II SA/Ol 749/17
WyrokWSA w Olsztynie2018-02-22
Skład orzekający: Janina Kosowska, Beata Jezielska, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić nałożenia grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, gdy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego jest ostateczna, a skarżący podnosi argumenty dotyczące zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest zobowiązany do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej, nawet jeśli skarżący podnosi argumenty dotyczące zmiany przepisów lub interesu strony. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem dyscyplinującym, a nie karą, i jej celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku. Organ egzekucyjny nie bada merytorycznej zasadności ostatecznej decyzji, a jedynie jej formalną dopuszczalność egzekucji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w związku z obowiązkiem rozbiórki obiektu budowlanego. PINB nałożył grzywnę w wysokości 49.032 zł, wskazując na bezczynność skarżącej w wykonaniu ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. Skarżąca podnosiła argumenty dotyczące zmiany studium uwarunkowań przestrzennych i możliwości legalizacji obiektu, jednak organy obu instancji utrzymały postanowienie o grzywnie w mocy, podkreślając ostateczność decyzji nakazującej rozbiórkę i charakter postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]"., nr "[...]" w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia w sprawie rozbiórki obiektu oddala skargę.
Postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]" (dalej jako: "organ I instancji", "PINB"), na podstawie art. 119 § 2, art. 121 § 4 i 5, art. 122 i art. 64a § 1 w zw. z art. 2 § 1 pkt 10 oraz art. 17 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), nałożył na E. Z. (dalej jako: "skarżąca"): 1. grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego
w tytule wykonawczym z dnia 30 sierpnia 2016 r. w wysokości 49.032 zł; 2. obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w kwocie 68 zł oraz 3. wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 7 dni.
W uzasadnieniu PINB wskazał, że działając jako wierzyciel, skierował do skarżącej upomnienie wzywające do wykonania obowiązku, który nałożył decyzją z dnia "[...]", nakazującą rozbiórkę budynku rekreacji indywidualnej o wymiarach zewnętrznych 6,0 m x 7,0 m, wybudowanego na działce nr "[...]"
w obr. "[...]", bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ
I instancji podał, że skarżąca wnosiła zarzuty przeciwko prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu, jednak postanowieniem z dnia "[...]" PINB uznał zarzuty za bezzasadne, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB", "organ II instancji") utrzymał to postanowienie w mocy. PINB uznał, że wobec bezczynności zobowiązanej, zobligowany jest do zastosowania środka egzekucyjnego - grzywny w celu przymuszenia. Wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w celu wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego organ egzekucyjny dysponuje dwoma środkami egzekucyjnymi: grzywną w celu przymuszenia i wykonaniem zastępczym. Jednakże zgodnie z art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. PINB zważył, że grzywna w celu przymuszenia, wymierzana na podstawie art. 119 u.p.e.a., jest mniej dotkliwym środkiem egzekucyjnym, przede wszystkim dlatego, że nie ma charakteru karnego, lecz jedynie dyscyplinujący, a w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieuiszczone grzywny podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.), a ponadto na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części (art. 126 u.p.e.a.). Nie ma natomiast możliwości zwrotu kosztów poniesionych przy wykonaniu zastępczym. Organ I instancji przedstawił też sposób wyliczenia grzywny zgodnie z art. 121 § 5 u.p.e.a. Podał, że zgodnie z tym unormowaniem wysokość grzywny stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. W związku z powyższym wysokość grzywny ustalono w oparciu o dokonane pomiary, wskazane w ostatecznej decyzji znak "[...]" z dnia "[...]" oraz w oparciu o komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2016 r., która wyniosła 4.000zł,tj. (6,0 m x 7,0 m + 1,43 m x 6,0 m x 1,53 x 7,0 m) x 1/5 x 4.000 zł = 61,29 m x 1/5 x 4.000 zł = 49.032,00 zł.
W dniu 25 maja 2017 r. skarżąca wywiodła zażalenie na to postanowienie,
w którym podniosła, że w lipcu 2016 r. dowiedziała się o uchwaleniu przez Radę Gminy "[...]" zmian do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy "[...]". Zgodnie ze studium teren, na którym posadowiony jest przedmiotowy budynek, przeznaczony jest na cele rekreacji indywidualnej, a więc cele tożsame
z istniejącą zabudową. W związku z tym wystąpiła o zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 154 k.p.a. Podała, że PINB decyzją z dnia "[...]" odmówił zmiany własnej decyzji, a decyzją z dnia "[...]" organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Zaznaczyła, że w dniu 21 grudnia 2016 r. wniosła w tej sprawie skargę do WSA w Olsztynie, która oczekuje na rozpatrzenie. Stwierdziła, że w takiej sytuacji dążenie organu do wykonania decyzji jest sprzeczne z interesem strony i interesem społecznym. Dodatkowo skarżąca przedstawiła obszernie zarzuty przeciwko decyzji odmawiającej zmiany nakazu rozbiórki.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia, postanowieniem z dnia "[...]" WINB utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, podzielając w całości stanowisko PINB. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest prawomocna. Wyrokiem z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 78/17 prawomocnie oddalona została również skarga skarżącej na decyzję z dnia "[...]", odmawiającą zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę. WINB podniósł, że celem postępowania egzekucyjnego jest wyegzekwowanie od zobowiązanego wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. W ramach toczącego się postępowania organy egzekucyjne nie badają przesłanek i zasadności wydania aktu administracyjnego, z którego obowiązek wynika. Podkreślił, że decyzja PINB z dnia "[...]" pozostaje
w obrocie prawnym, wobec czego organ egzekucyjny jest zobligowany do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. WINB potwierdził sposób wyliczenia grzywny przez organ I instancji, zauważając, że w aktualnym stanie prawnym cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Komunikacie z dnia 23 maja 2017 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2017 r. wynosi 4424 zł. Uwzględnienie wyższej stawki przez organ II instancji skutkowałoby wymierzeniem wyższej grzywny,
a więc rozstrzygnięciem na niekorzyść wnoszącego zażalenie, czego zakazuje art. 139 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca domagała się uchylenia postanowienia w przedmiocie grzywny, podnosząc takie same argumenty jak w zażaleniu. Przekonywała, że możliwa jest zmiana decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 154 k.p.a. Zarzuciła, że organy orzekające w ogóle nie odniosły się do szczególnego charakteru sprawy, błędnie uznając, że sama okoliczność, w której decyzja jest związana, jest przesłanką uniemożliwiająca jej zmianę. Tymczasem zmiana prawa lokalnego w postaci studium kierunków i uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego Gminy "[...]", przewidującego zabudowę mieszkalną jednorodzinną lub rekreacji indywidualnej, umożliwia odtworzenie takiej samej zabudowy. Zatem rozbiórka jest sprzeczna z interesem strony, nadto nie realizowałaby w żadnej mierze interesu społecznego. Skarżąca wywiodła, że celem postępowania przed organami nadzoru budowlanego nie jest penalizacja samowoli budowlanej, ale doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Stwierdziła, że zgodnie z brzmieniem art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, możliwa jest legalizacja w zgodzie z obowiązującym studium. Dlatego całkowicie błędne jest stanowisko organów odmawiające zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę. Podniosła, że jej słuszny interes przemawia za uchyleniem nakazu rozbiórki. Wskazała, że wydając decyzję o odmowie zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 7 i art. 9 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślił, że na etapie postępowania egzekucyjnego brak jest możliwości badania prawidłowości decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnieść należy, że stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub
w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków
o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków (art. 1a pkt 7 u.p.e.a.).
W zakresie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, PINB jest wierzycielem i organem egzekucyjnym w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez ten organ decyzji i postanowień. Natomiast istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania tych obowiązków. Trzeba podkreślić, że prawem, ale i powinnością wierzyciela jest doprowadzenie do wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie oczywistym jest, że skarżąca jest zobowiązana do wykonania obowiązku określonego w ostatecznej decyzji PINB z dnia "[...]", orzekającej o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku rekreacji indywidualnej z tarasem, zlokalizowanego na działce nr "[...]" w "[...]". Z akt sprawy wynika, że organ I instancji wstrzymywał egzekwowanie obowiązku do czasu uprawomocnienia się decyzji nakazującej rozbiórkę, co nastąpiło dopiero w dniu 5 kwietnia 2016 r., na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 1956/14 oddalającego skargę kasacyjną skarżącej. W dniu 30 czerwca 2016 r. PINB skierował do skarżącej upomnienie. W lipcu 2016 r. skarżąca, jak sama podaje, wystąpiła o zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 154 k.p.a. PINB wydał decyzję odmowną, a następnie prawidłowo wszczął postępowania egzekucyjne, wystawiając w dniu 30 sierpnia 2016 r. tytuł wykonawczy. Następnie skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które zostały rozpatrzone przez organy obu instancji i uznano je za niezasadne. W dniu "[...]" stała się ostateczna decyzja odmawiająca zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę. Mimo tego, PINB w dalszym ciągu wstrzymywał działania egzekucyjne, oczekując, z uwagi na interes skarżącej, na rozpatrzenie skargi na decyzję z dnia "[...]". Wyrokiem z dnia 21 marca 2017r., sygn. akt II SA/Ol 78/17, tutejszy Sąd oddalił skargę. Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku i stał się on prawomocny. Postanowieniem z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1081/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie tutejszego Sądu w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z tym wyczerpany został już przez skarżącą tryb weryfikacji ostatecznej decyzji z dnia ‘[...]". Na podstawie art. 134 p.p.s.a. sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Rozpoznanie w granicach sprawy oznacza związanie podstawą materialnoprawną rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Na zasadzie tego przepisu sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem oceny aktu administracyjnego, który podlegał odrębnemu zaskarżeniu. Dlatego Sąd jest związany rozstrzygnięciami zawartymi w powołanych prawomocnych decyzjach i nie może ich negować. Aktualny zatem pozostaje obowiązek rozbiórki, a wobec bezczynności skarżącej, PINB musiał zastosować środek dyscyplinujący w celu zapewnienia przestrzegania prawa i doprowadzenia samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem.
Instytucję grzywny w celu przymuszenia regulują przepisy rozdziału 2 działu III ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U.2017, poz. 1201 j.t. - dalej jako u.p.e.a), dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z treścią art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Grzywna w celu przymuszenia znajduje zastosowanie do wszystkich obowiązków o charakterze niepieniężnym polegających na braku działania (czyli zaniechaniu, znoszeniu) lub pewnym działaniu. Natomiast w przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego najpierw powinna być nałożona grzywna w celu przymuszenia, zaś dopiero w drugiej kolejności powinno być zastosowane wykonanie zastępcze (por. wyrok NSA z dnia z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt II OSK 538/13, z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2315/10, z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1387/10; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że grzywna w celu przymuszenia spełnia funkcję motywującą zobowiązanego do spełnienia nałożonego obowiązku. Nie jest więc karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się (por. wyroki NSA z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1169/09, z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 235/09, z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1642/06; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W pierwszej kolejności na uwagę zasługuje podstawa prawna zaskarżonych postanowień tj. przepis art. 121 § 4 i § 5 u.p.e.a., w myśl którego, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (§ 4). Z kolei § 5 w/w artykułu określający sposób ustalenia wysokości grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, że w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.
Natomiast proceduralny aspekt wymierzenia grzywny w celu przymuszenia reguluje art. 122 u.p.e.a. stanowiąc, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 i postanowienie o nałożeniu grzywny. Owe postanowienie powinno zawierać:
1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz
2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Skarżone postanowienia dochowują powyższym wymogom.
I tak postanowieniem z dnia "[...]" PINB nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 30 sierpnia 2016 r. w wysokości 49.032,00 zł i jednocześnie wezwał do wykonania tego obowiązku w terminie 7 dni zastrzegając, że w razie jego niewykonania w wskazanym terminie orzeczone zostanie wykonania zastępcze. Także wysokość nałożonej grzywny pozostaje w zgodzie z przywołaną powyżej metodą jej wymierzenia określoną w art. 121 § 5 u.p.e.a., tj. wymiary budynku (jego powierzchnia użytkowa) zostały recypowane z decyzji o rozbiórce z dnia "[...]", zaś cena 1 m 2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2016 r. wynika z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2016 r. Wprawdzie w dacie orzekania przez WINB jednostkowa cena powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego była wyższa, od zastosowanej przez organ pierwszej instancji (za I kwartał 2017 r.), lecz z uwagi na regulację art. 139 k.p.a. (zakaz reformationis in peius) tenże organ odstąpił od zreformowania wysokości orzeczonej grzywny na niekorzyść odwołującej się (wówczas). Z kolei do powierzchni użytkowej przedmiotowego budynku rekreacji indywidualnej został wliczony także taras (uwzględniony w decyzji o rozbiórce z dnia "[...]"), co w ocenie składu orzekającego Sądu nie narusza metodologii obliczenia powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego (art. 121 § 5 u.p.e.a.). Powyższe stanowisko potwierdza wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2002 r. IV SA 122/01 zgodne z którym: "Do obiektów budowlanych lub ich części, których nakazano rozbiórkę, a które nie są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (...), przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia nie można stosować przepisu art. 121 § 5 p.e.a. Ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku przymusowej rozbiórki innego obiektu budowlanego niż budynek, należy stosować przepisy art. 121 § 2, 3 i 4, 3 i 4 p.e.a.".
Przechodząc do zarzutów podkreślić należy, iż celem postępowania egzekucyjnego jest wymuszenie realizacji nakazów wypływających z decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, o ile nakazy te nie zostaną wykonane dobrowolnie. Postępowanie egzekucyjne nie jest zatem kontynuacją postępowania administracyjnego, w którym można byłoby negować zasadność ostatecznych i prawomocnych decyzji podlegających wykonaniu. Ewentualna wadliwość decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego nie może być zatem podnoszona w postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jak stanowi art. 29 § 1 u.p.e.a. Badanie, o którym mowa w art. 29 u.p.e.a. obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2539/14, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem na etapie określania wysokości grzywy w celu przymuszenia organ egzekucyjny nie jest władny podejmować działań ingerujących w treść decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., II OSK 1773/16, LEX nr 2313795). W tej sytuacji żądanie, aby organ egzekucyjny zbadał ponownie sprawę pod względem merytorycznym jest niedopuszczalne i wykracza poza ramy postępowania egzekucyjnego. Celem bowiem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do dobrowolnego wykonania przez zobowiązaną obowiązku, który został na nią nałożony ostateczną decyzją administracyjną. Natomiast środki prawne przewidziane w ramach tego postępowania mają służyć jedynie zapewnieniu prawidłowego przebiegu egzekucji, nie zaś kwestionowaniu spraw już ostatecznie rozstrzygniętych.
W rezultacie powyższego na legalność wymierzenia grzywny w celu przymuszenia nie mógł mieć jakiegokolwiek wpływu fakt wydania przez WINB w dniu "[...]" decyzji o odmowie zmiany decyzji z dnia "[...]" w przedmiocie rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej. Tylko dla porządku rzeczy wspomnieć wypada, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt: SA/OI 78/17 oddalił skargę na powyższą decyzję.
Także eksponowany w skardze fakt zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z założenia, nie może wpłynąć na ocenę skarżonych postanowień egzekucyjnych, skoro studium nie jest aktem prawa miejscowego – art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2017. poz 1073 j.t.), a zatem nie stanowi kryterium oceny legalności budowy w postępowaniu w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej. Wzgląd na chronologię wydarzeń nakazuje przypomnieć, że zmiana owego studium była przyczyną wystąpienia przez skarżącą o zmianę decyzji PINB z dnia "[...]" nakazującej rozbiórkę rzeczonego budynku rekreacji, zakończonego będącą przedmiotem skargi do tut. Sądu, decyzją WINB z dnia "[...]".
Skarżącej ponownie wypada przypomnieć, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu, jak stanowi art. 125 u.p.e.a.
Innych zarzutów, właściwych naturze postępowania egzekucyjnego, skarżąca nie podniosła, a Sąd wypełniać swą ustrojową rolę z urzędu nie stwierdził zaistnienia wad dyskwalifikujących legalność skarżonych postanowień.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak
w wyroku.
Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana
w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło