II SAB/Ol 92/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.Z. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.Z. na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania w sprawie wykonania zbiornika bezodpływowego na ścieki sanitarne i instalacji centralnego ogrzewania oraz instalacji wodno – kanalizacyjnej postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił A.Z. przyznania prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych wobec nieujawnienia źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków. Postanowieniem z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 128/13 Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, oddalając zażalenie skarżącego na to postanowienie. Następnie, postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013 r. Sąd odrzucił skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania w sprawie w sprawie wykonania zbiornika bezodpływowego na ścieki sanitarne i instalacji centralnego ogrzewania oraz instalacji wodno – kanalizacyjnej. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r. tutejszy Sąd odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 24/14, oddalił zażalenie na to postanowienie. Skarżący wniósł, nazwaną "zażaleniem", skargę kasacyjną na postanowienie tut. Sądu z dnia 21 czerwca 2013 r., którą postanowieniem z dnia 27 marca 2014 r. Sąd odrzucił. W dniu 8 kwietnia 2014 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 27 marca 2014 r., zaś w dniu 12 lutego 2014 r. - wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie i referendarzy sądowych wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt II OW 96/14, Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Olsztynie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, który postanowieniem z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt II SO/Bk 30/14, oddalił wniosek skarżącego. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014 r., referendarz sądowy odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W złożonym sprzeciwie skarżący stwierdził, że wykazał, iż jest osobą ubogą, zatem należało mu przyznać wnioskowane prawo pomocy. Zarzucił, że nie został wezwany do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących stanu majątkowego i rodzinnego. Pomimo tego referendarz sądowy uznał, że nie wykazał swojej rzeczywistej sytuacji finansowej. Odmowę przyznania prawa pomocy uznał za nieobiektywną i naruszającą jego chronione przepisami Konstytucji prawo do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Przede wszystkim należy podnieść, że kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżący w rozpoznawanej sprawie już dwukrotnie występował z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W wyniku rozpoznania wniosków postanowieniami tut. Sądu z dnia 14 stycznia 2013 r. oraz 29 listopada 2013 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zażalenia od tych orzeczeń zostały oddalone postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego- odpowiednio z dnia 26 marca 2013 r. i 23 stycznia 2014 r. Zasadniczym powodem tych rozstrzygnięć był fakt, że skarżący, mimo wezwań, nie przedłożył żądanych dokumentów źródłowych, a tym samym oświadczenia składane przez skarżącego były niewystarczające do przyznania mu prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Sąd nie jest bowiem zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzenia, w sytuacji gdy przedstawione przez stronę dane nie umożliwiają pełnej oceny jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 458/10). Strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r., sygn. akt II OZ 830/11). Sąd w pełni podziela pogląd, zgodnie z którym złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy kwestia ta została już merytorycznie, prawomocnie rozstrzygnięta wskutek uprzedniego wniosku w tym przedmiocie (w niniejszej sprawie – dwukrotnie), nie uchyla skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. Jest to tym bardziej istotne w sprawie, w której trzeci wniosek skarżącego o prawo pomocy nie wskazuje na jakiekolwiek nowe okoliczności, które byłyby nieznane przy rozpoznawaniu poprzednich wniosków skarżącego. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji.