II SAB/Ol 40/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-06-23
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Adam Matuszak, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia, a jeśli tak, to czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wójt Gminy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ czynności podejmowane po 5 sierpnia 2015 r. były zbędne i nie zmierzały do merytorycznego zakończenia sprawy, a także z powodu braku zawiadomienia stron o przyczynach zwłoki. Jednakże, sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę złożoność sprawy, udział czynnika społecznego oraz działania organów współdziałających i zaniechania skarżącego we wcześniejszych etapach postępowania.Stan faktyczny
Skarżący zarzucił Wójtowi Gminy przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na utworzeniu punktu zbierania i przetwarzania odpadów budowlanych. Postępowanie, wszczęte w marcu 2013 r., charakteryzowało się licznymi czynnościami organów, zmianami stanu faktycznego (podział działki), koniecznością uzupełniania dokumentacji oraz uchyleniami decyzji. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji w terminie 14 dni, stwierdzenia przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia grzywny i zasądzenia kosztów.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 28 marca 2013 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi; stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania, ale nie z rażącym naruszeniem prawa; orzeczono o niewymierzaniu organowi grzywny; zasądzono od Wójta Gminy na rzecz skarżącego kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 roku sprawy ze skargi J. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia 1/ zobowiązuje Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 28 marca 2013 roku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi; 2/ stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie; 3/ stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4/ orzeka o niewymierzaniu organowi grzywny; 5/ zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego J. R. kwotę 597 złotych (słownie pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie przez "[...]" , jest przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy "[...]" postępowania z wniosku strony z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na utworzeniu punktu zbierania i przetwarzania odpadów budowlanych na działce "[...]".
Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia 28 marca 2013 r., uzupełnionym w dniu 12 kwietnia 2013 r., "[...]"zwrócił się do Wójta Gminy "[...]"o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację opisanego wyżej przedsięwzięcia.
Organ administracji, pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania, a pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r., powołując się na art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 200 r. Nr 199 poz. 1227 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą środowiskową", zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]" (powoływanego dalej także jako "PPIS") i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w "[...]" (powoływanego dalej także jako "RDOŚ") o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Powiatowy Inspektor Sanitarny w "[...]"w opinii sanitarnej z dnia 7 maja 2013 r., stwierdził, że istniej potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w "[...]"w postanowieniu z dnia 9 maja 2013 r., również wyraził taką opinię i ustalił ponadto zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Postanowieniem z dnia 15 maja 2013 r., Wójt Gminy "[...]"nałożył na skarżącego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a następnie, postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r., zawiesił postępowanie w sprawie.
W dniu 3 września 2013 r., skarżący przedłożył organowi raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania.
Pismem z dnia 25 września 2013 r., organ wezwał skarżącego do uzupełnienia
i wyjaśnienia informacji zawartych w przełożonym raporcie, co zostało zrealizowane przez skarżącego dnia 8 października 2013 r.
Pismem z dnia 18 października 2013 r., Wójt Gminy "[...]", działając na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, zwrócił się do RDOŚ w "[...]"i PPIS w "[...]"o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Następnie, przy piśmie z dnia 4 listopada 2013 r., przesłał tym organom kopię skierowanego przez "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Prokuratury Rejonowej w "[...]", zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na sprowadzeniu przez skarżącego na przedmiotowej działce pożaru, wybuchu lub zatrucia gazem, z uwagi na prowadzoną tam działalność.
Zawiadomieniem z dnia 21 listopada 2013 r., PPIS poinformował m.in. skarżącego
i Wójta Gminy "[...]"o przedłużeniu terminu do wyrażenia opinii, do dnia
23 października 2013 r., zaś RDOŚ pismem z dnia 4 grudnia 2013 r., zawiadomił skarżącego i Wójta, że wniosek o uzgodnienie zostanie rozpatrzony do dnia 20 grudnia 2013 r.
Pismem z dnia 29 listopada 2013 r., Wójt, nawiązując do pism RDOŚ i PPIS z dnia 21 listopada 2013 r., poinformował te organy oraz strony postępowania m.in., że na działce nr "[...]"bez wymaganych zezwoleń prowadzona jest działalność związana ze zbieraniem, składowaniem, magazynowaniem, przerabianiem oraz spalaniem odpadów budowlanych. Mając na uwadze, że przedsięwzięcie zostało już zrealizowane, organ stwierdził, że przedmiotowe postępowanie nie może być prowadzone w oparciu o przepisy prawa, na podstawie których zostało wszczęte.
PPIS pismem z dnia 4 grudnia 2013 r. poinformował organ i skarżącego, że wstrzymuje czynności związane z opiniowaniem warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia.
RDOŚ postanowieniem z dnia 6 grudnia 2013 r., odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Pismem z dnia 4 grudnia 2013 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy "[...]"o "kontynuowanie postępowania". W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 24 grudnia 2013 r. organ poinformował skarżącego, że postępowanie jest w toku.
W dniu 7 stycznia 2014 r., Wójt Gminy podał do publicznej wiadomości informację
o wyłożeniu do wglądu "Raportu oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej inwestycji i o możliwości wnoszenia uwag i wniosków w terminie 21 dni od dnia podania niniejszej informacji do wiadomości publicznej, tj. od dnia 13 stycznia 2014 r. do dnia
3 lutego 2014 r. włącznie. Następnie, zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowymi i wypowiedzenia się na ich temat, w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia z dnia 21 lutego 2014 r.
Decyzją z dnia 24 marca 2014 r., Wójt Gminy "[...]"odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w "[...]"decyzją z dnia 12 maja 2014 r., uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. SKO wskazało
w uzasadnieniu decyzji m.in. na konieczność wyeliminowania naruszenia, polegającego na prowadzeniu zawieszonego postępowania bez jego uprzedniego podjęcia. Wyjaśniło, że możliwe jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach także w odniesieniu do już zrealizowanego przedsięwzięcia oraz zauważyło, że twierdzenie Wójta Gminy, że przedsięwzięcie zostało zrealizowane, winno znajdować oparcie w przeprowadzonym przez ten organ dowodzie z oględzin.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy, Wójt Gminy "[...]"zwrócił się do skarżącego pismem z dnia 26 maja 2014 r., o podanie, czy przedmiotowy wniosek pozostaje bez zmian, czy też będzie zmieniony. Skarżący potwierdził w piśmie z dnia
2 czerwca 2014 r., że nie wnosi zmian do treści wniosku.
W dniu 6 czerwca 2014 r. organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny przedmiotowej działki, w wyniku których ustalono, że skarżący zaniechał prowadzenia prac związanych z kruszeniem odpadów budowlanych. Kolejne oględziny miały miejsce
w dniach 9 lipca i 26 sierpnia 2014 r.
Zawiadomieniem z dnia 9 czerwca 2014 r., organ pierwszej instancji poinformował strony postępowania, że na wniosek skarżącego z dnia 3 czerwca 2014 r. wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację opisanego wyżej przedsięwzięcia. Następnie, pismami z dnia 10 lipca 2014 r., zwrócił się do PPIS w "[...]"i RDOŚ w "[...]" o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
PPIS w "[...]"w piśmie z dnia 24 lipca 2014 r. stwierdził, że zajęcie stanowiska przez ten organ nie jest wymagane, gdyż decyzja jest niezbędna wyłącznie do uzyskania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, zaś RDOŚ w "[...]"zwrócił się pismem z dnia 24 lipca 2014 r., do Wójta o udzielenie dodatkowych informacji, zaznaczając, że dla tego przedsięwzięcia wyraził już opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wójt w piśmie z dnia 30 lipca 2014 r. wyjaśnił, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, gdyż skarżący zaniechał prowadzenia działalności na przedmiotowej działce. RDOŚ, w piśmie z dnia 7 sierpnia 2014 r., zwrócił się o udokumentowanie faktu zaniechania przez inwestora prowadzenia działalności polegającej na magazynowaniu i kruszeniu odpadów budowlanych. Zaznaczył, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ gminy powinien jednoznacznie wskazać, czy zastany sposób zagospodarowania i użytkowania terenu przeznaczonego pod inwestycję pozwala na przeprowadzenie ponownej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz czy możliwe jest, opierając się na niepełnych danych zawartych w raporcie sporządzonym we wrześniu 2013 r., przystąpienie do procedury uzgodnienia warunków realizacji tego przedsięwzięcia, skoro w trakcie postępowania wyszły na jaw nowe okoliczności, związane np. z przebiegiem przez działkę gazociągu wysokiego ciśnienia, które nie zostały przeanalizowane w raporcie oddziaływania na środowisko. Ponadto powtórzył, że wyraził już opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Wskazał ponadto na konieczność podjęcia zawieszonego przez Wójta postępowania przed podejmowaniem czynności w celu uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.
PPIS w "[...]" w opinii sanitarnej z dnia 25 sierpnia 2014 r. stwierdził, że istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie określonym w art. 66 ust. 1 pkt. 1-20 oraz ust. 4 - 6 ustawy środowiskowej i wskazał na konieczność: uwzględnienia wszelkich dostępnych rozwiązań organizacyjnych, technicznych
i technologicznych w celu ograniczenia oddziaływań wynikających z planowanej działalności, określenia wpływu oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie ludzi przebywających w otoczeniu zakładu na terenach sąsiednich; szczegółowego opisania wszystkich procesów technologicznych zachodzących w trakcie prowadzonej działalności oraz określenia rodzaju maszyn, urządzeń i narzędzi stosowanych przy tych procesach; przeanalizowania i porównania różnych rozwiązań chroniących środowisko dla każdego rodzaju oddziaływań w celu wytypowania tych najskuteczniejszych; wykazania, czy oddziaływania przedsięwzięcia zamkną się w granicach działki, na której realizuje się inwestycję; uwzględnienia zaplecza sanitarnohigienicznego dla pracowników.
Pismem z dnia 15 września 2014 r. Zastępca Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w "[...]"poinformował Wójta Gminy "[...]", że działka nr "[...]"uległa podziałowi dla potrzeb budowy obwodnicy miasta "[...]". Inwestorowi pozostała działka nr "[...]"o powierzchni 0,4501 ha, wobec czego postępowanie z wniosku skarżącego winno toczyć się wobec inwestycji na tej działce. Dodał, że podział działki nr "[...]"został zatwierdzony decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 4 sierpnia 2014 r.
Postanowieniem z dnia 16 września 2014 r. Wójt Gminy "[...]"nałożył na skarżącego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia na działce nr "[...]"i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Następnie, postanowieniem z dnia 7 października 2014 r., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie, na podstawie art. 63 ust. 5 i 6 ustawy środowiskowej.
W dniu 23 października 2014 r. skarżący przedłożył organowi raport
o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko na działce nr "[...]" i wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania.
Postanowieniem z dnia 5 listopada 2014 r. Wójt podjął zawieszone postępowanie.
Pismami z dnia 21 listopada 2014 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do PPIS
i RDOŚ o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
RDOŚ, pismem z dnia 10 grudnia 2014 r., wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia informacji zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
PPIS w "[...]"w opinii sanitarnej z dnia 22 grudnia 2014 r. negatywnie zaopiniował w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Skarżący, w piśmie z dnia 9 stycznia 2015 r., kierowanym do Wójta Gminy "[...]", nawiązując do wezwania RDOŚ z dnia 10 grudnia 2014 r., przedłożył informacje uzupełniające i z uwagi na zmniejszenie terenów magazynowania odpadów, wniósł o zmianę proponowanego wariantu realizacji inwestycji na wariant "B", w którym utworzy sztuczną barierę ekranującą wzdłuż północno – wschodniej granicy działki.
Pismem z dnia 26 stycznia 2015 r., RDOŚ ponownie wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących przedsięwzięcia polegającej na utworzeniu punktu zbierania i przetwarzania odpadów budowlanych, na działce nr "[...]", to jest
o przedstawienia obliczeń rozprzestrzeniania się w środowisku pyłu PM 2,5 i porównanie uzyskanych wyników z poziomem dopuszczalnym określonym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2012 r., poz. 1031), podania konkretnej wysokości i długości bariery ekranującej, wskazanej w uzupełnieniu z dnia 9 stycznia 2015 r., oraz rodzaju materiału,
z jakiego zostanie wykonana, w tym jej izolacyjności.
W odpowiedzi z dnia 23 lutego 2015 r., skarżący wskazał, że z uwagi na problemy techniczne związane z graficznym przedstawieniem rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń typu PM 2,5, przedmiotowe dane zostaną przesłane w ciągu kilku tygodni. Podał ponadto wymiary i parametry efektywności ekranowania przewidywanej bariery ekranującej. Następnie, w piśmie z dnia 30 marca 2015 r. powtórnie poinformował organ o zamiarze przedłożenia graficznego przedstawienia rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń typu PM 2,5, w ciągu kilku tygodni, a w piśmie z dnia 5 maja 2014 r. zwrócił się do RDOŚ
z pytaniem, czy możliwe jest zakończenie postępowania z pominięciem tego dokumentu. RDOŚ w "[...]"w piśmie z dnia 15 maja 2015 r. ponownie wezwał do przedstawienia obliczeń rozprzestrzeniania się pyłu PM 2,5, w terminie do dnia 15 czerwca 2015 r.
Wójt Gminy "[...]"poinformował skarżącego pismem z dnia 28 maja 2015 r., że zajmie stanowisko w sprawie po zajęciu stanowiska przez RDOŚ.
Przy piśmie z dnia 9 czerwca 2015 r. skarżący nadesłał wyniki obliczeń stężeń maksymalnych pyłu zawieszonego PM 2,5 wraz z załącznikiem graficznym.
RDOŚ w "[...]", postanowieniem z dnia 19 czerwca 205 r., uzgodnił realizację przedsięwzięcia polegającego na utworzeniu punktu zbierania i przetwarzania odpadów budowlanych na działce nr "[...]"i określił warunki jego realizacji.
Pismem z dnia 23 czerwca 2015 r., skarżący zwrócił się do Wójta Gminy "[...]"o uwzględnienie w prowadzonym postępowaniu informacji uzupełniających zawartych
w tym piśmie, będących ustosunkowaniem się skarżącego do zarzutów PPIS zawartych
w opinii sanitarnej z dnia 22 grudnia 2014 r., oraz o ponowne wystąpienie do PPIS
w "[...]"o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 29 czerwca 2015 r., Wójt Gminy "[...]", na podstawie art. 77
ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej, w związku z uzupełnieniem raportu przez skarżącego, ponownie zwrócił się do PPIS w "[...]"o opinię w sprawie realizacji przedsięwzięcia polegającego na utworzeniu punktu zbierania i przetwarzania odpadów budowlanych, na działce nr "[...]".
W odpowiedzi na powyższe, PPIS poinformował Wójta Gminy w piśmie z dnia 24 lipca 2015 r., że w dniu 22 grudnia 2014 r. wydał już opinię w tej sprawie, na którą nie przysługuje zażalenie. Niezależnie od powyższego, ustosunkował się do wywodów skarżącego i podtrzymał stanowisko, że lokalizowanie zakładu przetwarzającego odpady budowlane w bliskim sąsiedztwie obiektów o odmiennych funkcjach użytkowych (obok zabudowy mieszkalnej i zakładu "[...]"), nie zapewni możliwości odpoczynku, pracy i produkcji "[...]"we właściwych i prawidłowych warunkach higienicznych. Utworzenie punktu przetwarzania odpadów budowlanych, na zasadach zaproponowanych w raporcie i uzupełnieniu, zmienia i pogarsza warunki użytkowania terenów sąsiednich w stosunku do stanu pierwotnego.
W dniu 30 lipca 2015 r. Wójt Gminy wydał obwieszczenie o podaniu do publicznej wiadomości informacji o możliwości zapoznania się z raportem o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w terminie od 31 lipca 2015 r. do 21 sierpnia 2015 r. i prawie do wnoszenia uwag i wniosków.
W piśmie z dnia 5 sierpnia 2015 r., Wójt poinformował strony postępowania, że
z uwagi na problemy techniczne, przedmiotowy raport nie został opublikowany
w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy "[...]"w dniu 31 lipca 2015 r., co spowodowało konieczność ponownego obwieszczenia o wyłożeniu raportu i wskazania nowego terminu do zapoznania się z tym dokumentem.
Obwieszczeniem z dnia 5 sierpnia 2015 r., Wójt Gminy podał do publicznej wiadomości informację o możliwości zapoznania się z raportem o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w terminie od 7 sierpnia do 28 sierpnia 2015 r. i o prawie do wnoszenia uwag i wniosków.
Postanowieniem z dnia 30 września 2015 r., Wójt Gminy "[...]"dopuścił do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie "[...]".
Następnie, zawiadomieniem z dnia 13 października 2015 r. poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się na ich temat, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
Decyzją z dnia 19 listopada 2015 r., Wójt Gminy "[...]"odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia na działce nr "[...]".
Decyzją z dnia 20 stycznia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w "[...]", po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, uchyliło
w całości decyzję będącą przedmiotem odwołania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium zarzuciło, że Wójt prowadził postępowanie, mimo iż po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia nie wydał postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, lecz powiadomił wnioskodawcę, iż będzie ponownie prowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie i ponownie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Następnie, ponownie przeprowadził procedurę wskazaną w art. 63 ustawy środowiskowej, skutkiem czego wnioskodawca przedłożył drugi raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Kolegium, nie wykazano, który z raportów organ uznał za wiążący w sprawie i który poddał ocenie stosownie do art. 80 ustawy. Ponadto stwierdził, że osnowa decyzji była błędna, gdyż w przypadku braku przesłanek do wydania decyzji pozytywnej, organ powinien był orzec o odmowie ustalenia warunków środowiskowych dla planowanego przedsięwzięcia lub odmówić zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, a nie orzekać o odmowie wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium zarzuciło również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełniało wymogów z art. 85 ustawy środowiskowej, gdyż nie odniesiono się w nim do treści postanowienia RDOŚ w "[...]"z dnia 19 czerwca 2015 r. i pisma wnioskodawcy z dnia 23 czerwca 2015 r., a ponadto ograniczono się do przytoczenia treści opinii PPIS w "[...]"z dnia 22 grudnia 2014 r. i stwierdzenia, że organ podziela tę opinię. Ponadto, lakonicznie Wójt odniósł się też do opinii Instytutu Nafty i Gazu w "[...]"z dnia 1 czerwca 2014 r. i kwestii naruszenia przez planowane przedsięwzięcie wymogów w zakresie stref kontrolnych przebiegających przez teren inwestycji gazociągów. Organ nie wskazał również konkretnych przepisów wskazujących, że planowane przedsięwzięcie nie spełnia wymagań w zakresie szerokości stref ochronnych. Ponadto, zaniechał poinformowania skarżącego, że przedłożony raport nie spełnia ustawowych wymogów i nie umożliwił mu uzupełnienia raportu w niezbędnym zakresie, czym naruszył art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), dalej powoływanej jako K.p.a. Zdaniem Kolegium, organ winien był również zbadać, czy opinia PPIS nie wykracza poza zadania tego organu określone w ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Kolegium wskazało na konieczność przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji wnikliwej oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w kontekście spełnienia wymogów z art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej i wskazanych przez organ braków raportu oraz odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącego.
Decyzja ta wpłynęła do organu pierwszej instancji w dniu 22 stycznia 2016 r.
Skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]", zażalenie z dnia 9 marca 2016 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie przez Wójta Gminy "[...]". Zażalenie to doręczono organowi pierwszej instancji w dniu 15 marca 2016 r.
Pismami z dnia 15 marca 2016 r., organ pierwszej instancji zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w "[...]", Wojewody "[...]" i Spółki "[...]" o wyrażenie opinii dotyczącej bezpieczeństwa dla zlokalizowanych na terenie planowanej inwestycji gazociągów wysokiego ciśnienia relacji "[...]"w odniesieniu przede wszystkim do emisji drgań.
"[...]"wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na przewlekłe prowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania w przedmiocie wniosku z dnia 28 marca 2013 r. Skarżący zarzucił, po analizie czynności podejmowanych przez Wójta, że były one podejmowane przez organ przewlekle, z rażącym naruszeniem prawa, w efekcie czego, pomimo upływu 3 lat od dnia wszczęcia postępowania, nie zostało ono zakończone. Skarżący zaznaczył, że Wójt Gminy "[...]"podejmował nieefektywnie czynności, w wyniku czego wydane przez ten organ decyzje zostały uchylone w postępowaniu odwoławczym, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił, że działania podejmowane przez ten organ były niecelowe, np. jak trzykrotne oględziny przedmiotowej działki, powtórne wystąpienie do organów współdziałających o opinię w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i działania skutkujące sporządzeniem w sprawie drugiego raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Ocenił, że postępowanie Wójta Gminy "[...]"od momentu uchylenia decyzji tego organu z dnia 24 marca 2014 r. decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]"z dnia 12 maja 2014 r., aż do wystąpienia pismami z dnia 21 listopada 2014 r. do PPIS o opinię w sprawie realizacji zamierzonego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia oraz do RDOŚ o uzgodnienie warunków realizacji zamierzonego przedsięwzięcia, było działaniem zbędnym, gdyż w sprawie było już przesądzone, że istnieje potrzeba oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w aktach sprawy znajdował się Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z września 2013 r. Skarżący zwrócił także uwagę na odstępy czasu, w jakich organ podejmował poszczególne czynności w toku postępowania. Podniósł, że RDOŚ w "[...]"postanowieniem z dnia 19 czerwca 2015 r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, a PPIS w Olsztynie opinią sanitarną z dnia 22 grudnia 2014 r. zaopiniował negatywnie warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Pomimo uzupełnienia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ sanitarny nie zmienił swojej opinii, o czym pismem z dnia 24 lipca 2015 r. poinformował Wójta. Wójt, po uzyskaniu opinii z dnia 22 grudnia 2014 r. i uzgodnienia z dnia 19 czerwca 2015 r., nie podejmował czynności zmierzających do wydania prawidłowej decyzji, a decyzję wydał dopiero dnia 19 listopada 2015 r. Skarżący zarzucił, że w okresie tym, Wójt Gminy "[...]"ograniczył się do podania do publicznej wiadomości informacji o toczącym się postępowaniu przez obwieszczenie o wyłożeniu Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z dnia 5 sierpnia 2015 r., przyjęcia złożonych uwag, wydania postanowienia z dnia 30 września 2015 r.
o dopuszczeniu do udziału w sprawie Stowarzyszenia "[...]" i zawiadomienia z dnia 13 października 2015 r. o zgromadzeniu materiału dowodowego. Żadna z powyższych czynności nie zmierzała do merytorycznego zakończenia sprawy. Tym samym, Wójt Gminy "[...]"wykonywał czynności pozorne, nie realizując zasady koncentracji i naruszając ustawowe terminy załatwienia sprawy. Skarżący zauważył, że Wójt zapewnił udział społeczeństwa w toczącym się postępowaniu, lecz uwzględnianie sprzeciwów społecznych zmierzało do przewlekania postępowania. Podobnie skarżący ocenił wystąpienie przez Wójta pismami z dnia 15 marca 2016 r. do Wojewody "[...]"w Olsztynie, Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w "[...]"i Spółki "[...]"o wyrażenie opinii dotyczącej bezpieczeństwa funkcjonowania zlokalizowanych na terenie planowanej inwestycji gazociągów wysokiego ciśnienia.
Skarżący podkreślił, że pomimo zgodności przedmiotowej inwestycji z planem miejscowym, nie może podjąć dalszych kroków niezbędnych do jej realizacji. Zaznaczył, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie jest decyzja uznaniową, wobec czego organ winien wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełnił określone przepisami wymagania. Podkreślił ponadto, że Wójt nie zawiadamiał go o przesunięciu terminu załatwienia sprawy, wbrew art. 36 K.p.a. W ocenie skarżącego, zwłoka organu ma charakter rażący, gdyż poważne opóźnienia w podejmowanych czynnościach są pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia.
Z uwagi na powyższe, skarżący wniósł o: zobowiązanie Wójta Gminy "[...]" do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzenie, że przewlekłość organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy "[...]" wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.
Podniósł, że nie zostały spełnione wymagania formalne skargi, gdyż złożone przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]"zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania, nie zostało jeszcze rozpatrzone, a tym samym nie wyznaczono organowi nowego terminu do załatwienia sprawy.
Odnosząc się do treści skargi, Wójt Gminy "[...]" wskazał, że po okresie przysługującym stronom na złożenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego od decyzji organu odwoławczego z dnia 20 stycznia 2016 r. uchylającej ostatnią z wydanych przez Wójta decyzji w sprawie, przystąpił do ponownego rozpatrzenia sprawy, podejmując się wyjaśnienia wszelkich kwestii i niedociągnięć wskazanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w tej decyzji. Zaznaczył, że dotychczasowe doświadczenie organu wskazywało na zasadność wstrzymania się z wydaniem decyzji przed upływem terminu do wniesienia ewentualnej skargi do sądu, bo zapobiegało to wydaniu decyzji w sytuacji zaskarżenia poprzedniego rozstrzygnięcia. Podniósł, że w pierwszej kolejności, jako organ odpowiedzialny za bezpieczeństwo obywateli, wystąpił do instytucji związanych
z nadzorem nad strukturą techniczną zlokalizowaną na terenie nieruchomości,
tj. gazociągów wysokiego ciśnienia, o opinię w sprawie ich użytkowania. Obecnie zaś prowadzi postępowanie w zakresie wskazanym przez organ odwoławczy w celu prawidłowego wydania decyzji. Wójt przyznał, że od dnia złożenia wniosku przez wnioskodawcę w 2013 r. upłynął dosyć długi okres czasu, lecz nie można uznać, że organ pozostawał w bezczynności. Z uwagi na złożoność i trudności sprawy, konieczne i zasadne było występowanie do wielu instytucji w celu prawidłowego rozpoznania wniosku. Zauważył, że zajęcie stanowiska przez inne organy i instytucje powodowało, iż termin załatwienia sprawy przedłużał się, niezależnie od organu. Podniósł też, że przedmiotowa sprawa budzi powszechne zainteresowanie mieszkańców i rodzi konflikty w społeczności lokalnej, co dodatkowo wymuszało przeprowadzenia wszelkich czynności w sposób bardzo wnikliwy. Podkreślił ponadto, że strona na każdym etapie postępowania zawiadamiana była o postępach w prowadzonym postępowaniu.
Postanowieniem z dnia 2 maja 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w "[...]" uznało zażalenie skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania
w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia za uzasadnione i wyznaczyło Wójtowi Gminy "[...]"dodatkowy termin dwóch miesięcy do załatwienia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przedmitowa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a,. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych
w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji ma na celu ochronę praw strony, przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z przewlekłością, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności, wobec zarzutu organu administracji, że nie został dochowany wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, Sąd ocenił tę kwestię.
Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym
w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej takim środkiem jest zażalenie w trybie art. 37 § 2 K.p.a.
Biorąc pod uwagę, że będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy "[...]"została poprzedzona zażaleniem skarżącego do SKO w "[...]", które wpłynęło do organu dnia 10 marca 2016 r., Sąd uznał, że spełnione zostały formalne warunki wniesienia skargi, określone w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. W tym miejscu zauważyć należy, że w sprawach dotyczących przewlekłości postępowania istotne znaczenie ma nie tyle sposób rozpatrzenia zażalenia złożonego w trybie art. 37 K.p.a., ale sam fakt dopełnienia takiej czynności przez stronę. Złożenie tego zażalenia wywiera skutek w postaci wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia, stosownie do wymogu wynikającego z art. 52 § 1 p.p.s.a., a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu lub przewlekłość prowadzonego przez niego postępowania i niepodejmującego, w ustawowo określonych terminach, aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a. W sprawach skarg na bezczynność, czy przewlekłość nie ma zatem znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy zażaleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 K.p.a. a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi w obu przypadkach jest bowiem wyłącznie złożenie omawianego zażalenia (vide: postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OZ 893/13, - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako CBOSA). Tym samym, skoro warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność jest samo złożenie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., to skarga ta jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy zażalenie zostanie rozpatrzone oraz niezależnie od stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia w razie rozpatrzenia tego zażalenia. Dla dopuszczalności skargi wystarczy więc, aby zachowana była następująca kolejność czynności: najpierw wnosi się zażalenie na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., a następnie wnosi się skargę do sądu administracyjnego. Nie ma wymogu, aby przed wniesieniem skargi upłynął ustawowy termin do załatwienia zażalenia przez organ wyższego stopnia (tak NSA w postanowieniu z 7 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1024/13, CBOSA).
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy "[...]"niniejszej w sprawie podlega więc merytorycznemu rozpoznaniu.
Należy zauważyć, że pojęcia "bezczynność" i "przewlekłość" nie zostały zdefiniowane ustawowo. Obecnie pojęcie bezczynności ograniczyć należy przede wszystkim do niewydania w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, CBOSA). Pojęcie "przewlekle prowadzonego postępowania" należy natomiast wiązać z nieefektywnym, rozwlekłym i długotrwałym prowadzeniem przez organ administracji postępowania, trwającym ponad potrzebę wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, przy czym owa rozwlekłość i długotrwałość postępowania musi wynikać wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu (por. T. Woś H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 116-119). Przewlekle będzie również prowadzone postępowanie, gdy czynności podejmowane są przez organ w dużym odstępie czasu bądź wykonywane są czynności pozorne, powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 2011/6 s. 33; M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej
w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 289-290; A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 51, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2704/13, dostępny [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA").
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, stwierdzić trzeba, iż zasadny jest zarzut przewlekłego prowadzenia przez Wójta
Gminy postępowania z wniosku skarżącego o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Po dacie skutecznego złożenia wniosku (z akt sprawy wynika, że wniosek, który wszczął postępowanie w sprawie został złożony pismem z dnia 28 marca 2013 r. i został uzupełniony w dniu 12 kwietnia 2013 r. – ten dzień należy więc przyjąć za datę wszczęcia postępowania), organ pierwszej instancji podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego, niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W szczególności: wystąpił o opinię do RDOŚ i PPIS o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (19 kwietnia 2013 r.), z zachowaniem terminu określonego w art. 65 ust. 1 ustawy środowiskowej wydał postanowienie o obowiązku oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko (15 maja 2013 r.), następnie ocenił przedłożony w dniu 3 września 2013 r. raport i wezwał skarżącego do jego uzupełnienia (25 września 2013 r.), po czym stosownie do art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, wystąpił do właściwych organów o uzgodnienie i zaopiniowane warunków realizacji przedsięwzięcia (18 października 2013 r.). W dniach 4 i 29 listopada 2013 r. Wójt poinformował organy współdziałające o prowadzeniu przez skarżącego na działce objętej wnioskiem działalności tożsamej z planowaną. Organy współdziałające zajęły stanowisko w sprawie w dniach 4 i 6 grudnia 2013 r. W dniu 7 stycznia 2014 r. organ podał do publicznej wiadomości, przez obwieszczenie, informację o wyłożeniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyznaczając stosowny termin do składania uwag i wniosków. Termin ten upłynął w dniu 3 lutego 2014 r. W dniu 21 lutego 2014 r. Wójt zawiadomił strony postępowania o przysługujących im uprawnieniu z art. 10 § 1 K.p.a. (wyznaczony 7-dniowy termin na realizację tego uprawnienia upłynął dla ostatniej zawiadomionej osoby - z dniem 6 marca 2014 r.). W dniu 24 marca 2014 r. Wójt wydał decyzję w sprawie. Decyzja ta, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, została uchylona decyzją Kolegium z dnia 12 maja 2014 r. (data wpływu do organu pierwszej instancji - 14 maj 2014 r.).
Wbrew zarzutowi zawartemu w skardze, wymienione wyżej czynności Wójta Gminy "[...]"podejmowane od dnia złożenia wniosku (28 marca 2013 r.) do dnia wydania decyzji przez ten organ (24 marca 2014 r.), były podejmował bez nadmiernej zwłoki. Zauważyć bowiem należy, że okresy między poszczególnymi działaniami nie były zbyt długie. Ponadto, trzeba wziąć pod uwagę, że dnia 30 października 2013 r. do organu wpłynęła kopia skierowanego przez "[...]"Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Prokuratury Rejonowej w "[...]", zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na sprowadzeniu przez skarżącego na przedmiotowej działce pożaru, wybuchu lub zatrucia gazem, z uwagi na prowadzoną tam działalność, w dniu 14 listopada 2013 r. wpłynęło pismo Fundacji "[...]"o prowadzeniu na działce nr "[...]" nielegalnie działalności polegającej m.in. na kruszeniu betonu i paleniu kabli, a w dniu 19 listopada 2013 r. – pismo właścicieli sąsiednich działek, w którym stwierdzono, że skarżący od 1,5 roku prowadzi na przedmiotowej działce działalność związaną z kruszeniem betonu, utylizacją odpadów drogowych i budowlanych. Podano też, że nad rurociągiem gazowym leżą tysiące ton kruszywa i złomu budowlanego. W tej sytuacji, nie można podzielić zarzutu skarżącego, że zawiadomienie przez Wójta organów współdziałających (pismami z dni 4 i 29 listopada 2013 r.) o powyższym świadczy o niesprawności i nieskuteczności działania Wójta. Niezależnie bowiem od oceny znaczenia faktu prowadzenia przez skarżącego nielegalnie działalności gospodarczej na przedmiotowej działce, zbieżnej z działalnością, której dotyczył wniosek, dla rozstrzygnięcia sprawy, poinformowanie tych organów, że na działce objętej wnioskiem znajdują się dwa gazociągi wysokiego ciśnienia, w sytuacji gdy
z załączonej do tego wniosku karty informacyjnej przedsięwzięcia nie wynikała ta okoliczność, należy ocenić jako realizację zasady określonej w art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. Konsekwencją poinformowania organów współdziałających o nowej okoliczności
w sprawie niewątpliwie było przedłużenie postępowania, jednakże dążenia do dokładnego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy nie można ocenić jako działania przewlekającego postępowanie.
Pozytywnie nie można natomiast ocenić niektórych późniejszych działań organu.
Po otrzymaniu (w dniu 14 maja 2014 r.) decyzji Kolegium, organ pierwszej instancji w dniu 26 maja 2014 r. wystąpił do skarżącego z pytaniem o ewentualną zmianę wniosku,
a w dniu 6 czerwca 2014 r. przeprowadził oględziny przedmiotowej działki, stosownie do wskazań zawartych w decyzji organu odwoławczego. Niezwłocznie po otrzymaniu odpowiedzi skarżącego (w dniu 3 czerwca 2014 r.), organ wydał zawiadomienie
o wszczęciu z tym dniem postępowania w sprawie (z dnia 9 czerwca 2014 r.), co było zbędną czynnością. Nie było też potrzeby powtórnego występowania (dnia 10 lipca
2014 r.) do RDOŚ i PPIS o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, skoro zostało to już uprzednio przesądzone, a następnie podtrzymane przez PPIS w pismach z dnia 24 lipca 2014 r. i 25 sierpnia 2014 r., a przez RDOŚ – w pismach z dnia 24 lipca 2014 r., 7 sierpnia 2014 r. i 11 września 2014 r. (pismo kierowane do skarżącego). W powyższym okresie organ pierwszej instancji przeprowadził ponadto dwukrotnie oględziny przedmiotowej działki (w dniach 9 lipca 2014 r. i 26 sierpnia 2014 r.).
W dniu 16 września 2014 r. Wójt Gminy "[...]"postanowieniem nałożył na skarżącego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia na - powstałej w wyniku podziału - działce nr "[...]" i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Następnie, postanowieniem z dnia 7 października 2014 r., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie, zgodnie z art. 63 ust. 5 i 6 ustawy środowiskowej.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że – jak wynika z pisma Zastępcy Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w "[...]" z dnia 15 września 2014 r. – decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 4 sierpnia 2014 r., wskazana we wniosku z dnia 28 marca 2013 r. działka "[...]"o pow. 0,81559 ha, uległa podziałowi dla potrzeb budowy obwodnicy miasta "[...]", w konsekwencji czego inwestorowi pozostała działka nr "[...]"o powierzchni 0,4501 ha. Z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący przed datą doręczenia Wójtowi ww., pisma poinformował organ pierwszej instancji o tej istotnej zmianie okoliczności faktycznych sprawy lub zmodyfikował w tym zakresie złożony wniosek. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze, nie nastąpiła tylko zmiana numeracji działki, na której zaplanowano przedmiotową inwestycję, bez merytorycznego wpływu na sprawę. W wyniku podziału zmniejszyła się bowiem niemal o połowę powierzchnia tej działki. Z tego też względu sporządzony dla działki nr "[...]" o pow. 0,81559 ha raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie mógłby być uznany za dowód, na podstawie którego można by merytorycznie orzec w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla działki nr "[...]"o powierzchni 0,4501 ha, bez co najmniej jego uaktualnienia. Fakt pomniejszenia powierzchni działki objętej wnioskiem powinien być uwzględniony bez względu na to, na jakim etapie postępowania został ujawniony, gdyż mógł mieć istotny wpływ na wynik tego postępowania. Dodać należy, że skarżący w piśmie z dnia 9 stycznia 2015 r. wniósł o zmianę proponowanego wariantu realizacji inwestycji na wariant "B", w którym utworzy sztuczną barierę ekranującą wzdłuż północno – wschodniej granicy działki z uwagi na zmniejszenie terenów magazynowania odpadów.
Skarżący przedłożył w dniu 23 października 2014 r. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, sporządzony dla działki nr "[...]". Zaznaczyć należy, że
w tym dokumencie uwzględniano m.in. fakt istnienia na tej działce magistrali gazowych, który był pominięty w raporcie z września 2013 r.
W dniu 5 listopada 2014 r. Wójt podjął zawieszone postępowanie, a następnie,
w dniu 21 listopada 2014 r., wystąpił do PPIS o opinię i do RDOŚ o uzgodnienie przedmiotowej inwestycji. W dniu 22 grudnia 2014 r. PPIS w "[...]" negatywnie zaopiniował warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Uzgodnienie RDOŚ w "[...]" wpłynęło do organu pierwszej instancji dopiero w dniu 22 czerwca 2015 r. Zaznaczyć należy, że postępowaniu przed tym organem trwało ponad 7 miesięcy, gdyż skarżący przedłożył wszystkie żądane przez RDOŚ dokumenty dopiero w dniu 9 czerwca 2015 r.
Następnie skarżący, w dniu 23 czerwca 2015 r., zwrócił się do Wójta Gminy "[...]" m.in. o ponowne wystąpienie do PPIS w "[...]"o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie i przedłożenie temu organowi informacji uzupełniających skarżącego. Pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. Wójt, na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej, w związku z uzupełnieniem raportu przez skarżącego, ponownie zwrócił się do PPIS w "[...]"o opinię w sprawie realizacji przedsięwzięcia polegającego na utworzeniu punktu zbierania i przetwarzania odpadów budowlanych, na działce nr "[...]". W odpowiedzi na powyższe, PPIS poinformował Wójta Gminy w piśmie z dnia 24 lipca 2015 r., że w dniu 22 grudnia 2014 r. wydał już opinię w tej sprawie, a ponadto ustosunkował się do wywodów skarżącego i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W dniu 30 lipca 2015 r. Wójt wydał obwieszczenie o podaniu do publicznej wiadomości informacji o możliwości zapoznania się z raportem o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w terminie od 31 lipca 2015 r. do 21 sierpnia 2015 r. i o prawie do wnoszenia uwag i wniosków. Następnie zaś, w piśmie z dnia 5 sierpnia 2015 r., poinformował strony postępowania, że z uwagi na problemy techniczne przedmiotowy Raport nie został opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy "[...]"w dniu 31 lipca 2015 r., co spowodowało konieczność ponownego obwieszczenia o wyłożeniu Raportu i wskazania nowego terminu do zapoznania się z tym dokumentem. W konsekwencji, dopiero obwieszczeniem z dnia 5 sierpnia 2015 r. Wójt podał do publicznej wiadomości informację o możliwości zapoznania się z Raportem o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w terminie od 7 sierpnia do 28 sierpnia 2015 r. i prawie do wnoszenia uwag i wniosków.
Oceniając opisane wyżej czynności podejmowane przez Wójta Gminy "[...]"w okresie od 16 września 2014 r. do dnia 5 sierpnia 2015 r., w ocenie Sądu również nie można stwierdzić, że były one podejmowane przewlekle.
Natomiast po podaniu ww. informacji do publicznej wiadomości organ podejmował czynności procesowe w sposób przewlekły. W wprawdzie w dniu 30 września 2015 r. - Wójt Gminy "[...]"postanowieniem dopuścił do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie "[...]", lecz nie podejmował żadnych innych czynności w sprawie, w szczególności w celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości, co w sposób nieuzasadniony przedłużało termin załatwienia sprawy. Nie znajduje też usprawiedliwienia zwłoka organu z zawiadomieniem stron postępowania o możliwości skorzystania z uprawnienia z art. 10 § 1 K.p.a. (zawiadomienie zostało wydane dopiero w dniu 13 października 2015 r., 7-dniowy termin wyznaczony na zapoznanie się z aktami sprawy upłynął dla ostatniej zawiadomionej osoby - z dniem 30 października 2015 r.). Następnie zaś w dniu 19 listopada 2015 r. wydał decyzję, którą powtórnie odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ ten nie podjął również żadnych działań po uchyleniu tej decyzji przez organ odwoławczy decyzją z dnia 20 stycznia 2016 r. i przekazaniu akt sprawy. Bez wątpienia, zbędne było występowanie w dniu 15 marca 2015 r. o opinię do podmiotów, które nie są uprawnione do opiniowania w toku przedmiotowego postępowania. Wójt nie może skutecznie tłumaczyć braku w tym okresie swoich czynności procesowych zmierzających do wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań, zamiarem ochrony mieszkańców gminy przed ewentualnymi negatywnymi skutkami zamierzonej inwestycji. Powyższe należy ocenić jako pozorną czynność, skutkującą przewlekłością postępowania.
Niezgodne z prawem zaniechanie wydania decyzji przez organ lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie może być środkiem mającym przeciwdziałać powstaniu inwestycji, ocenianej przez organ lub społeczeństwo, jako zagrażająca bezpieczeństwu ludzi i mienia.
Odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę, dotyczącej zasadności – w ocenie organu – oczekiwania z rozpoznawaniem sprawy na upływ terminu do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego, należy zauważyć, że wniesienie skargi do sądu nie zwalnia organu administracji od obowiązku procedowania w sprawie, ale istotnie go utrudnia. Należy bowiem mieć na względzie, że w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na decyzję kasacyjną organu odwoławczego (art. 138 § 2 K.p.a.), przestaje istnieć podstawa do powtórnego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że na skutek uchylenia decyzji kasacyjnej lub stwierdzenia jej nieważności przez sąd administracyjny "odżywa" pierwotna decyzja organu pierwszej instancji zaskarżona wniesieniem odwołania. Nie można zatem przyjąć, że do obrotu prawnego wchodzi również druga decyzja tego organu (wydana na skutek uchylenia pierwszej w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a.), ponieważ byłoby to sprzeczne
z zakazem powtórnego orzekania w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną
(art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.), a więc decyzja taka byłaby dotknięta wadą nieważności. Reasumując, organ pierwszej instancji po zaskarżeniu decyzji kasacyjnej do sądu administracyjnego może, a nawet powinien podejmować czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zwłaszcza wykonać wskazania w tym zakresie zawarte w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, ale powinien powstrzymać się od wydania nowej decyzji w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, bo w przeciwnym razie naruszyłby zasadę zakazu równoczesnego orzekania w sprawie przez dwa różne organy (tak NSA w wyroku z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 1885/15, CBOSA).
Podnieść ponadto należy, co zasadnie zarzucono w skardze, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 36 K.p.a., Wójt nie powiadamiał stron postępowania
o przyczynie zwłoki w rozpoznaniu sprawy i nie wskazywał nowego terminu załatwienia sprawy.
Uwzględniając powyższe, należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie zaistniała przewlekłość postępowania. Wskazać należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 § 1 K.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać
w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Artykuł 36 § 1 K.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. i w przepisie szczególnym,
z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, wystąpiła sytuacja, uzasadniająca uznanie, że postępowanie organu administracyjnego nosi cechy przewlekłości, gdyż opisane wyżej działania podejmowane przez organ naruszały nakaz sprawnego prowadzenia postępowania.
Z powyższych względów należało stwierdzić na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie przez Wójta Gminy "[...]" i zobowiązać ten organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 28 marca 2013 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi. Sąd zaznacza, że nie przesądza o merytorycznej treści rozstrzygnięcia organu, nie jest bowiem do tego upoważniony w tym postępowaniu. Rezultat postępowania – pozytywny bądź negatywny – należy do organu administracji, zaś stronom będzie przysługiwało prawo jego podważenia w drodze odwołania. Z uwagi na powyższe, Sąd nie odniósł się do wywodów skargi dotyczących właściwej, zdaniem skarżącego, treści przyszłego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Należy zaznaczyć, że każda przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa, godzi bowiem w zasady prowadzenia postępowania wskazane w K.p.a. (art. 12, art. 35, art. 36 K.p.a.). Jednakże nie każde postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest przewlekłością, w której mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych
w K.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej przez ich ewidentne (oczywiste) niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Przyjmuje się, że w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Innymi słowy, samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne a rażące opóźnienie
w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por.: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 29/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III SAB/Gd 13/13; wyrok WSA
w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, CBOSA).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, organ podejmował szereg czynności,
a naruszenie terminów kodeksowych – przy uwzględnieniu charakteru sprawy i udziału
w niej czynnika społecznego – nie było tak znaczne, aby uznać je za rażące. Tym bardziej, że brak możliwości działania organu był konsekwencja działań organów współdziałających i wynikał również z zaniechań skarżącego (dotyczy to zwłoki z uzupełnieniem raportu
z października 2014 r. i powtórnego wystąpienia do PPIS w czerwcu 2015 r. ).
Jak wynika z art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku stwierdzenia bezczynności organu sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (o co wnosiła strona skarżąca) lub
o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Wyjaśnić należy, że grzywna, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący i prewencyjny, natomiast suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego - charakter prewencyjny i kompensacyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie środka odwoławczego czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie istnieje potrzeba dyscyplinowania organu przez orzeczenie grzywny.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
i art. 205 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło