II SA/Ol 817/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. K. M., prowadzący działalność gospodarcza pod firmą "M" K. M., reprezentowany przez adwokata M. K. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O z dnia "[...]", nr "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O z dnia "[...]" w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości "[...]" zł z tytułu urządzania gier na automatach, poza kasynem gry, tj. w sklepie "G", przy ul. P w O, zawarł m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tegoż wniosku wskazano, że skarżący został zobowiązany mocą zaskarżonej decyzji do zapłaty wysokiej kary pieniężnej, a równolegle toczy się wobec niej kilkadziesiąt innych postępowań, które skutkować mogą podobnymi dolegliwościami. Wskazano, że wobec skarżącego wszczęto już postępowanie egzekucyjne, w którym łączna suma dochodzonych roszczeń wynosi "[...]" zł. Powiększenie kwoty zadłużenia może poważnie zagrozić wypłacalności skarżącego. Podniesiono, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie miało bezpośredni wpływ na kondycję prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i może wręcz grozić upadłością. Mając na uwadze przywołane wyżej okoliczności stwierdzono, że wykonanie zaskarżonej decyzji, spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Podniesiono przy tym, że treść art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy skutków o charakterze potencjalnym, których można się spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy przed sądem administracyjnym. Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowej sprawie niewątpliwie wystąpią trudne do odwrócenia skutki, które doprowadzą do istotnej i trwałej zmiany rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego wymagać będzie dłuższego czasu oraz znacznego nakładu sił i środków. Z wykonaniem zaskarżonej decyzji wiąże się bowiem ryzyko zakończenia prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, a w skutek tego utratę przez niego i jego rodzinę jedynego źródła utrzymania. Podniesiono ponadto, że skutków zapłaty należności pieniężnej nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w połączeniu z ilością spraw tego rodzaju rozpatrywanych przed sądami administracyjnymi, może wpłynąć na utratę płynności finansowej skarżącego. Z przekazanych akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Celnej w O postanowieniem z dnia "[...]" odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Pamiętać należy również, iż zgodnie z regułami wykładni i stosowania prawa, przepisy formułujące wyjątki lub odstępstwa od generalnej reguły stosowane muszą być z dużą dozą ostrożności i zakazana jest ich wykładnia rozszerzająca (patrz L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010r. s. 193). W przedmiotowej sytuacji mamy zaś do czynienia właśnie z sytuacja wyjątkową, tj. przewidzianą art. 61 § 3 p.p.s.a. możliwością wstrzymania wykonalności ostatecznego orzeczenia administracji. To zaś zgodnie z brzmieniem przywoływanej normy prawnej może mieć miejsce tylko w określonych w niej sytuacjach, co skłania do zastosowania ścisłej wykładni literalnej przepisu. Formułuje on zamknięty pozytywny katalog przesłanek, które mogą przemawiać za wstrzymaniem wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej (patrz B. Dauter. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013r.) Nie wolno zaś w drodze wykładni uzupełniać, bądź rozszerzać znaczenia tych regulacji, w których wyliczenie podane przez normodawcę ma charakter wyczerpujący. Zwrócić należy również uwagę na charakter zastosowanych w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów precyzujących rodzaj szkody, jaka wystąpić może wskutek wykonania decyzji. Nie przypadkowo ustawodawca użył terminu "znaczna". Sugeruje to cel, jakim jest ograniczenie ochrony wynikającej z przywoływanej normy tylko do sytuacji szczególnych. Wobec powyższego uzasadniona jest interpretacja całego przepisu jak i poszczególnych użytych w nim zwrotów w sposób ścisły. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W związku z tym strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014r., sygn. akt I OZ 363/14, LEX nr 1464732). Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć mu stanowisko. W konsekwencji to składająca wniosek - w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. - strona jest zobowiązana nie tylko do wskazania przedmiotowych przesłanek, ale i do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą (tak w postanowieniu NSA z dnia 23 kwietnia 2014r., sygn. akt II FZ 464/14, LEX nr 1452662). Przy czym nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji znacznej kwoty pieniędzy. Skoro skarżący dąży do wykazania, że w jego przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego skarżącego (tak w postanowieniu NSA z dnia 26 września 2013r., sygn. akt II FZ 718/13, LEX nr 1401299). Nie jest wystarczające samo przekonanie strony skarżącej, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, bądź pojawienia się trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia strony powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2004r., sygn. GZ 120/04 i postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004r., sygn. akt FZ 65/04, dostępne w CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że skarżący nie wykazał w żaden sposób, ani nie poparł stosownymi dowodami swoich twierdzeń dotyczących negatywnych skutków jakie potencjalnie wywołać może dla niego wykonanie zaskarżonej decyzji tj. zapłata nałożonej kary. Co więcej nie uprawdopodobnił swoich twierdzeń w tym zakresie. Nie przedstawił żadnych informacji, czy też dokumentów dotyczących swojej aktualnej kondycji finansowej, majątku, dochodach i swoich zobowiązań (poza nie popartą stosownymi dowodami informacją o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym) oraz wpływu ewentualnych skutków uiszczenia kary dla płynności finansowej. W związku z powyższym, nie jest możliwe ustalenie realnych konsekwencji wykonania zaskarżonego orzeczenia. Samo zaś wskazanie, że dobrowolne uiszczenie, czy też ewentualne wyegzekwowanie nałożonej kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi spowoduje znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki nie jest wystarczające dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnośnie do podniesionej przez skarżącego okoliczności, iż toczy się wobec niego szereg innych postępowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem także nie może stanowić przesłanki pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z jednej bowiem strony toczące się postepowania stanowią jedynie potencjalne ryzyko orzeczenia wobec skarżącego nowych kar, z drugiej zaś brak jest możliwości ustalenia, jaki będą one miały wpływ na realną kondycję finansową skarżącego, gdyż – jak wskazano wyżej – skarżący nie podał żadnych danych co do wysokości jego majątku i dochodów. Nie można zatem ustalić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę dla skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.