II SAB/Ol 47/13

Dnia 25 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant referent-stażysta Anna Zofia Głażewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie naruszenia konstrukcji i częściowego zniszczenia obiektu 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku A. R. z dnia "[...]" w sprawie naruszenia konstrukcji i częściowego zniszczenia obiektu w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. R. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 2 sierpnia 1990 r. Wójt Gminy A udzielił J. M. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego położonego w A, przy ul. A. Wojewoda decyzją z dnia "[...]" stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy A z dnia "[...]" wskazując, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją zaś z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania L. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" odmawiającej wydania nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego położonego na działce nr "[...]" przy ul. A w A, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lutego 2002 r., sygn. akt IV SA 589/00 oddalił skargę L. R. na ww. decyzję organu II instancji z dnia "[...]". Następnie A. R. działając przez swojego pełnomocnika L. R. zwrócił się pismem z dnia 7 sierpnia 2011r. do PINB w A o wydanie decyzji nakazującej E. i J. M. o przywrócenie starego budynku do stanu jaki był przed dniem rozpoczęcia budowy, tj. do stanu z roku 1990. Strona zaznaczyła, że jej wniosek dotyczy naruszenia konstrukcji starego budynku mieszkalnego. Pismem zaś z dnia 21 maja 2012 r. strona wniosła do organu II instancji, powołując się na art. 37 § 1 Kpa, zażalenie dotyczące przewlekłości i bezczynności postępowania organu nadzoru budowlanego I stopnia w sprawie zakreślonej ww. pismem z dnia 7 sierpnia 2011 r. Pismem zaś z dnia 14 marca 2013 r. A. R. wniósł - poprzez swojego pełnomocnika L. R. - do PINB wezwanie ostateczne do natychmiastowego wszczęcia postępowań administracyjnych w sprawach: naruszenia i częściowego zniszczenia struktury starego budynku mieszkalnego usytuowanego w A przy ul. A w związku z dobudowaniem do tego budynku nowego budynku mieszkalnego; niezgodności budowy nowego budynku mieszkalnego, tj. licznych istotnych odstępstw od treści decyzji – pozwolenia na budowę, wbrew projektowi technicznemu. Pismem zaś z dnia 8 kwietnia 2013 r. A. R. wywiódł skargi na bezczynność PINB w sprawach wskazanych w ww. piśmie z dnia 14 marca 2013 r.. Postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia i częściowego zniszczenia struktury starego budynku zlokalizowanego przy ulicy A w A. Natomiast postanowieniem z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że postanowieniem z dnia "[...]" organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia i częściowego zniszczenia struktury starego budynku zlokalizowanego przy ulicy A w A. Organ powołał się ponadto na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2002r., sygn. akt IV SA 590 i 591/00, w którym Sąd stwierdził, że nie znajdują potwierdzenia w dowodach zarzuty strony mówiące, że wykonana rozbudowa spornego budynku grozi katastrofą budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Celem skargi na bezczynność jest ostatecznie wydanie żądanego aktu, którego organ nie wydał pomimo istnienia prawnego obowiązku w tym zakresie. Z przytoczonego przepisu wynika, że ewentualne zobowiązanie organu do powzięcia rozstrzygnięcia nie jest możliwe, gdy organ rozstrzygnięcie takie wydał, choćby nawet naruszył przy tym terminy określone w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "Kpa", przewidziane dla załatwiania spraw. Tak więc jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to – pomimo pozostawania w zwłoce – przestaje on tkwić w bezczynności. W takim wypadku postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na bezczynność organu winno ulec umorzeniu jako bezprzedmiotowe (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 5, str. 388, 424; uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, Lex Nr 463487). Na gruncie niniejszej sprawy strona skarżąca najpierw pismem z dnia 7 sierpnia 2011 r. skierowanym do PINB wniosła o wydanie decyzji nakazującej E. i J. M. przywrócenie starego budynku do stanu jaki był przed dniem rozpoczęcia budowy, tj. do stanu z roku 1990. Strona zaznaczyła, że jej wniosek dotyczy m.in. naruszenia konstrukcji starego budynku mieszkalnego. Następnie pismem z dnia 14 marca 2013 r. strona wniosła do PINB wezwanie do natychmiastowego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia i częściowego zniszczenia struktury starego budynku mieszkalnego usytuowanego w A przy ul. A w związku z dobudowaniem do tego budynku nowego budynku mieszkalnego. Bez wątpienia zatem strona skarżąca zwracała się do organu wielokrotnie z żądaniem usunięcia bezczynności w sprawie. Niewątpliwie na dzień rozpoznawania sprawy taka bezczynność organu nie ustała. Wprawdzie PINB postanowieniem z dnia "[...]" odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia i częściowego zniszczenia struktury starego budynku zlokalizowanego przy ulicy A w A i wówczas bezczynność organu ustała. Jednakże Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia "[...]" uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. To zaś oznacza, że stan bezczynności, mimo, że okresowo przerwany, trwa nadal. Co najistotniejsze w momencie rozpoznawania przedmiotowej skargi bezczynność organu miała miejsce. Dla zasadności zaś skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 października 2012 r., II SAB/Kr 130/10). Ponadto przepis art. 149 P.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. W ocenie Sądu bezczynność organu w przedmiotowej sprawie nie miała charakteru rażącego. Organ podjął bowiem określone działanie w postaci wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, zostało ono jednak na krótko przed rozprawą w przedmiotowej sprawie uchylone. Z pewnością zatem bezczynność organu nie miała znamion celowego czy też złośliwego wstrzymywania się organu z podjęciem działań w sprawie. Warto również dostrzec, że co do spornego budynku nadal toczy się kilka spraw odnośnie różnych przedmiotów. Za okoliczność łagodzącą zatem należy uznać konieczność częstego przesyłania akt między organami i sądami, co niewątpliwie utrudnia swobodny do nich dostęp i może wpływać na sprawność postępowań, a co za tym idzie przekładać się na wolniejsze podejmowanie poszczególnych rozstrzygnięć przez organy nadzoru budowlanego. Podkreślić należy, że w sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd nie mógł odnosić się do kwestii mogących wpłynąć na merytoryczną treść przyszłego rozstrzygnięcia, lecz jedynie ocenił, czy organ administracji wykonał przewidziane prawem obowiązki, polegające na podejmowaniu czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. wyroki NSA z: 9 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 673/09, 2 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1176/09, 17 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1249/09 - niepubl.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 149 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt 2 na podstawie art. 200 p.p.s.a. Orzekając w ten sposób Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł jednakże z ww. powodów podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, a także zastosowania sankcji z art. 149 § 2 p.p.s.a. Dlatego też w pkt 3 stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.