II SA/Ol 761/18

WyrokWSA w Olsztynie2018-12-06

Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Adam Matuszak, Marzenna Glabas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne (zasiłek dla bezrobotnych, dodatek aktywizacyjny) pobrane w związku ze sprostowanym świadectwem pracy, które pierwotnie wskazywało inny okres zatrudnienia, może być uznane za 'nienależnie pobrane' w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jeśli strona nie została skutecznie pouczona o okolicznościach powodujących utratę prawa do świadczenia i grożących sankcjach?
Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne może być uznane za nienależnie pobrane (art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) tylko wtedy, gdy pobierający był świadomy okoliczności powodujących utratę prawa do jego pobierania i został skutecznie pouczony o tych okolicznościach oraz grożących sankcjach. Samo pobranie świadczenia nienależnego (bez podstawy prawnej lub gdy podstawa odpadła) nie jest równoznaczne z jego 'nienależnym pobraniem', które wymaga przypisania stronie złej wiary lub zawinionego działania. W sytuacji, gdy skarżący nie został skutecznie pouczony o konsekwencjach sprostowania świadectwa pracy i nie przypisano mu złej wiary, nie można nakazać zwrotu świadczeń.
Stan faktyczny
Starosta uznał zasiłek dla bezrobotnych i dodatek aktywizacyjny pobrane przez skarżącego za nienależne, zobowiązując go do zwrotu kwoty 4.655,60 zł. Podstawą była zmiana daty zakończenia zatrudnienia w świadectwie pracy, co miało oznaczać utratę statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda uchylił decyzję Starosty w części, uznając za nienależnie pobrane świadczenia w łącznej kwocie 4.372,80 zł. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o promocji zatrudnienia, kwestionując uznanie świadczeń za nienależnie pobrane oraz sposób procedowania organów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędzia WSA Marzenna Glabas Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego S. B. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 1 sierpnia 2018 r. Starosta "[...]" (dalej jako: "organ pierwszej instancji") uznał pobrane przez "[...]" (dalej jako: "skarżący"): zasiłek dla bezrobotnych za okres od 23 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. w kwocie 3.347,70 zł, dodatek aktywizacyjny za okres od 12 czerwca 2017 r. do 25 sierpnia 2017 r. w kwocie 1.025,10 zł i zasiłek dla bezrobotnych za okres od 18 do 30 września 2017 r. w kwocie 282,80 zł za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne i zobowiązał skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w łącznej kwocie 4.655,60 zł. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że działając w trybie wznowienia postępowania, wszczętego w efekcie przedłożenia przez skarżącego nowego świadectwa pracy uwzględniającego wyrok sądu powszechnego i wskazującego okres zatrudnienia do dnia 31 stycznia 2017 r., a nie - jak poprzednio - do 31 grudnia 2016 r., uchylił własne decyzje: z dnia 27 stycznia 2017 r. o uznaniu skarżącego z dniem 23 stycznia 2017 r. za osobę bezrobotną oraz przyznaniu prawa do zasiłku od 23 stycznia 2017 r.; z dnia 12 czerwca 2017 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 1 czerwca 2017 r.; z dnia 19 czerwca 2017 r. o przyznaniu prawa do dodatku aktywizacyjnego z dniem 12 czerwca 2017 r.; z dnia 19 września 2017 r. o utracie przez skarżącego prawa do dodatku aktywizacyjnego z dniem 26 sierpnia 2017 r.; z dnia 19 września 2017 r. w części dotyczącej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i orzekającej o uznaniu skarżącego z dniem 18 września 2017 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 18 września 2017 r.; o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku z dniem 23 stycznia 2017 r.; o odmowie przyznania skarżącemu prawa do dodatku aktywizacyjnego z dniem 12 czerwca 2017 r.; o umorzeniu postępowania w sprawie utraty przez skarżącego statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku z dniem 1 czerwca 2017 r.; o umorzeniu postępowania w sprawie utraty przez skarżącego prawa do dodatku aktywizacyjnego z dniem 26 sierpnia 2017 r. oraz o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 18 września 2017 r. Następnie, decyzją z dnia 25 stycznia 2018 r., Wojewoda "[...]" stwierdził nieważność powyższej decyzji w części dotyczącej przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 18 września 2017 r. oraz decyzji z dnia 30 listopada 2017 r. w części dotyczącej utraty prawa do zasiłku z dniem 5 października 2017 r. Następnie organ pierwszej instancji decyzją z dnia 13 marca 2018 r. odmówił przyznania skarżącemu prawa do zasiłku od dnia 18 września 2017 r. Organ stwierdził, że zasiłek dla bezrobotnych za okres od dnia 23 stycznia 2017 r. do dnia 31 maja 2017 r., dodatek aktywizacyjny za okres od dnia 12 czerwca 2017 r. do dnia 25 sierpnia 2017 r. oraz zasiłek dla bezrobotnych za okres od 18 – 30 września 2017 r. skarżący pobrał nienależnie, gdyż zostały wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodującej utratę prawa do ich pobierania, o czym prawidłowo skarżący został poinformowany w dniu rejestracji. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji, zarzucając naruszenie: - art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), dalej powoływanej jako K.p.a., przez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób rzetelny i wyczerpujący oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, skutkujące wydaniem decyzji rażąco naruszającej jego słuszny interes; - art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. przez niewyjaśnienie zastosowanej podstawy prawnej i ograniczenie uzasadnienia prawnego decyzji do zacytowania treści art. 76 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), dalej jako "ustawa"; - art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy przez uznanie, że wypłacone świadczenia mają charakter nienależny, w sytuacji gdy nie zaistniały żadne okoliczności przewidziane w tym przepisie uzasadniające uznanie, iż pobrane przez niego świadczenie ma taki charakter, w szczególności takie, o których skarżący został pouczony i które wystąpiły w związku z zawinionym działaniem skarżącego. Wojewoda "[...]" (dalej także jako "organ odwoławczy") decyzją z dnia 19 września 2018 r., sprostowaną postanowieniem z dnia 5 października 2018 r., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kwoty nienależnie pobranego świadczenia i uznał za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne w łącznej kwocie 4.372,80 zł, tj. pobrany: zasiłek dla bezrobotnych za okres od dnia 23 stycznia 2017 r. do dnia 31 maja 2017 r. w kwocie 3.347,70 zł i dodatek aktywizacyjny za okres od dnia 12 czerwca 2017 r. do dnia 25 sierpnia 2017 r. w kwocie 1.025,10 zł i zobowiązał skarżącego do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia. Zdaniem organu odwoławczego bezspornym było, że pozostawanie skarżącego w stosunku pracy do dnia 31 stycznia 2017 r., wykluczało możliwość legitymowania się statusem osoby bezrobotnej. Pozbawienie zaś statusu osoby bezrobotnej powoduje utratę prawa do zasiłku i prawa do dodatku aktywizacyjnego. W takiej sytuacji pobrany zasiłek dla bezrobotnych i dodatek aktywizacyjny przez osobę nie posiadającą statusu osoby bezrobotnej jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy. Wojewoda zaznaczył, że skarżący otrzymał sprostowane świadectwo pracy w lipcu 2017 r. Wiedząc, że w ewidencji osób bezrobotnych figuruje od 23 stycznia 2017 r., mógł wystąpić w terminie 7 dni od dnia otrzymania świadectwa pracy do pracodawcy z wnioskiem o sprostowanie tego świadectwa, a w razie nie uwzględnienia wniosku, w ciągu 7 dni od otrzymania zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa pracy, przysługiwało prawo wystąpienia z żądaniem sprostowania świadectwa pracy do Sądu Rejonowego - Sądu Pracy. Skarżący nie wystąpił o sprostowanie świadectwa pracy, a do organu pierwszej instancji przedłożył je dopiero w dniu 19 października 2017 r. W dniu 7 listopada 2017 r. złożył oświadczenie, że w świadectwie pracy błędnie podano okres zatrudnienia, w związku z czym zamierza wnioskować o jego sprostowanie. W ocenie organu odwoławczego, zaistniały stan sprawy nie jest konsekwencją niewiedzy skarżącego, a jego świadomego wyboru. Zmienione świadectwo pracy potwierdziło pozostawanie w stosunku pracy przez skarżącego do dnia 31 stycznia 2017 r., zatem przestał on spełniać jeden z warunków niezbędnych do posiadania statusu osoby bezrobotnej w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Powyższe uzasadniało wznowienie postępowania i wydanie nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Wojewoda wywiódł ponadto z treści art. 2 ust. 1 pkt 9 i art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy, że uzyskanie prawa do dodatku aktywizacyjnego uzależnione jest od posiadania przez zainteresowanego statusu bezrobotnego, uprawnionego do zasiłku dla bezrobotnych oraz od podjęcia pracy w okresie jego przysługiwania. Skoro zaś skarżący pozostawał w stosunku pracy w dniu 23 stycznia 2017 r., nie był uprawniony do dodatku aktywizacyjnego. Ocenił, że nieprawidłowo organ pierwszej instancji uznał zasiłek dla bezrobotnych za okres od 18 do 30 września 2017 r. w kwocie 282,80 zł za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne i zobowiązał skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w tej części, gdyż decyzją z dnia 25 stycznia 2018 r. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji organu pierwszej instancji przyznającej to świadczenie. Niedopuszczalne jest zaś przerzucanie na stronę błędu spowodowanego przez pracownika organu administracji. W złożonej do tut. Sądu skardze skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. polegające na uczynieniu przedmiotem rozpoznania decyzji organu pierwszej instancji z dnia 28 maja 2018 r., która decyzja została wcześniej uchylona decyzją Wojewody z dnia 12 lipca 2018 r., a nie decyzji Starosty "[...]" z dnia 1 sierpnia 2018 r. będącej przedmiotem odwołania skarżącego; 2) art. 138 K.p.a. przez wydanie w wyniku postępowania odwoławczego decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję "w części dotyczącej kwoty pobranego świadczenia" i nieorzeczenie o decyzji organu pierwszej instancji w pozostałej części oraz orzeczenie w części nieuchylonej, zobowiązującej skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia; 3) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez nierozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w sposób rzetelny i wyczerpujący, skutkujących przyjęciem, że zaistniały stan prawny polegający na sprostowaniu przez syndyka świadectwa pracy skarżącego w lipcu 2017 r. jest konsekwencją jego świadomego wyboru; 4) art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy przez uznanie, że wypłacone skarżącemu świadczenia mają charakter świadczenia nienależnie pobranego w związku ze sprostowaniem w lipcu 2017 r. świadectwa pracy skarżącemu przez syndyka upadłego pracodawcy, w sytuacji gdy sprostowanie tego świadectwa nie jest wynikiem zawinionego zachowania skarżącego i nie został on pouczony o konieczności zwrotu całej kwoty pobranego zasiłku dla bezrobotnych w przypadku zmiany świadectwa pracy. W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub o jej uchylenie oraz o zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej z tytułu złożenia dokumentu pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r., poz. 1065), dalej jako "ustawa", zgodnie z którym osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do jego zwrotu. Stosownie do art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Przyjęcie, że pobrane świadczenie było nienależne w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy wymaga zatem wykazania negatywnego zachowania danej osoby, ukierunkowanego na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych. Wynika to z faktu, że w art. 76 ustawy, podobnie jak i w innych aktach normatywnych, obowiązek zwrotu świadczenia połączony został nie z samym pojęciem "świadczenia nienależnego", lecz z zaistnieniem sytuacji "świadczenia nienależnie pobranego". Niewątpliwie, obu tych pojęć nie można uznać za tożsame. W orzeczeniach sądów zwraca się uwagę na to, że "świadczenie nienależne" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy podstawa ta odpadła, jest to zatem pojęcie obiektywne niezależne nie tylko od woli, ale i świadomości osoby pobierającej to świadczenie. Natomiast stwierdzenie "świadczenie nienależnie pobrane" oznacza, iż świadczenie to zostało pobrane przez osobę, której przypisać można określone cechy dotyczące stanu świadomości lub określonego działania, ewentualnie zawinionego zaniechania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że obowiązek zwrotu świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że mu się ono nie należy (zob. wyroki NSA: z dnia 24 lipca 2015 r., I OSK 268/14, z 14 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 826/09, z 6 października 2015 r. sygn. akt I OSK 555/14, z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 3263/14 i wyrok WSA we Wrocławiu z 27 kwietnia 2017 r., IV SA/Wr 72/17 – dostępne [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Wskazuje się również na to, że skuteczne pouczenie, o którym mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy to tylko takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego można przyjąć, iż tenże adresat miał świadomość pobierania świadczenia nienależnego (zob. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r., I OSK 1701/12, CBOSA). W konsekwencji, ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, to jest czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, przy czym owa skuteczność oznacza formę pisemną z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy, z równoczesnym wskazaniem grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r., I OSK 1529/13, CBOSA). Zdaniem organu odwoławczego, skarżący zobowiązany jest do zwrotu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych i dodatku aktywizacyjnego w łącznej kwocie 4.372,80 zł, gdyż świadczenia te zostały nienależnie pobrane. Podstawą tej oceny organu było przedstawienie przez skarżącego nowego świadectwa pracy, z którego wynikała inna data zakończenia stosunku pracy, niż pierwotnie przyjęto. Wprawdzie okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazują, że skarżący pobrał "nienależne świadczenie", jednakże równocześnie okoliczności te nie pozwalają na przyjęcie, że był on świadomy nieuprawnionego pobierania świadczenia i tym samym przypisania skarżącemu złej wiary, wyrażającej się w dążeniu do uzyskania nielegalnie pomocy finansowej. Skarżący został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w dniu 23 stycznia 2017 r., od tego dnia został mu również przyznany zasiłek dla bezrobotnych. Podstawą rejestracji i przyznania zasiłku dla bezrobotnych było m. in. przedstawienie świadectwa pracy, z którego w sposób jednoznaczny i oczywisty wynikało, że w zatrudnieniu pozostawał on do 31 grudnia 2016 r. Podkreślić należy, że w dacie wydawania decyzji ostatecznej o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych, skarżący faktycznie nie świadczył pracy, gdyż pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę w dniu 1 grudnia 2016 r., potwierdzając w świadectwie pracy koniec zatrudnienia z dniem 31 grudnia 2016 r. W dacie rejestracji zatem skarżący nie spełniał definicji zatrudnienia określonej w art. 2 ust. 1 pkt 43 ustawy, gdyż nie wykonywał pracy na podstawie stosunku pracy. W czasie rejestracji skarżący nie świadczył pracy, nie otrzymywał wynagrodzenia i legitymował się świadectwem pracy potwierdzającym zakończenie zatrudnienia. Dostrzec należy, że zgodnie z art. 33 ust. 2 cytowanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ostatecznej decyzji – rejestracja bezrobotnych następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień – skarżący takie dokumenty przedstawił i odzwierciedlały one stan faktyczny. Nie istniały więc podstawy do odmowy przyznania mu wnioskowanych uprawnień. W dacie wydania decyzji ostatecznej nie istniały żadne inne nowe okoliczności faktyczne, które uzasadniałyby wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia odmiennego od tego, które zapadło. Nie budzi wątpliwości, że wydane decyzje dotyczące przyznania zasiłku dla bezrobotnych, jak i dodatku aktywizacyjnego nie zawierały w swej treści ani w pouczeniach informacji dotyczącej sprostowania świadectwa pracy i konsekwencji z tym związanych. Ponadto, z przedłożonych Sądowi akt sprawy nie wynika też bezspornie, że skarżący został skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, to jest w formie pisemnej z użyciem języka zrozumiałego dla skarżącego, z równoczesnym wskazaniem grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd. W szczególności nie wskazuje na to oświadczenie skarżącego z dnia 27 stycznia 2017 r. Podobnie należy ocenić niepodpisaną "Informację dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy", prawdopodobnie której otrzymanie pokwitował skarżący w dniu 23 stycznia 2017 r., gdyż zawiera ona jedynie treść wybranych przepisów prawa z zakresu obowiązywania ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bez jakiegokolwiek objaśnienia. Przyznać ponadto należy, że skarżący mógł wystąpić o sprostowanie zmienionego świadectwa pracy do pracodawcy (syndyka), a w razie nieuwzględnienia wniosku do sądu. Jednak to, że nie wystąpił on wcześniej z takim żądaniem nie może przekonywać o tym, że pobrał nienależne świadczenia. Skarżący po prostu nie zareagował w odpowiedni sposób na sprostowanie po siedmiu miesiącach świadectwa pracy, jednak przyczyna sprostowania świadectwa w żadnym stopniu nie była skutkiem jego postępowania. Skarżący rejestrując się jako osoba bezrobotna nie przypuszczał, że jego świadectwo pracy zostanie sprostowane. Stanowisko takie potwierdza powołane wyżej oświadczenie skarżącego z dnia 27 stycznia 2017 r., w którym wyjaśnia on kwestię odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia umowy o pracę i informuje o posiadaniu gruntu rolnego. Niezależnie od przedstawionych wyżej kwestii dotyczących odróżnienia pojęcia "świadczenia nienależnego" od pojęcia "świadczenia nienależnie pobranego", stwierdzić należy, że orzeczenie zwrotu przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych i dodatku aktywizacyjnego w pierwszej kolejności byłoby karą dla skarżącego, nie za to, że pobrał on świadczenie nienależne, ale za to, że się nie odwoływał do sądu od decyzji wznawiającej postępowanie ani nie wnosił o sprostowanie świadectwa pracy. Akceptacja takiego stanu rzeczy byłaby sprzeczna z wyrażoną w art. 8 § 1 i § 2 K.p.a. zasadą równego traktowania i zasadą pewności prawa. Organ odwoławczy posiadał bowiem z urzędu wiedzę, że sąd pracy w przypadkach innych pracowników tego samego pracodawcy, u którego zatrudniony był skarżący (a więc pozostających w tym samym stanie prawnym co skarżący, gdyż im również wydano ponownie świadectwa pracy ze zmienionym okresem zatrudnienia), nakazał syndykowi wydanie świadectw pracy potwierdzających okres zatrudnienia do 31 grudnia 2016 r., po to aby nie pogarszać sytuacji osób pozostających w identycznej sytuacji, jak skarżący. Ponadto, również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawach o sygn. II SA/Ol 185/18, II SA/Ol 300/18, II SA/Ol 374/18 i II SA/Ol 427/18 uchylał wydane po wznowieniu postępowania administracyjnego m.in. decyzje pozbawiające statusu bezrobotnego osoby będące w takiej sytuacji prawnej, jak skarżący. Nie można zatem w stosunku do skarżącego stosować odmiennych reguł postępowania, gdyż organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania sporów w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 138 K.p.a., należy stwierdzić, że co do zasady, nie narusza art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. decyzja organu drugiej instancji, w sentencji której organ odwoławczy uchyla oznaczoną decyzję organu pierwszej instancji i określa zakres tego uchylenia - w części, zaś w drugiej organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do istoty, bez orzekania, że w pozostałej części utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy (zob. M.Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A.Wróbel. Komentarz aktualizowany do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el, 2018 oraz wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., II FSK 3447/15 i z 28 września 2017 r., II GSK 3249/15, CBOSA). W niniejszej sprawie powyższe nie ma jednak zastosowania, gdyż sentencja zaskarżonej decyzji została błędnie sformułowana. Pomimo bowiem stwierdzenia przez organ odwoławczy w sentencji zaskarżonej decyzji, że uchyla decyzję organu pierwszej instancji tylko "w części dotyczącej kwoty nienależnie pobranego świadczenia", organ odwoławczy uchylił tę decyzję w całości i orzekł zarówno w zakresie uznania za nienależne świadczenia zasiłku dla bezrobotnych za okres od 23 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. w kwocie 3.347,70 zł i dodatku aktywizacyjnego okres od 12 czerwca 2017 r. do 25 sierpnia 2017 r. w kwocie 1.025,10 zł, jak i zobowiązania skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w łącznej kwocie 4.372,80 zł. Dodać też należy, że w sentencji zaskarżonej decyzji błędnie powołano art. 138 § 2 K.p.a., który nie miał w sprawie zastosowania. Niezasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż o ile w sentencji zaskarżonej decyzji rzeczywiście podano błędną datę kontrolowanej decyzji organu pierwszej instancji, którą to oczywistą omyłkę sprostowano postanowieniem z dnia 5 października 2018 r., to znak tej decyzji wskazano prawidłowo, a ponadto z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że kontroli instancyjnej poddano właściwą decyzję organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien wziąć pod uwagę powyższe stanowisko i zalecenia Sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzje organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło