II SA/Ol 857/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2015-01-08

Skład orzekający: Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, pomimo nieprzedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo wielokrotnych wezwań, nie przedłożyła wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących dochodów, majątku oraz wydatków, co uniemożliwiło ocenę jej zdolności płatniczych. Brak wykazania przesłanek pozytywnych do przyznania prawa pomocy skutkuje oddaleniem wniosku.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną związaną z utrzymaniem trójki dzieci i rozpoczęciem działalności gospodarczej. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i wyjaśnień. Strona nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, podając sprzeczne informacje dotyczące dochodów i wydatków. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy. Po wniesieniu sprzeciwu, sąd rozpoznał sprawę i również odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania przez stronę jej trudnej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy na skutek sprzeciwu D.K. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 6 października 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 857/14 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia podwyższonej opłaty za magazynowanie odpadów postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], mocą której uchylono decyzję organu I instancji w zakresie zobowiązania D.K. do wpłaty kwoty 3984 zł wraz z odsetkami na wskazane konto w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna i umorzono postępowanie w tym zakresie oraz utrzymującej w pozostałej części zaskarżoną decyzję organu I instancji w przedmiocie wymierzenia stronie podwyższonej opłaty za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania za I półrocze 2009 r. w kwocie 3984 zł, D.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF i uzupełnionym następnie w zakresie braku formalnego wniosku, skarżący podał, że ma na utrzymaniu trójkę dzieci w wieku szkolnym. Żona pracuje na ¼ etatu. Aby poprawić sytuację materialną rodziny w sierpniu 2014 r. rozpoczął działalność gospodarczą, która jednak nie przynosi jeszcze zysków. Obecnie utrzymują się z uprawy ziemi, a dodatkowym obciążeniem dla ich budżetu domowego był zakup wyprawek szkolnych dla dzieci. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci. W rubryce nr 7.1. skarżący wykazał dom o powierzchni 239 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,55 ha, w rubryce nr 10 - dochód własny z tytułu działalności rolniczej w kwocie 2.000 zł oraz dochód żony z tytułu umowy o pracę w kwocie 400 zł, natomiast w rubryce nr 11 dodał, iż spłacają kredyt zaciągnięty na budowę domu. Wobec konieczności uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego oraz jego rodziny i wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego oświadczenia, referendarz sądowy wezwał stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do nieruchomości rolnej, wykazanej w rubryce nr 7.1.; domu, którego budowa finansowana jest ze środków pochodzących z zaciągniętego kredytu; składników majątku gospodarstwa rolnego; działek: nr [...], stanowiących zgodnie ze skargą własność skarżącego; nieruchomości zlokalizowanej pod adresem wskazanym w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej jako miejsce wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej oraz składników majątku wykorzystywanego do prowadzenia tej działalności) i finansowej (w zakresie odnoszącym się do dochodów skarżącego i jego żony; wysokości i przeznaczenia ponoszonych wydatków; kredytu zaciągniętego na budowę domu, a także wyciągów z posiadanych przez członków rodziny skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi, skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia 24 września 2014 r., w którym oświadczył, że przychód z działalności rolniczej wyniósł w 2013 r. ok. 48.000 zł, natomiast dochód w 2014 r. ok. 30.000 zł. Dodał, iż z uwagi na charakter działalności rolniczej (uprawa ziemi - w 2014 r. uprawa pszenicy- i żniwa dwa razy do roku nie jest w stanie określić dochodu w rozbiciu na poszczególne miesiące. Oświadczył, że w związku z prowadzoną działalnością rolniczą otrzymuje dotacje - raz w roku w grudniu w wysokości zależnej od rodzaju prowadzonej uprawy i dopisał: "XII 2013 – 6866". Stwierdził, iż cały dochód z działalności rolniczej przeznaczany jest na bieżące wydatki, tj. "żywność i chemię" ok. 1500 zł, prąd ok. 200-300 zł, gaz ok. 200 zł, wodę ok. 60 zł, media ok. 150 zł i spłatę kredytu -2000 zł. Dodatkowo ponoszone są stale wydatki związane z nauką dzieci. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia kopii dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia wykazanych wydatków we wskazanej wysokości, skarżący oświadczył: "nie posiadam kopii dokumentów". W związku z wezwaniem do przedłożenia kopii dokumentów, z których wynika wysokość brutto/netto dochodów skarżącego i jego żony, wykazanych w rubryce nr 10, oraz wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodu oraz dochodu/straty z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, skarżący oświadczył, iż nie posiada "dokumentów dotyczących (...) dochodów z działalności rolniczej" i dodał, że wynosiły one średnio ok. 2.400 zł miesięcznie. Do przedmiotowego pisma załączył listy płac żony za okres od lutego 2013r. do grudnia 2013 r. Skarżący nie przedłożył natomiast kopii dokumentów odnoszących się do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, oświadczając, iż jest opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym i w związku z tym nie musi ewidencjonować kosztów. Dodał, iż od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości 450 zł. Odnosząc się do wezwania w zakresie dotyczącym wykazanej w rubryce nr 7.1. nieruchomości rolnej skarżący wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość oznaczona jest nr [...] i obejmuje grunty orne - 1,9 ha, nieużytki - 0,01 ha oraz użytki zielone - 1,4 ha. Na działce tej posadowiony jest budynek mieszkalny. Skarżący dodał, iż posiada ciągnik o wartości ok. 3.000 zł. Wyjaśnił, iż nieruchomość wskazana jako miejsce wykonywania przez niego działalności gospodarczej stanowi własność jego matki, która dla celów tej działalności użycza mu części tej nieruchomości. Wskazał również, iż do prowadzenia działalności gospodarczej używa przede wszystkim narzędzi z wyposażenia użyczonego mu pomieszczenia warsztatowego, sam posiada niewielkie ilości narzędzi zakupionych w latach wcześniejszych. Skarżący wyjaśnił, iż kredyt, wykazany w rubryce nr 11, zaciągnięty został w 2006 r. w wysokości 399 tyś. zł w walucie szwajcarskiej na 30 lat, zaś miesięczna rata kredytu wynosi 592 CHF. Skarżący podał, że nie posiada zadłużenia z tego tytułu. W odpowiedzi na wezwanie do wskazania etapu, na jakim znajduje się budowa domu, finansowana ze środków pochodzących z przedmiotowego kredytu, skarżący oświadczył: "budowa jest zakończona, ale pozostało jeszcze dużo prac wykończeniowych oraz bieżących prac remontowych". Oświadczył, iż wspólnie z żoną posiadają konto w banku i załączył wydruki z "konta osobistego" i rachunku kredytowego. Postanowieniem z dnia 6 października 2014r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Podniósł, że pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, skarżący nie przedłożył wszystkich żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie wyjaśnił też przyczyn tego stanu rzeczy. Powyższe sprawia natomiast, że nie jest możliwe dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny, a w konsekwencji - stwierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. Referendarz wskazał, że skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów, z których wynika wysokość jego dochodu z tytułu działalności rolniczej, zaś jego oświadczenia w tym przedmiocie uznać należy za sprzeczne. W rubryce nr 10 skarżący wykazał bowiem dochód z tego tytułu w wysokości 2.000 zł, podczas gdy w dodatkowych oświadczeniach wskazał, że dochód z działalności rolniczej wynosił średnio ok. 4.000 zł miesięcznie, bowiem na taką kwotę ponosi wydatki ale wskazał również, że w 2014 r. wyniósł dochód z działalności rolniczej ok. 30.000 zł, co miesięcznie stanowi ok. 3.333 zł (w przeliczeniu na 9 miesięcy). Skarżący nie przedłożył również jakichkolwiek dokumentów, z których wynika wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodu oraz dochodu/straty z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w 2014 r., nie złożył też nawet zamiennie oświadczenia wskazującego wysokość dochodu/straty z tego tytułu. Dokumentując wysokość dochodu żony, wykazanego w rubryce nr 10, skarżący przedłożył natomiast jedynie listy płac za 2013 r. Pomimo wezwania, skarżący nie przedłożył również dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia przez jego rodzinę wydatków w wykazanej wysokości. Z przedłożonych przez stronę wydruków z rachunków bankowych nie wynika w istocie, kto jest ich właścicielem. W konsekwencji nie mogą stanowić one wiarygodnej podstawy do oceny rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego. Referendarz zarzucił też, że wnioskodawca w żaden sposób nie odniósł się do wezwania w zakresie dotyczącym działek: nr [...], stanowiących zgodnie ze skargą jego własność. Pomimo wezwania, skarżący nie wskazał również jednoznacznie, czy dom finansowany ze środków pochodzących z kredytu to dom, wykazany w rubryce nr 7.1., oraz czy wszystkie środki pieniężne pochodzące z tego kredytu wydatkowane zostały na jego budowę. Od powyższego postanowienia skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw. Podniósł, że formularze wypełnił uczciwie i na tyle rzetelnie, na ile pozwalała mu sytuacja rodzinna, gdyż jest ojcem trojga dzieci w wieku szkolnym, a mieszkają siedem i pół kilometra od szkoły, do której musi codziennie dzieci dowozić i odwozić, gdyż szkoła do ich miejsca zamieszkania nie zapewnia dowozów ani przywozów. Zajmuje mu to niemałą część dnia, a do tego w sierpniu otworzył zakład mechaniczny w przydomowym garażu u swoich rodziców, oddalonym od miejsca zamieszkania dwadzieścia kilometrów, co też zajmuje mu kolejne godziny każdego dnia. Wyjaśnił, że otwarcie warsztatu wymusił na nim fakt sprzedaży w sierpniu tego roku większości ziemi rolnej, z której do tej pory się utrzymywał. Zdecydowali wraz z żoną o sprzedaży działek rolnych z powodu posiadania przestarzałego sprzętu i braku środków na uprawę ziemi, mając też na celu załatanie dziury w budżecie domowym, która wciąż narasta. Skarżący wskazał, że na wszelkie wydatki związane z życiem codziennym, łącznie z wydatkami na szkołę, gdzie sam komitet rodzicielski wynosi na trzech synów 150 zł, nie licząc innych wymyślnych wydatków oświaty publicznej, wystarczało z pensji żony i ze sprzedaży plonów, a na kredyt czy też dodatkowe losowe wydatki, takie jak choroba, awaria sprzętu domowego i tym podobne nierzadko trzeba było się zapożyczyć. Od momentu kiedy otworzył warsztat cały czas zajmuje mu jego prowadzenie, gdyż potrzebna jest modernizacja pomieszczenia i przystosowanie go do wykonywania usług i obsługi klienta, a także wypełnianie wszelkich ksiąg związanych z prowadzeniem firmy. Podał, ze żona pracuje w gabinecie kosmetycznym na 1/4 etatu, zarabiając około 400zł i nie ma perspektyw, by się w tej materii coś zmieniło. Skarżący podkreślił, że od kilku lat ledwie wiążą koniec z końcem. Oświadczył, że nie stać go na to, by opłacić koszty sądowe, ponieważ ważniejsze są dla niego dzieci i koszty związane z ich godziwą egzystencją. Stwierdził, że nie będzie "odejmował dzieciom od ust" by zapłacić za sprawę, która nie powinna mieć miejsca, gdyż nie gromadził żadnych odpadów ani w latach 2009-2012, ani w żadnym innym okresie. Zarządzeniem z dnia 12 listopada 2014 r. skarżący został wezwany do złożenia następujących dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych: 1) pisemnego oświadczenia wskazującego wysokość rzeczywistego dochodu z działalności rolniczej za 2014 r. (wobec rozbieżnie wskazywanych w tym względzie kwot); 2) pisemnego oświadczenia wskazującego powierzchnię działek: nr [...] (stanowiących zgodnie ze skargą własność skarżącego), aktualny sposób zagospodarowania i wykorzystania każdej działki, a ponadto wysokość ewentualnego dochodu, jaki przynosi każda z nich; jeśli którakolwiek z działek nie przynosi jakiegokolwiek dochodu - to wskazać należy dodatkowo przyczyny braku jej wykorzystania w celu pozyskania dochodu (np. z tytułu dzierżawy) lub jej sprzedaży; jeśli skarżący nie jest już właścicielem którejkolwiek ze wskazanych działek - to wskazać należy dodatkowo datę i warunki zbycia poszczególnych działek, w tym, w przypadku sprzedaży, - ustaloną cenę sprzedaży, a ponadto kiedy i na jakie cele zostały wydatkowane środki pieniężne pochodzące z tego tytułu, a jeśli nie zostały jeszcze wydatkowane - to dlaczego nie jest możliwe przeznaczenie ich na pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie; 3) zaświadczenia pracodawcy o wysokości wynagrodzenia żony skarżącego za ostatnie trzy miesiące tj. sierpień, wrzesień i październik 2014 r. w wysokości brutto i netto; 4) pisemnego oświadczenia wskazującego czy budowany dom, finansowany ze środków, pochodzących z powołanego kredytu, jest domem, wskazanym w rubryce nr 7.1. (jeśli nie - wskazującego dodatkowo jego powierzchnię, miejsce jego położenia oraz powierzchnię działki, na której jest posadowiony) oraz czy wszystkie środki pieniężne pochodzące z tego kredytu wydatkowane zostały na jego budowę (jeśli nie - to wskazującego dodatkowo wysokość środków, które pozostały oraz ich przeznaczenie), 5) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, rachunków bankowych, ze wskazaniem podmiotu, do którego należy dane konto, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku nieposiadania rachunków bankowych przez jakiegokolwiek członka rodziny - pisemnego oświadczenia skarżącego o nieposiadaniu przez daną osobę jakichkolwiek rachunków bankowych. Na wskazane zarządzenie odebrane osobiście w dniu 2 grudnia 2014 r. (karta 74 akt) strona skarżąca nie udzieliła żadnych wyjaśnień oraz nie przedłożyła żadnych dokumentów źródłowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W wyniku wniesienia sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. Dz. U. 2012 r. poz 270, ze zm; dalej zwana: ustawą ppsa. ). W rozpoznawanej sprawie skarżący zwracał się o zwolnienie od kosztów sądowych. Do rozpoznania wniosku strony mają zatem zastosowanie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy ppsa. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przepisu wynika, że przyznanie prawa pomocy uzależnione jest wyłącznie od trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy i dla rozstrzygnięcia w tym zakresie nie może mieć znaczenia przedmiot zaskarżenia, czy przekonanie strony skarżącej, że działa w słusznej sprawie. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy również ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Użycie w zacytowanym przepisie przez ustawodawcę sformułowania "następuje" oznacza, że spełnienie przesłanek określonych w tym unormowaniu obliguje sąd do przyznania prawa pomocy w określonym zakresie. Jednak obowiązek udzielenia przez sąd prawa pomocy powstaje w sytuacji, w której wnioskodawca wykaże brak środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Innymi słowy, to na stronie postępowania, wnioskującej o udzielenie prawa pomocy, spoczywa inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia jej wniosku. Strona powinna przekonać sąd, że jej sytuacja materialna uprawnia do otrzymania prawa pomocy. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2013 r., sygn. II FZ 87/13 i z 19 grudnia 2012, II FZ 972/12 dostępne w CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Służyć temu ma rzetelnie wypełniony wniosek. Strona obowiązana jest podać w nim precyzyjnie informacje odpowiadające prawdzie, które umożliwią ustalenie rzeczywistego stanu rodzinnego, majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Jeżeli zawarte we wniosku oświadczenia nie są w tym zakresie wystarczające lub budzą wątpliwości, to zgodnie z art. 255 ustawy ppsa. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu rodzinnego, majątkowego i dochodów. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wyd. 2 LexisNexis, Warszawa 2006, str. 527). W konsekwencji wnioskodawca musi udzielić w zainicjowanej sprawie wyczerpujących informacji, które umożliwią każdorazowo ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz uprawdopodobnią jego trudną sytuację materialną. Należy podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania, a w związku z tym nie może być stosowane powszechnie. Zwolnienie od ponoszenia kosztów stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego zwolnienie takie powinno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005r.,sygn. akt FZ 478/04). Z tego względu przesłanki zastosowania instytucji prawa pomocy winny być interpretowane w sposób ścisły, a udzielenie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (tak NSA w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Przy czym wskazać należy, że to Sąd dokonuje oceny, czy przedstawione przez osobę ubiegającą się o prawo pomocy oświadczenia są wiarygodne, a tym samym czy wnioskodawca wykazał przesłanki określone w ustawie. W związku z tym to Sąd, a nie wnioskodawca, decyduje jakie dokumenty są niezbędne dla ustalenia sytuacji materialnej strony. Strona ubiegająca się o pomoc finansowaną ze środków publicznych musi zaakceptować fakt, iż jest obowiązana ujawnić wszystkie okoliczności dotyczące swojej sytuacji finansowej i majątkowej, do których ujawnienia wezwie Sąd rozpatrujący wniosek o prawo pomocy. Z przepisów art. 246 § 1 pkt 1 i art. 252 § 1 ustawy ppsa wynika bowiem, że Sąd musi dysponować precyzyjnymi danymi, na podstawie których możliwe jest ustalenie, czy zaistniały ustawowe przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. W rozpatrywanym przypadku skarżący nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie skarżący został wezwany do nadesłania dokumentów, w tym oświadczeń wskazujących źródło finansowania każdego z ponoszonych miesięcznie wydatków. Dokumenty te nie zostały jednak nadesłane. Skarżący na otrzymane zarządzenie wzywające do nadesłania dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń dotyczących sytuacji materialnej nie przedłożył żadnych dokumentów ani oświadczenia. W tym stanie sprawy należało podzielić stanowisko, które wcześniej zostało przedstawione przez referendarza sądowego w postanowieniu z dnia 6 października 2014 r., że strona skarżąca nie przedłożyła wszystkich żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie wyjaśniła też przyczyn tego stanu rzeczy. Oznacza to, że nie jest możliwe dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny, a w konsekwencji - stwierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. Skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów, z których wynika wysokość jego dochodu z tytułu działalności rolniczej, zaś jego oświadczenia w tym przedmiocie uznać należy za sprzeczne. W rubryce nr 10 skarżący wykazał bowiem dochód z tego tytułu w wysokości 2.000 zł, podczas gdy w dodatkowych oświadczeniach wskazał, że dochód z działalności rolniczej wynosił średnio ok. 4.000 zł miesięcznie, bowiem na taką kwotę ponosi miesięczne wydatki ale wskazał również, że w 2014 r. wyniósł dochód z działalności rolniczej ok. 30.000 zł, co miesięcznie stanowi ok. 3.333 zł (w przeliczeniu na 9 miesięcy). Skarżący nie przedłożył również jakichkolwiek dokumentów, z których wynika wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodu oraz dochodu/straty z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w 2014 r., nie złożył też nawet zamiennie oświadczenia wskazującego wysokość dochodu/straty z tego tytułu. Dokumentując wysokość dochodu żony, wykazanego w rubryce nr 10, skarżący przedłożył natomiast jedynie listy płac za 2013 r. Pomimo wezwania, skarżący nie przedłożył również dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia przez jego rodzinę wydatków w wykazanej wysokości. Z przedłożonych zaś stronę wydruków z rachunków bankowych, na etapie postępowania przed referendarzem, nie wynika w istocie, kto jest ich właścicielem. W konsekwencji nie mogą stanowić one wiarygodnej podstawy do oceny rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego. Strona w żaden sposób nie odniosła się do wezwania w zakresie dotyczącym działek: nr [...], stanowiących zgodnie ze skargą jego własność. Pomimo wezwania, skarżący nie wskazał również jednoznacznie, czy dom finansowany ze środków pochodzących z kredytu na dom, wykazany w rubryce nr 7.1., oraz czy wszystkie środki pieniężne pochodzące z tego kredytu wydatkowane zostały na jego budowę. Należy podkreślić, że prawo pomocy może być przyznane tylko wtedy, gdy strona wiarygodnie wykaże, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Jeżeli strona, pomimo wezwania Sądu, nie przedkłada wszystkich żądanych dokumentów to uniemożliwia ocenę jej sytuacji pod kątem istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Także jeżeli fakty, które wnioskodawca podaje, nie znajdują pokrycia nawet w przedstawionej częściowo dokumentacji, to nie można stwierdzić, że skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy ppsa. w związku z art. 260 ustawy ppsa., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło