II SA/Ol 769/17

WyrokWSA w Olsztynie2017-12-14

Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli z samego wniosku o wznowienie nie wynika w sposób oczywisty brak legitymacji wnioskodawcy do jego złożenia?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić wznowienia postępowania, jeśli z samego wniosku nie wynika w sposób oczywisty i niebudzący wątpliwości, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania. W takiej sytuacji organ powinien wszcząć postępowanie wyjaśniające, aby zbadać, czy wnioskodawca posiada interes prawny i czy zachowane zostały terminy do złożenia wniosku. Odmowa wznowienia jest możliwa jedynie w przypadkach, gdy brak legitymacji jest ewidentny, bez potrzeby prowadzenia dalszego postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewody, które uchyliło postanowienie Starosty odmawiające wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę II etapu elektrowni wiatrowej. Wnioskodawca (M.R.) domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że jako właściciel nieruchomości w strefie oddziaływania inwestycji nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu. Starosta odmówił wznowienia, uznając wnioskodawcę za niebędącego stroną. Wojewoda uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę dalszego postępowania wyjaśniającego. Skarżąca spółka (inwestor) wniosła skargę na postanowienie Wojewody, zarzucając m.in. błędne zastosowanie przepisów i brak podstaw do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi sp. A na postanowienie Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Postanowieniem z dnia "[...]" Starosta N. - po rozpatrzeniu wniosku M. R. - odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją dnia "[...]" obejmującą budowę II etapu inwestycji elektrowni wiatrowej C. ("[...]") wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w postaci drogi dojazdowej do elektrowni wiatrowej C. ("[...]") wraz ze zjazdem z drogi gminnej na działce nr "[...]" obręb C., gmina N. M. L. W uzasadnieniu podano, że wnioskodawca powołał się na art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na wezwanie organu o wskazanie podstawy (interesu prawnego) do uznania go za stronę w postępowaniu zakończonym wydaniem przedmiotowej decyzji, w tym do dostarczenia dokumentu potwierdzającego sposób władania nieruchomością znajdującą się w obszarze oddziaływania obiektu oraz materiału dowodowego potwierdzającego na czym polega naruszenie interesu prawnego lub obowiązku w związku z wydaniem decyzji, wnioskodawca podtrzymał uzasadnienie zawarte we wniosku z dnia 12 kwietnia 2017r. We wniosku tym wskazał zaś, że jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości N. D. B., znajdującej się w strefie mniejszej niż 2700 m od terenu podlegającego zabudowie urządzeniami elektrowni wiatrowej, która podlega w związku z tym immisjom bezpośrednim i pośrednim, a także ograniczeniom w jej wykorzystywaniu (np. w zabudowie). Wyjaśnił także, że przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana przez wnioskodawcę do zamieszkania oraz prowadzenia działalności rolniczej i usługowej. Ponadto wskazał, że droga dojazdowa nie może być oceniana w oderwaniu od całości przedsięwzięcia. Organ podał, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie jego ust. 4. Natomiast o wznowienie postępowania może wnioskować jedynie strona postępowania, a wnioskodawca nią nie jest. Na postanowienie to zażalenie złożył M. R., zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i brak wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego, w tym nieustosunkowanie się do zarzutu, że postępowanie nie może być oceniane w oderwaniu od postępowania dotyczącego I etapu oraz przy błędnym przyjęciu, że żalący się nie ma interesu prawnego przy uwzględnieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, a wskutek tego błędną odmowę wznowienia postępowania. Zarzucił, że organ bezzasadnie przyjął, że decyzja wydana w postępowaniu może być oceniana w oderwaniu od decyzji w sprawie I etapu inwestycji, gdyż bez tego etapu i postępowania odnośnie do elektrowni wiatrowej, nie byłoby II etapu i nie byłaby planowana do budowy droga dojazdowa do elektrowni wraz ze zjazdem z drogi gminnej, a tym samym, że elektrownia wiatrowa wraz z infrastrukturą towarzyszącą powinna być oceniana jako całość, co ma znaczenie dla oceny interesu prawnego wnioskodawcy. W tym kontekście oddziaływania naruszające prawa wnioskodawcy (określające także interes prawny) są oddziaływaniami pochodzącymi od elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą jako całości użytkowej (z drogami), ale także oddzielnie i samodzielnie jako pochodzącymi od infrastruktury towarzyszącej, w tym dróg. Zarzucono, że przyjęcie oceny budowy drogi dojazdowej w oderwaniu od całości przedsięwzięcia prowadziłoby w istocie do naruszenia zakazu tzw. salami slicing, wskutek oceny oddziaływań tylko części przedmiotów składających się na całość użytkową. Wskazano, że planowana elektrownia wiatrowa wraz z infrastrukturą towarzyszącą jest jedną z wielu elektrowni (wraz z infrastrukturą towarzysząca, w tym z drogami) planowanych, bądź położonych na powierzchni kilku/kilkunastu km2. Powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podano, że ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wyróżnia dwa rodzaje decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, to jest takie, których wydanie nie jest poprzedzane przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko oraz takie, które mogą być wydane dopiero po przeprowadzeniu takiej oceny. Tylko ten drugi rodzaj decyzji wymaga udziału społeczeństwa. Jeśli decyzja była wydana w postępowaniu, w którym wymagany był udział społeczeństwa, to art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie miałby zastosowania w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, gdyż ustalenie kręgu stron postępowania zarówno w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, jak i w postępowaniu nadzwyczajnym powinno w takim przypadku następować w oparciu o definicję strony zawartą w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołano się także na treść art. 30 ustawy z o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wskazując, że obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa nie odnosi się wyłącznie do postępowań, w których dokonywana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z dnia "[...]" Wojewoda uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podano, że tylko w przypadku, gdy z twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ odmawia wznowienia postępowania. Podniesiono, że regulacja przymiotu strony w postępowaniu w sprawach pozwolenia na budowę przyjęta w art. 28 Prawa budowlanego wprost zakłada konieczność ustalenia przez podjęcie czynności postępowania wyjaśniającego zakresu podmiotowego jednostek, które w sprawie mają interes prawny i nie daje podstaw do określenia z mocy prawa, bez czynności postępowania wyjaśniającego, przymiotu strony. Stwierdzenie, czy nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu wymaga ustalenia w postępowaniu wyjaśniającym, przy udziale jednostki żądającej udzielenia ochrony prawnej. Podniesiono, że wnioskodawca wskazał nieruchomości, które w jego ocenie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, podał z czego wynika jego interes prawny i jakie niekorzystne oddziaływanie na jego nieruchomość może mieć realizacja przedmiotowej inwestycji. W związku z tym okoliczność nieuznania za stronę postępowania winna być wnikliwie zbadana i wykazana, a badanie to winno być przeprowadzone po wznowieniu postępowania. Podano także, że organ zobligowany jest do ustalenia w fazie wstępnej postępowania, czy spełniona została przesłanka natury formalnej, dotycząca terminu złożenia wniosku, określonego w art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a na stronie wnoszącej podanie o wznowienie postępowania spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Wskazano także, że organ I instancji nie odniósł się do drugiego żądania zawartego we wniosku, tj. żądania przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w razie ewentualnego jego uchybienia. Na powyższe postanowienie skargę do tut. Sądu wniosła "[...]" Sp. z o.o. w W., reprezentowana przez r.pr. K. S., zarzucając naruszenie: - art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne ich zastosowanie i uznanie, że wnioskodawca może posiadać interes prawny do żądania wznowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy z materiału dowodowego, w tym z wniosku o wznowienie postępowania, w sposób oczywisty wynika, że nie posiada interesu prawnego, a w szczególności nieruchomość wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, objętego decyzją Starosty N.; - art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że interes prawny wnioskodawcy do żądania wznowienia może wynikać z tego przepisu podczas, gdy przepis ten nie znajduje zastosowania, bowiem w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty N. nie istniał obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko i nie była ona przeprowadzana, a tym samym postępowanie to nie wymagało udziału społeczeństwa, zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; - art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uchylenie postanowienia organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia podczas, gdy przy wydawaniu tego rozstrzygnięcia nie wystąpiło naruszenie przepisów postępowania, a także nie istniała konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy, która miałaby istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a rozstrzygnięcie to było zasadne z uwagi na oczywisty brak legitymacji wnioskodawcy do żądania wznowienia postępowania; - art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ odwoławczy oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z powołanych przepisów, w szczególności poprzez uznanie, wbrew treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a także wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że wnioskodawca może posiadać interes prawny do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy obszar oddziaływania obiektu objętego decyzją Starosty zamyka się w granicach działki inwestycyjnej, a tym samym obiekt ten nie może oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, a tym bardziej nieruchomości należące do wnioskodawcy, które nie graniczą z działką inwestycyjną; - art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na konieczność zbadania interesu prawnego, podczas gdy z samego wniosku o wznowienie postępowania wynika oczywisty brak legitymacji do żądania wszczęcia postępowania, a wnioskodawca - pomimo wezwania - nie wykazał interesu prawnego do żądania wznowienia postępowania. W związku z podniesionymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Spółce przysługuje interes prawny do złożenia skargi na przedmiotowe postanowienie, pomimo niedoręczenia jej tego rozstrzygnięcia, gdyż zawiera w swej treści zobowiązanie organu I instancji do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty N., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę co w sposób bezpośredni wywiera wpływ na obowiązki i prawa inwestora, tj. skarżącą Spółkę, a ponadto wznowienie postępowania będzie miało wpływ na przebieg realizacji inwestycji m.in. w zakresie możliwości szybkiego uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a także może mieć skutki ekonomiczne w zakresie możliwości finansowania inwestycji. Podano przy tym, że skarga złożona została w terminie przewidzianym dla wnioskodawcy. Odnosząc się do meritum sprawy podniesiono, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania może zakończyć postępowanie tylko w przypadkach, gdy brak legitymacji do żądania wszczęcia postępowania jest oczywisty, a zatem gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego jest oczywiste, że po stronie żądającego wszczęcia postępowania brak jest interesu prawnego. Zdaniem strony skarżącej z akt sprawy wynika w sposób oczywisty, że wnioskodawca nie posiada legitymacji do żądania wznowienia. Wyjaśniono, że projektowana droga dojazdowa, objęta sporną decyzją, w żaden sposób nie oddziałuje na możliwość zabudowy nieruchomości wnioskodawcy, a obszar oddziaływania obiektu objętego II etapem inwestycji, nie przekracza granic działki inwestycyjnej. Nie można zatem uznać, że obiekt ten ogranicza zagospodarowanie, w tym zabudowę nieruchomości sąsiadujących, a tym bardziej nieruchomości wnioskodawcy, niegraniczących z działką inwestycyjną. Podniesiono, że w przypadku etapowania inwestycji, każdy etap inicjowany jest odrębnym wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę oraz odrębnym postępowaniem administracyjnym, w ramach którego ustalany jest odrębnie krąg stron postępowania w zakresie danego etapu. Udział danego podmiotu jako strony w postępowaniu dotyczącym pierwszego etapu inwestycji nie oznacza przy tym automatycznie, że podmiot ten będzie uznany za stronę w sprawach dotyczących kolejnych jej etapów. Ponadto wnioskodawca - mimo wezwania organu I instancji – nie wskazał, w jaki sposób obiekt budowlany, objęty decyzją Starosty, oddziałuje na nieruchomości będące jego własnością. Podniesiono także, że przeprowadzenie - przed uzyskaniem pozwolenia na budowę - postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie przesądza o tym, że postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę jest zawsze postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa. Wprawdzie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ale w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia budowlanego nie stwierdzono konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem postępowanie to nie wymagało udziału społeczeństwa i nie zaistniały zatem podstawy do zastosowania art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego, a w konsekwencji art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym Starosta w sposób prawidłowy określił krąg stron postępowania. Odnośnie do wskazania przez organ odwoławczy na konieczność odniesienia się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania podano, że wniosek ten złożony został jedynie jako ewentualny, na wypadek stwierdzenia uchybienia terminowi do jego złożenia. Skoro jednak organ nie stwierdził w postanowieniu uchybienia terminu, to nie istniał obowiązek i podstawa rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacja zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazano, że w ocenie organu inwestor, tj. skarżąca Spółka nie jest stroną niniejszego postępowania. Podano, że postępowania wznowieniowe składa się z dwóch etapów. Postępowania wstępnego – przed wznowieniem postępowania oraz postępowania właściwego. Samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez osobę nie wszczyna automatycznie postępowania, a jedynie uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ, czy zachodzą przedmiotowe, bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości złożenia wniosku. To, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły jest dokonaniem oceny merytorycznej, a nie formalnej poprawności wniosku i taką kwestię organ administracji może rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Skoro zaskarżone postępowanie dotyczy jedynie fazy wstępnej postępowania, to uczestniczy w niej jedynie wnioskujący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej jako: p.p.s.a.) stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, że przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w trybie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257, dalej jako: k.p.a.) Postanowienie to zostało wydane w dniu 11 sierpnia 2017r., a zatem po 1 czerwca 2017r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r., poz. 935). Ustawa ta wprowadziła do p.p.s.a. m.in. przepis art. 64a, stanowiący że od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Z uwagi jednak na fakt, że zarówno powołany przepis, jak i kolejne artykuły zawarte w Dziale III Rozdziale 3a p.p.s.a, a także tytuł tego Rozdziału jednoznacznie wskazuje, że sprzeciw przysługuje jedynie od decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a., a nie od postanowienia wydanego w trybie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., Sąd rozpoznawał niniejszą sprawę na zasadach ogólnych, czyli jako skargę na postanowienie, a nie jako sprzeciw. Ponadto Sąd podziela stanowisko skarżącej, że jest ona legitymowana do wystąpienia ze skargą w niniejszej sprawie, chociaż nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Sądu okoliczność, że de facto nie doszło jeszcze do wszczęcia postępowania wznowieniowego nie pozbawia skarżącej jako podmiotu, na którego rzecz została wydana decyzja objęta wnioskiem o wznowienie postępowania, prawa do zaskarżenia wydanego postanowienia, jak i do otrzymywania rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji. Sąd nie podziela w tym zakresie stanowiska organu, że na tym etapie postępowania stroną jest jedynie wnioskodawca. Należy bowiem wskazać, że samo wszczęcie postępowania wznowieniowego umożliwia m.in. wstrzymanie wykonania decyzji objętej wnioskiem na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. Zatem skarżąca jako inwestor ma interes prawnym w uczestniczeniu nawet w stadium wstępnym postępowania i przedstawiania własnej argumentacji już na tym etapie, bowiem samo wznowienie postępowania może mieć wpływ na jej obowiązki związane z toczącym się procesem inwestycyjnym. Odnosząc się natomiast do meritum sprawy wskazać należy, że instytucja wznowienia postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (zob. Komentarz do art. 145 KPA, SPA T. 9, red. Hauser 2017, wyd. 3, Legalis). Wznowienie postępowania administracyjnego, jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej, składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, co oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 k.p.a., a także czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Gdy nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności negatywnych, organ wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). W drugim etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania przechodzi do badania przyczyn wznowienia, a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 k.p.a. Z przywołanych unormowań wynika, że w pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie bada czy przesłanka wznowieniowa powoływana przez stronę faktycznie zaistniała. Następuje to dopiero w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie. To dopiero w tej fazie postępowania wznowieniowego organ dokonuje ustaleń, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wskazanych w art. 145 § 1 oraz art. 145a lub 145b k.p.a., a następnie przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Zatem wydając postanowienie o odmowie wznowienia postępowania organ nie jest uprawniony do badania wystąpienia przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a., a postanowienie to wydaje jeżeli uzna, że wznowienie z jakieś przyczyny jest niedopuszczalne, m.in. jeżeli strona uchybiła terminowi określonemu w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., nie wskazała żadnej ustawowej przesłanki wznowieniowej, czy też w sytuacji, gdy podanie takie pochodzi od podmiotu, co do którego oczywistym jest, że nie przysługiwał mu status strony postępowania. Przy czym wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z tego powodu, że podanie o wznowienie nie zostało złożone przez stronę, jest możliwe wówczas, gdy z samego podania o wznowienie wynika w oczywisty i niebudzący wątpliwości sposób, że wnoszący to podanie nie jest stroną (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2009r.; II OSK 1747/07; wyrok NSA z 20 maja 2010r., II OSK 910/09; wyrok NSA z 8 lutego 2011r., II OSK 259/10 ; wyrok NSA z 18 stycznia 2011r., II OSK 95/10, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wskazać należy, że we wniosku o wznowienie postępowania M. R. powołał się na podstawę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podnosząc że jako właściciel nieruchomości znajdującej się w strefie oddziaływania urządzeń elektrowni wiatrowej, objętych decyzją o pozwoleniu na budowę, nie brał udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji. W tej sytuacji nie można uznać, że już z samego podania o wznowienie wynika, że wnosi je podmiot niebędący stroną postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, że wprawdzie to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania – w tym wypadku wykazania przymiotu strony – ale nie zwalnia to organu administracji od podjęcia z urzędu czynności w celu wyjaśnienia podnoszonych przez wnioskodawcę okoliczności. Skoro zatem wnioskodawca podniósł, że jego interes prawny wynika z faktu, że należąca do niego nieruchomość jest położona w strefie oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę, to okoliczności te wymagają poczynienia ustaleń w tym zakresie. Mogą one jednak zostać podjęte jedynie w toku postępowania wznowieniowego. Nie można zatem podzielić stanowiska skarżącej, że brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty. Zresztą w samej skardze zarzucono m.in. naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające – jak podała skarżąca – na rozpatrzeniu oraz dokonaniu oceny przez organ odwoławczy materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z tych przepisów. Należy zatem wyjaśnić, że w niniejszej sprawie organ nie mógł zbierać, ani tym bardziej oceniać materiału dowodowego, skoro nawet nie wszczął postępowania administracyjnego (wznowieniowego). Takie czynności organ może bowiem podejmować dopiero w toku postępowania. W związku z tym zaskarżone postanowienie organu odwoławczego jest w pełni zasadne i nie narusza przepisów prawa. Natomiast stronie skarżącej wyjaśnić należy, że samo wznowienie postępowania nie rozstrzyga jeszcze, że twierdzenia wnioskodawcy co do jego interesu prawnego są zasadne. W tym zakresie – jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – organ I instancji winien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, w tym obejmujące także ustalenie kwestii dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a następnie wydać stosowne rozstrzygniecie. W związku z tym na tym etapie postępowania Sąd nie może jeszcze dokonać oceny merytorycznych zarzutów skargi odnośnie do interesu prawnego wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło