II SA/Ol 818/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant sekretarz sądowy Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2017 r. sprawy ze skargi L. K. na zarządzenie Prezydenta z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora oddala skargę. Prezydent "[...]" (dalej także jako: "organ administracji") ogłosił w dniu 15 marca 2017 r. konkurs na stanowisko Dyrektora Szkoły "[...]" Działając na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. Nr 60, poz. 373 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie", Komisja Konkursowa, powołana Zarządzeniem nr "[...]" z dnia 4 kwietnia 2017 r. w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły "[...]" podjęła w dniu 21 kwietnia 2017 r. uchwały, którymi dopuściła "[...]" (dalej jako: "skarżący") do udziału w postępowaniu konkursowym i odmówiła dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu "[...]" (dalej jako: "kandydatka"), gdyż kandydatka nie podpisała koncepcji funkcjonowania rozwoju szkoły i życiorysu. Zarządzeniem nr "[...]" z dnia 9 maja 2017 r. unieważniono konkurs na stanowisko dyrektora "[...]" i zarządzono jego ponowne przeprowadzenie. W uzasadnieniu podano, że Komisja Konkursowa w sposób nieuzasadniony nie dopuściła jednego z kandydatów do postępowania konkursowego z powodu braku własnoręcznego podpisu pod koncepcją funkcjonowania rozwoju szkoły i dołączonym do oferty życiorysem zawodowym. Obowiązujące przepisy nie nakładają bowiem takiego wymogu, a z treści dokumentów przedłożonych na konkurs wynika, że pochodzą one od kandydata. Pismami z dnia 12 maja 2017 r. Prezydent "[...]" poinformował o powyższym kandydatów. Skarżący, pismem dnia 26 maja 2017 r., zwrócił się do organu administracji o przedłużenie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. W odpowiedzi, udzielonej pismem z dnia 31 maja 2017 r., Prezydent wyjaśnił, że w związku z upływem w dniu 31 sierpnia 2017 r. okresu, na jaki powierzone zostało stanowisko dyrektora Szkoły "[...]", postanowił o wyłonieniu kandydata na stanowisko dyrektora tej Szkoły w drodze konkursu, stosownie do art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm.). Z tego względu nie skorzystał z uprawnienia wprowadzonego przez art. 235 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60 ze zm.), tzn. możliwości przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora do 31 sierpnia 2019 r. dyrektorowi dotychczasowej sześcioletniej szkoły podstawowej, która staje się z dniem 1 września 2017 r. ośmioletnią szkołą podstawową. Ponadto poinformował, że zarządzeniem nr 196 z dnia 9 maja 2017 r. unieważnił konkurs na stanowisko dyrektora "[...]" a w dniu 29 maja 2017 r. ogłosił konkurs w celu wyłonienia kandydata na to stanowisko. W dniu 12 czerwca 2017 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w zarządzeniu "[...]" z dnia 9 maja 2017 r. Podał, że przedmiotowym zarządzeniem wyłoniony został jako osoba wskazana do objęcia stanowiska. W ocenie skarżącego, akt ten narusza art. 36a ust 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i § 8 ust. 2 rozporządzenia przez niezasadne unieważnienie postępowania konkursowego. Wywiódł, że skoro oferta kandydata stanowi kompleksowe oświadczenie woli, to w celu zachowania formy pisemnej wszystkie załączniki do tej oferty winne być opatrzone podpisem kandydata. Brak podpisu powoduje utratę waloru formy pisemnej danego składnika oferty konkursowej i powoduje, że nie może on zostać uznany przez komisję. Wobec powyższego, decyzja komisji konkursowej o wykluczeniu kandydata z powodu niepodpisania wszystkich dokumentów była uzasadniona. Pismem z dnia 19 lipca 2017 r. Prezydent podtrzymał swoje stanowisko w sprawie zasadności wydania zarządzenia nr 196 z dnia 9 maja 2017 r. Wyjaśnił, że § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia stanowił postawę do unieważnienia konkursu i zarządzenia ponownego jego przeprowadzenia. Ponadto stwierdził, że nie naruszył art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, ponieważ w związku z unieważnieniem postępowania konkursowego, kandydat na stanowisko dyrektora Szkoły "[...]" w tym postępowaniu nie został wyłoniony. W złożonej skardze skarżący zarzucił naruszenie: - § 1 ust. 2 pkt 4 lit. a rozporządzenia przez błędne ustalenie, że nieistotnym brakiem oferty kandydatki było zaniechanie opatrzenia życiorysu oraz koncepcji funkcjonowania i rozwoju publicznej szkoły podpisem kandydatki, sprzecznie z pojęciem dokumentu, rozumianego zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego; - § 4 ust. 2 pkt 2 oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia przez niezasadne unieważnienie konkursu na dyrektora i ponowne zarządzenie jego przeprowadzenia, w sytuacji gdy braki dokumentów przedłożonych przez kandydatkę na dyrektora usprawiedliwiały niedopuszczenie jej do konkursu przez komisję konkursową i w konsekwencji przeprowadzenie postępowania konkursowego bez jej udziału. W związku z powyższym skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości, wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 818/17, tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi jest zarządzenie Prezydenta "[...]" z dnia 9 maja 2017 r., którym unieważniono konkurs na stanowisko dyrektora "[...]" i zarządzono jego ponowne przeprowadzenie. Z akt sprawy wynika, że komisja odmówiła dopuszczenia kandydatki do udziału w postępowaniu konkursowym, zarzucając, że nie podpisała koncepcji funkcjonowania rozwoju szkoły i życiorysu. Organ prowadzący szkołę ocenił ten brak jako nieistotny i zaskarżonym zarządzeniem unieważnił konkurs. Skarżący zarzucił, że bezpodstawnie organ unieważnił przedmiotowy konkurs z powołaniem się na naruszenie § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Stosownie do art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, z późn. zm.), stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora (ust. 2). Regulamin konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz tryb pracy komisji konkursowej, w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę, został określony w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373, z późn. zm.). Zgodnie z § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia: 1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego; 2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków; 3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1; 4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Kwestie oceny prawidłowości złożonych ofert i skutki tej oceny normuje § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, który stanowi, że komisja, na podstawie złożonej oferty, podejmuje uchwałę o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, przy czym komisja podejmuje uchwałę o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, jeżeli: 1) oferta została złożona po terminie; 2) oferta nie zawiera wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu konkursu; 3) z oferty wynika, że kandydat nie spełnia wymagań wskazanych w ogłoszeniu konkursu. Wyliczenie wymaganych dokumentów, które powinna zawierać oferta kandydata, zawiera § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Z treści cytowanego § 4 ust. 2 rozporządzenia wynika, że przesłanki odmowy dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego zostały wskazane enumeratywnie. Nie ma wśród tych przesłanek wadliwości polegającej na braku własnoręcznego podpisu pod sporządzonym przez osobę składającą ofertę dokumentem. Przyczyną niedopuszczenia skarżącej do postępowania konkursowego było natomiast stwierdzenie przez komisję konkursową braku jej własnoręcznego podpisu na dokumentach: koncepcji funkcjonowania rozwoju szkoły i życiorysie. Oceniając powyższe należy zauważyć, że w toku postępowania konkursowego mogą zaistnieć różnego rodzaju uchybienia, w tym odnośnie do kompletności dokumentów zawartych w złożonej ofercie konkursowej, które są istotne, jak i takie, które - jako nieistotne - mogą podlegać ewentualnemu uzupełnieniu w trakcie postępowania konkursowego. Do nieistotnych uchybień należy zaliczyć brak podpisu kandydata na takich dokumentach, jak życiorys zawodowy i koncepcja funkcjonowania i rozwoju publicznej szkoły, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że dokumenty te niewątpliwie pochodzą od danego kandydata. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przedmiotowe dokumenty znajdowały się bowiem w kopercie zawierającej ofertę przedłożoną przez kandydatkę. Stwierdzony brak mógł więc co najwyżej podlegać uzupełnieniu przez wezwanie przez komisję kandydatki do złożenia podpisu pod wskazanymi dokumentami. Należy podkreślić, że kandydaci byli wówczas obecni na posiedzeniu komisji i stwierdzone braki mogły być niezwłocznie uzupełnione przez kandydatkę. Podjęcie zatem przez komisję konkursową uchwały w przedmiocie niedopuszczenia kandydatki do konkursu w przypadku stwierdzenia wyłącznie braku własnoręcznego podpisu pod wskazanymi dokumentami, bez uprzedniego jej wezwania do uzupełnienia powyższego nieistotnego uchybienia, należy uznać za pozbawione podstaw prawnych. Powyższe stanowisko odnośnie do oceny braku własnoręcznego podpisu pod dokumentem złożonym przez osobę przystępująca do konkursu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 786/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 639/13, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 14 grudnia 20-16 r., sygn. akt II SA/Go 847/16, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 1090/15, dostępne [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa. gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Dodać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że ocena czy oferta złożona w konkursie na dyrektora szkoły zawiera wszystkie dokumenty wskazane w ogłoszeniu o konkursie daje podstawy do wyróżnienia braku dokumentów wskazanych w ogłoszeniu konkursu i przedstawienie dokumentów, których wiarygodność budzi zasadnicze zastrzeżenia oraz dokumentów, co do których można wyprowadzić zastrzeżenia pod względem formalnym, które nie prowadzą do podważenia ich wiarygodności. Jednocześnie wskazuje się, że z § 1 ust. 2 pkt 4 lit. b, d, e, k, l rozporządzenia nie wymaga uwierzytelnionych kopii oryginału dokumentów a jedynie poświadczenie przez kandydata za zgodność z oryginałem. Przepis ten nie określa formy poświadczenia, co może dawać podstawy, że obowiązuje wymóg formy własnoręcznego podpisu, ale też przez złożenie w ofercie takiego odpisu może stanowić podstawę przyjęcia oświadczenia przez czynność złożenia. Podkreśla się, że w rozwiązaniach prawnych składanie odpisów dokumentów jest ściśle formalizowane, lecz w tym zakresie takiej formalizacji nie przyjęto. Daje to podstawę do kwalifikacji, że nie można przyjąć formalistycznej oceny przedstawionych dokumentów, odrzucając ich moc, opierając się na uchybieniu, które nie przesądza o wiarygodności dokumentu. Dokonanie wobec tych dokumentów formalistycznej oceny i odrzucenie ich mocy z powodu uchybienia, które nie przesądza o ich wiarygodności, nie zasługuje na aprobatę. To stanowisko wpisuje się w nurt orzeczeń sądów administracyjnych w których odchodzi się od formalizmu w ocenie uchybień w przeprowadzaniu konkursów na dyrektora szkoły (zob. np. wyroki NSA: z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 331/14, z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 910/14, oraz wyroki WSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1424/13, z dnia 6 stycznia 20101 r., sygn. akt II SA/Bd 850/09 i z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 755/07, CBOSA). Skoro więc przedmiotowe dokumenty zostały złożone przez kandydatkę i nie było wątpliwości co do ich wiarygodności, to brak było podstaw do przyjęcia, że została spełniona przesłanka uzasadniająca odmowę dopuszczenia kandydatki do konkursu tylko z tego powodu. Prawidłowo więc organ prowadzący szkołę ocenił, że komisja konkursowa z naruszeniem § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia odmówiła dopuszczenia kandydatki do konkursu, co stosownie do § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, obligowało organ prowadzący do unieważnienia konkursu. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), skargę należało oddalić.