II SAB/Ol 77/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. W. o wyłączenie sędziego Beaty Jezielskiej od rozpoznania sprawy ze skargi F. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w sprawie wydania zaświadczenia postanawia oddalić wniosek. WSAJpos.1- sentencja postanowienia / W dniu 4 lutego 2016r. odbyła się rozprawa w sprawie ze skargi F. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie wydania zaświadczenia, podczas której skarżący podtrzymał skargę i złożył do akt liczne kserokopie dokumentów, domagając się potwierdzenia przez skład orzekający ich zgodności z oryginałami, które miał przy sobie. Przewodnicząca pouczyła skarżącego, że takie stwierdzenie zgodności z oryginałem mogłoby nastąpić jedynie po szczegółowym porównaniu złożonych kserokopii z oryginałami, co zajęłoby znaczną ilość czasu przeznaczoną na rozprawę, który jest ograniczony. Następnie skarżący podniósł, że osoby sprawujące władzę w Gminie to zorganizowana grupa przestępcza, a niewydanie mu zaświadczenia ma charakter celowy. Podał, że w 2007r. ówczesny Wójt także nie chciał mu wydać zaświadczenia. Na uwagę Przewodniczącej składu orzekającego, aby skarżący ograniczył swoje wystąpienie do kwestii związanych z przedmiotową sprawą, a nie ze sprawą z 2007r. oraz aby miał wzgląd na powagę Sądu w swoich wypowiedziach, skarżący wniósł o wyznaczenie innego terminu rozprawy z taką ilością czasu, aby mógł odnieść się do każdego dokumentu złożonego na rozprawie. Ponadto wniósł o wyłączenie Przewodniczącej składu orzekającego - sędziego WSA Beaty Jezielskiej, uzasadniając, że ograniczyła mu swobodę wypowiedzi oraz została już wyłączona z innej sprawy. Podał, że złożył przeciwko niej wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. W dniu 15 lutego 2016r. sędzia Beata Jezielska złożyła do akt pisemne wyjaśnienie. Wskazała, że nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia jej z mocy ustawy, wymienionych w art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oświadczyła, że w jej ocenie nie zachodzi także w niniejszej sprawie względem niej żadna z okoliczności wymienionych wart. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności. Jednakże z uwagi na fakt skierowania przez skarżącego wniosku o wszczęcie wobec niej postępowania dyscyplinarnego, wniosła o rozważenie przez skład orzekający, czy nie zachodzi potrzeba wyłączenia jej od orzekania w niniejszej sprawie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. 2 Sygn. akt II SAB/OI 77/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy następuje z mocy ustawy w sytuacjach przewidzianych wart. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej jako: .p.p.s.a.", jak również na podstawie art. 19 tej ustawy, zgodnie z którym niezależnie od przyczyn wymienionych wart. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają ze stronami postępowania w relacjach tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się zatem do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Orzekając o wyłączeniu lub odmowie wyłączenia sędziego Sąd dokonuje oceny, czy w sprawie zaistniały takie okoliczności obiektywne, które uzasadniają odsunięcie sędziego od rozpoznawania sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich okoliczności. Skarżący domaga się wyłączenia sędziego Beaty Jezielskiej z powodu złożenia przeciwko niej wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. W ocenie składu orzekającego sam fakt domagania się przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko sędziemu nie stanowi okoliczności, która mogłaby sama w sobie wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Żądanie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko sędziemu, które nie pozostaje w związku z daną sprawą nie stanowi w żadnym wypadku o istnieniu przesłanki wyłączenia tego sędziego od orzekania w tejże sprawie. W przeciwnym razie dochodziłoby do nadużycia przedmiotowego prawa. Wystarczyłoby bowiem z jakiegokolwiek powodu domagać się wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, aby odsunąć sędziego od sprawy, bez względu na zasadność wniosku dyscyplinarnego. Podczas gdy jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła 3 Sygn. akt II SAB/OI 77/15 zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Także okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla strony, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności nie jest również, co należy podkreślić w kontekście powołanej we wniosku argumentacji, przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09). Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma ponadto zapewnić obiektywizm sądu nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA: z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09 oraz z 5 kwietnia 2013r. II OZ 220/13). Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (tak: NSA w postanowienia z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sędzia Beata Jezielska złożyła oświadczenie, z którego wynika, że nie zachodzą w stosunku do niej jakiekolwiek okoliczności określone wart. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia jej od orzekania w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje natomiast ugruntowany pogląd, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli żądający wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązany jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie NSA z dnia z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55 oraz postanowienie NSA z dnia 2 Sygn. akt II SAS/Ol 77/15 września 2014r. sygn. akt II OZ 835/14, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przedstawionych względów, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 18 i 19 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. 5