II SA/Ol 807/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-10-27
Skład orzekający: Janina Kosowska, Hanna Raszkowska, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnego małżonka, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, mimo że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim?Ratio decidendi
Sąd uznał, że literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyłączająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim, jest niezgodna z konstytucyjną zasadą równości i sprawiedliwości społecznej oraz z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być rozpatrywane przez pryzmat obowiązku alimentacyjnego, a nie wyłącznie przez fakt pozostawania w związku małżeńskim.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Z. W. z tytułu opieki nad niepełnosprawną żoną. Organy uznały, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, a także powołały się na przepis wyłączający świadczenie, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Z. W. argumentował, że stan zdrowia żony wymaga stałej opieki, co uniemożliwia mu podjęcie pracy, mimo posiadania takiej możliwości. Podniósł również zarzut niezgodności przepisu o związku małżeńskim z Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 roku sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" organ I instancji odmówił Z. W. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną żoną B. C. W. uznając, że niepodejmowanie przez stronę pracy zarobkowej nie jest spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad żoną, a także powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie
z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. W.. Wskazał w nim, że
u jego żony w 2004r. roku zdiagnozowano stwardnienie rozsiane i od tamtej pory stan jej zdrowia ulega stałemu pogorszeniu. Odwołujący stwierdził, że przez pewien czas nieformalnie wykonywał różne drobne prace zarobkowe, obecnie zaś nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, choć ma taką możliwość, gdyż jego żona wymaga stałej opieki. Nadto Z. W. podniósł, że przez pewien okres był zarejestrowany jako bezrobotny poszukujący pracy ale kiedy stan zdrowia żony się pogorszył wyrejestrował się. Stwierdził przy tym, że starając się o świadczenie pielęgnacyjne uzyskał informację, że nie może być zarejestrowany jako poszukujący pracy w Urzędzie Pracy.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium
w uzasadnieniu decyzji wskazało na art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem przysługującym z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jego niepodejmowania. Kolegium uznało, że wnioskodawca nie zrezygnował z pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w związku z czym nie spełnia przesłanki pozytywnej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonej w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy. Ponadto Z. W. nigdy nie pracował, a jedynie od
1 września 1997r. do 31 października 2000r. był kaznodzieją w wyznaniu Świadków Jehowy, za co nie pobierał wynagrodzenia. Organ odwoławczy wskazał również, że żona wnioskodawcy zaczęła chorować w 1999r., czyli jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego. Jednocześnie Kolegium nie zakwestionowało, że wnioskodawca faktycznie opiekuje się swoją małżonką, ani też tego, że pomoc ta jest niezbędna. Organ odwoławczy stwierdził także, że rozpatrując niniejszą sprawę nie brał pod uwagę przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy
o świadczeniach rodzinnych.
Skargę na ww. decyzję wywiódł Z. W.. Opisał w niej historię choroby swojej żony, a także podał od kiedy pozostaje z nią w związku małżeńskim. Ponadto podniósł, że mimo, iż formalnie nie był zatrudniony to jednak wykonywał różne drobne prace. Aktualnie zaś ma możliwość wyjazdu do pracy zagranicą, jednakże nie może z niej skorzystać, gdyż sprawuje opiekę nad swoją chorą żoną i jest to jedyna przyczyna jego bierności zawodowej. W ocenie strony skarżącej decyzja Kolegium jest krzywdząca i sugeruje, że skarżący próbuje "wyłudzić" pieniądze. Ponadto Z. W. podniósł w swojej skardze, że przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych ustanawiający przesłankę negatywną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - w postaci pozostawania w związku małżeńskim, jest niezgodny z rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Kolegium podkreśliło, że
w przedmiotowej sprawie nie występuje sytuacja, która wskazywałaby na związek przyczynowo-skutkowy rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ponieważ skarżący od 2000r. nie pozostaje w zatrudnieniu, zaś jego żona wymaga opieki od lipca 2008r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139 po. 992 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast w myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.
Wykładni powyższych przepisów nie można jednak dokonywać w sposób literalny, gdyż należy mieć na względzie zarówno orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak i stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie. Zważyć należy, iż przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych korespondował
z poprzednim brzmieniem art. 17 ust. 1 powołanej ustawy, który przewidywał, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka. Jak zauważył NSA w wyroku z dnia 26 kwietnia 2010r. (Sygn. akt I OSK 61/10) taka regulacja związana była z faktem, że obowiązek alimentacyjny rodziców względem dziecka, zgodnie z art. 133 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny
i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59 ze zm.) istnieje do czasu, w którym dziecko jest już
w stanie utrzymać się samodzielnie (chyba, że pozostaje w niedostatku). Obowiązek natomiast alimentacyjny między małżonkami, a nawet obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa, wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka (art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Z tego powodu ustawodawca ustalił, iż zawarcie związku małżeńskiego przez osobę wymagająca opieki powodowało, że rodzice dziecka, tracąc - z tą chwilą - obowiązek alimentacyjny względem niego, tracili jednocześnie prawo do pobierania na nie świadczenia pielęgnacyjnego. Obowiązek opieki nad taką osobą przechodził bowiem na współmałżonka, który -
z mocy art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - miał od tego momentu m.in. obowiązek zaspakajania potrzeb nowopowstałej rodziny (orzeczenie dostępne
w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem oba omawiane przepisy były ze sobą powiązane.
Jednakże wyrokiem z dnia 18 lipca 2008 r. (sygn. akt P 27/07, OTK-A 2008/6/107) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1 ustawy
o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwiał nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż w art. 17 ust. 1 cytowanej ustawy mamy do czynienia z pominięciem legislacyjnym, zawężającym
w sposób niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP krąg osób uprawnionych do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż ustawodawca pominął możliwość nabycia prawa do świadczenia przez osoby rezygnujące z aktywności zawodowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, wobec którego obciążone jest obowiązkiem alimentacyjnym. Przypisując znaczenie usankcjonowanemu prawnie obowiązkowi alimentacyjnemu, Trybunał uznał, iż skoro członek rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków zarówno prawnych, jak i moralnych wobec chorego krewnego, co wymaga rezygnacji
z zarobkowania, to osoba ta winna otrzymać od Państwa odpowiednie wsparcie.
W ocenie Trybunału Konstytucyjnego wybranie spośród osób zobowiązanych do alimentacji jedynie rodziców i przyznanie wyłącznie tej grupie prawa do świadczenia narusza konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej, pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym, lecz odnoszącą się do społecznego poczucia sprawiedliwości, godząc dodatkowo w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną, wyrażone w art. 18 Konstytucji RP. Ponadto wskazując na wyrok z dnia 15 listopada 2006r., sygn. akt P 23/05, Trybunał zwrócił uwagę, iż świadczenie pielęgnacyjne nie tylko stanowi formę wsparcia rodziny pozostającej w trudnej sytuacji materialnej i faktycznej, ale również zdejmuje z Państwa i jego organów obowiązek zapewnienia opieki osobom jej potrzebującym w formach zorganizowanych, zinstytucjonalizowanych.
Na skutek tego wyroku przepisem art. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 17 października 2008r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 233, poz. 1456) zmieniono przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który obecnie przewiduje, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka (w tym ostatnim przypadku z zastrzeżeniami jak poprzednio).
Pomimo dokonywanych nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie został zmieniony, czy też uchylony. Należy jednak zważyć, iż literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 17 ust. 1 tej ustawy nie czyni zadość wywodom zawartym w cytowanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego odnoszącym się do nakazu właściwego odczytywania i stosowania treści art. 17 ust. 1 wskazanej ustawy. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a tej ustawy musi zatem być - zdaniem Sądu - odczytywane przez pryzmat przepisu art. 17 ust. 1. Jeżeli bowiem prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z istnienia obowiązku alimentacyjnego, to literalne odczytywanie normy art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych niweczyłoby skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do osób pozostających w związku małżeńskim. Nieuprawniona jest zatem taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w związku z art. 17 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl której osoba sprawująca opiekę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, traci prawo do świadczenia z uwagi na fakt pozostawania osoby, nad którą sprawuje opiekę w związku małżeńskim (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 60/09, wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1699/09, wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 115/10, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 723/09 oraz I OSK 722/09; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Pogląd, iż fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim nie wyklucza możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego uzyskał aprobatę w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 2010r. (Sygn. akt P 38/09).
Dostrzec trzeba, że na gruncie niniejszej sprawy organ I instancji dokonał nieuprawnionej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednakże organ odwoławczy stwierdził, że nie brał pod uwagę przesłanki negatywnej,
o której mowa we wspomnianym przepisie. Według Kolegium podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stronie było to, że wnioskodawca nie zrezygnował z pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w związku z czym nie spełnia przesłanki pozytywnej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonej w art. 17 ust. 1 pkt 2 rzeczonej ustawy ustawy.
W ocenie Sądu, Kolegium nie wykazało, iż niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego nie ma związku z koniecznością sprawowania opieki nad żoną.
W tym kontekście podniesiono, że Z. W. nigdy nie pracował, a jedynie od 1 września 1997r. do 31 października 2000r. był kaznodzieją w wyznaniu Świadków Jehowy, za co nie pobierał wynagrodzenia. Stwierdzono również, że żona wnioskodawcy zaczęła chorować w 1999r., czyli jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącym. Jednocześnie Kolegium nie zakwestionowało, że wnioskodawca faktycznie opiekuje się swoją małżonką, ani też tego, że pomoc ta jest niezbędna.
W ocenie Sądu przywołana wyżej argumentacja organu jest bezzasadna. Organ arbitralnie stwierdził, że skarżący nie zrezygnował z pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną, jednakże pominął faktycznie tą część przepisu art. 17 ust. 1 rzeczonej ustawy, która stanowi
o niepodejmowaniu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Kolegium stwierdziło jedynie ogólnie, że przesłanka niepodejmowania zatrudnienia jest w większości spraw wysoce problematyczna i wynika raczej z braku możliwości zatrudnienia z uwagi na wysoki wskaźnik bezrobocia i brak kwalifikacji poszukiwanych na rynku pracy. Taka lakoniczna i ogólnikowa argumentacja nie została odniesiona do sytuacji strony. Tymczasem skarżący podniósł, że obecnie ma możliwość wyjazdu do pracy zagranicą, jednakże nie może z niej skorzystać, gdyż sprawuje opiekę nad swoją chorą żoną. Stwierdził on również, że pomimo braku formalnego zatrudnienia podejmował
w przeszłości różne prace zarobkowe. Organy nie wyjaśniły i nie uzasadniły w swoich decyzjach w sposób spójny i logiczny, że skarżący z całą pewnością nie podejmuje pracy zarobkowej tylko i wyłącznie z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorą małżonką. Dlatego też w toku ponownego rozpoznania sprawy zobowiązane będą, odnosząc się również do twierdzeń strony, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby przesłuchać skarżącego w kontekście wskazywanej przez niego możliwości podjęcia pracy zagranicą, a także co do jego faktycznego, a nie tylko formalnego zatrudnienia
w przeszłości. To zaś pozwoli dopiero na poczynienie rozważań prawnych w kontekście przesłanki z art. 17 ust. 1 – niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Nadto mimo, że organ odwoławczy nie kwestionuje faktu sprawowania opieki przez skarżącego nad małżonką zasadne byłoby jednak wyjaśnienie, czy faktyczna opieka jest tego rodzaju, iż uniemożliwiałaby mu podjęcie zatrudnienia, nawet gdyby otrzymał propozycję pracy. W tym celu warto precyzyjnie wyjaśnić jaki charakter ma opieka skarżącego nad jego żoną, w jakim stopniu absorbuje ona skarżącego i wpływa na jego codzienne funkcjonowanie i czy opiekę tą sprawuje sam skarżący.
Zbadanie wskazanych okoliczności przyczyni się z pewnością do rzetelnego wyjaśnienia tego czy Z. W. nie podejmuje zatrudnienia tylko z powodu konieczności sprawowania opieki nad żoną czy też z innych przyczyn.
Nie wyjaśniając wskazanych powyżej okoliczności, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, organ naruszył art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071). Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z treści zaś przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji zobowiązany jest
z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i w tym celu dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem (vide: wyrok NSA z dn. 21 grudnia 2000r., sygn. V SA 1816/00, publ. LEX nr 77645).
Nadto organy czyniąc rozważania o związku przyczynowym pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki muszą mieć na uwadze, że każda osoba bez pracy, nawet bez faktycznej rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, może szukać pracy, może deklarować gotowość do jej podjęcia, co jednak nie wyklucza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyby osoba taka zwróciła się do organu z odpowiednim wnioskiem z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Wykładnia odmienna w sposób niedopuszczalny różnicowałaby sytuację osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy z tymi bezrobotnymi, którzy nie są zarejestrowani. Status osoby bezrobotnej nie może eliminować osoby zainteresowanej z grona tych osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Za taką wykładnią przemawia także art. 17 ust. 5 ww. ustawy
o świadczeniach rodzinnych, który określa, w jakich sytuacjach świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Ustawodawca w jego treści nie wykluczył osób bezrobotnych z możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Gdyby prawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się
o świadczenia pielęgnacyjne, z pewnością uczyniłby to w powyższym przepisie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2008r., sygn. akt I OSK 1364/07, wyrok NSA z dnia 24 października 2008r. sygn. akt I OSK 1758/07 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Sąd nie rozstrzyga w tym miejscu czy wnioskowane świadczenie należy się skarżącemu. Jednakże bez zbadania wskazanych wątków sprawy nie jest możliwe jej właściwe rozstrzygnięcie. Dlatego też dopiero wyjaśnienie rzeczonych okoliczności pozwoli na zastosowanie odpowiednich przepisów prawnych, jednakże zgodnie
z zaprezentowaną w niniejszym wyroku ich wykładnią. W związku z tym organ winien przeprowadzić ponownie postępowanie wyjaśniające, mając na względzie powyższe wskazania Sądu.
Nie ma natomiast znaczenia dla przedmiotowego rozstrzygnięcia to, że żona wnioskodawcy zaczęła chorować w 1999r., czyli jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącym. Żaden przepis prawa nie wiąże bowiem czasu zachorowania czy też momentu postawienia diagnozy z prawem do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji
w pkt 2 na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło