II SO/Ol 3/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2014r. wniosku J. W. o wyłączenie od orzekania sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku - Jacka Pruszyńskiego w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty "[...]" zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku – Jacka Pruszyńskiego od orzekania w niniejszej sprawie. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2013r. (data wpływu wniosku do Sądu) J. W. zwróciła się o wyłączenie od orzekania sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego w sprawie z jej skargi na przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę (sygn. akt II SAB/Bk 5/12). Wskazała, że nową okolicznością - zaistniałą po wydaniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 kwietnia 2013r. odmawiającego wyłączenia sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego od orzekania w niniejszej sprawie - jest okoliczność, że sędzia, którego dotyczy wniosek, bezpodstawnie oddalił jej skargę w innej sprawie. W ocenie skarżącej świadczy to o stronniczości sędziego, działaniu na szkodę interesu skarżącej, spowodowaniu przewlekłości postępowania sądowoadministracyjnego i narażeniu skarżącej na koszty poprzez zmuszenie ją do wniesienia skargi kasacyjnej. Zarzuciła także, że sędzia naruszył jej konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014r. (sygn. akt II OW 4/14) Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania wniosku J. W. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie określonych powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004r., nr 7, poz. 67). Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy prawa zostały wymienione w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Mają one charakter katalogu zamkniętego. Tym samym nie jest możliwym orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Natomiast zgodnie z art. 19 p.p.s.a. przesłanką wyłączenia sędziego jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zatem przyczyny wyłączenia sędziego w tym trybie zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone, a w konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 20 p.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Przy czym jak podniesiono w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2010r. (sygn. akt I OZ 864/10, publ.:http://orzeczenia.nsa.gov.pl) skoro sędzia, którego dotyczy wniosek złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w danej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Nie zachodzi także okoliczność uzasadniająca wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. Z treści oświadczenia złożonego przez sędziego WSA w Białymstoku Jacka Pruszyńskiego, wynika, iż nie istnieją żadne okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Natomiast skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności dyskredytujących prawdziwość złożonego oświadczenia. W swoim wniosku skupiła się jedynie na niezadowoleniu z rozstrzygnięcia w innej sprawie, w której orzekł sędzia WSA Jacek Pruszyński. Jak jednak podniesiono wyżej wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem przez stronę w jej wniosku odpowiedniej argumentacji. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, uwagi do art. 19; komentarz do art. 19 [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX 2009, wyd. III). Nie jest przy tym wystarczające samo przeświadczenie strony, iż sędzia nie jest bezstronny. Użyte w art. 19 p.p.s.a. pojęcie "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 82). Dlatego też okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest wystarczające subiektywne przekonanie strony skarżącej o braku obiektywizmu sędziów rozpoznających jej skargę, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziów. Wyłączenie sędziego w trybie art. 19 p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2008r., sygn. akt II FZ 60/08). Fakt, iż sędzia, którego wyłączenia domaga się skarżąca, orzekał w jej innej sprawie i wydał wyrok niezgodny z oczekiwaniami skarżącej, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie. Ponadto nawet jeśli orzeczenie wydane przez sędziego jest w ocenie skarżącej wadliwe, to może je zwalczać za pomocą środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 maja 2009r., sygn. akt II FZ 140/09; z 5 września 2008 r., I OZ 665/08; z 27 września 2005 r., I OZ 939/05). Zatem formułowane przez skarżącą zarzuty nie świadczą o braku bezstronności sędziego w niniejszej sprawie, a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony skarżącej. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.