II SA/Ol 752/21

WyrokWSA w Olsztynie2021-11-30

Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego (przebudowy linii elektroenergetycznej) może zostać wydana, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody, a przeprowadzone rokowania nie doprowadziły do porozumienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, jeśli inwestycja ma charakter celu publicznego, właściciel nie wyraża zgody na jej przeprowadzenie, a przeprowadzone rokowania nie doprowadziły do porozumienia. Sąd stwierdził, że w analizowanej sprawie wszystkie te przesłanki zostały spełnione, a rokowania, mimo braku formalnych wymogów, zostały przeprowadzone w sposób umożliwiający ustalenie stanowisk stron i stwierdzenie braku zgody na proponowane warunki.
Stan faktyczny
Spółka A uzyskała od Starosty decyzję ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości na cele przebudowy linii elektroenergetycznej. Wojewoda, rozpatrując odwołanie właścicieli, uchylił część decyzji i orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w innym zakresie, utrzymując w mocy pozostałe postanowienia. Właściciele nieruchomości wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe przeprowadzenie rokowań. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. Ż., H. Ż., P. M., M. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę. Starosta (organ I instancji) po rozpatrzeniu wniosku z 3 kwietnia 2021 r., spółki A (inwestor), ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości, położonej w obrębie A, gmina A, oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka nr "[...]" o pow. 0.8450 ha, KW nr "[...]". W pkt 2 decyzji organ zezwolił na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość przewodów fazowych wraz z łańcuchami izolatorowymi, przewodów odgromowych skojarzonych ze światłowodem wraz z osprzętem w pasie technologicznym o szerokości 10 m i długości osi dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 42 m. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli P. i M. małż. M. oraz K. i H. małż. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Stwierdzili, że projektowana linia nie przebiega tak samo jak istniejąca. Na wielu działkach wyniesiono ją na pas drogowy. Odwołujący wskazali, że nie wyrażają zgody na przebieg tak dużej linii napowietrznej przez ich nieruchomość, tym samym zaproponowali dwa warianty: przeprowadzenie linii w pasie drogowym, wykup (bądź zamiana) przedmiotowej nieruchomości. Wskazali, że planowane linie znacznie obniżają cenę działki "[...]" i każda rekompensata skończy się na drodze sądowej. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia "[...]" uchylił pkt 2 decyzji Starosty z "[...]" i w tym zakresie orzekł, że: ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości ma polegać na przebudowie istniejącej na działce linii, polegającej na demontażu istniejących przewodów fazowych i odgromowych oraz na przeciągnięciu (podwieszeniu) nowych przewodów fazowych wraz z łańcuchami izolatorowymi i przeciągnięciu (podwieszeniu) nowych przewodów odgromowych skojarzonych ze światłowodem wraz z osprzętem w pasie ograniczonego korzystania o całkowitej powierzchni 414 m kw., tj. o szerokości 10 m i długości osi dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 42 m, w celu realizacji inwestycji pod nazwą: "Przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji "[...]", zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji. W pozostałej Wojewoda części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że działka nr "[...]", obręb A objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym Uchwałą Rady Gminy nr "[...]" z "[...]", w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w obrębach ewidencyjnych "[...]" (Dz. U. Województwa A z "[...]"., poz. "[...]"). Planowana inwestycja zaś jest zgodna z tym planem. Organ odwoławczy analizując materiał dowodowy uznał, że dokumentacja zgromadzona w aktach administracyjnych jednoznacznie potwierdza, że przed wydaniem decyzji przeprowadzone zostały wymagane rokowania w celu uzyskania zgody współwłaścicieli na przebudowę przebiegającej przez ich nieruchomość linii elektroenergetycznej. Zgodnie z zawartą w aktach sprawy dokumentacją, Spółka prowadziła negocjacje mające na celu ustalenie warunków korzystania z nieruchomości. Inwestor pismami z 23 kwietnia 2020 r., skierował zaproszenie do rokowań w przedmiocie wyrażenia zgody na przeprowadzenie prac związanych z planowaną przebudową napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV relacji "[...]". Złożył on również propozycję zawarcia porozumienia dotyczącego nieodpłatnego udostępnienia części przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania planowanych prac, jednocześnie zaoferował zawarcie umowy cywilnoprawnej w zakresie udostępnienia nieruchomości na cele budowlane zawierające zobowiązanie do ustanowienia służebności przesyłu za jednorazowym wynagrodzeniem. Podejmowano próby polubownego określenia warunków ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr "[...]", jednakże zakończyły się one niepowodzeniem. Inwestor spełnił zatem warunek przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości. W sytuacji zaś, w której strony nie mogły dojść do porozumienia, Starosta był uprawniony do wydania decyzji, na podstawie której ograniczył sposób korzystania z prawa własności nieruchomości, słusznie stosując tryb przewidziany w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skargę na decyzję Wojewody wywiedli K. i H. Z. oraz P. i M. M. (skarżący), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na ograniczeniu na rzecz spółki A sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako nr "[...]" położonej w obrębie A, gm. A, podczas, gdy jest to sprzeczne z interesem strony, czego organ w zupełności nie bierze pod uwagę, jak również tego, że skarżący w toku postępowania administracyjnego proponowali wykup nieruchomości bądź przebudowę linii w pas drogowy, oczywistym jest bowiem, że w wyniku realizacji inwestycji nieruchomość znacznie straci na wartości, wobec czego, skoro na inwestorze ciążył obowiązek przeprowadzenia rokowań, a także wobec stanowiska skarżących, zasadnym było przyjęcie bardziej korzystnego rozwiązania niż ograniczenie korzystania z nieruchomości, 2. art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że rokowania zostały przeprowadzone prawidłowo, w sytuacji, gdy jest to nieprawidłowe założenie, z uwagi na okoliczność, że propozycja porozumienia skierowana została na niewłaściwy adres, zaś inwestor nie podjął żadnych działań zmierzających do ustalenia prawidłowego adresu, w konsekwencji czego p. M. nie mieli możliwości ustosunkowania się do propozycji spółki A, nie można więc uznać, że nie wyrazili zgody na porozumienie proponowane przez inwestora, co z kolei prowadzi do wniosku, że przeprowadzone rokowania miały jedynie pozorny charakter, a więc należy przyjąć, że nie można ich uznać za skuteczne, II. przepisów prawa procesowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy: 1. art. 7 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a co za tym idzie nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny, poprzez: a) brak należytego odniesienia się do faktu, że p. M. nie mogli zapoznać się z porozumieniem proponowanym przez inwestora, bowiem nie zostało im ono skutecznie doręczone, a więc rokowania należy uznać za nieskuteczne, b) pominięcie, że przebudowa planowana przez spółkę A doprowadzi do naruszenia prawa własności skarżących, bowiem znacznie obniży wartość nieruchomości, a ponadto uniemożliwi im możliwość zagospodarowania działki zgodnie z ich zamierzeniem, planowanym od ponad 10 lat, a więc doprowadzi do naruszenia interesu strony, 2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom tego przepisu, w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne jej uzasadnienie, a także brak wyczerpującego odniesienia się do zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, 3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brak było podstaw do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, bowiem nie wszystkie okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, w szczególności czy podjęte rokowania spełniają wymogi proceduralne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, a żadna z pozostałych stron temu nie oponowała. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.), u.g.n. Zgodnie z art. 124 ust. 1 tej ustawy, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 ug.n. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 7 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1102/17). W myśl art. 124 ust. 2 u.g.n., udzielenie zezwolenia następuje z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Przepis ten stanowi wyjątek od przyjętej w art. 113 ust. 1 ustawy zasady, zgodnie z którą nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, gdyż na jego podstawie postępowanie może być wszczęte także na wniosek podmiotu, który realizuje inwestycję celu publicznego. Zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n., udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy natomiast dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Należy podkreślić, że wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 692/12, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, naruszają interes właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie prawa własności, ustawodawca dopuścił możliwość ich wydawania jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 567/10). Jednocześnie zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, a zatem należy wskazać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i granice uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 692/12; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 85/09). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki, warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. Bezsporny jest bowiem fakt, że spółka, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości, jest podmiotem realizującym cel publiczny. Natomiast sporna inwestycja polega na przebudowie elektroenergetycznej linii napowietrznej WN 110 kV. W myśl zaś art. 6 pkt 2 u.g.n. budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń jest inwestycją celu publicznego. Jak wynika z wniosku spółki, planowane przedsięwzięcie stanowi cel publiczny, o którym mowa w tym przepisie. Trzeba mieć też na uwadze, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm.), u.p.z.p., ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w planie miejscowym ustala się zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Wskazana we wniosku działka nr "[...]", obręb A, gmina A objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym Uchwałą Rady Gminy nr "[...]" z "[...]" w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w obrębach ewidencyjnych "[...]" (Dz. U. Województwa z "[...]", poz. "[...]"). Oznaczenia graficzne planu wskazują, że działka nr "[...]", zlokalizowana jest w obrębie kwartału 51R - teren rolniczy, a na tym terenie zgodnie z legendą do wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oznaczono: pas technologiczny projektowanej linii 110 kV, oś projektowanej linii 110 kV. Dla terenu oznaczonego 51R zapisy planu wskazują, że dopuszcza się przebieg przewodów i konstrukcji wsporczych linii elektroenergetycznych, zgodnie z przepisami odrębnymi. Natomiast stosownie do § 11 planu miejscowego realizację konstrukcji wsporczych linii 110 kV dopuszcza się wyłącznie w pasie technologicznym projektowanej linii 110 kV w osi projektowanej linii 110 kV. Przez wskazaną działkę zaś przechodzi napowietrzna linii elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110 kV. Niewątpliwie więc planowana inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, warunkiem koniecznym jest przeprowadzenie bezskutecznych rokowań z właścicielem nieruchomości, które powinny potwierdzać dokumenty załączone do wniosku inwestora o wydanie decyzji. Ustawodawca ustanowił zatem pierwszeństwo umownego rozstrzygnięcia kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością przed rozstrzygnięciem jej w formie decyzji administracyjnej. Dopiero brak osiągnięcia porozumienia pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem oraz brak zgody właściciela na wykonanie na jego nieruchomości prac inwestycyjnych upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. W kwestii rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., wskazać należy, że ustawodawca nie określił trybu ich prowadzenia i strony nie są związane bezwzględnie obowiązującymi regułami w tym zakresie. Uwzględniając poglądy orzecznictwa sądowego przyjąć należy, że zakres, forma i przebieg rokowań pozostawione są woli stron. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa bowiem ani formy prowadzenia rokowań, ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości. Nie nakłada też na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na skutek rokowań dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że Spółka prowadziła negocjacje mające na celu ustalenie warunków korzystania z nieruchomości. Inwestor pismami z 23 kwietnia 2020 r., skierował pisemne zaproszenie do rokowań w przedmiocie wyrażenia zgody na przeprowadzenie prac związanych z planowaną przebudową napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV relacji "[...]". Złożył w nich propozycję zawarcia porozumienia dotyczącego nieodpłatnego udostępnienia części przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania planowanych prac, jednocześnie przedłożył propozycję zawarcia umowy cywilnoprawnej w zakresie udostępnienia nieruchomości na cele budowlane zawierające zobowiązania do ustanowienia służebności przesyłu za jednorazowym wynagrodzeniem. Pismo z 23 kwietnia 2020 r. przesłane do p. M. nie zostało podjęte, jednak wysłano je pod prawidłowy adres (wskazany np. w skardze – akta sądowe, k. – 4). Natomiast p. Z. po otrzymaniu wspomnianego pisma wystąpili do inwestora pismem z 1 czerwca 2020 r. z prośbą o uzupełnienie w zakresie oddziaływania pola elektroenergetycznego oraz przebiegu linii. W pismach z 10 lipca 2020 r. (akta adm., k. - 71 i 82) skierowanych do wszystkich skarżących i im doręczonych, inwestor stwierdził m.in., że zmiana trasy linii została wprowadzona na wniosek części właścicieli nieruchomości, przez które przebiega dotychczasowa linia jednotorowa. Wskazał, że planowana przebudowa linii jednotorowej na dwutorową zostanie zrealizowana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym przepisami związanymi z oddziaływaniami pól elektromagnetycznych wytwarzanych przez linie elektroenergetyczne. Inwestor przedstawił również propozycję alternatywnego rozwiązania polegającego na podpisaniu protokołu uzgodnień, który zapewniałby spółce A prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz jednocześnie, zawierałby zobowiązanie współwłaścicieli i inwestora do zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem ustalonym na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego, którego strony wyznaczą wspólnie. Inwestor wskazał, że oczekuje odpowiedzi w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma a brak odpowiedzi uzna za niewyrażenie zgody na realizację rzeczonej inwestycji. Skarżący nie odpowiedzieli na pisma inwestora z 10 lipca 2020 r. Z kolei w pismach z 31 marca 2021 r. (akta adm., k. – 94 i 100) inwestor poinformował współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości o zakończeniu rokowań bez zawarcia porozumienia. W sytuacji gdy właściciel sprzeciwia się zaproponowanym warunkom wskazując, że są one nie do przyjęcia i przedstawia własne i to dalece odmienne oczekiwania, które z kolei nie satysfakcjonują inwestora, ten ma prawo uznać, że dalsze rokowania nie doprowadzą do uzyskania konsensusu. Taka sama sytuacja ma miejsce, gdy właściciel nieruchomości nie odpowiada na zaproponowane warunki. Proces negocjacji nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 298/15, z 24 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 970/17 i z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1375/17). Sąd analizując materiał dokumentacyjny uznał, że wbrew zarzutom skargi, materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych jednoznacznie potwierdza, że przed wydaniem decyzji przeprowadzone zostały wymagane rokowania w celu uzyskania zgody skarżących na realizację spornej inwestycji. Przedmiot rokowań nie budzi wątpliwości, został on jasno określony, dlatego też, biorąc zwłaszcza pod uwagę dalece odformalizowany proces rokowań, zarzuty skarżących w tym zakresie są niezasadne. Rolą organów było ustalenie, czy rokowania się odbyły i czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia. Takie ustalenia organy w niniejszej sprawie bez wątpienia poczyniły. Nie zmienia tego faktu to, że pismo z dnia 23 kwietnia 2020 r. skierowane do p. M. w przedmiocie rokowań nie zostało przez nich podjęte. Przede wszystkim zostało ono wysłane pod właściwy adres (wskazany również w skardze) a ponadto z akt sprawy wynika, że p. M. brali czynny udział w postępowaniu na każdym etapie, odbierali kolejne pisma (z 10 lipca 2020 r. i 31 marca 2021 r.) i mieli pełną wiedzę co do przedstawionych im propozycji przez inwestora odnośnie co do ograniczenia sposobu korzystania z ich nieruchomości. Podkreślić należy, że w piśmie z 10 lipca 2020 r. powtórzone zostały trzy warianty porozumienia zaproponowane przez inwestora w pismach z 23 kwietnia 2020 r. Dlatego nie można skutecznie kwestionować tego, że z małżonkami M. nie zostały przeprowadzone rokowania. Po prostu tak jak pozostali współwłaściciele nie zareagowali na złożoną propozycję, pomimo jej wariantowości i związanej z tym możliwości wyboru. Ponadto trzeba zauważyć, że w przypadku gdy jest kilku współwłaścicieli, to do zawarcia porozumienia wymagana jest zgoda wszystkich, a tej ze strony małżonków Z. też nie było. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, organy słusznie uznały, że spełniony został wymóg przeprowadzenia rokowań, określony w art. 124 ust. 3 u.g.n., a inwestor nie uzyskał zgody właścicieli nieruchomości na realizację inwestycji, co uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji. Ustalenia faktyczne zostały dokonane prawidłowo, a zarzuty skargi w tym zakresie, również zarzut naruszenia art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie zasługiwały na aprobatę. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie materialnoprawne przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Nie może być zatem mowy o naruszeniu tego przepisu. W ocenie Sądu, organy obu instancji podjęły wszelkie czynności konieczne do wyjaśnienia sprawy oraz zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w decyzjach organów obu instancji. Pewne niedociągnięcia w uzasadnieniu decyzji organu I instancji (co do oceny zgodności z planem) zostały konwalidowane precyzyjnie przez organ odwoławczy. Zapewniono również skarżącym możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się zarzucanego przez nich naruszenia, pozostałych wskazanych w skardze, przepisów k.p.a. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło