II SAB/Ol 1/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi R. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w udostępnieniu informacji publicznej i wszczęciu postępowania administracyjnego I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do udostępnienia skarżącemu R. D., w terminie 14 dni od doręczenia wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem skarżącego z dnia "[...]" lub wydania w tym samym terminie decyzji o odmowie udostępnienia informacji; II. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpoznaniu wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie rozbudowy budynku położonego przy ulicy "[...]" z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 26 września 2007r. R.D. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udostępnienie informacji publicznej - informacji na temat czynności tego organu podjętych w związku z przekazaną przez niego przy piśmie z 16 kwietnia 2007r. opinią inż. J.S. zawierającą informację w zakresie kubatury budynku położonego przy ul. S. 9 w D. Wnioskodawca podał, iż złożył organowi administracji publicznej dowód na okoliczność prawdopodobnego sfałszowania w dokumentacji tego budynku parametru jego kubatury i powiatowy inspektor w zakresie swoich uprawnień zobowiązany był do jego zweryfikowania i podjęcia stosownych działań. Obecnie na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej wnioskodawca pragnie uzyskać informację na temat, w jaki sposób została wykorzystana przekazana przez niego informacja. Wnioskodawca podał, iż oczekuje udzielenia żądanej informacji pisemnie na adres zamieszkania. Pismem z dnia 9 października 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował stronę, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, bowiem czynności organu nie dotyczą sprawy o charakterze publicznym w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wyjaśniono, że ewentualne udzielenie informacji dotyczącej "sprawy indywidualnej" może nastąpić zgodnie z warunkami określonymi ustawą Kodeks postępowania administracyjnego i tylko stronie tego postępowania. Mając powyższe na uwadze wniosek strony nie może być pozytywnie rozpatrzony. W dniu 15 października 2007r. R.D. złożył do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie w trybie art. 37 Kpa na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i odmowę udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca podał, iż zażądał od organu udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie podjętych działań po uzyskaniu informacji dotyczącej kubatury budynku przy ul. S. 9 w D. i pomimo wskazania, iż informacja taka stanowi informację publiczną organ dwukrotnie odmówił mu zwykłym pismem, nie decyzją udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie. Strona podniosła, iż udzielenie informacji publicznej każdemu nie czyni z tej osoby strony postępowania administracyjnego, bowiem w tym trybie udostępnienia informacji publicznej chodzi o jawność życia publicznego. Organ odmawiając udostępnienia żądanej informacji podał, że sprawa ta stanowi sprawę indywidualną, jednakże sprawy indywidualne nie są wyłączone spod działania ustawy o dostępie do informacji publicznej w ocenie składającego zażalenie. W piśmie z 21 listopada 2007r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował R.D., że nie podziela jego stanowiska zaprezentowanego w piśmie zatytułowanym "zażalenie". Wbrew twierdzeniu strony organ I instancji pismem z dnia 9 października 2007r. udzielił informacji, natomiast fakt, iż odpowiedź ta nie satysfakcjonuje strony nie świadczy o bezczynności organu nadzoru budowlanego w tym zakresie. W dniu 7 grudnia 2007r. R.D. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (nazywanego dalej: PINB) w sprawie obowiązku udostępnienia informacji publicznej o sposobie załatwienia sprawy dotyczącej przedłożonego w dniu 16 kwietnia 2007r. zawiadomienia o możliwości sfałszowania parametru kubatury budynku przy ul. S. 9 w D. oraz w sprawie postępowania dotyczącego odstępstw od pozwolenia na budowę Starosty z 21 maja 2004r. w zakresie kubatury budynku przy ul. S. 9. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej, bądź do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia takiej informacji oraz do zobowiązania organu do wszczęcia postępowania administracyjnego właściwego dla budynku wybudowanego z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, iż w dniu 16 kwietnia 2007r. wystąpił do PINB o wszczęcie właściwego postępowania w sprawie dotyczącej dokonanego zgłoszenia budowy budynku przy ul S. 9 z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego pozwolenia na budowę. Skarżący kilkakrotnie występował do organu z zapytaniem o stan tej sprawy lecz organ nadzoru odmawiał udzielenia informacji w tym zakresie podnosząc brak przymiotu strony skarżącego w takim postępowaniu. Wbrew stanowisku organu skarżący posiadał przymiot strony we wcześniejszym postępowaniu w przedmiocie odstępstw od pozwolenia na budowę, jak również w licznych innych postępowaniach związanych z tą inwestycją (sygn. akt II SA/Ol 109/05, II SA/Ol 161/05, II SA/Ol 743/05, II SA/Ol 738/05). Skarżący występował także o udzielenie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądana informacja dotyczy organu publicznego w zakresie sposobu załatwienia tej sprawy, a jej udzielenie każdemu, jak stanowi ta ustawa nie czyni z tej osoby strony postępowania administracyjnego. Nie ma miejsca w tym zakresie kolizja z przepisami Kpa, gdyż chodzi o jawność działania władzy publicznej gwarantowaną art. 61 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi w zakresie jego bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej oraz w zakresie postępowania dotyczącego odstępstw od pozwolenia na budowę w zakresie kubatury budynku przy ul. S. 9 w D. Wyjaśnił, że nie pozostawał bezczynny w zakresie obowiązku udostępniania informacji publicznej, gdyż pismem z 9 października 2007r. wyjaśnił, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ wyjaśnił, iż przedłożona przy piśmie z 16 kwietnia 2007r. opinia rzeczoznawcy budowlanego dotycząca kubatury budynku istotnie wskazuje, że rzeczywista kubatura całego budynku po rozbudowie jest większa niż podana w zawiadomieniu o zakończeniu budowy, jednakże zdaniem organu nie jest to informacja podana przez inwestorów fałszywie, gdyż wynika ona z dokumentacji technicznej rozbudowy i fakt ten nie może przesądzać o nieskuteczności takiego zawiadomienia. W ocenie organu informacje objęte wnioskiem skarżącego nie stanowią informacji publicznej. W piśmie procesowym z 21 sierpnia 2008r. R.D. sprecyzował swoje żądanie zawarte w skardze wyjaśniając, iż ogranicza ją jedynie do bezczynności PINB w zakresie odmowy udostępnienia informacji publicznej dotyczącej sposobu załatwienia sprawy na skutek powiadomienia przez niego o fałszywości parametru kubatury budynku zawartej w projekcie powykonawczym złożonym organowi przez inwestora budynku przy ul. S. 9 w D. i w efekcie oddanie do użytkowania budynku wybudowanego niezgodnie z pozwoleniem na budowę. Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania z uwzględnieniem opłat i wpisów sądowych, kosztów dojazdu na rozprawę (każdy przejazd 28 zł) i utraconego wynagrodzenia za każde uczestnictwo w rozprawie 1816 zł - dniówka netto za 2007r. na podstawie PIT 36L w ramach prowadzonej kancelarii notarialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą; ppsa. skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1 i 3 ustawy ppsa.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy ppsa.). W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35 -36 kpa, bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji. Wobec tego aby móc skutecznie zarzucać organowi bezczynność należy wpierw stwierdzić, czy na takim organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego w nakazanym prawem terminie organ nie wypełnia. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rzeczonej sprawy stwierdzić należy, iż ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198, ze zm.) zwana dalej: ustawą o dostępie, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, przewiduje jednocześnie różne sposoby rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji. I tak możliwe jest jej udostępnienie, wymienione w art. 7 ust. 1 tej ustawy, jak również odmowa udostępnienia informacji w trybie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie, czy też stwierdzenie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. teza nr 1 wyroku NSA w Warszawie z dnia 25 marca 2003r. sygn. akt II SA 4059.02 niepublikowany, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007r. sygn. akt II SA/Wa 162/07, niepublikowany). Jednym ze sposobów udostępnienia informacji publicznej jest jej udostępnienie na wniosek, na podstawie art. 10 ustawy o dostępie. Wniosek taki skarżący złożył w dniu 27 września 2007r., żądając poinformowania o czynnościach podjętych przez organ wobec złożonej przez niego informacji dotyczącej kubatury budynku przy ul. S. 9 w D., zaś PINB poinformował, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, z uwagi na fakt, że czynności organu nie dotyczą sprawy o charakterze publicznym w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż sprawa, o informacje której skarżący wystąpił jest sprawą indywidualną. Udzielenie natomiast informacji na temat "sprawy indywidualnej" może nastąpić jedynie zgodnie z warunkami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego i tylko stronie tego postępowania. Zdaniem Sądu stanowisko organu w tym zakresie nie zasługuje na uznanie. Przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje (w szczególności) dostęp do dokumentów (art. 61 ust. 2 in princ. Konstytucji). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa - art. 61 ust. 3 Konstytucji. Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy - art. 61 ust. 4 Konstytucji. W nauce prawa trafnie wskazuje się, iż przepisy Konstytucji RP deklarują obywatelskie prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej, dostęp obywateli do informacji jest warunkiem ich racjonalnego uczestnictwa w podejmowaniu decyzji w sprawach publicznych, a także ułatwia im społeczną kontrolę nad procesami sprawowania władzy (P. Winczorek "Komentarz do Konstytucji RP z 2.4.1997" - Liber 2000, s.83). Ustawą, o której mowa w art. 61 ust. 4 Konstytucji jest ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, która opiera się na koncepcji prawa do informacji jako prawa podmiotowego człowieka (art. 2 ust. 1 tej ustawy; T.A. Aleksandrowicz "Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej", W. Pr.2006, s.121). Pojęcie informacji publicznej określone zostało w art. 1 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Jest nią zatem każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie ich kompetencji. Informacja publiczna odnosi się jednakże do faktów, co wynika jednoznacznie z art. 6 ustawy, gdyż wnioskiem w rozumieniu tej ustawy może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Wniosek taki nie może więc być postulatem wszczęcia postępowania w jakiejś sprawie np. karnej czy cywilnej, ani tez nie może dotyczyć przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych. Informacje publiczne nie są bowiem środkiem do kwestionowania pewnych danych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2002r. sygn. akt II SAB 180/02, niepublikowany, wyjaśnił, że nie mają charakteru informacji publicznej wnioski w sprawie indywidualnej tj. żądanie wyjaśnienia treści aktów, czy polemika z dokonanymi ustaleniami w sprawie. Dla merytorycznego rozpoznania wniesionej sprawy decydujące znaczenie ma ustalenie pojęcia informacji publicznej, jako że organ odmawiając udostępnienia informacji na temat stanu określonej sprawy indywidualnej stwierdził, iż taka sprawa nie jest sprawą o charakterze publicznym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak już wyżej wskazano każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym niniejszą ustawą. Zagadnieniem najistotniejszym jest jednakże wyjaśnienie, co kryje się pod tym pojęciem. Odpowiedź na to pytanie ma szczególne znaczenie przy interpretacji art. 5 ust. 3 ustawy o dostępie, który stanowi, że nie można z zastrzeżeniem ust. 1 i 2, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji. W nauce prawa zarysowały się dwa stanowiska w tym zakresie. Według jednego z nich ustawa o dostępie do informacji publicznej obejmuje co prawda swoją mocą dane o indywidualnych sprawach - w tym akta postępowań - ale tylko w takim zakresie, w jakim dotyczą one spraw publicznych. W takim ujęciu zakłada się zatem istnienie spraw publicznych oraz spraw prywatnych. Stanowisko to sprowadza się do uznania, iż nie wszystkie informacje pozostające w dyspozycji podmiotu publicznego i przezeń wytworzone, muszą nieć publiczny charakter. Drugie zaś stanowisko kładzie nacisk na kryterium podmiotowe w rozumieniu spornego pojęcia "informacji o sprawach publicznych", biorąc pod uwagę nie tyle jednak jej adresata, lecz adresata żądania udostępnienia informacji publicznej, a więc wytwórcę i dysponenta informacji publicznej. To ten właśnie pogląd sięga do uregulowań przepisu art. 61 Konstytucji RP oraz rozwiązań wypracowanych w prawie międzynarodowym publicznym i w prawie unijnym. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. II SAB/Bd 31/07, niepublikowany). Sąd w składzie orzekającym podziela drugi z przedstawionych poglądów, iż organy uprawnione do wykonywania zadań publicznych, z założenia nie podejmują innych czynności jak załatwianie spraw publicznych, przy czym wykonywanie zadania publicznego nie może polegać na realizacji sprawy prywatnej i stąd pod pojęciem informacji o sprawie publicznej należy rozumieć każdą czynność i każde działanie organu władzy publicznej w sferze prawa administracyjnego, czy w sferze prawa cywilnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 października 2007r. sygn. II SAB/Kr 56/07, niepublikowany). Przenosząc te rozważania ogólnej natury na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż z wniosku skarżącego z dnia 26 września 2007r. wynika, że żądanie w nim zawarte dotyczy informacji publicznej. Skarżący domagał się bowiem udzielenia informacji co do podjętych przez organ administracji publicznej czynności na skutek powzięcia wiadomości przedstawionych przez skarżącego a dotyczących możliwości nieprawdziwego przedstawienia przez inwestora w zawiadomieniu o zakończeniu budowy (projekcie powykonawczym) kubatury budynku przy ul. S. 9 w D. Przedstawione żądanie dotyczy informacji wynikającej z działalności organu administracyjnego. Tymi informacjami są bowiem zarówno podjęte decyzje, jak również wszelka dokumentacja dotycząca postępowania w przedmiocie dokonanego zgłoszenia zakończenia budowy, czy też dokumentacja związana z weryfikacją otrzymanej od skarżącego informacji, którą organ winien w ramach swojej działalności zweryfikować dostępnymi dokumentami i dowodami. Traktowanie wiedzy o takim postępowaniu, w którym skarżącemu odmawia się przymiotu strony postępowania, nie może stanowić przeszkody co do udostępnienia informacji o ich stanie na etapie udzielania samej informacji. Jak wynika bowiem z poglądów przedstawicieli nauki prawa (artykuł Patrycji Trzaska i Michała Żurka "Czy prokurator może powiedzieć nie?", Rzeczpospolita 2003/10/3) oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, akta administracyjne jako zbiór dokumentów zgromadzonych i wytworzonych przez organy administracji stanowią informację publiczną (por. wyrok NSA z 11 maja 2006r. sygn. akt II OSK 812/05, niepublikowany, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2004r. sygn. akt II SA/Wa 221/04, niepublikowany, oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2007r. sygn. akt II SAB/Wa 78/07). W tym miejscu wyjaśnić pozostaje również, iż udostępnienie informacji publicznej w indywidualnej sprawie administracyjnej nie stanowi wyłomu w regulacji dotyczącej udostępniania akt administracyjnych w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 73), bowiem poprzez uzyskanie wnioskowanej informacji skarżący nie stanie się automatycznie stroną postępowania administracyjnego, jak również inny jest zakres tej informacji. Zaznaczyć bowiem należy, że nie w każdym wypadku informacja publiczna może być udzielona w pełnym zakresie. Należy bowiem wskazać, iż stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie przewidziane są ograniczenia prawa do informacji publicznej w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zatem jeżeli z uwagi na którąś z okoliczności organ odmówi udostępnienia informacji publicznej lub wyłączy ją w pełnym zakresie winien wówczas, wydać decyzję administracyjną (art. 16 ust. 1 tej ustawy), która będzie podlegała kontroli w zależności od chronionego dobra, bądź kontroli sądu administracyjnego bądź sądu powszechnego. Reasumując informacja o działaniach organu podjętych w indywidualnej sprawie administracyjnej stanowi informację publiczną, a wobec powyższego organ bądź winien ją udostępnić, bądź też jeżeli uzna, iż z uwagi na jakieś dobro, chronioną tajemnicę podlega ono ochronie winien wydać decyzję administracyjną, bowiem żądanie skarżącego jest zgodne z art. 3 ust. 2 ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Wobec powyższego skargę należało uznać za uzasadnioną i mając na uwadze art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi koniecznym było zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do udzielenia w terminie 14 dni informacji publicznej, bądź też wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia tej informacji. W punkcie II sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy ppsa. umorzył postępowanie sądowe w części dotyczącej skargi na bezczynność PINB w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie rozbudowy budynku położonego przy ul. S. 9 w D. z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę wobec zgłoszonego przez skarżącego w piśmie z 21 sierpnia 2008r. oświadczenia o ograniczeniu wniesionej w dniu 7 grudnia 2007r. skargi jedynie do bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Skoro skarżący będący dysponentem wniesionej skargi ograniczył jej zakres jedynie do przedmiotu, o którym rozstrzygnięto w pkt I sentencji wyroku, Sąd w pozostałym zakresie umorzył postępowanie sądowe. Odnośnie orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono o przyznaniu na rzecz R.D. kwoty 340 zł obejmującej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw - art. 200 ustawy ppsa. Z art. 205 ustawy ppsa. wynika, iż do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartości utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. Wobec powyższego mimo podanych przez skarżącego znacznie wyższych kosztów utraconego zarobku z tytułu prowadzonej kancelarii notarialnej Sąd przyznał jedynie kwotę 240 zł stanowiącą równowartość wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego wynikającą z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.). Do niezbędnych kosztów celowego dochodzenia swoich praw należało także zaliczyć wysokość uiszczonego w sprawie wpisu - 100 zł.