństwo zostało poinformowane na podstawie dwóch różnych zawiadomień, z których wynikały różne okoliczności dotyczące sposobu podania do publicznej wiadomości i terminu jego opublikowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania [...] Spółka z o.o. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte okazały się trafne.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Za usprawiedliwiony należało uznać zarzut dotyczący naruszenia przepisów art. 2 pkt 5 upzp w związku z art. 6 pkt 2 ugn, przez ich niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji wadliwe zastosowanie w niniejszej sprawie.
Podstawowym zagadnieniem spornym ocenianym przez Sąd Wojewódzki była kwalifikacja przedmiotowego przedsięwzięcia jako inwestycji celu publicznego, przez którą w myśl art. 2 pkt 5 upzp należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (według brzmienia obowiązującego w czasie orzekania przez organy obydwu instancji).
Wobec wyraźnej treści przepisu oraz ukształtowanego wcześniej orzecznictwa sądów administracyjnych – trafnie stwierdził Sąd Wojewódzki, że dla kwalifikacji danego przedsięwzięcia nie ma znaczenia to, czy inwestorem jest podmiot publiczny, czy też prywatny oraz jakie są źródła finansowania inwestycji. Skutecznie natomiast zakwestionowane zostało stanowisko Sądu, że linia energetyczna o charakterystyce opisanej w zaskarżonej decyzji odpowiada definicji zawartej w art. 6 pkt 2 ugn, a tym samym dla jej budowy dopuszczalne było wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodzić się należało z argumentacją strony skarżącej, że wnioskowanie Sądu nie uwzględnia wszystkich uwarunkowań prawnych wynikających z regulacji zawartej w art. 2 pkt 5 upzp oraz art. 6 pkt 2 ugn.
Odnosząc się do wykładni wymienionych przepisów podkreślenia wymaga, że zasadniczo określenie sposobów i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a wydawanie decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego stanowi wyjątek i obejmuje węższy zakres inwestycji spełniających kwalifikowane przesłanki prawne.
Ustalając status prawny danej inwestycji należy mieć na uwadze, że zamierzenia publiczne są uprzywilejowane względem pozostałych inwestycji, co znajduje wyraz m.in. w ułatwieniach proceduralnych, zmniejszonych wymaganiach dotyczących kształtowania ładu przestrzennego, podwyższonej ochronie trwałości decyzji lokalizacyjnej, a zwłaszcza możliwości wywłaszczenia terenów na cele publiczne bądź ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez ich właścicieli. Z tych względów wskazane jest, aby w sposób zawężający interpretowany był katalog sytuacji, w których wydawane są decyzje o lokalizacji celu publicznego. (por. Aspekty prawne planowania i zagospodarowania przestrzennego pod red. W. Szwajdlera Wyd. Lex a Wolters Kluwer business Warszawa 2013 str. 89).
W piśmiennictwie wskazuje się, że o publicznym charakterze inwestycji decyduje tylko i wyłącznie fakt realizacji określonych ustawowo celów, jeżeli ich realizacja służy interesowi publicznemu na poziomie samorządowym, krajowym, a nawet międzynarodowym. Uwidacznia się w tym założenie ustawodawcy, że decyzje o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dotyczyć będą zawsze inwestycji służących ogólnie pojętemu interesowi publicznemu, w oderwaniu od statusu prawnego inwestora, jednak nie każda inwestycja służąca ogólnie pojętemu interesowi publicznemu będzie realizowana na podstawie decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego. Wyraźnym zamysłem ustawodawcy jest ograniczenie możliwości wydawania decyzji lokalizacyjnych tak, aby zasadą było wydawanie decyzji o warunkach zabudowy, które z kolei podlegają daleko idącym ustawowym rygorom. Rygorom tym nie podlega decyzja lokalizacyjna, która ma charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że obejmuje ściśle wyliczony katalog inwestycji o znaczeniu publicznym (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego Wydawnictwo C.H. Beck str. 406, Warszawa 2015).
Założenia, o których mowa wyżej, znajdują odzwierciedlenie w definicji inwestycji celu publicznego (art. 2 pkt 5 upzp), z której wynikają dwa warunki, które muszą zostać spełnione kumulatywnie, aby dane przedsięwzięcie budowlane mogło zostać uznane za inwestycję celu publicznego, mianowicie:
- dana inwestycja powinna mieć znaczenie lokalne lub ponadlokalne
- przedmiot inwestycji powinien mieścić się w wyliczeniu celów publicznych, zawartym w art. 6 ugn.
Znaczenie lokalne lub ponadlokalne danej inwestycji należy powiązać z urzeczywistnieniem konkretnego interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym.
Podkreślenia wymaga, że nie każda inwestycja stanowiąca realizację celów, o których mowa w art. 6 ugn, jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 upzp, a to dlatego, że nie każde przedsięwzięcie kwalifikowane jako cel publiczny jest inwestycją o znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym (por. Administracyjnoprawne aspekty inwestycji budowlanych, K. Małysa – Sulińska Wyd. Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2012 str. 47).
Realizacja przedsięwzięcia ujętego w art. 6 ugn nie stanowi automatycznie o dążeniu inwestora do realizacji celu publicznego, jeżeli realizacja przedsięwzięcia nie zmierza do zaspokojenia zbiorowej potrzeby danej społeczności. Jeżeli zatem inwestor nie jest w stanie wykazać dążenia do zaspokojenia istniejącej i niezaspokojonej jeszcze potrzeby, to pomimo, że będzie zmierzał do realizacji jednej z inwestycji wymienionej w art. 6 ugn, nie będzie ona inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 upzp (por. Z. Czarnik, A. S. Tokarz, Potrzeba społeczna istotną cechą pojęcia łączności publicznej jako celu publicznego [w]: Administracja, Teoria – Dydaktyka – Praktyka 3/2011 z. 24 str. 5 – 23).
Również w orzecznictwie przyjmuje się, że samo zakwalifikowanie określonej inwestycji do celów, o których mowa w art. 6 pkt 2 ugn nie pozwala jeszcze na uznanie, że mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego. Jest to bowiem dopiero wypełnienie pierwszej przesłanki prowadzącej do określenia takiego charakteru inwestycji.
Koniecznym jest natomiast również ustalenie, czy inwestycja ta wiązać się będzie z urzeczywistnieniem potrzeb określonych wspólnot na poziomie lokalnym lub ponadlokalnym (v. wyrok NSA z 27 kwietnia 2010 r. II OSK 648/09, wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r. II OSK 907/14, wyrok WSA z 8 czerwca 2015 r. IV SA/Wa 1126/15, wyrok WSA z 19 lipca 2012 r. II SA/Wr 272/12).
Powyższe uwarunkowania prawne nie zostały uwzględnione przez Sąd Wojewódzki, który zaakceptował kwalifikację prawną przedmiotowej inwestycji mimo, że organy obydwu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń, czy planowane przedsięwzięcie realizować będzie potrzeby wspólnoty lokalnej lub ponadlokalnej, czy też służy wyłącznie interesowi prywatnemu inwestora.
Znamienne jest to, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził tylko, że na podstawie art. 6 pkt 2 ugn zaliczył inwestycję do inwestycji celu publicznego, natomiast w żadnej z wydanych decyzji nie zawarto ustaleń dotyczących unormowania art. 2 pkt 5 upzp.
Również Sąd Wojewódzki pominął w swoich rozważaniach ten aspekt sprawy i ograniczył się tylko do stwierdzenia, że z uwagi na funkcję planowanej linii elektroenergetycznej (przesył energii) należało ją zaliczyć do celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 2 ugn.
Wobec powyższego zgodzić się należało z zarzutami kasacyjnymi, że w zaskarżonym wyroku brak jest wystarczającej analizy obu przesłanek, które w myśl art. 2 pkt 5 upzp determinują kwalifikację danej inwestycji jako inwestycji celu publicznego.
Po pierwsze, nie wykazano doniosłości przedmiotowej inwestycji z punktu widzenia zbiorowości lokalnej lub ponadlokalnej. Po drugie, przyporządkowanie przedmiotowej inwestycji do celu publicznego określonego w art. 6 pkt 2 ugn nastąpiło przy niewłaściwej interpretacji tego przepisu oraz bez dokonania wymaganych ustaleń faktycznych.
Mianowicie Sąd Wojewódzki przyjął, że w sprawie mamy do czynienia z budową linii energetycznej służącej do przesyłu energii elektrycznej i będącej elementem krajowego systemu elektroenergetycznego, przy czym dokonując takiej kwalifikacji inwestycji kierował się potocznym rozumieniem takich pojęć jak "przesył energii", "sieć elektroenergetyczna" lub "krajowy system elektroenergetyczny".
Tymczasem słusznie strona skarżąca wskazała w skardze, a następnie w skardze kasacyjnej na związek pomiędzy pojęciami użytymi w wyliczeniu celów publicznych z art. 6 pkt 2 ugn a terminologią stosowaną na gruncie ustawy z 10 kwietnia 1997 Prawo energetyczne i aktów prawnych z nią związanych.
W rozpoznawanej sprawie wnikliwej analizy wymagała charakterystyka planowanej budowy linii kablowej (energetycznej) wraz z liniami teletransmisyjnymi (światłowodowymi), mającymi służyć obsłudze elektrowni wiatrowych (farmy wiatrowej).
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd zaznaczył, że linia elektroenergetyczna objęta decyzją jest elementem sieci łączącej zespół elektrowni wiatrowych z siecią elektroenergetyczną przez którą energia elektryczna ma być przesyłana w dwóch kierunkach tj. z krajowego systemu elektroenergetycznego do zespołu elektrowni wiatrowych na jej potrzeby własne oraz z zespołu elektrowni wiatrowych do krajowego systemu elektroenergetycznego. W takim stanie faktycznym ocenie podlegało jednak to, czy przedmiotowe linie kablowe odpowiadają zawartym w art. 6 pkt 2 ugn pojęciom "przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej".
Wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego przy ustalaniu znaczenia poszczególnych zwrotów występujących w art. 6 ugn odwołać się należy do treści przepisów ustaw szczególnych, regulujących dziedzinę z którą związany jest dany cel publiczny. Takie podejście do interpretacji przepisu art. 6 ugn jest konieczne z uwagi na wymogi jednolitości terminologicznej całego systemu prawa (por. Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, E. Bończak – Kucharczyk, Wyd. Lex a Wolters Kluwer business Warszawa 2013 str. 69; Pojęcie inwestycji celu publicznego w dziedzinie łączności T. Grossmann PiP 2005 nr 9 str. 81 – 91).
W literaturze przedmiotu zgodnie wskazuje się, że doprecyzowanie pojęć użytych w art. 6 pkt 2 ugn musi być dokonywane poprzez użycie definicji i zwrotów zastosowanych m.in. w ustawie Prawo energetyczne. W szczególności podstawowe znacznie mają zamieszczone w art. 3 pkt 4, 5, 11, 11a i 11b definicje następujących określeń: "przesyłanie", "dystrybucja", "sieć", "sieć przesyłowa", "sieć dystrybucyjna". Przyjmuje się też, że budowa sieci – w rozumieniu wymienionych przepisów – z reguły stanowi realizację celu publicznego przez to, że wiąże się z realizacją publicznego obowiązku budowy i rozbudowy sieci (w tym przyłączy), który zgodnie z art. 7 ust. 5 i 6 ustawy Prawo energetyczne spoczywa na przedsiębiorstwie energetycznym zajmującym się przesyłaniem lub dystrybucją energii (v. Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz pod red. S. Kalus, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2012 str. 71, 702 – 703).
W świetle unormowań szeroko rozumianego Prawa energetycznego należy przyjąć, że budowa przewodów i urządzeń energii elektrycznej może mieć różny charakter: od inwestycji o zasięgu lokalnym charakter, w przypadku sieci niskiego i średniego napięcia, do inwestycji o zasięgu wojewódzkim lub krajowym, w przypadku sieci przesyłowej wysokiego napięcia. Inwestycja lokalna może służyć nie tylko całej gminie, ale też węższemu kręgowi mieszkańców np. jednej lub kilku wsi, bądź może dotyczyć rozbudowy linii energetycznej w wybranym rejonie.
Ważne jest, aby taka inwestycja miała znaczenie dla wspólnoty gminnej i zaspokajała potrzeby szerszej grupy odbiorców (por. Administracyjnoprawne uwarunkowania inwestycji celu publicznego, B. Krupa, wyd. Difin Warszawa 2013 str. 88).
Uzupełniając powyższe rozważania należy podkreślić, że określone w art. 6 ugn cele publiczne obejmują działania służące zaspokajaniu bieżących potrzeb społeczności i działania niezbędne do jej funkcjonowania na poziomie lokalnym lub ponadlokalnym.
W przypadku inwestycji liniowej związanej z przesyłaniem energii konieczne jest zatem jej przyporządkowanie do sieci przesyłowych lub dystrybucyjnych – w rozumieniu Prawa energetycznego – oraz ustalenie, czy budowa określonego odcinka linii kablowych ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne, czy też stanowi jedynie zaspokojenie interesu prywatnego.
Zaakcentowania wymaga, że zgodnie z art. 2 pkt 5 upzp nie każde przedsięwzięcie budowlane stanowiące realizację celu publicznego wymienionego w art. 6 ugn wymaga wydania decyzji o lokalizacji celu publicznego, leczy tylko takie, które ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne. Ponadto nie każdy przypadek budowy odcinka przewodów kablowych służących do przesyłania energii elektrycznej stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn.
