II SA/Ol 781/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Brzuzy po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Wójta Gminy P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 18 września 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić sprzeciw, 2. zwrócić Wójtowi Gminy P. kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od sprzeciwu. Wójt Gminy P. wniósł sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 18 września 2024 r. (dalej jako: "Kolegium") uchylającej w całości decyzję Wójta Gminy P. (dalej jako: "Wójt") z 2 lipca 2024 r. i przekazującej sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a.", od decyzji, o której mowa w art. 138 §2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Stosownie do art. 64b §1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi/sprzeciwu sąd administracyjny zawsze bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi/sprzeciwu, tzn. czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia, wymienionych w art. 58 §1 p.p.s.a. Przy czym niedopuszczalność skargi/sprzeciwu będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuację wniesienia skargi/sprzeciwu przez podmiot, który nie jest legitymowany do jego wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być bowiem prowadzone tylko na podstawie skargi/sprzeciwu wniesionych przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi/sprzeciwu (por. wyrok NSA z 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04). Zgodnie z art. 50 §1 i 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Skuteczne złożenie skargi uzależnione jest zatem istnienia interesu prawnego. W związku z tym skargę co do zasady może wnieść podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Z kolei na podstawie art. 64b §1 p.p.s.a. strona niezadowolona z treści decyzji kasatoryjnej może wnieść od niej sprzeciw. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie powszechnie wskazuje się, że organ, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego, chociażby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego lub reprezentowanego przez niego podmiotu. W jednym postępowaniu nie może mieć bowiem miejsce łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania, gdyż niedopuszczalne jest, aby ten sam podmiot działał jako organ administracji publicznej, a następnie składał skargę na akt organu odwoławczego o odmiennej treści (por. wyrok NSA z 3 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 824/05, akceptowany przez J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 102; T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 273; wyrok NSA z 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 386/05; postanowienie NSA z 2 marca 2005 r., sygn. akt II GSK 387/05; wyrok NSA z 3 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 931/07; postanowienie NSA z 24 stycznia 1997 r., sygn. akt IV SA 802/95, uchwała składu 7 sędziów NSA z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, postanowienie NSA z 4 stycznia 2012 r., sygn. I OZ 1085/11). Powyższe na zasadzie art. 64b §1 p.p.s.a. odnosi się również do sprzeciwu od decyzji. W niniejszej sprawie sprzeciw wniósł Wójt, który nie jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu od decyzji Kolegium. Decyzja organu II instancji została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Wójta, będącego jednocześnie organem I instancji, co spowodowało, że Wójt nie może być stroną tego postępowania i skutecznie kwestionować decyzji organu II instancji. W związku z powyższym sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 6 i §3 p.p.s.a. w zw. z art. 64b §1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od sprzeciwu w kwocie 100,00 zł orzeczono w pkt 2 na podstawie art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a. Przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.