II SO/Ol 8/19

Dnia 5 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. L. o wymierzenie Burmistrzowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia 1. wymierzyć Burmistrzowi grzywnę w wysokości 100 zł (sto złotych) za nieprzekazanie skargi; 2. zasądzić od Burmistrza na rzecz wnioskodawcy kwotę 101 zł (sto jeden złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D.L. - powołując się na art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002r., Nr 153 poz. 1270 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a. w zw. z art. 21 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej - złożył do tut. Sądu wniosek o wymierzenie Burmistrzowi Miasta (dalej jako: Burmistrz) grzywny oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w związku z nieprzekazaniem w terminie skargi na bezczynność w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku podano, że 13 sierpnia 2019r. skarżący wniósł, za pośrednictwem Burmistrza, skargę na bezczynność tego organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej. Skarga została przekazana na elektroniczną skrzynkę podawczą organu. Mimo treści art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 54 § 2 p.p.s.a. skarga strony wraz z aktami i odpowiedzią na skargę nie została przekazana Sądowi w ustawowym terminie (pisemna informacja z WSA, znak WIS WIS/Ol 38/19). Wskazano, że brak reakcji organu uniemożliwia rozpoznanie skargi przez Sąd, stanowi nieuprawnione przedłużanie toczącego się postępowania. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta wniósł o jego oddalenie, ewentualnie o wymierzenie organowi grzywny w dolnych granicach wymiaru na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. Uzasadniając stanowisko pełnomocnik organu przyznał, że przekazanie skargi do Sądu nastąpiło z uchybieniem terminu, gdyż drogą pocztową została ona przekazana w dniu 12 września 2019r., a drogą elektroniczną w dniu 22 października 2019r. Wyjaśnił, że zawisła sprawa dotyczy jednego z wielu seryjnie składanych wniosków o udostępnienie informacji publicznej obejmujących żądanie udostępnienia dokumentów niekiedy dużej objętości, bądź informacji, wymagających od urzędników znacznego nakładu pracy. Liczba wniosków skarżącego składanych do organu połączona z formą ich procedowania stanowi dodatkową trudność. Organ nie dysponuje odpowiednią liczbą pracowników i strukturami umożliwiającymi natychmiastowe rozpatrzenie wniosków i powyższe okoliczności powinny mieć wpływ na wysokość ewentualnie wymierzonej grzywny. Nadto przed otrzymaniem z Sądu wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny organ wykonał obowiązek wynikający z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W piśmie procesowym z 25 listopada 2019r. skarżący wskazał, że wyjaśnienia udzielone przez Burmistrza są ogólnikowe i nieprecyzyjne, jak też nie poparte żadnymi dowodami. Podtrzymał wniosek o wymierzenie grzywny, bowiem skarga została przekazana z naruszeniem 15 dniowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. ) dalej jako: p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ, (...) przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz.1429) dalej: u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z powyższych uregulowań wyraźnie wynika, iż to nie organ administracji, lecz sąd administracyjny jest adresatem skargi. Zatem na organie, do którego wpływa skarga skierowana do sądu administracyjnego spoczywają określone obowiązki. Oznacza powyższe, że na skutek wniesienia skargi powinnością organu jest przekazanie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, w określonym ustawowo terminie, który w przypadku skargi z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej wynosi 15 dni od daty jej wniesienia. Niewykonanie tego obowiązku skutkuje sankcją w postaci możliwości wymierzenia przez sąd grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a, zaś wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006, Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H.Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s.381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009r. (sygn. akt II GSK 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszaniu prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Należy podkreślić, iż wymierzenie grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, dostępny Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, co wynika z akt sprawy o sygn. II SAB/Ol 67/19 skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 13 sierpnia 2019r. Zatem organ zobowiązany był przekazać sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Tym samym, organ powinien przekazać skargę do Sądu najpóźniej do dnia 28 sierpnia 2019r. Tymczasem organ tego obowiązku nie zrealizował, bowiem skarga wraz z odpowiedzią w wersji papierowej została nadana w urzędzie pocztowym 12 września 2019r., natomiast w wersji elektronicznej w dniu 22 października 2019r. Postępowanie organu w niniejszej sprawie niewątpliwie wypełnia przesłankę określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że powołany art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, gdyż sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzyganiu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi. Przy czym jak wskazano wyżej wymierzenie organowi grzywny ma na celu nie tylko zdyscyplinowanie organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy sądowi administracyjnemu. Ustalając jej wysokość Sąd uznał, że jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wskazać należy, iż ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu orzekającego w sprawie wniosku i sąd administracyjny nie jest w tym zakresie związany wnioskiem strony. Jedynie górna granica grzywny jest określona w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 100 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku polegającego nieprzekazaniu skargi. Sąd wziął pod uwagę to, że opóźnienie w przekazaniu skargi nie było nadmierne i przesłanie jej w wersji papierowej nastąpiło przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi. Wymierzona grzywna będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie podmiotu w przyszłości, który jak się wydaje ma rzeczywiście pewne problemy z obsługą dokumentów nadanych w wersji elektronicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt 2 sentencji postanowienia.