Zastrzec należy również, że w przypadku infrastruktury technicznej obsługującej elektrownie wiatrowe trudno przyjąć, aby sam fakt wytwarzania energii elektrycznej mógł świadczyć o "znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym" budowy linii kablowej. Nie można bowiem pomijać tego, że w aktualnym stanie prawnym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym elektrownie wiatrowe nie są zaliczane do urządzeń o których mowa w art. 6 pkt 2 ugn. Jak zauważył NSA w wyroku z 3 listopada 2010 r. (II OSK 1412/09) o publicznym charakterze inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej nie może przesądzać fakt zakupu przez Zakład Energetyczny energii wytwarzanej w odnawialnych źródłach energii i wprowadzenia jej do sieci, bowiem produkcja energii elektrycznej jest produkcją taką samą jak produkcja innych towarów, a celem każdego producenta towarów jest wprowadzenie ich do sprzedaży.
Z przyczyn wyżej podanych w rozpoznawanej sprawie rzeczą inwestora będzie udowodnienie, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie służy wyłącznie interesowi prywatnemu, lecz ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne. Organ zaś przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokona niezbędnych ustaleń co do charakterystyki technicznej oraz kwalifikacji prawnej zarówno linii kablowej energetycznej, jak też linii teletransmisyjnej objętej wnioskiem. Niedokonanie tego w dotychczasowym postępowaniu warunkowało uchylenie kontrolowanych decyzji, czego Sąd Wojewódzki nie uczynił, naruszając tym samym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) c) p.p.s.a.
Jako zasadny należało ponadto uznać zarzut co do niezachowania przez Sąd Wojewódzki wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a., ale tylko w tym zakresie w jakim nie odniósł się do zarzutu niezweryfikowania przez organy obu instancji obszaru inwestycji, dla której ustalono warunki lokalizacji.
Wskazać trzeba, że już w odwołaniu sformułowano szczegółowe zarzuty co do niezgodności numeracji ewidencyjnej działek gruntowych podanych we wniosku inwestora, a następnie w postanowieniu RDOŚ z 30 września 2011 r. oraz decyzji organu pierwszej instancji z [...] lutego 2012 r. Organ odwoławczy zamiast dokonać wyjaśnień w tym zakresie, stwierdził tylko w uzasadnieniu decyzji, że podane rozbieżności w numeracji działek nie miały wpływu na istotę rozstrzygnięcia, gdyż Wójt Gminy wydając decyzję lokalizacyjną opierał się na danych zawartych we wniosku, którego treścią jest związany, natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał swoje postanowienie na podstawie przepisów ustawy z 3 października 2008 r., a więc "w ramach zupełnie innego postępowania".
Powyższą ocenę organu odwoławczego należało uznać za nieuprawnioną, gdyż związanie wnioskiem co do wskazanego terenu inwestycji nie oznacza, że jego określenie w decyzji nie powinno być poprzedzone sprawdzeniem wymaganej dokumentacji obrazującej lokalizację inwestycji (mapy) w zestawieniu z aktualną numeracją działek wynikającą z ewidencji gruntów i budynków.
Niewątpliwie zweryfikowanie przebiegu przewodów linii energetycznej i teletransmisyjnej było konieczne dla stwierdzenia dopuszczalności inwestycji oraz warunków jej lokalizacji. Odpowiednich ustaleń wymagało też określenie zasięgu inwestycji przez RDOŚ, który postanowił nie nakładać obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zaznaczyć należy, że wskazane postanowienie wydane zostało wskutek tego, że w trakcie trwającego postępowania organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia RDOŚ dokumentów w celu określenia czy planowana inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko, w tym obszar Natura 2000. W takiej sytuacji oczywista jest potrzeba zbadania zgodności przebiegu inwestycji liniowej opiniowanej przez RDOŚ, a tą która ma być objęta decyzją lokalizacyjną. Niedokonanie tego przez żaden z organów orzekających w sprawie uzasadniał dodatkowo uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Jako nietrafne należało natomiast uznać pozostałe zarzuty objęte podstawą z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił przebieg postępowania i odniósł się w uzasadnieniu wyroku do istotnych kwestii proceduralnych dochodząc do trafnych wniosków co do niezasadności zarzutów zawartych w skardze.
Wobec powyższego, rzeczą organu pierwszej instancji będzie ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z oceną oraz wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcia zawarte w sentencji wyroku podjęte zostały na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. oraz art. 200 i 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło