II SA/Ol 903/10

WyrokWSA w Olsztynie2010-11-09

Skład orzekający: Janina Kosowska, Hanna Raszkowska, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego w celu podjęcia pracy zarobkowej poza miejscem zamieszkania, a następnie pozostawanie bez pracy i korzystanie z pomocy konkubiny, może stanowić podstawę do wymeldowania z pobytu stałego, jeśli osoba nadal sporadycznie odwiedza lokal?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu mieszkalnego w celu podjęcia pracy zarobkowej poza miejscem zamieszkania, a następnie koncentracja centrum życiowego w innej miejscowości, nawet jeśli osoba sporadycznie odwiedza dotychczasowy lokal i nie ma możliwości zameldowania się na pobyt stały w nowym miejscu, stanowi podstawę do wymeldowania z pobytu stałego. Kluczowe jest ustalenie, czy opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny, co potwierdzają okoliczności faktyczne, a nie tylko subiektywna wola strony.
Stan faktyczny
Skarżący został wymeldowany z pobytu stałego decyzją Burmistrza, utrzymaną w mocy przez Wojewodę. Skarżący opuścił lokal w celu podjęcia pracy w innym mieście, a następnie pozostawał bez pracy, korzystając z pomocy konkubiny. W odwołaniu zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i wadliwą ocenę stanu faktycznego, twierdząc, że nie miał zamiaru opuszczenia lokalu na stałe. Skarżący podnosił, że sporadycznie odwiedzał lokal i pośrednio przyczyniał się do jego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie przez organ akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Burmistrz Miasta M., po rozpoznaniu wniosku T. C., orzekł o wymeldowaniu S. C. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym położonym w M. "[...]". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji opisał przebieg czynności dowodowych dokonanych w ramach postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przed wydaniem decyzji, na podstawie których stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt nie zamieszkiwania S. C. w spornym lokalu. Lokal ten, S. C. opuścił w związku z decyzją o podjęciu pracy zarobkowej poza miejscem zamieszkania i podjął ją w W. Obecnie jednak od dłuższego czasu pozostaje bez pracy. Organ wskazał przy tym, że oględziny lokalu potwierdziły brak koncentracji więzi rodzinnych i życiowych strony oraz krótkotrwały, doraźny charakter odwiedzin w lokalu w terminach realizacji spraw administracyjnych i sądowych. Organ powołał się także na ustalenia z dnia "[...]" przed Sądem Rejonowym w M., z których wynika, że S. C. mieszka w W. od "[...]" lat u konkubiny. Biorąc zatem pod uwagę przesłuchania świadków oraz ustalenia wynikające ze zgromadzonych dokumentów organ uznał, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania S. C. z pobytu stałego we wskazanym lokalu w M. Powyższa decyzja organu I instancji została wydana po wcześniejszym uchyleniu przez Wojewodę decyzją z dnia "[...]" poprzedniej decyzji organu I instancji z dnia "[...]" i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. W odwołaniu od decyzji z dnia "[...]" S. C. wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji wskazując, że zostało ono wydane bez zbadania powodów opuszczenia przez niego spornego lokalu, co związane było z wyjazdem do W. w celu wykonywania pracy, a następnie leczenia. Wskazał, że nigdy nie miał zamiaru opuszczenia tego lokalu na stałe, a pośrednio przyczyniał się także do jego utrzymywania, gdyż pozostawił swojej byłej żonie T. C., biżuterię o wartości około "[...]"złotych, którą ona następnie sprzedała na utrzymanie mieszkania. Dodał, że podczas comiesięcznych, 2 lub 3 dniowych pobytów w M. nie tylko załatwiał sprawy urzędowe ale także prowadził w spornym lokalu życie towarzyskie. Decyzją dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, stwierdzając, że całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala na uznanie, że opuszczenie przez S. C. miejsca pobytu stałego ma charakter trwały i dobrowolny. Odniósł się przy tym do zeznania strony, że nadal zamieszkuje w spornym lokalu, nie dając mu jednak wiary wobec innych dowodów przeprowadzonych w sprawie, które w sposób logiczny i spójny wskazują, że lokal ten nie jest miejscem pobytu stałego strony, a jego wizyty w nim mają charakter krótkotrwały i odbywają się w terminach realizacji spraw administracyjnych np. pobieranie zasiłku dla bezrobotnych, zgłaszanie się w Urzędzie Pracy lub w sprawach sądowych. Z przeprowadzonych zaś oględzin lokalu wynika, iż codzienne czynności życiowe odwołującego się nie skupiają się w tym lokalu, bowiem w jednym z 2 pokoi na jednej z półek znajdowało się zaledwie kilka drobnych rzeczy, a niezbędne rzeczy osobiste znajdowały się w plecaku, z którym odwołujący się przyjechał na czas oględzin lokalu. Organ II instancji wyjaśnił również dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom I. C., u której S. C. zamieszkuje i od której otrzymuje pomoc. Wskazał na zeznania złożone przed Sądem Rejonowym w M., w tym samym dniu "[...]", w którym dokonano przesłuchania przed organem I instancji. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – S. C. zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpk oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z tych też powodów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał przy tym, że organy obu instancji dokonały niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego i wadliwie oceniły stan faktyczny sprawy przyjmując, że opuszczenie przez niego spornego lokalu jest trwałe i dobrowolne. Podał, że nie miał zamiaru opuszczenia tego lokalu na stałe, o czym świadczą jego comiesięczne wizyty w nim. Ponownie zwrócił uwagę na niezbadanie przez organy powodów jego wyjazdów do W. oraz braku możliwości zameldowania się tam na pobyt stały. Za nieuprawnione uznał nie danie wiary przez organ zeznaniom pani I. C., z której uprzejmości korzysta podczas pobytu w W. Wskazał także na tendencyjną ocenę przez organy innych dowodów i przeinaczanie treści zeznań świadków. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznając skargę zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie wymeldowania S. C. z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym "[...]" w M. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle powołanego przepisu, warunkiem wydania decyzji o wymeldowaniu jest uprzednie ustalenie przez organ, że osoba opuściła w sposób trwały i dobrowolny miejsce stałego pobytu, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. W ocenie Sądu, zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy jest wystarczający do oceny wystąpienia w kontrolowanej sprawie przesłanek wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w wymienionym lokalu mieszkalnym. Bezsporne bowiem w niniejszej sprawie jest, że skarżący dobrowolnie opuścił sporny lokal przed laty ( około "[...]" lat temu) w celu podjęcia pracy w W. Istota sporu sprowadza się natomiast do ustalenia, czy opuszczenie tego lokalu nastąpiło w sposób trwały. Zauważyć przy tym należy, że z reguły przebywanie w innej miejscowości w celu wykonywania pracy lub leczenia nie spełnia przesłanki opuszczenia lokalu w sposób trwały. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, okoliczności te uzasadniają zameldowanie na pobyt czasowy nawet na okres powyżej 3 miesięcy, chyba że towarzyszą temu okoliczności wskazujące na zamiar związania się osoby z miejscem pobytu czasowego (por. wyrok NSA z 01.02.2006r., II OSK 482/05, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której skarżący dobrowolnie, na co wskazują również jego wyjaśnienia, wyprowadził się ze spornego lokalu w związku z wyjazdem do W, w celu poszukiwania pracy. Z akt zaś sprawy wynika, że znalazł pracę poza miejscem zamieszkania i zatrudniony był w charakterze kierowcy w firmie transportowej w N. D. M. ale w okresie od "[...]" do dnia "[...]" (k.63). Natomiast jak sam przyznał (k.41 oraz protokół sporządzony w dniu "[...]" przed Sądem Rejonowym w M.) do W. wyjechał w "[...]". Zatem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący po opuszczeniu spornego lokalu zamieszkał w W., gdzie obok wykonywania pracy, po kilku latach od opuszczenia lokalu w M., a następnie podjęcia leczenia, skoncentrował także swoje centrum życiowe. Świadczą o tym oświadczenia skarżącego - zawarte w znajdującym się w aktach administracyjnych w powołanym już protokole z rozprawy z dnia "[...]" przed Sądem Rejonowym w M., złożone w sprawie o sygn. akt "[...]" dotyczącej ustalenia sposobu korzystania ze spornego lokalu, zgodnie z którymi jak zapisano "nie zamieszkuje on w mieszkaniu na "[...]"w M. od "[...]" lat. W tym czasie zamieszkuje w W. u swojej konkubiny. "[...]" lat temu wyjechał do W. w poszukiwaniu pracy, pracował w W. około "[...]" roku i mieszkał tam razem z konkubiną, ale przyjeżdżał raz na dwa – trzy miesiące na dwa trzy dni do M. (...) Przestał przyjeżdżać do M. bo pogorszył się jego stan zdrowia. Około "[...]"roku temu był zarejestrowany jako bezrobotny i przyjeżdżał co miesiąc, żeby odnotować się w urzędzie pracy i przebywał w domu około 2-3 dni. (...) Przestał pracować około "[...]" lata temu. Utrzymywała i utrzymuje go konkubina. Nie łoży na utrzymanie mieszkania na "[...]" od około "[...]" lat, to jest jak wyjechał do W.". O braku koncentracji więzi rodzinnych i życiowych w spornym lokalu świadczą także przeprowadzone przez organ I instancji oględziny tego lokalu w trakcie których stwierdzono, że znikoma ilość rzeczy osobistych skarżącego zlokalizowana jest na jednej z półek, zaś przybory toaletowe znajdowały się w podręcznym plecaku, który skarżący przyniósł ze sobą (k.51 akt administracyjnych). Zauważyć przy tym należy, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że miejscem stałego pobytu osoby jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe (mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku, przyjmuje i nadaje korespondencję) – zob. wyrok WSA w Warszawie z 22.09.2005r., IV SA/Wa 600/05, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl. Nie może budzić wątpliwości, że funkcji tych skarżący nie realizuje w spornym lokalu, w którym jego pobyty mają charakter jedynie sporadyczny i związane są przede wszystkim z załatwianiem spraw administracyjnych. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego braku zamiaru skarżącego opuszczenia spornego lokalu wskazać należy, że o charakterze opuszczenia lokalu decydują nie tylko kwestie subiektywnej woli konkretnej osoby, lecz także okoliczności faktyczne sprawy (zob. wyrok WSA w Warszawie z 10.09.2010r., IV SA/Wa 1096/10, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Chybiony jest także zarzut nie wzięcia pod uwagę przez organy okoliczności związanych z brakiem możliwości skarżącego zameldowania się w W. Podnieść bowiem należy, że zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Ewidencja ludności służy zatem tylko zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkiwania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego poprzez rejestrowanie uprawnień do lokalu przez organ meldunkowy. Wynika z tego, że organy prowadzące ewidencję ludności stwierdzają jedynie okoliczności faktyczne związane z pobytem osób w określonych miejscowościach, nie jest zaś ich rolą poddawanie weryfikacji uprawnień do przebywania w lokalach (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r., K 20/01, OTK-A 2002, Nr 3, poz. 34). Stosownie bowiem do art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Zatem, nie jest ta ewidencja związana z kwestią uprawnień do lokalu, w którym osoba jest zameldowana lub wymeldowywana. Chodzi wyłącznie o ewidencję faktycznego zamieszkiwania - pobytu pod wskazanym adresem. Nie ma też znaczenia w sprawie, że skarżący posiada prawo do innego lokalu położonego w M., który jest przez niego jak wyjaśnił wynajmowany innym osobom. W tym stanie sprawy zarzut skargi dotyczący naruszenia zaskarżoną decyzją art. 15 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności nie może być uznany za zasadny. Natomiast zarzut zawarty w skardze dotyczący naruszenia przez organy administracji art. 7 i art. 77 § kpk jest niezrozumiały, bowiem organy administracji nie mogły prowadzić i nie prowadziły w tym trybie postępowania wyjaśniającego w sprawie lecz z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 1 pkt.1 tej ustawy (Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Sąd zaś dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie będąc związany granicami skargi nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego w tej sprawie, a w tym art. 7 i 77 kpa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło